białczyński

Jeszcze o lnie w naszej kuchni. I nie tylko…

Posted in kuchnia by bialczynski on 16 Czerwiec 2013

len

Na początek fragment bardzo ciekawej informacji o wymianie lnu między Słowianami i Fenicjanami  1500 lat p.n.e i o jego leczniczych właściwościach. A rzecz opisała Alicja Zobel przy okazji swojej podróży na Galapagos, przedruk zaś na interesującej stronie: Walentyna Rakiel Czarnecka

Tutaj tylko interesujący nas fragment  więcej pod linkiem :

” ….. Stacja Doświadczalna Karola Darwina ma dużo osiągnięć i jak zwykle bywa rozwiązanie jednego problemu powoduje pojawienie się kilku następnych. Plany więc na bieżąco muszą być dostosowywane do pojawiających się nowych pytań. Za sukces uważam odkrywanie gatunków, które uznane zostały za wymarłe. Tak było na przykład z endemicznym gatunkiem lnu, który pomimo poszukiwań nie był spotykany od 25 lat i nagle, w mało dostępnej części wyspy, przy szczegółowej inwentaryzacji szczęśliwie udało się znaleźć kilka roślinek. To wspaniała roślina towarzysząca ewolucji człowieka od bardzo dawna. Podejrzewam, że razem z bogatymi w tłuszcze wodnymi organizmami pomogła człowiekowi budować większy mózg. Len zawiera 57 proc. kwasów tłuszczowych omega3 i jest to najwyższy wskaźnik wśród produktów spożywanych przez człowieka. Dla przykładu oliwa z oliwek ma 1 proc. tych kwasów. Len ponadto zawiera 28 proc. białka 13 proc. błonnika, witaminy, minerały i antyrakowe lignany, które jako naturalne produkty w lnie są od 30 lat tematem badań profesor Lillian Thompson z Wydzialu Żywienia Akademii Medycznej Uniwersytetu w Toronto. Kwasy omega3, i to obecne w 57 proc. są tak ważne, bo są to bardzo potrzebne kwasy tłuszczowe, których komórki ludzkie samodzielnie nie produkują i możemy je otrzymać jedynie z pożywieniem. Przy okazji rada – jedzmy len, szczególnie panie zagrożone rakiem piersi (a szczególnie te, u których chorował ktoś z bliskiej rodziny). W leczeniu tej choroby stosowany jest Tamoksyfen (związek farmaceutyczny antyrakowy). Jest to zmodyfikowana pochodna jednego z 9 lignanów obecnych w lnie. Profesor Thompson przez ponad 10 lat podawała jednej grupie swoich pielęgniarek codziennie bułeczkę z lnem, a grupa kontrolna nie dostawała lnu. Po tym czasie statystyczne badania wykazały, że panie z grupy dostającej len miały o koło 30 proc. mniej przypadków raka piersi. Jest to wielkie osiągnięcie. Len przed spożyciem musi być zmielony, rozgryziony lub podkiełkowany, gdyż łupina nasienna jest tak mocna, że nasze soki żołądkowe jej nie trawią i organizm nie ma dostępu do omega3 kwasów tłuszczowych. Piszę o tym przy okazji znalezionego lnu na Galapagos, gdyż musimy powracać do naturalnego jedzenia. Len jedzono na statkach Fenicjan, którzy podróżowali po Morzu Śródziemnym, a następnie po opłynięciu Hiszpanii dotarli do Bałtyku i z plemionami zamieszkującymi ziemie polskie dokonywali wymiany lnianych tkanin na bursztyn. Działo się to 1500 lat przed naszą erą i len był ich pożywieniem, gdyż przez 12 lat nasiona lnu są żywe bez lodówek, nie pleśnieją jak inne zboża. Ten endemiczny gatunek z Galapagos pozwoli może porównać pulę genów w nim z pulą zawartą w lnie polskim. Mam nadzieję, że nie zostanie zjedzony przez kozy, które zrobiły największe spustoszenie. Kozy, osły, szczury to gatunki, które muszą z Galapagos zostać usunięte i takie działania podjęto już w 2003 roku. Z inwazyjnych roślin, czyli chwastów, najgroźniejsze są te ładnie kwitnące, które jako krzewy lub drzewa sadzone są przy domach i cmentarzach. Oleander – Bougenvilla mała, roślina kwitnąca na czerwono, trafnie nazwana przekleństwem Indii jest aktualnie na tych wyspach tępiona. Najtrudniej chyba wyplenić dwa gatunki jeżyn, bo rosną bardzo gęsto do wysokości 3 m i mają kolce Kiedy spróbowałam podsumować mój pobyt na Galapagos zrozumiałam, jak wielkie zmiany wprowadził współcześnie człowiek. Trzy miliony lat spowodowały ewolucję 500 gatunków roślin a człowiek w błyskawicznym tempie zachwiał tę budowaną tak długo równowagę. Człowiek zbyt często psuje środowisko, w którym żyje. Nowe substancje, które człowiek produkuje w fabrykach, i które nie powstają w sposób naturalny, traktowane są przez nasz system immunologiczny jako alergeny. Na Galapagos otrzymałam lekcję naturalizmu.

Artykuł ten został opublikowany w miesięczniku LOP „Przyroda Polska” w lipcu 2005 roku

len zwyczajny2

Dlaczego dietetyczni guru zalecają produkty z lnu: olej, kaszki, siemię, a nawet… cukierki. Ponieważ sycą, zmniejszają apetyt i spalają tkankę tłuszczową.

Obniża cholesterol i chroni przed wrzodami
Okazuje się, że warto wrócić do naturalnych sposobów ochrony zdrowia. Jak ustalili amerykańscy naukowcy, trzy łyżki siemienia lnianego dziennie wyraźnie obniżały podwyższony poziom cholesterolu u badanych mężczyzn. Co ciekawe, u kobiet, które brały udział w eksperymencie takich efektów nie stwierdzono.
Ale siemię lniane ma też inne zalety, z których korzystać mogą przedstawiciele obu płci. Zawarte w nasionach lnu związki chemiczne zapobiegają chorobie wrzodowej. Powlekając błony śluzowe przełyku, żołądka i dwunastnicy chronią je przed kwasem solnym. Siemię łagodzi również stany zapalne przewodu pokarmowego, a w większych ilościach oraz działa przeczyszczająco i likwiduje zaparcia.

Chroni przed rakiem
Okazuje się, że regularne jedzenie siemienia lnianego spowalnia rozwój nowotworów prostaty. Według naukowców może na to mieć wpływ duża ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, które znajdziemy w siemieniu lnianym. Podobne związki mają też ryby morskie.

Regeneruje skórę
Zalety nasion lnu docenią osoby skarżące się na wysuszoną, pękającą skórę. Zmiażdżone siemię zalewamy niewielką ilością wrzątku, a po wystudzeniu nasączamy takim preparatem bandaż, bądź inny delikatny materiał. Teraz wystarczy tylko zrobić okłady na najbardziej przesuszonych miejscach. Po kilku powtórzeniach, skóra powinna wrócić do zdrowia.

len-trwaly-8211-linum-perenne_3651

Źle się stanie, jeśli zignorujesz tłuszcze obecne w rybach morskich czy oleju lnianym. Zawierają one niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), absolutnie konieczne dla zdrowia i utraty wagi. Musisz je dostarczyć sobie z pożywieniem, ponieważ organizm nie potrafi sam ich produkować. NNKT, inaczej znane jako omega-3 i omega-6, znajdują się też w konopiach, orzechach włoskich, oliwie z oliwek i oleju rzepakowym. Oba rodzaje tych kwasów są niezbędne do produkcji ejkanozydów – hormonów odpowiedzialnych za główne funkcje ciała, jak trawienie, produkcja insuliny i magazynowanie tłuszczu. Naukowcy udowodnili, że dodatek tych kwasów do diety obniża masę ciała i pozwala spalić tłuszcz zapasowy, szczególnie z okolic brzucha. Jednym z efektów ich działania jest spadek produkcji insuliny, która sprzyja gromadzeniu tkanki tłuszczowej. Spadek poziomu insuliny sprawia, że więcej tłuszczu zamienia się na energię, co z kolei powoduje, że odczuwasz mniejszy głód. Według najnowszych teorii otyłość i nadwaga to efekt stanu zapalnego. Olej lniany działa przeciwzapalnie, też prowadząc do obniżenia masy ciała.


Nasiona lnu to mnóstwo aktywnych biologicznie związków. Olej z lnu zawiera dużą ilość witaminy E oraz kwasy omega-3 (ten olej w 90 proc. składa się z NNKT, z czego połowa to kwasy omega-3).

Siemię lniane dostarcza cynku i jest bogate w tzw. fitohormony zalecane jako środek wspomagający w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Zalane wodą pęcznieje, dając po zjedzeniu uczucie sytości.

Kaszka lniana razowa jest wytwarzana z najnowszych odmian lnu o intensywnym zabarwieniu łuski. W procesie technologicznym nie usuwa się okrywy nasiennej, stąd kaszka razowa jest ciemniejsza, a co najważniejsze, zachowuje odżywcze bogactwo siemienia, czyli błonnik rozpuszczalny oraz białko (po ok. 40 proc.), a także dobre tłuszcze i antyutleniacze. Kwas fenolowy oraz flawonoidy działają antybakteryjnie, przeciwzapalnie i ułatwiają usuwanie toksyn.

W oleju lnianym znajdziemy szczególnie dużo witaminy E,

zwanej popularnie witaminą młodości. Zbawienne skutki jej działania na skórę i ogólną urodę są powszechnie znane.

Niewielu z nas zdaje sobie jednak sprawę z tego, iż witamina E znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, ogranicza odkładanie się blaszek miażdżycowych oraz powoduje spadek poziomu cholesterolu we krwi.

Badania prowadzone przez 8 lat w Stanach Zjednoczonych, na grupie ponad 120 tys. zdrowych osób, wykazały, że przyjmowanie zwiększonej dawki witaminy E przez co najmniej 2 lata przynosi efekt w postaci zmniejszenia ryzyka zapadnięcia na choroby wieńcowe aż o 40%.
Niezwykłe bogactwo dobroczynnych substancji zawartych w oleju lnianym sprawia, że poza swoim tradycyjnym przeznaczeniem kulinarnym jest on preparatem o niezwykle szerokim zastosowaniu zdrowotnym. Wspomaga profilaktykę oraz leczenie chorób układu krążenia i nadciśnienia, pomaga przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz przewlekłych stanach zapalnych jelit, ponieważ wzmacnia i regeneruje błony śluzowe na całej długości przewodu pokarmowego. Jest skutecznym środkiem w łagodzeniu skutków chronicznych zaparć.
Może być stosowany także zewnętrznie w chorobach skóry i przy wypadaniu włosów. Przyspiesza regenerację naskórka i skóry właściwej, dlatego przydaje się podczas leczenia odleżyn, owrzodzeń i czyraków. Olej lniany poprawia też ogólną kondycję organizmu oraz samopoczucie.

Z uwagi na szczególne właściwości oleju lnianego nie należy go stosować do smażenia. Używany na zimno, stanowi idealny dodatek do sałatek, sosów, gotowanych jarzyn i innych potraw. Jest znakomitym rozwiązaniem dla osób odchudzających się i dbających o sylwetkę, ponieważ usprawnia procesy spalania tkanki tłuszczowej i zapobiega jej odkładaniu.

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/przydatne-w-kuchni/olej-lniany-sojusznik-w-walce-z-cholesterolem_36389.html

Nasiona lnu zawierają związki śluzowe, białkowe oraz bardzo dużo oleju tłustego. Zawierają również kwasy organiczne – m.in. askorbinowy, enzymy, sole mineralne – magnez, cynk, żelazo. Olej lniany bogaty jest w glicerydy kwasów nienasyconych (m.in. linolenowego i linolowego), trochę mniej glicerydów kwasów nasyconych oraz fitosterole i witaminę E.

Olej wyciskany z nasion lnu jest najzdrowszym olejem na świecie. W lecznictwie zastosowanie mają całe nasiona lnu, olej z nich wytłaczany oraz wytłoki, czyli mączka lniana. Stosuje się je zewnętrznie do okładów, mazideł. Siemię lniane ma działanie powlekające, osłaniające, zmiękczające i przeczyszczające. Polecane jest zwłaszcza w chorobie wrzodowej.Zawarte w nasionach lnu śluzy powlekają błony śluzowe przełyku, żołądka i dwunastnicy, chroniąc je przed kwasem solnym i zmniejszając odczyny zapalne.

Dobrze rozdrobnione nasiona po spęcznieniu wodą są łagodnym środkiem przeczyszczającym, polecanym szczególnie osobom starszym. Siemię lniane jest też bardzo pomocne w zapaleniu oskrzeli, kaszlu, pomaga w chorobach skórnych, leczeniu oparzeń i odmrożeń. Można go stosować na trudno gojące się rany, w wysuszeniu skóry, przy skłonnościach do łuszczenia i pękania naskórka. Okłady robi się w postaci kataplazmów. Olej lniany przyspiesza regeneracje naskórka i błon śluzowych, obniża poziom lipidów i cukru we krwi. Przy obniżaniu poziomu cholesterolu lepiej jest zażywać olej lniany w postaci kapsułek.

W przypadku podrażnień żołądka sporządzamy odwar z nasion lnu:

  • 1łyżkę siemienia lnianego zalewamy szklanką letniej wody i powoli gujemy pod przykryciem przez 15 minut. Po przestygnięciu odwar należy przecedzić i pic po 1/2 szklanki dwa razy dziennie.

Aby oczyścić oskrzela z zalegającej w nich wydzieliny, w przypadku zaparć sporządzamy napar z siemienia lnianego:

  • 1 łyżkę siemienia zalewamy szklanka wrzątku i odstawiamy pod przykryciem na 15 minut. Pijemy dwa razy dziennie rano i wieczorem. Naparem możemy też przemywać skórę w przypadku półpaśca, łuszczycy i czyraków.

Kataplazm – 5 dag utłuczonych nasion lnu zalać 1/2 szklanki wrzątku, dokładnie wymieszać, zawinąć w płótno, przykładać pod ceratką na chore miejsce.

Badania przeprowadzone przez naukowców amerykańskich wykazują, że siemię lniane hamuje rozwój raka prostaty. Badania prowadzone były na czterech grupach chorych. Jedna grupa przez miesiąc przed operacją dostawała po 30mg siemienia, druga była na diecie niskotłuszczowej, trzecia ograniczała spożycie tłuszczu i jednocześnie jadła siemię, czwarta grupa odżywiała się jak dotychczas. Eksperyment wykazał, że w grupach, które jadły siemię, tempo namnażania się komórek rakowych było niższe o 30-40% niż w pozostałych.

len min2_zdj_len

Len mielony produkowany jest z wyselekcjonowanych odmian nasion bogatych w mikro- i makroelementy oraz białka. Zawarte w lnie substancje śluzowe, o właściwościach powlekających i osłaniających przewód pokarmowy, stanowią naturalną ochronę przed czynnikami drażniącymi oraz działaja kojąco w nieżycie żoładka. Sproszkowane nasiona w naturalny sposób znoszą uczucie łaknienia, a zawarty w nich błonnik pozwala oczyścić organizm z nagromadzonych toksyn. Sproszkowane nasiona lnu, w przeciwieństwie do tradycyjnego siemienia lnianego, pozwalają na pełne wykorzystanie przez organizm nie tylko substancji śluzowych, ale także białka oraz makro- i mikroelementów.
Zalanie lnu mlekiem i posłodzenie miodem pozwala na wykorzystanie cennych aminokwasów, odpowiedzialnych za kondycję skóry i włosów. Len mielony znakomicie zastępuje mąkę w zupach i sosach (len rozrobić z niewielką ilością wody, sosu lub zupy, oddać do potrawy, zagotować)
Produkt zawiera: proteiny do 40%, błonnik do 30%, substancje śluzowe do 20%, olej do 10%

len 156807

PASTA Z LNU

Pasta z lnu -„lnianka”
SKŁADNIKI
*1 szkl.siemienia lnianego
*1 duża cebula
*3 średnie kiszone ogórki
*4 łyż. przecieru pomidorowego
*1 szkl. gorącej wody
WYKONANIE- siemię lniane prażymy na suchej patelni ciągle mieszając.Ostudzone ziarno mielimy i zalewamy gorącą wodą , mieszamy dokładnie i dodajemy resztę składników tj.drobno pokrojoną cebulę i ogórki,oraz przecier i sól do smaku.
przepis pochodzi z książki „Kuchnia którą polubisz”.
len 1307672236

Duszony bukiet kapust z pomidorową nutą i lnem mielonym

ze strony

http://lekkie-jedzonko.blogspot.com/2013/03/duszony-bukiet-kapust-z-pomidorowa-nuta.html
Składniki:
50 g kapusty kiszonej
100 g kapusty białej
100 g kapusty pekińskiej
1 mała cebula
3 łyżki lnu mielonego
2 łyżeczki koncentratu pomidorowego
sól, pieprz, tymianek, kminek, oregano, bazylia, natka pietruszki
Warzywa myjemy, kroimy, przekładamy do garneczka, dolewamy szklankę wody, dodajemy przyprawy i dusimy pod przykryciem do miękkości. Pod koniec duszenia dodajemy koncentrat pomidorowy i len. Dokładnie mieszamy i gotujemy jeszcze chwilę na małym ogniu.
len

Surówka z marchewki z selerem i lnem

http://zniejednegogarnka.pl/index.php?mnu=31&did=199&app=catalog_viewer&vid=1
Składniki:3 marchewki
1 średni seler
Garść rodzynek
Łyżka ziarenek lnu
Sok z połówki cytryny
2 łyżki oliwy extra virgin

Przygotowanie: Weź 3 marchewki i średni seler. Obierz je i umyj. Zetrzyj na tarce, dosyp łyżkę ziarenek lnu, skrop sokiem z połówki cytryny, dodaj garść rodzynek i 2 łyżki oliwy extra virgin. Na koniec można dodać trochę posiekanej natki pietruszki. Wymieszaj i odstaw na 30 minut, żeby się przegryzło.

len 1307672236

Chleb na zakwasie z lnem

0,5 l zakwasu (ja mam karmiony mąką pszenną i żytnią)
0,5 kg mąki (u mnie 100g pełnoziarnistej, 200g pszennej i 200g żytniej)
0,25 l wody
1 łyżeczka soli
trochę mielonego lnu, odrobina słodu karmelowego startego w moździerzu

Wszystko wrzucam do miski, mieszam byle jak i przekładam do maszyny do pieczenia chleba, ustawiam 1,5 godzinny program do wyrabiania i rośniecia ciasta. Potem przekładam do formy obsypanej mąką razową, zostawiam na parę godzin do wyrośnięcia.

Najpierw max 10 minut w 250 stopniach, potem jeszcze 20-30 minut w 220. Wyjmuję z formy, wkładam jeszcze na chwilę do pieca na kratkę. Wyjmuję z pieca i suszę/studzę na kratce.

len 1307672236

Opiekany tuńczyk na suchej patelni w ziarnach lnu na sałatce z cukrowego groszku z pastą z awokado

300 g filetów z tuńczyka40 g ziaren lnu
100 g groszku cukrowego
cytryna20 g natki pietruszkiawokadoczerwona cebula20 ml oliwy z oliwek20 g miodusól
pieprz10 g świeżej kolendry20 ml oleju sezamowego
Pokrój tuńczyka na batony o szerokości 3 cm, osusz w papierowym ręczniku, obtocz w ziarnach lnu i opiecz na suchej patelni przez ok. 2 minuty z każdej strony (uwaga! patelnia nie może być zbyt rozgrzana, żeby nie spalić ziaren lnu). Tuńczyk najlepiej smakuje średnio usmażony. Zblanszuj groszek cukrowy i pokrój w cienkie plastry, dopraw olejem sezamowym, sokiem z cytryny i świeżą kolendrą. Obierz avocado, rozgnieć je widelcem, wymieszaj z posiekaną cebulą, natką pietruszki oraz oliwą, dopraw sokiem z cytryny i miodem oraz solą i pieprzem. Tuńczyka pokrój w plastry grubości ok. 2 cm i ułóż na sałatce z groszku z pastą z avocado.
len images

Koktajl szpinakowo-jabłkowy z lnem

  • Szpinak świeży- 3 garści
  • Jabłko- 2 małe
  • Miód lipowy- 2 łyżki
  • Len mielony- 2 łyżki
  • Otręby żytnie- 2 łyżki
  • Cynamon mielony- 1/3 łyżeczki
  • Mięta świeża- 10 listków
  • Woda mineralna niegazowana- 1 i 1/2 szklanki (możesz użyć delikatnie gazowanej lub jeżeli nie masz mineralnej to zastąp ją wodą przefiltrowaną, lub przegotowaną)

Myjemy dokładnie szpinak, obieramy jabłka. Gotujemy w parowarze przez 10min. Czekamy aż ostygną na tyle, że będziemy mogli pokroić jabłko w małe kawałki. Wrzucamy do blendera i dodajemy wszystkie pozostałe składniki poza wodą. Kiedy uzyskamy jednolitą masę odstawiamy na ok.5-10min. Po tym czasie uzupełniamy koktajl wodą dokładnie mieszając. Pijemy schłodzony lub w temperaturze pokojowej.

len 2 images

Ciasteczka z lnem złocistym

  • 200g cukru
  • 200g masła
  • 2 jajka
  • 500g mąki
  • 100g otrębów owsianych
  • cukier waniliowy
  • 100g lnu złocistego
  • szczypta soli

Masło utrzeć z cukrem na jednolitą masę. Dodać jedno całe jajko, następnie drugie – stale mieszając. Dodać cukier waniliowy i szczyptę soli. Dodawać po trochę przesianą mąkę i otręby owsiane. Następnie dodać len złocisty. Dokładnie wyrobić, uformować kulę, owinąć w folię spożywczą i włożyć do lodówki na ok. 2 godziny. Potem rozwałkować ciasto na grubość 3mm i wykrawać ciasteczka foremkami. Na blachę wyłożoną papierem do pieczenia układać ciasteczka i pozostawić na 30 minut. Piec w temperaturze 180°C. Piec równo, aby nie miały rumieńców.

len min2_zdj_len

Nasiona siemienia lnianego redukują ryzyko raka piersi o 28%

W pierwszym tego rodzaju badaniu, kanadyjscy naukowcy wykazali, że spożywanie nasion siemienia lnianego redukuje ryzyko raka piersi o 28% u kobiet po menopauzie oraz, że spożywanie chleba z siemienia lnianego redukuje takie ryzyko o 26% – zarówno u kobiet w okresie przed, jak i po menopauzie.

Wyniki te wskazują, że nasiona siemienia, jak i chleb zawierający siemię lniane mogą być prostym, ale skutecznym sposobem redukowania ryzyka raka piersi.

Siemię lniane: najbogatsze źródło pokarmowe antynowotworowych lignanów.

Lignany są klasą polifenoli, które odznaczają się silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi oraz antyestrogenowymi i z tego powodu sugerowane są jako możliwy środek zapobiegający rakowi piersi. Wykazano już, że lignany hamują rozwój oraz powodują zaprogramowaną śmierć komórki (apoptozę) zarówno komórek nowotworu piersi ER-, jak też ER+ w badaniach in vitro oraz na zwierzętach. Co ważne, lignany hamują również zdolność komórek raka piersi ER+ i ER- do metastazy poprzez silne obniżenie poziomu metaloproteinazy MMP2, MMP9 oraz MMP14.

Niestety, lignany nie łatwo pozyskać z diety opartej na popularnych produktach spożywczych. Najlepsze źródła to pełne ziarna, otręby, nasiona, orzechy oraz rośliny strączkowe. Jednak to dostarcza jedynie około 0,25 do 1.0 miligrama lignanów na 100 gram pożywienia. Wyjątkiem są nasiona lnu, nasiona sezamu oraz ciecierzyca (groch włoski) z zawartością odpowiednio 335 mg, 132 mg i 35 mg (na 100 gram pożywienia).
Nasiona lnu i nasiona sezamu są wyraźnie „super jedzeniem” jeśli chodzi o zawartość lignanów, ze 100-krotnie większą zawartością lignanów niż w jakimkolwiek innym pożywieniu. (Warto zaznaczyć, że typowy olej lniany w ogóle nie zawiera lignanów).

Do 28% redukcji ryzyka raka piersi wykazano w pierwszym tego typu badaniu nad nasionami lnu.

Ze względu na ukazujący się duży potencjał nasion lnu w prewencji nowotworu, kanadyjscy naukowcy ostatnio przeprowadzili pierwsze w historii badanie, aby w szczególności skupić się na przeanalizowaniu ryzyka raka piersi wobec spożywania nasion lnu. Przeanalizowano dietę 2 999 kobiet z rakiem piersi oraz 3 370 zdrowych kobiet (w wieku 25-74 lat), pod kątem spożywania lnu.
Kobiety po menopauzie doświadczyły o 28% mniej przypadków raka piersi, jeśli spożywały co najmniej jedną czwartą szklanki nasion lnu przez ponad miesiąc i o 26% mniej przypadków raka, jeśli jadły co najmniej jedną kromkę chleba lnianego tygodniowo. Zanotowano obniżenie ryzyka o 26% u kobiet przed menopauzą przy konsumpcji chleba lnianego, natomiast nie odnotowano ochrony (o statystycznym znaczeniu) przy spożyciu nasion lnu.

Lignany z lnu dla ochrony przed rakiem piersi: jak dużo ich potrzebujemy?

Kobiety po menopauzie były dobrze chronione spożywając 1/4 szklanki nasion lnu przez ponad miesiąc. To dostarcza mniej więcej 163 mg lignanów z lnu w ciągu miesiąca lub około 5,35 mg dziennie. Zbiegiem okoliczności odpowiada to prawie dokładnie 5,4 gramom dziennego spożycia, które było uważane za minimum wymagane dla ochrony przed rakiem piersi we wcześniejszym badaniu. Uzyskanie takiego poziomu spożycia nie jest prawdopodobne w normalnej diecie.

Obecne ankiety pokazują, że kobiety żyjące w zachodnich krajach spożywają wyłącznie około 1 mg lignanów dziennie.

Dlatego też, kobiety po menopauzie powinny rozważyć suplementację nasion lnu dla optymalnej ochrony (około pół łyżeczki dziennie). Podobnie kobiety przed menopauzą mogą rozważyć spożywanie chleba lnianego, który może zaoferować im lepszą ochronę niż surowe nasiona.

Zgodnie z ostatnimi badaniami z Kanady, argument nasion lnu jako środka zapobiegawczego przeciw rakowi piersi jest silniejszy niż kiedykolwiek, a więcej danych jest już w drodze.
Obecnie trwają trzy badania kliniczne testujące len (nasiona lub lignany) przeciwko rakowi piersi.

Dopóki wyniki nie ujrzą światła dziennego dobrze wiedzieć, że regularne spożywanie nawet małych ilości nasion lnu (lub pieczywa lnianego), może zaoferować znaczącą ochronę przeciw rakowi piersi.

Autor: Ethan Evers

aa lin.le9„Czy każdy olej lniany jest korzystny dla zdrowia?”


Opracowanie poniższe zawiera opis najczęściej spotykanych nieprawidłowości przy produkcji i dystrybucji oleju lnianego powodujących spadek, bądź całkowitą utratę jego właściwości zdrowotnych. Pominięto tutaj oczywiste oszustwa, takie jak np. dodawanie innych, najtańszych olejów uzyskiwanych metodami przemysłowymi (np. rzepakowego).

I. Surowiec.

Nie jest prawdą, że każdy olej lniany jest korzystny dla zdrowia.

Cudowne właściwości zdrowotne olej lniany osiąga dzięki wyjątkowemu składowi chemicznemu. Len jest jedyną rośliną uprawianą przez człowieka, która może wytworzyć tłuszcz zawierający ponad 50% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (WNKT) omega-3. Taki tłuszcz wytwarzały tradycyjne odmiany uprawiane przez stulecia. Ogromna aktywność chemiczna WNKT omega-3 powoduje poważne problemy dla producentów i dystrybutorów olejów. Stąd też współcześnie wyhodowano nowe odmiany lnu niemal całkowicie pozbawione WNKT omega-3 (tzw. odmiany niskolinolenowe). Dotyczy to w szczególności taniego ziarna masowo importowanego do Polski najczęściej z Białorusi, Ukrainy i Słowacji. W ostatnim czasie pojawiły się również w Polsce znaczące ilości modyfikowanego genetycznie lnu sprowadzanego nielegalnie z Kanady. Jako przykład przedstawiamy poniżej wyniki badań składu chemicznego próbek oleju lnianego wytłoczonego w naszej firmie z ziarna odmiany „Szafir” oraz taniego ziarna pochodzącego z importu.

Porównanie składu chemicznego oleju z ziarna wysokolinolenowego i niskolinolenowego
Len odmiany „Szafir” – uprawiany na Warmii:  Len importowany ze Słowacji – brak danych o odmianie:
Wielonienasycone kwasy tłuszcz. omega-3 60,4% 4,6%     !!!
Wielonienasycone kwasy tłuszcz. omega-6 12,4%  70,7%   !!!
Jednonienasycone kwasy tłuszczowe 17,0% 13,1%
Nasycone kwasy tłuszczowe 10,2% 11,6%

Jak widać dobroczynne kwasy omega-3 zostały w nowoczesnych odmianach zastąpione niekorzystnymi omega-6. Chociaż spożywanie takiego oleju w większej ilości może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne, zwłaszcza dla osób cierpiących na choroby degeneracyjne, nowotworowe oraz układu krążenia, dla producentów niesie on szereg korzyści. Ziarno tych odmian uprawiane przemysłowo jest niemal dwukrotnie tańsze od tradycyjnego. Kwasy omega-6 dzięki mniejszej aktywności chemicznej pozwalają na stosowanie wyższych temperatur tłoczenia, przechowywania i wydłużonych terminów przydatności do spożycia, a także stosowanie tanich opakowań z tworzyw sztucznych. Dlatego też, gdy napotkamy olej lniany o długim terminie przydatności do spożycia, przechowywany w temperaturze pokojowej, w butelce z tworzywa sztucznego i bez podanego przez producenta składu z rozbiciem na poszczegółne grupy kwasów tłuszczowych – możemy bez większego ryzyka przyjąć, że posiada on jedynie śladowe ilości WNKT omega-3.

Niezwykle istotny dla jakości oleju jest również sposób uprawy i zbioru lnu. Jak większość oleistych len jest rośliną dojrzewającą stopniowo. Kiedy w dolnej części rośliny po przekwitnięciu pierwszych kwiatów tworzą się torebki z dojrzałymi ziarnami, w górnej części nadal są kwiaty i niedojrzałe zawiązki nasion. W dawnych czasach len wyrywano ręcznie i ustawiano w snopy, w których ziarno równomiernie dojrzewało i schło. Dzisiaj w przemysłowej uprawie stosuje się coraz częściej chemiczne przyspieszanie dojrzewania. Na 2-3 tygodnie przed planowanym zbiorem opryskuje się uprawy środkami chemicznymi powodującymi usychanie roślin. Chemikalia takie wchłaniane przez liście rozchodzą się w całej roślinie z nasionami włącznie. Większość substancji chemicznych jest dobrze rozpuszczalna w tłuszczach i w trakcie tłoczenia przechodzi do oleju.

Na szczęście są jeszcze w naszym kraju rolnicy stosujący bardziej tradycyjną metodę: Zbiory przeprowadza się dwuetapowo – najpierw uprawa jest koszona kosiarką pokosową na tzw. wysokie rżysko, tak, aby pokos nie leżał bezpośrednio na gruncie. Po upływie ok. 2 tygodni następuje zbiór. Wymłócone i oczyszczone ziarno jest dosuszane w temperaturze pokojowej. Takie postępowanie gwarantuje najlepsze zachowanie właściwości zdrowotnych lnu, obciążone jest jednak sporym ryzykiem utraty plonu przy niesprzyjającej pogodzie, co znacząco podnosi cenę tak uzyskanego surowca.


II. Nazewnictwo.

Często fakt, że olej lniany nie zawiera większych ilości WNKT omega-3 bywa ukrywany przed konsumentem. Najczęstszą praktyką jest podawanie w składzie oleju całej grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych łącznie, bez podziału na grupy omega-3 i omega-6. W ten sposób każdy olej wygląda tak samo, ponieważ suma kwasów z obu grup dla większości odmian lnu wynosi około 70%. Niekiedy producenci wykorzystują nieporozumienia powstałe na skutek bardzo podobnych nazw dwóch ważnych kwasów tłuszczowych: linolowego (należącego do grupy omega-6) i linolenowego (ściślej: alfa-linolenowego, należącego do grupy omega-3), określając zgodnie z prawdą swój olej jako wysokolinolowy (czyli bogaty w kwasy omega-6), co jednak często myli się konsumentom z poszukiwanym przez nich olejem wysokolinolenowym – bogatym w kwasy omega-3.


III. Opakowania.

Prawidłowe opakowanie musi zapewnić utrzymanie właściwej jakości towaru od jego wyprodukowania do całkowitego zużycia przez konsumenta. Olej lniany ze względu na wysoką zawartość aktywnego chemicznie kwasu linolenowego niezwykle szybko ulega procesom rozkładu (jełczenia). Podstawowymi czynnikami przyspieszającymi rozkład są: wysoka temperatura, dostęp powietrza (tlenu) oraz światło. Dobre opakowanie powinno ograniczyć oddziaływanie zwłaszcza dwóch ostatnich czynników. Przemysł tłuszczowy od wielu lat przyzwyczaił konsumentów do olejów pakowanych w przezroczyste butelki z tworzyw sztucznych najczęściej tworzonych na bazie polietylenu. Tworzywa tego typu nie stanowią skutecznej bariery zarówno dla tlenu jak i promieniowania świetlnego. Długie łańcuchy węglowodorowe, z których zbudowane jest tworzywo sztuczne nie przylegają do siebie tak ściśle, aby nie mogły się między nimi przecisnąć cząsteczki tlenu. Również jako bariera dla światła tworzywa sztuczne nie wytrzymują konkurencji ze szkłem. Dzieje się tak dlatego, że szkodliwe oddziaływanie promieniowania świetlnego rośnie wraz z jego częstotliwością. Najgroźniejsze dla oleju jest niewidzialne promieniowanie ultrafioletowe, które bez problemu przenika przez tworzywa sztuczne, natomiast jest niemal całkowicie pochłaniane przez zwykłe, nawet niebarwione szkło.

Wrażliwość oleju lnianego na czynniki zewnętrzne można porównać w wrażliwością szlachetnego wina. Skoro nie spotykamy markowego wina w plastikowych butelkach, przyjrzyjmy się z uwagą opakowaniu oleju, który zamierzamy nabyć.


IV. Przechowywanie.

Każdy tłuszcz w większym lub mniejszym stopniu podlega procesowi rozkładu (jełczenia). Olej lniany bogaty w aktywny chemicznie kwas linolenowy niezwykle szybko ulega takiemu procesowi, nawet przechowywany w hermetycznym opakowaniu i w całkowitej ciemności. Szybkość procesu jełczenia zależy ściśle od temperatury – jest tym większa im wyższa jest temperatura oleju. Wynikają stąd następujące zalecenia:

  • Nigdy nie przekraczać temperatury 400C. Dotyczy to zarówno produkcji (tłoczenie na zimno), dystrybucji, jak i konsumpcji. Oleju lnianego nie można smażyć lub gotować. Jeżeli dodajemy go do potraw smażonych lub gotowanych, robimy to po zakończeniu obróbki cieplnej, bezpośrednio przed spożyciem (np. zupę zaprawiamy łyżką oleju już po nalaniu na talerz).
  • Nawet fabrycznie zamknięty olej lniany powinien być przechowywany w lodówce (w temp. 2-100C). Zachowuje wtedy świeżość przez okres dwóch miesięcy.
  • Olej lniany można zamrażać w temp. -180C. Procesy jełczenia zachodzą wtedy ok. dwukrotnie wolniej niż w lodówce. Olej w przeciwieństwie do wody nie zwiększa objętości przy zamrażaniu, nie ma więc obawy o rozsadzenie szklanej butelki. Należy jedynie pamiętać o powolnym rozmrażaniu, najlepiej dzień wcześniej przekładając butelkę z olejem z zamrażarki do lodówki.

Linum_pubescens

Uzupełnienie: leczenie lnem

Jeszcze jeden polski wynalazek, który rewolucjonizuje leczenie niegojących się ran i uciążliwych owrzodzeń, a który przez urzędasów polskich jest wytrwale blokowany i leży w szufladzie

Leczenie lnem transgenicznym
Pan profesor Jan Szopa z Uniwersytetu Wrocławskiego, proponowany przez Komitet Biotechnologii przy Prezydium PAN w br. do nagrody premiera poinformował na XII Ogólnopolskiej Konferencji Kultur in vitro i Biotechnologii Roślin w Poznaniu o cechach materiałów uzyskiwanych z lnu transgenicznego. Produkt nazwany roboczo FlaxAid, to opatrunki o bardzo korzystnym działaniu w leczeniu ran i owrzodzeń, szczególnie uznanych jako bardzo uciążliwe (odleżyny, rany pocukrzycowe itp. ). Profesor założył fundację (www.leczenielnem.pl), która ma doprowadzić do produkcji opatrunków i udostępnia próbki osobom najbardziej potrzebującym pomocy.

aa Linum_usitatissimum___flax_by_zersen

Polski wynalazek leży w szufladzie przez urzędników

Rewolucyjny opatrunek z transgenicznego lnu leży w szufladzie, bo polscy urzędnicy obawiają się wprowadzenia na rynek takiego produktu – mówi prof. Jan Szopa-Skórkowski, wrocławski biochemik. Tymczasem plastrami zainteresowani są Amerykanie i Kanadyjczycy

– Są bardzo duże problemy z administracją polską na każdym szczeblu: od uniwersyteckiej po centralną. Największym hamulcowym postępu i gospodarki jest urzędnik. Brakuje mu kompetencji, a to wywołuje strach przed nowym – tłumaczy prof. Jan Szopa-Skórkowski, twórca genetycznie zmodyfikowanego lnu leczącego trudno gojące się rany.

Aby uzyskać certyfikat dla transgenicznego opatrunku wynalazca musiał złożyć plik dokumentów, który mierzył 23 centymetry wysokości.  – To wymagało zatrudnienia 5 osób w 50-procentowym wymiarze czasu przez rok. W tym czasie mogłem wytworzyć inne preparaty – podkreśla prof. Jan Szopa-Skórkowski.

więcej patrz: http://www.wykop.pl/ramka/1171313/polski-wynalazek-lezy-w-szufladzie-przez-urzednikow/

Jeszcze jeden wielki polski wynalazek i w jeszcze jeden wielki Polak , któremu Władcy Polski rzucają kłody pod nogi.

aa lin 100_4074

Czarny bez na talerzu, w słoikach (soki i dżemy) i butelkach (syropy, nalewki)

Posted in kuchnia, Słowianie, Wiara Przyrody by bialczynski on 12 Czerwiec 2013

2013-06-11 18.12.50kompr
(foto Piotr)

Celem przypomnienia

Kupując (TERAZ – TUTAJ!)  Budujesz Wolne Media Wolnych Ludzi!
slowianic nr 2 przod

Placki z Kwiatem Czarnego Bzu  (już teraz!) – prościutki przepis od Mai i Piotra

kwitnie czarny bez kopalnia tego co dobre dla zdrowia człowieka.
Warto zebrać trochę i ususzyć .Przed ścięciem warto w myślach podziękować krzakowi bzu  z głęboką wdzięcznością za dar .
Teraz jest pora na super smaczne placki z kwiatem bzu:
Przepis prosty :
Ciasto na naleśniki maczamy kwiat (cały baldach) i po ścięciu ciasta odcinamy nożyczkami pędy zostawiając same kwiatki. Odwracamy przypiekamy i na talerz. Do smaku dodatki jak kto lubi.
2013-06-10 13.04.58komprKwiaty bzu zanurzone w cieście, przed obcięciem łodyg (foto: Piotr)

Syrop z kwiatów czarnego bzu (już teraz!)

dziki_bez_czarny

SYROP Z KWIATÓW CZARNEGO BZU

Składniki:

  • 20-40 baldachów czarnego bzu
  • 1 kg cukru
  • 20 g kwasku cytrynowego lub sok z 1 cytryny
  • 1 litr wody

Kwiaty zbieramy w suchy, słoneczny dzień (najlepiej takie, które są w początkowej fazie kwitnięcia). Zrywamy je delikatnie i równie delikatnie układamy je w koszu.  Po przyniesieniu ich do domu rozkładamy delikatnie kwiaty bzu na papierze, by umożliwić ewentualnym ich mieszkańcom ewakuację Nie polecam potrząsania baldachami, pozbywamy się bowiem wtedy nie tylko robaczków, ale i pyłku kwiatowego. Następnie, bezpośrednio nad naczyniem w którym będziemy przygotowywać syrop, odcinamy kwiaty bzu. Im więcej mamy kwiatów, tym mocniejszy będzie nasz produkt końcowy, jednak nawet z 10-15 dużych baldachów otrzymamy aromatyczny, delikatny syrop.
Po oberwaniu kwiatów przygotowujemy zalewę : zagotowujemy wodę z cukrem i kwaskiem (lub sokiem z cytryny) i wrzątkiem zalewamy kwiaty (wszystkie muszą być zakryte syropem), przykrywamy i odstawiamy na 2-4 dni, delikatnie mieszając zawartość naczynia mniej więcej raz dziennie. Następnie dokładnie filtrujemy syrop i przelewamy do wyparzonych butelek z podanej proporcji  6 butelek po 0,33l); jeśli chcemy przechowywać go dosyć długo, syrop trzeba pasteryzować (możemy zagotować go tuż przed wlaniem do butelek). Syrop który nie jest pasteryzowany przechowuje się zawsze w lodówce. Po otwarciu syrop przechowujemy w lodówce. Przechowywany w cieple fermentuje w rodzaj musującego lekkiego wina.

11 Bez dziki czarny 6 kwait

Nalewka z kwiatów czarnego bzu (już teraz!!!)

Składniki

  • 50 baldachów kwiatów czarnego bzu
  • 2 (razem 20 dag) cytryny
  • 2-3 limonki (razem 20 dag)
  • 70 dag cukru
  • 1 l spirytusu (96%)
  • 1 łyżeczka korzenia arcydzięgiela (można dostać w aptekach lub sklepach z ziołami)

Sposób przygotowania

Gotujemy syrop z cukru i litra wody. Studzimy. Cytryny szorujemy namydloną szczoteczką, płuczemy w gorącej wodzie, kroimy w plasterki, usuwamy pestki. Do wyparzonego wrzątkiem słoja wkładamy kwiaty, przekładamy je plasterkami cytryn, zalewamy syropem, przykrywamy płótnem i stawiamy w nasłonecznionym miejscu na 10 dni. Co jakiś czas sprawdzamy, czy sok nie fermentuje i mieszamy zawartość słoja drewnianą łyżką. Sok zlewamy do garnka przez sitko wyłożone gazą, łączymy ze spirytusem, mieszamy i dodajemy sok z limonek. Nalewkę przelewamy do 2 litrowych butelek, dodajemy do każdej po 1/2 łyżeczki korzenia arcydzięgiela, odstawiamy na 4 tygodnie. Co 3-4 dni wstrząsamy butelką. Potem odstawiamy nalewkę na 2 tygodnie, aby się sklarowała. Kiedy to nastąpi, ostrożnie zlewamy ją znad osadu, a osad przesączamy przez sitko wyłożone papierowym ręcznikiem i dodajemy do nalewki. Odstawiamy na miesiąc, aby trunek dojrzał.

11 Bez dziki czarny 3

Sok z owoców  czarnego bzu – to nieco późniejszy etap – owoce muszą być całkiem dojrzałe (lipiec – sierpień)

jeśli na kiści zdarzą Wam się zielone, niedojrzałe kuleczki – koniecznie je usuńcie i wyrzućcie, są trujące.

Składniki:

  • 3 kilogramy owoców czarnego bzu (koniecznie tylko i wyłącznie czarnych i miękkich, dojrzałych)
  • 1 kg cukru
  • 1,5 litra wody
  • 5 butelek 0,5l

Przygotowanie:

Czarny bez to bardzo popularne drzewo w naszym kraju i rośnie w zasadzie na każdym kroku, ale jak to z najlepszymi przetworami bywa – ważne by znaleźć je w miejscu jak najbardziej oddalonym od drogi.

Nielepice dzika róża i czarny bez DSC00146Na zdjęciu krzak czarnego bzu w Nielepicach spleciony z dziką różą (foto CB)

Zebrane kiście należy dokładnie umyć chłodną wodą, bardzo delikatnym strumieniem. Następnie widelcem ściągamy kuleczki, od razu do garnka. Zalewamy owoce wodą.

Gotujemy na małym ogniu, co jakiś czas mieszając przez około dwie godziny. Kiedy owoce popękają dosypujemy kilogram cukru i gotujemy kolejne dwie godziny. Sok nie będzie gęsty, ale będzie miał bardzo intensywny kolor i smak.

Całość przelewamy przez gęste sitko i owoców nie wyrzucamy – przydadzą się na dżem.

Sok  wystarczy trzymać go w umiarkowanie chłodnym i koniecznie zaciemnionym miejscu.

Doskonały na przeziębienia lub bóle głowy.

bez_czarny_700

Dżem z owoców czarnego bzu

Całe baldachy ścinamy sekatorem, a następnie drobne owoce odrywamy widelcem. Czarne jagody zawierają dużo witaminy C i świetnie nadają się na różnego rodzaju soki, dżemy lub jako aromatyczny dodatek do innych owoców.
Składniki:
1 kg dojrzałych owoców czarnego bzu
1 kg cukru
Sposób przygotowania:

Owoce umyć i wrzucić do garnka, dolewając około pół szklanki wody. Gotować na małym ogniu aż owoce puszczą sok i trochę odparują. Dodać cukier. Gotować na małym ogniu, często mieszając, aż dżem zgęstnieje. Gorący przełożyć do słoików, zakręcić i odwrócić do góry dnem.

Marmolada z czarnego bzu i jabłek

Składniki:
1 kg dojrzałych owoców czarnego bzu
1 kg jabłek
1 kg cukru
Sposób przygotowania:
Umyte owoce bzu ugotować, aż rozpadną się i puszczą sok. Przetrzeć przez sitko oddzielając pestki. Pulpę z powrotem przełożyć do garnka i dodać obrane i pokrojone w kostkę jabłka. Gotować na małym ogniu aż jabłka rozgotują się i połączą w jednolitą masę. Dodać cukier. Gotować do czasu aż cukier rozpuści się a marmolada zgęstnieje. Gorącą przełożyć do słoików, zakręcić i odwrócić do góry dnem.

czarny-bez4Zdjęcie ze strony: http://everycakeyoubake.blogspot.com/2008_10_01_archive.html – bardzo polecam tę stronę

O czarnym bzie i soku

Ten niedoceniony krzew, uważany przez niektórych za trujący, może być lekiem na całe zło. Stany zapalne oczu, angina czy zatrucie pokarmowe nie będą cię bez przerwy nękać, jeśli skorzystasz z wiedzy starszych pokoleń.

 Kwiaty działają moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo, wzmacniająco na naczynia krwionośne. Zewnętrznie są stosowane do przemywania w stanach zapalnych oczu i gardła.

Owoce
Owoce bzu dojrzewają na przełomie lipca i sierpnia. Kolor czarno-fioletowy świadczy o tym, że są dojrzałe. Dopiero wtedy nadają się na różnego rodzaju soki i nalewki. Nie wolno spożywać zielonych owoców czarnego bzu, ponieważ zawierają duże ilości trującej sambunigryny – substancji, która może powodować wymioty i osłabienie organizmu. Dojrzałe okazy należy zbierać w pierwszy słoneczny dzień po dniu deszczowym.

Owoce działają łagodnie przeczyszczająco, moczopędnie, napotnie, przeciwbólowo, odtruwająco.

Czarny bez – inaczej dziki bez czarny – jest rośliną występującą na całym świecie. W Polsce również jest bardzo popularny – do tego stopnia, że w różnych stronach naszego kraju roślina ta ma różne nazwy, np. bez lekarski, bez pospolity, bizna, bzowina, hyczka i inne. Czarny bez jest od dawna wykorzystywany w najrozmaitszych celach, kiedyś stosowano go np. do barwienia rzęs i brwi lub podbarwiania win oraz farbowania tkanin. Co ciekawe, surowe owoce czarnego bzu są niejadalne! Jednak po przetworzeniu (np. na sok, dżem, konfitury czy owoce suszone) mają fantastyczne właściwości lecznicze, są także wykorzystywane w kosmetyce.Sok z Czarnego Bzu – składniki odżywcze
Sok z Czarnego Bzu to cenne źródło substancji, które pozwalają uznać go za preparat leczniczy. W jego skład wchodzą m.in.:

  • witaminy (A, B1, B2)
  • flawonoidy
  • garbniki
  • pektyny
  • kwasy organiczne
  • enzymy
  • biopierwiastki

Sok z Czarnego Bzu – działanie
Sok z Czarnego Bzu traktowany jest jako naturalny odpowiednik aspiryny. Jest chętnie stosowany w walce z przeziębieniami oraz schorzeniami górnych dróg oddechowych (nieżyty, stany zapalne) – działa wykrztuśnie. W czasie przeziębienia stymuluje gruczoły potne do wytężonej pracy, dzięki czemu wpływa na obniżenie gorączki. Sok z Czarnego Bzu warto stosować nie tylko leczniczo, ale także profilaktycznie – zapobiega drobnym infekcjom i zwalcza wirusy, zanim zdołają się one rozwinąć.

Sok z Czarnego Bzu wykazuje także lekkie działanie przeciwbólowe, dzięki czemu można go stosować do leczenia migren czy nerwobólów. Ma też właściwości moczopędne, lekko przeczyszczające i odtruwające. Leczy biegunki i oczyszcza organizm ze szkodliwych toksyn i wolnych rodników. Usprawnia proces przemiany materii.

czarny_bez_400x400

Inny przepis na sok z owoców czarnego bzu

Po umyciu 1 kg owoców (obranych z szypułek) zalewamy je w garnku niedużą szklanką wody i trzymamy na wolnym ogniu tak długo aż puszczą sok i się rozgotują. Następnie przecieramy owoce przez sito, słodzimy do smaku ( przy tych proporcjach radzimy dodać ok. 0,5 kg cukru) i rozlewamy do butelek. Tak przygotowane butelki poddajemy procesowi pasteryzacji.

Nalewka z owoców czarnego bzu

500 g owoców zalewamy jedną szklanką wódki i odstawiamy na 7 dni. Następnie wyciskamy przez płótno. Zażywa się po 40-50 kropli (na szklankę herbaty) trzy razy dziennie jako środek napotny i wzmacniający w trakcie przeziębień.

Sambucus_nigra_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-127Magia Czarnego Bzu:

Polecam artykuł Joanny Typek o właściwościach bzu na stronie:

http://bez-recepty.pgf.com.pl/index.php?co=artyk&id_artyk=3138

Tam także przepis na powidła z czarnego bzu

tutaj fragment

…”Sambucus nigra to krzew osiągający czasami rozmiary niewielkiego drzewka. Do celów spożywczych prowadzony jest w uprawach. W stanie naturalnym często rozsiewany przez spożywające jego owoce ptactwo, spotykany jest w parkach, na skrajach lasów, przydrożach, w wąwozach. Zalicza się go do roślin synantropijnych, czyli towarzyszących człowiekowi, a dowody na to – w postaci nasionek bzu znalezionych w wykopaliskach – sięgają czasów epoki kamiennej. Poznając wierzenia ludów słowiańskich, germańskich, Celtów, Brytów i Skandynawów, dowiadujemy się o magicznym znaczeniu tego krzewu dla naszych praprzodków. Występując jako naturalny składnik domowego ogrodzenia, chronił nie tylko przed gryzoniami, które odstręczał zapach, ale także bronił dostępu przed wszelakimi „złymi duchami”. Panował przesąd, iż ścięcie bzowego drzewa grozi rychłym nieszczęściem: chorobą (kurcze oraz bóle rąk i nóg) lub śmiercią. Tym bardziej nie można było używać takiego drewna na podpałkę – sprowadzało to na przebywającego w otoczeniu pieca tak zwany ogniopiór (znamię na twarzy o kształcie płomienia), a także parchy na twarzy i wrzody na plecach. W niektórych regionach Polski bzom powierzano swoje choroby i tym samym spalenie drewna mogłoby je wszystkie uwolnić… Do bzowych krzewów odnoszono się z bojaźnią, ale też z szacunkiem – jak podają prace etnografów – w niektórych wsiach długo utrzymywał się zwyczaj uchylania czapki i pokłonu w kierunku bzu czarnego. Także niemieckie i angielskie określenia: Eldertree, Schwarzer Holunder od słów „starszy”, „starszyzna”, odnoszących się do ludzi mających wiedzę, a jednocześnie władzę, wskazują na znaczenie bzu na terenach pozasłowiańskich. Skandynawowie wyruszający na długie wyprawy powierzali bzom swoje zdrowie i życie. Dla Celtów bez był symbolem śmierci i odrodzenia.

W tradycji chrześcijańskiej krzew ten również ma swoją rolę, niestety, niezbyt szczęśliwą: znane jest przekonanie, że na nim powiesił się Judasz. Podanie to zostało utrwalone w nazwie grzybów porastających obumierające pnie bzów. Uszak bzowy Auricularia auricula-judae, czyli w tłumaczeniu „Judaszowe ucho”, to bardzo dobrze znany Azjatom przysmak i medykament. W Europie rzadko zbierany, choć spotkać możemy go na pniach bzów, a także innych roślin drzew liściastych. Grzyb ten posiada charakterystyczny wygląd, przypominający w strukturze i wyglądzie małżowiny uszne – pod warunkiem że jest dobrze uwodniony. Można go stosować w stanach zapalnych oczu, przeziębieniach i w problemach z hemoroidami; działa ogólnie wzmacniająco.

Bez czarny dla Słowian był nie tylko tajemną rośliną. Na swój sposób nasi przodkowie znali także immunostymulujące właściwości Flos Sambuci – zbierane w noc świętojańską i zjadane po upieczeniu w cieście miały chronić cały rok przed febrą! I dzisiaj warte polecenia są przysmaki przygotowane na bazie bzu: kwiaty smażone w cieście naleśnikowym, soki i powidełka z owoców. Należy jednak pamiętać o ważnej rzeczy: w liściach, niedojrzałych owocach i nasionach bzu czarnego znajduje się glikozyd cyjanogenny – sambunigryna. Związki należące do glikozydów cyjanogennych w organizmie ludzkim ulegają przemianie do cyjanowodoru, blokującego enzymy tkankowe, co prowadzi do zahamowania transportu tlenu z krwi do tkanek. Cyjanowodór, czyli kwas pruski, jest toksyczny w dużych dawkach. W przypadku surowców z bzu czarnego nie mamy się czego obawiać, zawartość glikozydów cyjanogennych jest niewielka i ulegają one unieczynnieniu podczas suszenia i dodatkowej obróbki termicznej.”…

Przepłoch-popłoch ziele Przepląta-Perepułta, Łzawiczka – Łzy Czarodany, Cebula Czarownic albo Niedźwiedzi Czosnek i Konopie – Krzew Plątwy-Przepigoły

Posted in kuchnia, przyroda, Słowianie by bialczynski on 7 Sierpień 2012

Przepłoch/Popłoch

Popłoch (Onopordum acanthium) dorasta do 3 m wysokości i jest naprawdę pięną, wspaniale kwitnącą rośliną.

Do celów leczniczych zbiera się korzenie i ziele popłochu. Zawierają one olejek eteryczny, lakton seskwiterpenowy, pochodne kumaryny, cholinę, stachydrynę, flawonoidy, inulinę, gorycz, żywice i śladowe ilości alkaloidów.

Surowiec działa moczopędnie, osłaniająco, pobudza układ nerwowy i ożywia skórę. Korzeń i ziele popłochu stosowano dawniej w leczeniu ropiejących ran oraz jako środek powlekający i tonizujący mięsień sercowy. Najnowsze badania dowodzą, iż popłoch pospolity zawiera w liściach alkaloidy odbudowujące system immunologiczny. Sok ze świeżych liści stosuje się przy owrzodzeniach o charakterze nowotworowym, a herbatę przy stanach zapalnych dróg moczowych.

Młodziutkie pędy nadają się na jarzynę. Korzenie przyrządza się jak szparagi, a koszyczki kwiatowe po usunięciu płatków i przylistków jak karczochy. Młode listki dodawano kiedyś do mleka, aby poprawić jego smak. Tłuste nasiona są przysmakiem ptaków domowych, dawniej wytłaczano z nich olej.

przepłoch, o ‘chwaście’: »kłosy bez przeplochu«, »kwaśna jagoda i przepłochy« ; ‘luka, brak’: »wielkie w regestrach przepłochy,  »czynią przepłochy w cnotach«, Potocki; później i ‘popłoch’, u Czechów tylko w tem znaczeniu; rus. pierepotoch. P. płochy.

Popłoch pospolity (Onopordum acanthium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. We florze Polski jest archeofitem, dość pospolicie występującym na całym niżu. Naturalny zasięg obejmuje południową i środkową Europę oraz zachodnią i środkową Azję, Kaukaz i Pakistan[2]. Jako roślina ozdobna rozpowszechniony został w północnej Europie, gdzie częściowo się zadomowił, trafił także w XIX wieku do Ameryki Północnej i Australii. Na kontynentach tych stał się uciążliwym chwastem[3].

Łodyga

Wzniesiona, gruba, rozgałęziająca się, o wysokości 0,3-2 m. Jest szeroko i kolczasto oskrzydlona oraz wełnisto owłosiona.

Liście

Szarozielone. Dolne są szerokoeliptyczne i zatokowo klapowane, a brzegi blaszki liściowej mają kolczasto ząbkowane. Górne są podługowate lub wąskoeliptyczne, o blaszce na brzegach zatokowato wykrawanej i również kolczasto ząbkowanej. Podobnie jak łodyga są biało, wełnisto owłosione. Wszystkie liście zbiegają po łodydze.

Kwiaty

Zebrane w duże (3-5 cm długości i szerokości) koszyczki pojedynczo wyrastające na szczytach pędów. Okrywa jest równowąska, o purpurowych, odstających i kolących listkach (2-4 mm szerokości). Mięsiste dno koszyczka bez plewinek. Znajdują się w nim głębokie dołeczki o ząbkowanych brzegach. Wszystkie kwiaty w koszyczku są jasnopurpurowe, rurkowate, o koronie do 2 cm długiej, przedprątne, miododajne[4].

Owoc

O długości 4-5 mm, czworokanciasty z poprzecznymi zmarszczkami i puchem kielichowym dwukrotnie dłuższym od owocu. Na jednej powstaje od 8400 do 40 tys. nasion[3].

Roślina dwuletnia. Siedliska ruderalne, przydroża, pastwiska. Występuje najczęściej na glebach piaszczystych w miejscach słonecznych, suchych i ciepłych. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla zespołu roślinnego Onopordetum acanthii[5]. Kwitnie od lipca do września. Roślina wiatrosiewna. Roślina trująca: ziele oraz korzeń zawierają olejki eteryczne, flawonoidy, pochodne kumaryny, żywicę, inulinę i śladowe ilości alkaloidów.

W Europie środkowej i zachodniej występują trzy podgatunki: subsp. acanthium (2n = 34), subsp. ceretanum (Sennen) Arènes [1942, Notulae Syst. [Paris], 10 (4) : 217] i subsp. gautieri (Rouy) Douin in Bonnier & Douin [1923, Fl. Compl. Fr., 6 : 28] ; ead. comb. Franco [1975, Bot. J. Linn. Soc., 71 : 45][6]. Gatunek ten tworzy też szereg mieszańców z innymi gatunkami z rodzaju, występują one jednak poza granicami Polski.

Ciekawostki

Popłoch pospolity jest rośliną-symbolem narodowym Szkocji, widnieje na najważniejszym odznaczeniu Szkocji – Orderze Ostu, poza tym jest motywem obecnym w zdobieniach budynków, pamiątek i strojów szkockich. Ten ważny symbol został utrwalony już przed rokiem tysiąc pięćset trzecim wtedy kiedy poeta Dunbar napisał wspaniały poemat poświęcony tej roślinie . W roku tysiąc pięćset czterdziestym został ustanowiony w Szkocji order Ostu przez króla Jakuba piątego , nadawany szlachcie za specjalne zasługi i odwagę .

W naszym piśmiennictwie zwykle podaje się, że chodzi o oset, co jest jednak błędem. Uzasadnieniem dla tego przekręcenia nazw może być niezręczność określania Najstarszego i Najszlachetniejszego Orderu szkockiego mianem „Orderu Popłochu”…

 

 

Popłoch pospolity zwany przez rolników diabelskim chwastem jest ukochaną rośliną Szkotów – godłem tego kraju. Stara legenda głosi, że w X wieku to właśnie oset uratował szkockiego króla Malcolma przed duńskimi wojskami.  Duńczycy zakradli się nocą pod  mury zamku Stirling i postanowili przeprawić się przez fosę,  zdjęli więc buty, ruszyli…  i ich krzyki postawiły na nogi załogę zamku. Fosa bowiem nie była wypełniona wodą, a porosła popłochem. Może to stąd jest powiedzenie „uciekali w popłochu”?

Także legendy francuskie  głoszą chwałę popłochu – on to uratował życie żołnierzy Karola Wielkiego. Kiedy dżuma dziesiątkowała jego wojsko wielki król modląc się o ich zdrowie strzelił z łuku – strzała przebiła oset, z którego wyprodukowano cudowne lekarstwo.
Znana jest też legenda o smutnym losie klasztoru benedyktynów, przeklętym przez żebraka, któremu nie udzielono pomocy. Wszyscy mnisi zostali zamienieni w popłoch i dopiero  Najświętsza Panienka zdjęła z nich ten zły czar i odtąd z popłochu zaczęto wytwarzać leki pomagające na wszelkie dolegliwości.

No ale dość tych legend – wracajmy do kuchni. Najpierw kilka słów o samej imponującej roślinie.

 

Ja myślę, że jednak Najświętsza Panienka nie zdjęła z nich klątwy, a różne zastosowania dla popłochu mnisi wydobyli na torturach od czarownic – czyli kapłanek Słowiańskiej Wiary Przyrody

 

 

Zastosowanie

Ze względu na swoje szarozielone ubarwienie bywa uprawiany jako roślina ozdobna[9]. Wymaga przepuszczalnej gleby i słonecznego stanowiska. Jest w pełni mrozoodporny.Uprawia się go z nasion lub przez odrosty korzeniowe.

Ziele oraz korzeń zawierają olejki eteryczne, flawonoidy, pochodne kumaryny, żywicę, inulinę i śladowe ilości alkaloidów. Napar i sok ze świeżych liści są wykorzystywane w ziołolecznictwie. Popłoch pospolity służy do wytwarzania leków homeopatycznych stosowanych w leczeniu zaburzeń pracy serca i krążenia. Większe dawki preparatów z popłochu pospolitego mogą być trujące. Jego nasiona zawierają olej jadalny. W przeszłości całą roślinę jadano, obecnie sadzi się ją w ogródkach jako ozdobę.

herbatka ze świeżych liści  polecana  jest w przypadku stanów zapalnych dróg moczowych.
sok ze świeżych liści stosuje się przy owrzodzeniach o charakterze nowotworowym.

W kuchni zastosowanie mają młode łodygi i wielkie koszyczki kwiatowe.
Koszyczki kwiatowe, po usunięciu płatków i twardych zewnętrznych przylistków najlepiej gotować na parze aż będą miękkie.
Młode łodygi należy obrać i po zblanszowaniu przyrządzać z nich surówki z sosem winegret lub majonezem, albo gotować i podawać jak szparagi.

POLSKIE KARCZOCHY czyli kwiaty popłochu po harsku

Koszyczki kwiatowe popłochu, sól, sok z 1 cytryny, łyżka masła, pół łyżeczki cukru;  3 łyżki masła, 3 ząbki czosnku.

Z koszyczków kwiatowych usunąć płatki i twarde przylistki. Zagotować osoloną wodę z sokiem z cytryny, masłem i cukrem, wrzucić  koszyczki gotować ok. 10  minut. W rondelku stopić masło, dodać roztarty z solą czosnek. Odcedzone koszyczki ułożyć na ogrzanej salaterce polać stopionym masłem.

W chorobie alkoholowej

Pić co drugi dzień słaby napar z ziela popłochu (Onopordon acanthimn), przede wszystkim gdy występuje marskość wątroby oraz choroba przewodów moczowych. Jest to ziele trujące, dlatego należy je używać w małych ilościach!

Korzeń popłocha – Radix Onopordoni
Ziele popłocha – Herba Onopordoni

W medycynie ludowej była wykorzystywana cała roślina. Korzeń stosowano przy chorobach nowotworowych, guzach, mięśniakach, torbielach i wrzodach. Popłoch wchodzi w skład leków homeopatycznych. Jego nasiona zawierają olej jadalny. W przeszłości całą roślinę jadano, obecnie sadzi się ją w ogródkach jako ozdobę.

Rozdrobniony korzeń w proporcji 1 łyżeczka na szklankę wody, gotować na małym ogniu przez 5 min. Naparzać 10 min.

napar ze świeżych liści stosuje się do picia w stanach zapalnych pęcherza moczowego.

Łzawica, Łzy Czarodany

Występowanie i wygląd

Roślina o której mowa pochodzi z rodziny roślin trawiastych Posiada liście szablaste, załamujące się w połowie, zwisające w dół. Kwitnie od czerwca małymi białymi kłoskami również w dół zwisającymi. Od września wydaje czarne owoce, błyszczące które po dojrzeniu, przybierają barwę białą lub siną.

Trawa jednoroczna wysokości 50 – 60 cm o sztywnych pędach, przydatna do uprawy na rabatach, do tworzenia grup florystycznych. Latem rośliny tworzą zwisające wiechowate kwiatostany złożone z licznych drobnych żółtych kwiatów. Po przekwitnieniu ukazują się duże nasiona o kształcie i wielkości spadającej kropli wody, barwy od fioletowo szarej do szarobiałej. Dojrzałe wysuszone nasiona nadają się do wyrobu różańców, korali i do suchych kompozycji.

Nasiona dojrzałe przypominają swoją budową łzy człowieka płaczącego.

Takimi łzami płakała i cały czas płacze Czarodana w Dolinie Ojców – nad dziejami swoich dzieci  i swoim własnym bytem, jako że wpierw była nieczuła na niczyją miłość a potem w porywie rodzicielskiej miłości pchnięta została przeciw Bogom. Z jej łez wyrosła  jak podaje legenda roślina łzawica. Niektórzy chrześcijanie zwą ją też Łzy Hioba.

Uprawa

Wrażliwa na mróz, nie przetrwa naszej zimy. Może być uprawiana w mieszkaniu i będzie wtedy rośliną trwałą, odświeżającą powietrze w mieszkaniu

Łzawica jest rośliną ozdobną i może być uprawiana w mieszkaniu i będzie wtedy rośliną trwałą stanowiąc nie lada ozdobę gdyż odświeża powietrze w mieszkaniu. Pachnie, ma sporo olejków eterycznych. Łzawica jest rośliną jednoroczną w ogrodach, ponieważ nie znosi naszych zim. Należy ją co roku rozmnażać z nasion. Nasina łzawicy często zimują w gruncie i wiosną wyrastają nowe rośliny. Problemy – Nie nastręcza kłopotów.
Łzawica nie wymaga żadnej pielęgnacji oprócz żyznej ziemi i wody.

Jak zwykle dajemy tutaj u NAS niezwykłe przepisy użycia różnych dzikich i hodowlanych roślin Królestwa SIS więc nie inaczej z Przepłochem, Łzami Czarodany czy konopiami.

Nasiona łzawicy, w ziołolecznictwie uważane są za lek na wątrobę i drogi żółciowe. Leczą też reumatyzm, artretyzm, wspomagają trawienie, oczyszczają przewód pokarmowy z pasożytów.

Co można zrobić z Łez Czarodany:

  • Mąka, dżem, owoce – dojrzałe owoce łzawicy są twarde, błyszczące a po wysuszeniu i otarciu można je mleć na mąkę która jest wysokogatunkową używaną w piekarnictwie do wypieku pumperniklów. Świeże owoce można rozwałkować na desce lub zgnieść w zgniatarce i smarować na chleb.
    Jeżeli chcemy jeść owoce na surowo to należy je moczyć w wodzie a dla dzieci w miodzie przez tydzień i dopiero wtedy pękają i dobrze smakują. Pękają też w ziemi na polu i w doniczce po dwóch tygodniach wyrastając w piękną roślinę podobną do kukurydzy lecz o połowę mniejszą.
  • Paciorki, oczka do pierścionków – z dorodnych wysuszonych nasion można wyrabiać paciorki do wykonywania Rodzimowierczego Różańca Medytacyjnego – o 108 lub 96 oczkach. Można też wykonywać naszyjniki, oczka do pierścionków i bransoletek oraz innych ozdób. Zasuszone owoce mogą leżeć przez długie lata byleby nie leżały w wilgotnym miejscu przez rok, później zasychają i są trwałe.
  • Dodatek do ciast – dojrzałe i otarte nasiona z łupiny można gnieść wałkiem na desce i jadać jak orzechy. Można je podpiec na patelni używając do ciasta, budyniu kisielu jako dodatek. Mają wtedy smak słodki, orzechowy, smaczny i powinny je używać dzieci gdyż odnawiają się u nich szare komórki mózgu i dzieci rozwijają się prawidłowo.
  • Próchnica zębów, stany zapalne w jamie ustnej – nasiona łzawicy leczą również próchnicę zębów oraz stany zapalne w jamie ustnej. Działają przeciwbólowo, obniżają temperaturę, chłodzą organizm.
  • Działanie antybakteryjne – rozwałkowane nasiona jedzone na chlebie z masłem nie dopuszczają do infekcji i rozwoju grzybic, zabijają też bakterie w przewodzie pokarmowym.
  • Wspomaga trawienie, czyści przewód pokarmowy – okrywa nasion łzawicy stanowi najlepszy błonnik pomagając w trawieniu, tłustych pokarmów oraz czyści przewód pokarmowy.
  • Leczą trzustkę, śledzionę oraz wątrobę – spożywane na surowo nasiona łzawicy leczą trzustkę, śledzionę oraz wątrobę. Dlatego powinny być spożywane w leczeniu i zapobieganiu cukrzycy. Łzawicę przed wojną kupowano z apteki u żydów i cukrzyca nie zbierała takich plonów jak obecnie. U Żydów była to druga roślina używana po cebuli i czosnku na surowo.
  • Artretyzm, reumatyzm, isias – połykane systematycznie 3 razy dziennie po kilka nasion świeżych przez 2 miesiące leczą artretyzm i reumatyzm jak też isias.
  • Nalewki – z nasion można też robić nalewki na wódce do wcierania przy nerwobólach. Tą samą nalewką pitą 3 x dz. po 30 kropli można leczyć przewód moczowy w którym zostaną zabite bakterie w moczu oraz będą leczyć owrzodzenia wewnętrzne. Nie wolno ich tylko przedawkować u kobiet ciężarnych.

Łzy Czarodany czyli łzawica w leczniczej kuchni chińskiej (a także zupa z korzenia lilji)

Chińska dieta lecznicza posiada bardzo długą i bogatą historię.

Wspomnijmy choćby starą legendę „Shennong Tastes a Hundred Grasses„, w której znajdziemy opis w jaki sposób starożytni Chińczycy poprzez praktykę odkrywali właściwości pożywienia i leków.

Qin Bowei mówił „Tradycyjna medycyna Chińska i Dietetyka lecznicza powstawały równocześnie poprzez praktykę i doświadczenie każdego dnia. Tysiąc lat p.n.e. za panowania Dynastii Zhou lekarze jednej z czterech specjalności opiekowali się zdrowiem cesarza ordynując mu specjalnie w tym celu przygotowaną dietę”.

W Okresie Walczących Królestw powstało klasyczne dzieło „The Yellow Emperor’s Internal Classic” zawierające wiele receptur dietetycznych. Mniej więcej w czasach panowania dynastii Qing i Han zostało wydane dzieło „Shennong’s Herbal Classic„, w którym zamieszczono jeden z najwcześniejszych opisów wielu środków leczniczych oraz leków będących jednocześnie lekami samymi w sobie jak i pokarmami np. owoc głożyny pospolitej (Fructus Zizipi Jujubae), nasiona sezamu (Semen Sesami), kłącze pochrzynu (Rhizoma Dioscoreae), winogrono (Vitis), Orzech włoski (Semen Juglandis), bulwa lilii (Bulbus Lilii), świeży imbir (Rhizoma Zingiberis Recens), nasiona łzawicy ogrodowej (Semen Coicis), i inne.

Tu jako łzy Hioba ale my nazywać będziemy tę roślinę Łzami Czarodany

ze strony: http://naukadlazdrowia.pl/lzy-hioba-czyli-lzawica-ogrodowa

Łzy Hioba – łzawica ogrodowa  (Coix lachryma- jobi L. var. ma-yuen Stapf Adlay, ang. Job’s Tears) to roślina jednoroczna uprawiana na Dalekim Wschodzie. Jest to zboże używane jako żywność o walorach leczniczych, a także jako pasza. Jest nazywana „chińskim perłowym jęczmieniem”. Nasiona są gotowane i podawane jak ryż czy kasza, często w mieszaninie np. z dzikim ryżem. W chińskich sklepach można kupić zarówno surowe nasiona jak i gotowane. Nasiona bez łusek (patrz zdjęcie) sprzedaje się jako składnik mieszanek na zupę. Dzięki wysokiej zawartości białka i cennych aminokwasów, łzawica Hioba to żywność o wysokiej wartości odżywczej. Nasiona i kwiatowe struktury mają kształt łezki z dziurką i są okryte lśniącą łuską.  Są wykorzystywane w celach zdobniczych, jako korale czy paciorki różańca. Nazwa „łzy Hioba” związana jest z kształtem nasion; biblijny Hiob był odpowiedni z powodu swoich znanych cierpień. Można też spotkać nazwę Łzy Chrystusa (Lacryma Christi).

Łzy Hioba do jedzenia

Wg. źródeł pisanych (np. Księga Pen-Taso KangMu), łzawica jest znana od co najmniej tysiąca lat, ale prawdopodobnie była konsumowana wcześniej.  Wiadomo, że była uprawiana na Jawie i Celebesie na obrzeżach pól ryżowych, następnie w 1-szym wieku naszej ery została przeniesiona do Chin. Obecnie jest uprawiana w Tajlandii, Chinach i w Japonii. Roślina ma odmiany o różnej wielkości nasion, które można jeść podobnie jak kasze. Produkuje się z nich mąkę dodawaną do potraw, takich jak placki, makarony czy zupy. W Indiach ze sfermentowanych nasion robi się napoje podobne do piwa. Z japońskiej odmiany łzawicy „Ma-Yuen” produkuje się herbaty i napoje alkoholowe, a z prażonych nasion napój imitujący kawę. Podgotowane i wysuszone są lekkie i puszyste, podobne do pop-cornu, podaje się je na ciepło, po podsmażeniu. Surowe trzeba namoczyć przez godzinę w wodzie, a następnie w tej samej wodzie ugotować. Po ugotowaniu można je posłodzić cukrem lub miodem. Smaczny jest napój z wywaru przyprawiony łyżką soku z cytryny (chińska nazwa: yì mí shui, ang. Job’s Tears Water). Chińczycy stosowali nasiona łzawicy jako pożywienie o właściwościach “ochładzających”, czyli po to, aby zrównoważyć efekty jedzenia “gorących” dań przygotowywanych na ogniu z dużą ilością ostrych przypraw.

Wg. tradycyjnej chińskiej medycyny, jedzenie łzawicy poprawia odporność, reguluje system endokrynny, zwiększa diurezę, korzystnie działa na układ trawienia, a zwłaszcza na trzustkę. Potrawy z łzawicy dobrze wpływają na skórę, która staje się gładka i zdrowa. Jest to składnik żywności polecany kobietom. Wiedziano jednak, że łzawicy nie powinny jeść kobiety w ciąży.

Współczesne badania łzawicy

Interesujący jest skład chemiczny nasion. Podobnie jak inne zboża, zawierają skrobię, tłuszcze, białka, związki polifenolowe, witaminy (z grupy B) i składniki mineralne. Charakteryzuje je wysoka zawartość białka i cennych aminokwasów. Ustalono [1] skład 10 białek zapasowych (magazynowych) z rodziny prolamin – koiksyn. Białka te są bogate w glutaminę (13-31%), mają też dużo aminokwasów z siarką (metioniny, cysteiny). Podnosi to wartość odżywczą tego zboża dla konsumpcji przez człowieka.

Znane jest korzystne działanie produktów zbożowych (zwłaszcza z pełnego ziarna) na układ pokarmowy. Efekty włączenia do diety takich zbóż jak łzawica czy jęczmień zbadano na szczurach. Zwierzęta karmione paszą powodującą otyłość (1% cholesterolu i 20% tłuszczów) dostawały też przez 4 tygodnie ziarno łzawicy. W porównaniu do grupy kontrolnej karmionej białym ryżem, obserwowano skrócenie czasu pasażu jelitowego oraz obniżenie poziomu cholesterolu i triglicerydów we krwi. Korzystne zmiany nastąpiły też w aortach. [2] Potwierdza to, że nasiona łzawicy mogą być cennym składnikiem diety człowieka, zwłaszcza dla osób z nadwagą i zwiększonym ryzykiem miażdżycy.

Z nasion łzawicy otrzymuje się jadalny olej…. Nasiona łzawicy Hioba były stosowane w krajach Unii Europejskiej jako żywność i składnik produktów spożywczych przed 1997 r. Kupując łzawicę w chińskim sklepie, dobrze wiedzieć, że jest to wartościowy składnik diety, choć jeszcze mało znany w Europie.

prof. Iwona Wawer

więcej na stronie: http://naukadlazdrowia.pl/lzy-hioba-czyli-lzawica-ogrodowa

 CEBULA CZAROWNIC czyli Czosnek Niedźwiedzi

Ta roślina zwana również czosnkiem leśnym, dzikim lub cebulą czarownic posiada wszystkie cenne właściwości uprawianego czosnku. Różni się jednak wyglądem – z  wąskiej podłużnej cebulki  bardzo wczesną wiosną wyrastają na ogół dwa listki (jak u konwalii) a z nich  wyłania się łodyga zakończona białymi kwiatuszkami zebranymi w kulę. Kwitnie od kwietnia do maja.

W średniowiecznej Europie uprawiany dla celów przyprawowych i leczniczych dziś rośnie wyłącznie  w stanie naturalnym w zacienionych, wilgotnych łąkach, zaroślach i leśnych polanach.

Liście czosnku  niedźwiedziego należą do grupy niezwykle popularnych wiosennych chwastów „czyszczących krew”. (skutecznie przeciwdziałają nadciśnieniu, arteriosklerozie, regulują pracę żołądka, wspomagają trawienie

zapobiegają wzdęciom).
Listki zbiera się na początku kwitnienia, a cebulki w sierpniu – wrześniu. Nastawiona na wiosnę na drobno posiekanych  liściach, a jesienią na cebulkach nalewka  jest doskonałym lekiem przeciwko osłabieniu pamięci i bronchitom.

W kuchni używa się tylko świeżych listków, suszone tracą swoje właściwości smakowe i lecznicze. Zarówno świeżych listków jak i cebulek używać można do przyprawiania, zup, sosów i kotletów z mielonego mięsa.

Czosnek niedźwiedzi w Polsce niemal zupełnie nieznany., choć trochę się to ostatnimi czasy zmieniło. Może wynikało to z tego, że u nas dziko rosnący m.in. w Bieszczadach, Sudetach, Karpatach, Puszczy Białowieskiej i Kampinoskiej jest pod częściową ochroną gatunkową. Istnieje jednak już możliwość zakupienia sadzonek tej niezwykłej rośliny.

Natomiast w Niemczech nie jest objęty ochroną, tam właśnie kilka lat temu pierwszy raz poznałam jego smak i bardzo wszechstronne zastosowanie, jest bardzo popularny i powszechnie stosowany.  W okresie, gdy pojawia się świeży bärlauch, czyli pod koniec marca i w kwietniu, niemal w każdej restauracji i gospodzie jest przynajmniej jedno z nim danie, a nierzadko organizowane są dni czy festiwale potraw z czosnkiem niedźwiedzim.

Właściwości

Ma on podobne właściwości jak inne gatunki czosnku, jest silnie bakteriobójczy, obniża ciśnienie krwi, zapobiega miażdżycy, ma zbawienny wpływ na serce. Wykorzystywany jest przy leczeniu chorób górnych dróg oddechowych. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci. Zawiera dużo m.in. magnezu, żelaza i witaminy C.

Zastosowanie

Aromatyczne, delikatnie pachnące czosnkiem zielone listki, kształtem nieco przypominające liście konwalii, są cennym składnikiem wielu sałatek, sosów, zup i kanapek.

Aby nie tracił swych cennych właściwości najlepiej jest go dodawać pod koniec gotowania. W postaci świeżej, drobno pokrojony możemy go stosować zamiennie ze szczypiorkiem. Najlepsze i najsmaczniejsze są młode, jeszcze wąskie listki. Ważnym atutem jest to, że w odróżnieniu od zwykłego czosnku nie powoduje przykrego oddechu.

Uprawa

Można go uprawiać w ogródkach przydomowych rozmnażając jesienią z cebulek, sadzonek lub nasion. W odróżnieniu od znanego nam powszechnie czosnku lubi miejsca wilgotne i częściowo zacienione, a więc możemy go posadzić pod krzewami, drzewami liściastymi, a nawet w trawie. Jest rośliną dość inwazyjną, czyli silnie się rozrastającą. Kwitnie na biało w maju, a liście zamierają w czerwcu i na powierzchni ziemi nie pozostaje żaden ślad, aż do wiosny. Wymaga gleby żyznej i próchniczej, ale na gorszej glebie również sobie nieźle radzi. Jest całkowicie mrozoodporny.

Jedną z pierwszych kulinarnych oznak wiosny jest dla mnie pojawienie się czosnku niedźwiedziego na straganach. Jeśli wybieramy się po niego do lasu, należy uważać gdyż jego liście są bardzo podobne do liści konwalii i zimowita jesiennego (które to są trujące ! ! !) ; jednak by się upewnić czy trafiliśmy na odpowiednią roślinkę, wystarczy lekko potrzeć w palcach listek : od razu poczujemy wydzielający się lekki zapach czosnku. Jako, że obydwie rośliny są spokrewnione, mają podobne właściwości : czosnek niedźwiedzi ma bowiem „silne działanie bakteriobójcze, obniża ciśnienie krwi, korzystnie działa na serce, zapobiega nowotworom złośliwym, miażdżycy, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci; zawiera też dużo witaminy C i pobudza apetyt” (Wikipedia). Jednym słowem, samo zdrowie ;)

Przepis na czosnek niedźwiedzi – zielone pesto.

Drobna uwaga: moim zdaniem do pesto najlepszy jest czosnek niedźwiedzi przemielony przez maszynkę do mięsa/sera. Wydobywa to z niego dużo smaku i aromatu.

Można również utrzeć go w moździerzu (tradycyjnie), albo drobno posiekać – ale ta ostatnia metoda jest najmniej pachnąca.

Składniki (na mały słoiczek, tak jak na zdjęciu)

  • 2 łyżki podprażonych na suchej patelni orzeszków (u mnie pinii + pistacjowych – nadają piękny kolor)
  • 50 g startego sera  dojrzewającego (u mnie parmezam, ale może być też np. polski bursztyn)
  • 4-5 łyżek czosnku niedźwiedziego, przepuszczonego przez maszynkę (patrz wyżej)
  • 3  łyżki oliwy (ja mam pyszną, kwiatową oliwę z Sycylii)
  • ewentualnie do smaku – sól i pieprz

Orzechy ucieramy w moździerzu (lub miksujemy na  gładką masę), dodajemy ser, czosnek i ucieramy, aż powstanie gładka pasta. Powoli dodajemy oliwę, wciąż ucierając, żeby ładnie się połączyło.

Przekładamy do czystego słoiczka, przechowujemy w lodówce.

zupa z czosnku niedzwiedziego

Składniki:

(na około 4 porcje)

  • 2 pęczki czosnku niedźwiedziego
  • po kawałku warzyw z włoszczyzny (pora, selera i pietruszki)
  • 4 kartofle
  • 3 cebule (można więcej)
  • 200g twarogu 0,2% (u mnie typu quark)
  • sól
  • pieprz
  • gałka muszkatołowa

Umytą i obraną włoszczyznę, kartofle i cebulę drobno pokroić i zalać około wrzątkiem *tyle, aby tylko przykryć warzywa). Gotować, aż zmiękną. W tym czasie umyć i posiekać czosnek niedźwiedzi (można zostawić jeden listek do dekoracji)i jak warzywa będą miękkie, dodać go do nich. Chwilę zagotować i zmiksować, po czym dodać twaróg (ja dodawałam twaróg podczas miksowania, aby się dobrze rozprowadził). Jeśli potrzeba, dodać wody, przyprawić do smaku i dobrze wymieszać. Można udekorować posiekanym lub całym listkiem czosnku.

ZIMNY SOS SEROWY.

100 g startego żółtego sera, 2 łyżki drobniutko usiekanych listków czosnku, sól, pieprz, pół szklanki majonezu.

Wszystkie składniki sosu dokładnie wymieszać, schłodzić. Podawać jako pastę do chleba lub jako dodatek do jajek na twardo lub wędlin.

PASTA TWAROGOWA.

100 g twarogu, 2 ugotowane na twardo jajka, 2 łyżki masła, 2 łyżki jogurtu, łyżeczka pasty sardelowej, 2 łyżki usiekanych listków czosnku niedźwiedziego, pieprz.

Białka jajek drobno usiekać, żółtka utrzeć z masłem, jogurtem, pastą sardelową,  pieprzem i twarogiem na gładką jednolitą masę, połączyć z usiekanymi listkami czosnku i białkami jajek, wymieszać, lekko schłodzić.

Konopie

Trochę o konopiach w kuchni można znaleźć na bardzo dobrej stronie : http://kaszaprodzekt.blogspot.com/2010/05/jedzac-lokalnie-konopie-siemie-lniane-i.html

Tutaj tylko fragmencik i przepis na śląską rytualną zupę świąteczną poświęconą Bogom Splotu – czyli Przeplątom: – siemieniotkę

Nasiona konopi najłatwiej kupić na targu – kupują je hodowcy kanarków i wędkarze. W ogóle nie zawierają substancji psychoaktywnych i obrót nimi jest legalny.
Konopie i len to stare uprawne rośliny Słowian – len uprawiano w Polsce od epoki brązu (czyli jeszcze przed przybyciem Słowian), zaś konopie od VII wieku naszej ery. Z włókien pozyskiwanych z tych roślin wyrabiano tkaniny, sznury i worki, a resztki roślin wykorzystywano także jako paszę dla zwierząt. Z nasion zaś do dziś wytłacza się oleje o najkorzystniejszych proporcjach kwasów omega-3 i omega-6.
Nasiona konopi w kuchni polskiej wykorzystywane są do tradycyjnej śląskiej potrawy wigilijnej – siemieniotki.
Do tej pory używałam uprażonych i zmielonych nasion konopi i lnu osobno, jednak dopiero ich połączenie dało naprawdę pyszną kombinację. W trakcie prażenia traci się wprawdzie część dobroczynnych substancji, zyskuje za to naprawdę wspaniały smak…

I dwa przepisy z powyższej strony 

Posypka lub okrasa z konopi i siemienia lnianego
Po 3 łyżeczki nasion konopi i siemienia lnianego opłukać na sicie i osączyć, po czym uprażyć na suchej patelni bez tłuszczu (prażyć pod pokrywką, nasiona strzelają na całą kuchnię).
3/4 nasion zmielić w młynku (nielokalnie można dodać kilka ziaren kminu rzymskiego, będzie jeszcze lepsze), resztę pozostawić w całości.
Na okrasę wystarczy wymieszać nasiona zmielone i niezmielone z olejem lnianym i połową łyżeczki soli. Można dodać pieprz i mieloną paprykę, ale będzie zdecydowanie mniej lokalnie ;)

Kasza z konopiami i siemieniem lnianym (dla 2 osób)
1 łyżeczka zmielonej mieszanki konopi siewnych i siemienia lnianego
1 łyżeczka mieszanki nasion konopi i siemienia w całości
1 szklanka kaszy orkiszowej lub jęczmiennej
1 łyżeczka oleju, np. rzepakowego
garść posiekanej natki pietruszki
obrany ze skórki i pokrojony w kostkę pomidor
garść płatków drożdżowych
2 łyżeczki tłoczonego na zimno oleju lnianego

Kaszę ugotować w dużej ilości osolonej wody z dodatkiem łyżeczki oleju (najlepiej przestrzegać wskazówek producenta). Osączyć na sicie i wymieszać ze zmielonymi konopiami i siemieniem lnianym.
Wymieszać z pomidorem, posypać natką pietruszki i niezmielonymi nasionami oraz płatkami drożdżowymi. Polać olejem lnianym.
Pyszne.

Przepis na zupę pochodzi ze strony Ministerstwa Rolnictwa – nareszcie mogę za coś pochwalić to ministerstwo

Siemieniotka:

Wygląd:

Zupa w kolorze szarym

Kształt:

Płyn

Konsystencja:

Konsystencja płynna

Smak i zapach:

Smak aksamitny słodko-słony, o lekkim mlecznym posmaku

Barwa (zewnętrzna i na przekroju) :

Zupa w kolorze szarym z widocznymi punktami w kolorze ciemnym, będącymi pozostałością zmielonego siemienia konopnego

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu:

Dawna śląska kuchnia codzienna nie była zbyt atrakcyjna. Stół był raczej biedny, ale zawsze się można było przy nim najeść do syta. Jednak, kiedy przychodził okres bożonarodzeniowy, na który oczekiwano z nadzieją, pojawiała się możliwość jedzenia nawet w nadmiarze. Czas świąteczny to czas zdecydowanie odbiegający od zwykłej codzienności, który znajduje odzwierciedlenie w tradycjach kulinarnych. Surowców i potraw świątecznych dotyczyły niekiedy różnorodne wierzenia i opowieści. Choćby ta, którą przytacza Marian Grzegorz Gerlich, autor wstępu do książki Elżbiety Łabońskiej Śląska kucharka doskonała, który pisze: Było to tak, że jak się Pan Jezus urodził, to w Betlejem razem się spotkali Żydzi i poganie, co tam mieszkali. Spotkali się i trzeba było potem coś zjeść, bo już zgłodnieli, jak mówili o tym narodzeniu, i się też zastanawiali, co z tego będzie. To wtedy ugotowali „siemieniotkę” po raz pierwszy. Konopie, co były potrzebne przynieśli Żydzi. No a krupy, to przynieśli ci poganie, i to przez to nazywają się „pogańskie”. To przy siemieniotce była ta ich wieczerza. To na pamiątka tego, że była w dniu Bożego Narodzenia, teraz się jom też je na wilija (s. 11). Do chwili obecnej potrawa ta jest opisywana w literaturze jako regionalna, np. w Śląskiej kucharce doskonałej. Także dzisiaj w śląskich domach siemieniotka jest podawana podczas wieczerzy wigilijnej, a przepis na tę potrawę jest przekazywany z pokolenia na pokolenie. Sposób wykonania tej zupy opisuje Wera Sztabowa w książce Krupnioki i moczka, czyli o kuchni śląskiej: Dawniej warzenie tej świątecznej polewki było pracą mozolną. Już w przeddzień Wigilii żarna od rana w ruchu, bo każda gospodyni musiała sobie namleć kaszy jaglanej na mąkę, która koniecznie potrzebna była do przyrządzania siemieniotki. A przygotowywano ją w następujący sposób: najpierw gotowano w osolonej i ocukrzonej wodzie ziarna konopi tak długo, aż popękały. Wodę z gotowania odlewano do osobnego naczynia, a konopie tłuczono w żelaznym albo kamiennym garnku tłuczkiem na miazgę. Potem zalewano konopie wrzącą wodą, dokładnie płukano, aż woda stawała się biała i zalewano przez sito do naczynia, w którym zbierano wywar z konopi. Przecieranie powtarzano nieraz pięciokrotnie, aż z konopi pozostawały same kluseczki, a w naczyniu zebrało się wystarczająco konopnej polewki. Stawiano ją na piecu, zasypywano drobno zmieloną kaszą jaglaną i gotowano chwilę. Dla podniesienia smaku dodawano do niej przed podaniem na stół soli i cukru. (…) Zupę nakładano na głębokie talerze. (…) I w taki sposób na jednym talerzu spotykały się ziarna prosa, tatarki i konopi, według dawnych wierzeń mających siłę magiczną i wróżących powodzenie. W opracowaniu Z. Szrobry Pożywienie ludności wiejskiej na Górnym Śląsku czytamy: (…) jadłospis wigilii, który winien zawierać dziewięć potraw: po kąsku ze wszystkiego (…) a wśród nich przede wszystkim makówkę, niespożywaną w inne pory roku. Podobną rolę jeszcze w drugiej połowie ubiegłego wieku spełniała potrawa zwana siemioniotką, sporządzana z siemienia lnianego ubitego w zieleźnioku lub utartego w misce glinianej

Moc nasion konopi

autor: Aga Starzyńska

Nasiona konopi są bardzo popularną zdrową żywnością, szczególnie w USA. W wielu krajach zabroniona jest jego hodowla, nawet na nasiona co jest totalną paranoją, bo jest to jeden z najlepszych i odżywczych pokarmów na naszej ziemi. Są bardzo bogate w substancje odżywcze, takie jak kwasy tłuszczowe omega, aminokwasy i składniki mineralne.

Około 35 procent zawartości ziarna stanowi olej. Olej z nasion konopi zawiera 80% niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFA), kwas linolowy (LA, 50-70%), alfa-linolenowy (ALA, 15-25%) i gamma-Linolenic acid (GLA, 1-6%). Mieszanka kwasu linolowego i kwasu alfa-linolenowego w oleju konopnym może zaspokoić nasze potrzeby EFA. Oba pełne białka i olejki eteryczne zawarte w nasionach konopi są w idealnych proporcjach w żywieniu człowieka.

Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe pełnią w organizmie wiele bardzo ważnych funkcji. Są składnikiem wielu struktur ludzkiego ciała oraz regulują szereg zachodzących w organizmie procesów. Niedobór NNKT może objawiać się bardzo sucha skóra, łamliwymi włosami, kłopotem z zajściem w ciąże a nawet problemy ze wzrokiem. U dzieci mogą powodować zaburzenia w umysłowym rozwoju.

Oprócz wymienionych wyżej niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych nasiona konopi zawierają cynk, magnez, fosfor i żelazo. Nasiona posiadają przyjemny orzechowy smak, są znakomitym dodatkiem do sałatek, szejków, deserów, batoników, krakersów. Jest to doskonały pokarm dla ludzi o niskim spożyciu kwasów tłuszczowych, a także idealny dla sportowców.

„Zasługujemy na wszystko co najlepsze, na zdrowe ciało i umysł na miłość, przyjaźń i na wszystko co piękne.”

Aga Starzyńska – wegetarianka od 12 lat, witaweganka od marca 2009, założycielka portalu Vitalmania.pl.

Gdzieś widziałem ciasteczka z konopiami i wiele innych potraw – chyba na Kuchnia.TV

Konopie skutecznym lekiem.

Wśród konopi rozróżniamy 3 gatunki – canabis sativa, czyli konopie siewne, uprawiane w Europie, canabis indica, czyli konopie indyjskie uprawiane w ciepłym i wilgotnym klimacie w celu otrzymania środka odurzającego pod nazwą haszysz. Jest też 3 gatunek konopi dzikich canabis ruderalis. którym żywi się dzikie ptactwo.

Ja zajmę się tym pierwszym gatunkiem konopi siewnych, gdyż jest to wielce ważna roślina ze względu na jej walory lecznicze wypróbowane w moim gabinecie zielarskim przez 10 lat.

Nasiona konopi europejskich zawierają fitynę, której najwięcej zostaje w tzw. makuchu, czyli w odpadzie z wyciskania cennego oleju. Z fityny lub też nasion (można kupić na rynku) otrzymujemy najcenniejszy lek używany w medycynie do leczenia wielu chorób, zwłaszcza chorób przewodu pokarmowego oraz chorób przewodu moczowego, a nawet nowotworów, zwłaszcza u dzieci, na co mogę przedłożyć wyniki badań osób wyleczonych. Możemy je stosować w następujących chorobach:

  • Mleczko z utłuczonych ziaren konopi (w ilości l łyżki), zalane szklanką ciepłej przegotowanej wody, leczy przewód moczowy przez nerki, miedniczki, pęcherz, cewkę aż do ujścia. Również dobre wyniki notuję w nieżycie przewodu pokarmowego, zwłaszcza w owrzodzeniu żołądka i dwunastnicy.
  • Mleczko konopi stosujemy w krwiomoczu, w bólach gośćcowych oraz jako okłady w stanach zapalnych prawie wszystkich narządów u kobiet. Dobre wyniki są w gruźlicy płuc, żółtaczce, hemoroidach, owrzodzeniach tak zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Mleczko również leczy polucję, padaczkę, niedokrwistość, krzywicę, histerię, impotencję, oparzenia oraz stany zapalne oczu.
  • Włókno przykładane na różę ciała, na przemian z podbiałem, daje bardzo dobre wyniki.
  • Amerykanie łączą makuch konopny z pestkami dyni, żując je jak gumę do żucia na różnych posiedzeniach, zachowując przez to dobre zdrowie. Kobiety tamtejsze używają makuch do maseczek.
  • Nie można tutaj pominąć używania ziarna przy wychowie szlachetnego ptactwa, jak też do otrzymywania najcenniejszego oleju mocno bakteriobójczego w pokonywaniu gronkowca, paciorkowca oraz innych bakterii.
  • Trudno też pominąć nalewki oraz maści stosowane w nowotworach jako okłady i stosowania wywaru z makucha w puchlinie wodnej, hemoroidach, upartych odciskach między palcami, jak też w bezsenności. Przed wojną olej konopny zastępował tran, a używaliśmy go z przyjemnością.
  • Warto wiedzieć, że konopie czyszczą i uwalniają ziemię od bakterii oraz różnych chorób grzybowych, jak też gryzoni na długie lata.

Tak –  zabranianie Słowianom uprawy porządnych – dobrze nasyconych żywicą konopi i uprawy maku o wysokoprocentowym mleczku – uważam za zbrodnię przeciw tradycji i wolności – nie mniejszą niż byłoby to w USA gdyby Indianom zabroniono konopi w kuchni i rytuałach obrzędów Wiary  Przyrody.

To jedno z praw wynaradawiających Polaków i zubożających naszą kuchnię narodową- po prostu europejski skandal! Te bezmyślne cymbały ścigają uprawy zamiast zająć się czymś naprawdę pożytecznym  i powtarzają bezmyślnie banialuki o zagrożeniu – nie przejmując się wzrostem użycia piwa, czy wódki czy nikotyny – to produkują sami i robią sobie z tego zastrzyk dla budżetu . Hipokryzja do n-tej potęgi i to nie zważająca wcale na polskie tradycje. Pamiętam z dzieciństwa maki w każdym polskim ogródku – Maki Polskie są na wszystkich znanych obrazach – Do czego doprowadzili ci durnie politycy – sami popatrzcie. Każą Polakom kupować zagraniczny mak! Za chwilę będzie też tylko zagraniczny cukier i mąka . Czekamy na likwidację sadów z jabłkami i innej produkcji rolnej. Czekamy na sprowadzenie z USA mieszańców  genetycznych – z niecierpliwością czekamy. Mam nadzieję, ze ministerstwo które propaguje zupę z konopi nie jest jednak Az tak durne na jakie wygląda.

Kozieradka albo Koszeradka – Boża Trawka – w kuchni (jako przyprawa i nie tylko)

Posted in kuchnia, przyroda, Starosłowiańska Świątynia Światła Świata, Słowianie by bialczynski on 26 Lipiec 2012

Kozieradka – a właściwie Koszerada lub koszeradka nazywana bywa lekko także Bożą Trawką albo Bożym Ziółkiem. Jest to jedna z niedocenianych w polskiej kuchni roślin przyprawowych, która w kuchni sarmackiej była stosowana powszechnie.

Kupując (TERAZ – TUTAJ!)  Budujesz Wolne Media Wolnych Ludzi!

slowianic nr 2 przod

Wiele niestety takich wspaniałych wynalazków naszych przodków zagubiliśmy przez te ciągłe zawieruchy i rewolucje które nam tutaj na naszej słowiano-isto-skołockiej Nadwiślańsko – Nadodrzańsko – Naddnieprzańsko – Nadwilijsko – Nadwołżańsko – Naddunajsko – Nadłabskiej Ziemi fundowano. Środkowo-Wschodnia część Białego Lądu (Europy – mówiąc z grecka) jest od prawie już 1500 lat obszarem starcia różnych cywilizacji a głównie trzech: słowiano-indo-skołockiej (skołocki znaczy scytyjski – a ta cywilizacja to cywilizacja praindoeuropejska), staroeuropejskiej i celtycko-romańskiej.

To troszkę inne ujęcie dziejów świata jakie tutaj prezentujemy wynika z najnowszych odkryć genetyki genealogicznej (lata 2009-2012) i tego nie uczy się w szkołach podstawowych w Polsce, ale tak jest – uwierzcie mi – prawidłowiej i zdrowiej, bo sięgamy w ten sposób do naszych faktycznych  korzeni europejskich, czyli czasu kiedy tutaj przybyli nasi genetyczni przodkowie- gdzieś około do 10.000  roku p.n.e., kiedy Słowianie znaleźli się rzeczywiście nad Dunajem i Adriatykiem i skąd część ich wywędrowała potem około 5.000 p.n.e. nad Łabę, Odrę, Wisłę i Dniepr – gdy zeszły lody Wielkiego Lodowca.

Jednak nie o takich korzeniach będziemy tutaj mówić więc wracam do Koszerady – Koszeradki- Kozieradki – Ziela Bożego.

Bóg Kosy-Kosza (Splotu – Przypadku) zwany jest  w Wierze Rodzimej Słowian – Wierze Przyrodzonej, Wierze Przyrody Przeplątem lub inaczej Perepułtem-Kusym. Powiadam wam, że to ziółko nie bez powodu mu poświęcono w tychże pradawnych wierzeniach, które my w Naszej Świątyni Światła Świata uprawiamy i dzisiaj ku chwale Najwyższego.

Utrzymanie w dobrym stanie fizycznym ciała, które dano nam jako wehikuł duszy do doskonalenia naszej duchowości w życiu na Ziemi, jest naszym obowiązkiem wobec Boga. Częścią Boga jest bowiem Nasz Duch, którego Iskrę nosimy w sobie, w naszej Duszy, którego cząstką Świadomości – Światłości  jest nasza Świadomość, goszcząca poprzez organ zwany mózgiem w naszych fizycznych, ziemskich ciałach.

To skromne zioło jest darem Żywiołu Ziemi – darem Matki Ziemi i darem Bogini Mocy Siedliska – Matki Przyrody (Rodżany – Bogini Siedliska Ziemskiego – Tej Która Stoi PRZY RODZIE – Bogu Opiekunie i Ojcu Ludzkości i Narodów, a też każdego Człowieka z osobna.

Zatem skorzystajmy z tego daru Ziemi i Przyrody, który nieprzypadkowo symbolizuje Boga Odmiany – Kosza-Przepląta. „Kosz-kos” to po starosłowiańsku los.Dlaczego? Bo jak warkocz kobiety – dawniej nazywany kosą – zmienny jest. Jest splotem, splecionym z dwóch lub więcej wiązek nieci-żywota,  „drobnych” i „złych” chwil i wydarzeń. Od Przepląta  – od tego boga właśnie i jego siostrzanej żony Plątwy-Kosy, od tej Kosmiczno-Ziemskiej dwubiegunowej Mocy zależy, jak się onże los-kos-kosz dla nas układa. Sam Kosz (przedmiot – boskie narzędzie) – jaki Przepląt -Kusy i jego żona Plątwa-Kosa trzymają między sobą, jest także świetnym symbolem owego przypadkowego-losu, bo przez wikła kosza przesącza się to co ci dwoje chcą by się ku nam przesączyło, a zatrzymuje się tam w koszu to czego nam dać nie zechcą.

Zaręczam wam, że stosowana na co dzień w kuchni a także na inne sposoby używana jako zioło lecznicze, kozieradka-koszeradka (boża trawka), może odmienić los waszego ciała fizycznego, a do  zdrowotnego przewrotu – ozdrowieńczej odmiany doda też swój specjalny, niepowtarzalny smaczek  zioła naszych łąk, zioła które wielbili nasi przodkowie i używali go gdy tylko mogli.

Idźmy ich śladem i dowiedzmy się o tym zielu wszystkiego co się da.

Pochodzi z Azji Mniejszej, północno-wschodnich Indii i południowo-wschodniej Europy. Uprawiana jest obecnie w rejonach Morza Śródziemnego, Europy Środkowej, a także w Ameryce Północnej, na niewielką skalę również w Polsce.

Kozieradka znana była i ceniona przez Chińczyków, a parzona w Indiach stanowiła namiastkę kawy. W Egipcie używano jej w obrzędach religijnych. Uważano ją także za środek odmładzający i sproszkowane, wymieszane z oliwą nasiona wcierano w skórę. Była lekiem przeciwgorączkowym, obniżającym ciśnienie oraz zmniejszającym zawartość cukru we krwi. W starożytności spożywano jej sproszkowane nasiona, jako potrawę mającą ogólnie wzmacniać i pobudzać płciowo. Na Bliskim Wschodzie używano jej do tuczenia „dam haremowych”. Szczególnie ceniona była w Grecji, stąd jej nazwa przetrwała do naszych czasów jako siano greckie. Stanowiła tam lek, a także paszę dla zwierząt domowych.

Ma działanie zmiękczające, osłaniające, przeciwzapalne, odżywcze, witaminowe i mlekopędne, a także przeciwskurczowe i wykrztuśne.

Poleca się jej stosowanie w warunkach domowych na pobudzenie apetytu, przy stanach zapalnych i owrzodzeniach przewodu pokarmowego, jak również przy rekonwalescencji, zatruciach żołądkowych i jako środek osłaniający przy wiosennym niedoborze witamin w organizmie. Odwar sporządza się z łyżeczki zmielonych nasion na szklankę wody, gotując przez pół godziny. Pije się trzy razy dziennie po pół szklanki.

Jako środka tuczącego używa się sproszkowanych nasion zmieszanych w równych częściach z oliwą i miodem i przyjmuje się po łyżeczce trzy razy dziennie.

Zewnętrznie kozieradka może być używana na ropnie, przy ropnym zapaleniu skóry, czyrakach, źle gojących się ranach, owrzodzeniach żylakowych. W postaci płukanek stosuje się ją przy zapaleniu gardła lub do lewatywy przy stanach zapalnych jelita grubego.

Z Wikipedii

Kozieradka pospolita, kozieradka lekarska (Trigonella foenum-graecum L.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny bobowatych. Inne nazwy zwyczajowe: fenegryka, greckie siano, kozioroźnik, boża trawka[2]. Łacińska nazwa foenum-graecum oznacza „greckie siano”. Rodzimym obszarem jej występowania jest Azja (Kaukaz, Turkmenistan, Uzbekistan) i Europa Wschodnia (Ukraina, Mołdawia, Litwa, Estonia), rozprzestrzenia się też w niektórych innych regionach jako gatunek zawleczony i jest uprawiana niemal na całym świecie[3]. W Polsce roślina zawlekana i przejściowo dziczejąca z upraw.

Pokrój
Jednoroczna roślina o mocnym, palowym korzeniu. Łodyga wyprostowana, słabo rozgałęziona, w górnej części delikatnie owłosiona.
Liście
Trójlistkowe, listki odwrotniejajowate, z wierzchu zielone, spodem sinozielonkawe.
Kwiaty
Siedzące lub na bardzo krótkich szypułkach, osadzone po jeden lub dwa w kątach liści. Kielich rurkowaty, pięciowrębny. Korona motylkowata, żółtawa, pręcików 10 (jeden wolny i dziewięć zrośniętych), słupek jeden.
Owoc
Wygięty strąk, zakończony 2–3 cm dzióbkiem o barwie beżowobrunatnej, zawierającym ok. 15 romboidalnych lub pryzmatycznych nasion koloru beżowego, podzielonych bruzdą na dwie nierówne części (podobnych do nasion gryki).

Roślina lecznicza

Historia
Znana była już w starożytności. Słynny papirus Ebersa podaje przepis na wykorzystanie oleju z jej nasion do pielęgnacji ciała[5]. Szymon Cyreński w XVI wieku, autor pierwszego w Polsce opracowania botanicznego podaje jej nazwe jako fenegryk lub boża trawka[5].
Surowiec zielarski
Nasiona kozieradki (Semen Foenugraeci[6] lub Semen Trigonellae) są pozyskiwane ze względu na dużą zawartość śluzu polisacharydowego (jego zawartość przekracza nawet 40%)[6]. Poza tym nasiona zawierają tłuszcze, saponiny steroidowe, w tym pochodne diosgeniny i estry saponin z białkami (np. fenugrekina). Ponadto w surowcu obecne są białka roślinne, śladowe ilości olejków eterycznych, flawonoidy, cholina, lecytyna, witaminy PP, F, D i alkaloid trygonelina[6].
Działanie
Surowiec działa osłaniająco i przeciwzapalnie na błonę śluzową przewodu pokarmowego[6] oraz (zastosowany zewnętrznie) na skórę[6], w związku z tym jest stosowany w chorobie wrzodowej[6] i w stanach zapalnych skóry (czyraki, egzemy, ropnie)[6]. Nasiona kozieradki mogą również obniżać poziom cholesterolu i cukru we krwi[6]. Kozieradce przypisuje się również właściwości przeciwzapalne, żółciopędne, rozkurczowe, poprawiające samopoczucie, żółciotwórcze, pobudzające wydzielanie soku trzustkowego, żołądkowego i jelitowego, wzmacniające, usprawniające wchłanianie pokarmów, regulujące wypróżnienia, pobudzające regenerację wszystkich tkanek, aktywujące hemopeozę (kozieradka to naturalny aktywator procesów wytwarzania krwinek), mlekopędne, moczopędne, przeciwalergiczne, anaboliczne.
Dawkowanie
Doustnie stosuje się 6g na dobę[6], zewnętrznie jako ciepłe okłady przygotowane przez zalanie 50g surowca 250ml wody[6] i odczekanie ok. 30 min. Bywa stosowana także w stanach wychudzenia i osłabienia dla pobudzenia apetytu i przyspieszenia przemiany materii oraz u matek, które mają zaburzenia laktacji, a dawniej jako środek do powiększania piersi.

Roślina jadalna

Walory kulinarne
Młode liście oraz kiełki są jadane jako warzywa, a suszone używane do wzbogacania smaku gotowych dań (suszone liście mają gorzki smak i charakterystyczny silny zapach)[5]. Nasiona są używane jako przyprawa zwana kozieradką (m.in. do przygotowania zalew do marynat, proszku curry, makaronów, pieczywa i potraw mięsnych)[5].
Znaczenie w kuchniach świata
Spotyka się ją głównie w kuchni hinduskiej oraz w tajlandzkiej. W Jemenie kozieradka jest jednym z głównych składników narodowej potrawy zwanej Saltah, pojawia się ona także często w takich hinduskich i pakistańskich daniach jak: dahls czy mieszance przyprawowej panch phoron.
  • Efektem ubocznym spożywania nawet małych ilości tej rośliny jest zapach curry lub syropu klonowego w moczu i pocie osoby spożywającej kozieradkę.

Inne zastosowania

Dawniej była również używana jako pasza dla bydła, jednak ze względu na swoisty zapach, który przenika do mleka, nie jest już stosowana. Roślina ta jest czasami używana do produkcji sztucznych syropów klonowych (artificial maple sirups) jako dodatek smakowy. Wytwarzane są z niej maseczki kosmetyczne do pielęgnacji cery zniszczonej, przewrażliwionej i suchej, a także cery z trądzikiem[5]. Z nasion sporządzano dawniej żółty barwnik, a ich śluz wykorzystywano do usztywniania tkanin[5].

Uprawa

Wymaga słonecznego i osłoniętego od wiatrów stanowiska i żyznej gleby o dużej zawartości wapnia[5]. Uprawia się ją z nasion wysiewanych w połowie kwietnia bezpośrednio do gruntu na głębokość 1-1,5 cm, w rządkach o rozstawie 30 cm[5]. Nasiona kiełkują zazwyczaj po dwóch tygodniach[5]. Oprócz odplewiania i spulchniania gleby nie wymaga innych zabiegów uprawowych.

Oto co pisze o niej doktor Henryk Różański

Właściwości lecznicze

Preparaty z kozieradki wykazują właściwości odżywcze, przeciwzapalne, żółciopędne, rozkurczowe, poprawiające samopoczucie, żółciotwórcze, pobudzające wydzielanie soku trzustkowego, żołądkowego i jelitowego, wzmacniające, usprawniające wchłanianie pokarmów, regulujące wypróżnienia, pobudzające regenerację wszystkich tkanek, aktywujące hemopoezę (kozieradka to naturalny aktywator procesów wytwarzania krwinek), mlekopędne, moczopędne, przeciwalergiczne, anaboliczne.

Kozieradka obniża poziom glukozy we krwi zwiększając jej przenikanie do komórek. Wodno-alkoholowe wyciągi z kozieradki pobudzają miogenezę (rozwój tkanki mięśniowej), wzrost tkanki mięśniowej, chrzęstnej, kostnej i łącznej właściwej. Saponiny sterydowe kozieradki są prekursorami w syntezie horomonów sterydowych o działaniu anabolicznym (estrogeny, dehydroepiandrosteron, testosteron). Kozieradka nasila syntezę kortykosteroidów w nadnerczach. Zwiększa retencję azotu w ustroju, pobudza syntezę białek, dostarcza związki aminowe i aminokwasy, które mogą być wykorzystane w procesach anabolicznych (asymilacji). Działanie stymulujące wzrost organizmu związane jest z pobudzającym wpływem 4-hydroksy-izoleucyny na wydzielanie insuliny. Insulina pobudza syntezę białka. W wielu krajach kozieradka uważana jest za skuteczny afrodyzjak. Lecytyna i inne fosfolipidy zawarte w kozieradce działają psychotonicznie i pobudzająco na motorykę mięśni. Wodno-alkoholowe przetwory z kozieradki zwiększają wydolność fizyczną (o 40-60%, zależnie od diety) i psychiczną (nawet o 50-70%).
Dzięki zawartości fosfolipidów, choliny i betainy oraz sitosterolu kozieradka działa lipotropowo i przeciwmiażdżycowo. Zapobiega marskości wątroby, przyśpiesza procesy detoksykacji (odtruwania) i eliminacji toksyn z ustroju. Zapobiega także zastojom żółci i rozwojowi kamicy żółciowej. Chroni wątrobę przed wpływem niektórych ksenobiotyków (leków, węglowodorów). Preparaty kozieradkowe podane doustnie wywierają również wpływ przeciwkaszlowy i przeciwdepresyjny. Zastosowanie zewnętrznie (okłady, płukanki) działają przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo, przeciwwysiękowo, przeciwświądowo, zmiękczająco, pobudzająco na regenerację. Kompresy i częste przemywanie wodnymi oraz wodno-alkoholowymi wyciągami z kozieradki działają przeciwtrądzikowo. Przyśpieszają resorpcję ropni i gojenie krostek. Zauważono także właściwości przeciwplamicze kozieradki (usuwa plamy po ropniach, stłuczeniach, ukąszeniach owadów). Obecnie w niektórych krajach kozieradka jest wykorzystywana do produkcji hormonów sterydowych.

Zastosowanie

Osłabienie fizyczne i psychiczne, wychudzenie, zanik mięśni, choroby reumatyczne i zwyrodnieniowe stawów, złamania kości, niedokrwistość, zaparcia, kamica żółciowa, stłuszczenie serca, nerek i wątroby, choroby alergiczne, kaszel, nieżyty układu oddechowego; stany zapalne powiek, spojówek i gałki ocznej (okłady + zażywanie doustne); troficzne choroby skóry (zewnętrznie + doustnie), owrzodzenia skóry, ropnie, przetoki ropne skórne, plamy na skórze, krwiaki, sińce, owrzodzenia błon śluzowych, stany zapalne jamy ustnej, gardła i narządów płciowych, oparzenia, rany, odleżyny; choroba wrzodowa, ostre nieżyty przewodu pokarmowego z bolesną biegunką i bólami brzucha; uprawianie kulturystyki bez wyraźnych efektów przyrostu mięśni, zaburzenia koncentracji i zapamiętywania, niedobór estrogenów, niedoczynność kory nadnerczy. Do lewatyw: zaparcia, hemoroidy, stany zapalne odbytu. Do irygacji i nasiadówek: stany zapalne pochwy i warg sromowych, świąd sromu.Za granicą przetwory z kozieradki zalecane są przy impotencji (niemocy płciowej) oraz w okresie przekwitania (menopauzy), bowiem działają estrogennie.

W medycynie weterynaryjnej kozieradka jest wykorzystywana jako środek wzmacniający, mlekopędny, stymulujący przyrosty masy ciała, osłaniający, przeciwzapalny i regenerujący. W produkcji zwierzęcej od starożytności kozieradka była stosowana do tuczenia zwierząt. Zalecana również dla zwierząt w okresie okołoporodowym (profilaktyka zaparć, biegunek, stresu, zapobieganie niedoborowi mleka).

Działania niepożądane

U niektórych osób pod wpływem przetworów z kozieradki pot i łój przybiera kozi zapach.

Jak widać należy ostrzec, że niektóre osoby mogą mieć problem z przetworzeniem składników zapachowych tej przyprawy i zioła – to także jest je3den z powodów dla którego symbolizuje ona właśnie Przepląta-Kusego , Boga Przypadku. Chętnych do szczegółowej wiedzy na temat fizykoterapii kozieradką odsyłam na  stronę: http://luskiewnik.strefa.pl/farmakologia/trigonella.htm

Inne wiadomości o kozieradce

Kozieradka działa przeciwmiażdżycowo. Zapobiega marskości wątroby, przyśpiesza procesy detoksykacji (odtruwania) i eliminacji toksyn z ustroju. Zapobiega także zastojom żółci i rozwojowi kamicy żółciowej. Chroni wątrobę przed wpływem niektórych ksenobiotyków (leków, węglowodorów). Preparaty kozieradkowe podane doustnie wywierają również wpływ przeciwkaszlowy i przeciwdepresyjny.

Osłabienie fizyczne i psychiczne, wychudzenie, zanik mięśni, choroby reumatyczne i zwyrodnieniowe stawów, złamania kości, niedokrwistość, zaparcia, kamica żółciowa, stłuszczenie serca, nerek i wątroby, choroby alergiczne, kaszel, nieżyty układu oddechowego; stany zapalne powiek, spojówek i gałki ocznej (okłady + zażywanie doustne); troficzne choroby skóry (zewnętrznie + doustnie), owrzodzenia skóry, ropnie, przetoki ropne skórne, plamy na skórze, krwiaki, sińce, owrzodzenia błon śluzowych, stany zapalne jamy ustnej, gardła i narządów płciowych, oparzenia, rany, odleżyny; choroba wrzodowa, ostre nieżyty przewodu pokarmowego z bolesną biegunką i bólami brzucha; uprawianie kulturystyki bez wyraźnych efektów przyrostu mięśni, zaburzenia koncentracji i zapamiętywania, niedobór estrogenów, niedoczynność kory nadnerczy, zaparcia, hemoroidy, stany zapalne odbytu. Do irygacji i nasiadówek: stany zapalne pochwy i warg sromowych, świąd sromu. Za granicą przetwory z kozieradki zalecane są przy impotencji (niemocy płciowej) oraz w okresie przekwitania (menopauzy), bowiem działają estrogennie.

Kozieradka bywa też używana u matek, które mają zaburzenia laktacji, a dawniej jako środek do powiększania piersi.

Kozieradka jest jedną z najstarszych roślin stosowanych w medycynie, używaną już przez starożytnych Egipcjan i Hipokratesa, wiele osób stosuje ją również za afrodyzjak. Kozieradkę stosuje się także w cukrzycy, obniża poziom cukru we krwi, zmniejsza insulinooporność komórek w cukrzycy typu II.

Ponieważ kozieradka ma dużą wartość odżywczą, mocno zaleca się ją w przypadkach wychudzenia, a nawet anoreksji.

Ważne: kozieradki nie powinny stosować kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.

I znów jak widać to Ziele nie dla wszystkich.

Oto co mówi strona Poradnia.pl

Wracanie do natury, w tym także zgłębianie wiedzy o leczniczych właściwościach roślin, to nie tylko moda. To po prostu konieczność. Przecież nasze organizmy są już bardzo zmęczone wszechobecną chemią. Sztuczny rosołek, chemiczne odżywki do włosów, toksyczne meble i wykładziny – sami dobrowolnie naruszamy prawa natury. Dobrze, że coraz częściej sięgamy do naturalnej apteki – łąk, lasów i ogrodów. Jestem pewna, że badania naukowe potwierdzą fantastyczne właściwości kozieradki, bardzo cenionej przez naszych przodków i coraz częściej docenianej przez współczesną medycynę.

W dzisiejszych czasach, kiedy choroby krążeniowe zbierają tak wielkie żniwo, warto przypomnieć, że kozieradka wykazuje działanie uszczelniające ścianki naczyń krwionośnych i pobudzające czynności krwiotwórcze szpiku kostnego.

– Kozieradka (Trigonella foenum-graecum), choć jej polska nazwa brzmi bardzo swojsko, nie jest specjalnie popularna?

– Jej nazwa bierze się stąd, że i smak, i zapach kozieradki – bardzo specyficzny – jest bardzo lubiany przez kozy. Ponieważ raduje kozy (ale nie tylko, bo wędkarze doskonale wiedzą, że na zapach tej rośliny dają się złapać płoć, leszcz i ukleja), najprościej było ją nazwać kozieradką. Kiedyś wszystko było mniej skomplikowane, także nazwy, które w jasny sposób pozwalały rozpoznać roślinę. Rzeczywiście, uprawiana jest w Polsce dość rzadko, została wyparta przez inne, „modniejsze rośliny”. Mam nadzieję, że teraz to się zmieni i że moda na kozieradkę utrzyma się dłużej, bo naprawdę warto. Już Hipokrates bardzo wysoko cenił tę roślinę za jej wiele leczniczych właściwości, starożytne Egipcjanki przyrządzały z jej nasion wygładzającą skórę maść, a z liści herbatkę łagodzącą bóle miesiączkowe. Chińczycy do dziś napar z kozieradki stosują w przypadku bólów brzucha i niestrawności, a także do leczenia męskiej impotencji i dolegliwości okresu klimakterium u kobiet. Ostatnio prowadzone na Zachodzie badania potwierdziły także skuteczność nasion kozieradki w obniżaniu poziomu cukru we krwi.

– Spora rozpiętość! Jakie składniki tej leczniczej rośliny są dla medycyny ludowej najważniejsze?

– Przede wszystkim alkaloidy, steroidalne saponiny, cholina, lecytyna, witaminy A, B i C oraz sole mineralne i substancje śluzowe.

– Przyroda zna leki na wszystkie choroby, tak przynajmniej utrzymują ci, którym bliska jest ludowa medycyna. A Pani, Pani Marto, w jakich przypadkach zaleca stosowanie kozieradki?

– Oj, gdybym chciała opowiedzieć o wszystkich zastosowania kozieradki, zajęłoby to wiele czasu, ale wszystkim, bez względu na wiek (także dzieciom od 1 roku życia, szczególnie tym chorowitym i z niedowagą) i rodzaj schorzenia, polecam kozieradkę z ziołami na miodzie. Niesamowicie wzmacnia organizm, usuwa toksyny. Działa profilaktycznie, a do profilaktyki chyba nikogo nie trzeba przekonywać.

(cd na tejże stronie: Poradnia.pl)

Kozieradka dla sportowców

– dużo lepsza niż sterydy – więc polecam jako zdrowsze dla tych, którzy i tak nie ustaną w wysiłkach siłowniczych by nabyć muskulatury

Kozieradka – Trigonella (Papilionaceae).

Opis.

1. Kozieradka pospolita – Trigonella foenum graecum – roślina jednoroczna dorastająca do 60 cm wys.; liście trójlistkowe, złożone z listków odwrotnie jajowatych; kwiaty bladożółte osadzone w kątach liści; owoc – strąk. Roślina uprawiana i zdziczała.

2. Kozieradka błękitna – Trigonella coerulea – roślina jednoroczna o silnej woni dorastająca do 60 cm wys.; listki podłużnie jajowate, tępe, brzegiem drobno ząbkowane; kwiaty jasnoniebieskie; owoc – strąk. Kwitnie od czerwca do lipca. Roślina uprawiana, niekiedy zdziczała.

Surowiec.

Surowcem jest nasienie kozieradki – Semen Trigonellae – FP II, III, IV, V. W FP figuruje pod nazwą Semen Foenugraeci. Nasiona sprzedawane są w opak. 50 g, mielone lub całe. Do naszych celów najlepiej kupować zmielone nasiona, bo całe są twarde i trudne do rozdrobnienia, a nierozdrobnione rzecz jasna nie zaparzają się i są dla nas nieprzydatne.

Skład chemiczny.

Surowiec zawiera 20-45% śluzu (mannogalaktanu), saponiny sterydowe (pochodne diosgeniny i jej izomer yomoganinę – 0,1-2,2%, tigogeniny, gitogeniny, 25-spirostano-3,5-dien, neogitogeniny, neotigogeniny), białka – 20-27%, flawonoidy (witeksyna, wicenina, izowiteksyna, 2”-o-p-kumaroilowiteksyna), betainę kw. nikotynowego – trygonelinę – 0,04%, cholinę – 0,05%, olejek eteryczny, niacynę -3-5 mg/100g, olej tłusty -6-10%, liczne sole mineralne, wit.F, lecytynę – 2%, gorycze, garbniki. Nasiona są materiałem wyjściowym do produkcji saponin steroidowych służących z kolei do półsyntezy kortykosteroidów (diosgenina).

Działanie.

Składniki sterydowe kozieradki działają wyraźnie hormonalnie i wykazują wpływ anaboliczny. Mogą zastąpić z powodzeniem sztuczne sterydy anaboliczne. Zwiększają retencję azotu, pobudzają syntezę białek, zwiększają stężenie hemoglobiny i liczbę erytrocytów we krwi. Zatrzymują wodę, sód, wapń, żelazo i chlor w organizmie. Pobudzają procesy regeneracji tkanek, pobudzają przyrost tkanki mięśniowej i łącznej. Kozieradka działa odżywczo, odkażająco, przeciwzapalnie, rozmiękczająco, powlekająco, wykrztuśnie, tonizująco, pobudzająco na procesy trawienne, mlekopędnie; regulują wypróżnienia i metabolizm. Pobudzają strefy rozrodcze paznokci i włosów, zwiększają wydzielanie androsteronów i estrogenów.

Wskazania: wysiłek sportowy, uprawianie kulturystyki, osłabienie, niedokrwistość, niedoczynność kory nadnerczy i gruczołów płciowych, zaburzenia przemiany materii, zaparcia, choroby układu oddechowego, niedobory witamin i soli mineralnych, osłabienie, choroby zakaźne, zaburzenia trawienia, laktacja, kaszel, choroby skórne i włosów, przeziębienie, stany ozdrowieńcze, choroba wrzodowa, wychudzenie, stany zapalne przewodu pokarmowego.

Napar: 2 łyżki nasion zalać 2 szkl. wrzącej wody lub gorącego mleka; odstawić na 20 minut; przecedzić. Pić 4 razy dz. po 150 ml; niemowlęta -8-10 ml, 3-4 razy dz.; dzieci w wieku 10-24 miesięcy – 32 ml, 3-5 r. ż. – 38 ml, 6-8 r. ż. – 42 ml, 9-12 r. ż. – 64 ml, 13-15 r. ż. – 85 ml, 3-4 razy dz. Zalecam posłodzić miodem.

Odwar (jest wartościowszy od naparu): 2 łyżki nasion zalać 2 szkl. wody; gotować 3 minuty; odstawić na 20 minut; przecedzić. Pić jak napar.

Efekt anaboliczny (przy równoczesnym ćwiczeniu) widoczny po około 30 dniach stosowania. Składniki lotne wydzielają się wraz z potem nadając mu specyficzny zapach. Stosować przez 3-6 miesięcy, cyklicznie.

Proszek kozieradkowy – Pulvis Trigonellae: nasiona zmielić na drobny proszek. Zażywać 3 razy dz. po 1 łyżeczce.

Miód kozieradkowy – Mel Trigonellae: na każdą łyżeczkę proszku dać 1 łyżkę miodu, wymieszać. Zażywać 4 razy dz. po 1 łyżce.

Więcej jest o tym i o innych mieszankach na pewnej stronie internetowej ale jej adresu tutaj nie podamy

Chleb z kozieradką – pisze Justyna Hall

KOZIERADKA POSPOLITA, A OPTYMISTYCZNA ENERGIA DLA KOMÓREK NERWOWYCH NASZEGO MÓZGU. ODŻYWIANIE CZŁOWIEKA W XXI WIEKU/INFO. (BIOLOGICZNA POMOC !!).

CHLEB ANTYMIAŻDŻYCOWY-IRL, JEST W CHWILI OBECNEJ NAJBARDZIEJ WARTOŚCIOWYM PRODUKTEM ŻYWIENIOWYM DLA CZŁOWIEKA NA PLANECIE ZIEMIA:
80% ENERGII (niskie węglowodany), antyotyłościowy (bardzo syci), antycukrzycowy (poziom cukru do 26% wzrostu). W całych swoich dziejach LUDZKOŚĆ (7 MLD), nie stworzyła dotąd tak wartościowego i biologicznie wzorcowego PRODUKTU ŻYWIENIOWEGO.

CHLEB ANTYMIAŻDŻYCOWY-IRL, MOŻNA PAKOWAĆ PRÓŻNIOWO:
Np. po 3 szt. jest on wówczas przydatny do spożycia przez PONAD 1 ROK. Energia biologiczna tj. 80% ENERGII (niskie węglowodany), na tzw. TRASY, wycieczki, dalekie wyjazdy czyli: LOGICZNA, ZDROWOTNA KONIECZNOŚĆ. Również AKCJE POMOCY HUMANITARNEJ.

OKRUSZKI !! DLA DZIECI, DLA SPORTOWCÓW, CHORYCH (SZPITAL), OSÓB STARSZYCH (DODAJEMY DO WSZELKICH POSIŁKÓW):
Każdy CHLEB wg opracowań IRL KRAKÓW tj. upieczone MINI CHLEBKI, mielimy (mikser) uzyskując tzw. OKRUSZKI czyli produkt biologicznie wzorcowy w praktycznej do spożycia formie. Rozdrobniony chleb jest naturalnym źródłem ENERGII dla człowieka i powinien stanowić podstawowy składnik każdego posiłku/24h. Nasz organizm pozyskuje o 30% więcej energii, niż po spożyciu ugotowanego ryżu, co stanowi zwiększenie energetycznych możliwości życiowych dla wszystkich komórek, a w szczególności komórek nerwowych naszego mózgu. Układ immunologiczny otrzymuje dodatkową energię do walki z bakteriami, wirusami, także z komórkami nowotworowymi wzmacniając szanse obronne organizmu (dużo większa energia dla białych krwinek układu odpornościowego).

A teraz wreszcie dochodzimy do Kuchni

Nasiona kozieradki to jeden z ważniejszych składników indyjskiej przyprawy curry i bułgarskiej czubricy. Roztarte lub zmielone nasiona doskonale się komponują ze startym żółtym serem jako dodatek do pizzy, zapiekanek lub spaghetti. Dodadzą także aromatu pastom z twarożku, masła, wielu surówkom i sałatkom, sosom do sałaty, gotowanym kalafiorom, zielonej fasoli. Aby wydobyć pełen aromat nasion, dobrze jest przed zmieleniem lekko je uprażyć na suchej patelni (nasiona nie mogą stać się czerwone). Nie należy jednak przesadzać z ilością nasion, ze względu na gorycz i bardzo intensywny zapach. W okresie zimowym możemy przygotowywać kiełki z nasion kozieradki. Nasiona kiełkują bardzo szybko, a kiełki są gotowe do spożycia, gdy ich długość 2-3-krotnie przekroczy długość nasion. Kiełki można dodawać do sałatek, surówek, sosów i past. Mają działanie odświeżające i pobudzają apetyt.
Kozieradka w ogrodzie może być tłem dla roślin o ozdobnych kwiatach lub żywopłotem oddzielającym różne uprawy.

KOZIERADKA – roślina lecznicza, jej nasiona są używane jako przyprawa. Łacińska nazwa foenum-graecum oznacza „greckie siano” (w starożytnej Grecji była wykorzystywana jako pasza dla zwierząt). Rośnie dziko od wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego aż po Chiny. Uprawiania prawie na całym świecie, także w Polsce.
Nasiona kozieradki są jednymi z najbogatszych w śluzy – ich zawartość przekracza nawet 40 %.  Zawiera śladowe ilości olejków eterycznych, saponiny steroidowe, flawonoidy, cholinę, lecytynę, witaminy PP, F, D. W niektórych krajach kozieradka jest wykorzystywana do produkcji hormonów sterydowych.
Kozieradka jest bogata w sole mineralne – potas, sód, magnez, wapń, kobalt, mangan, fosfor, cynk, krzem, siarkę, żelazo, miedź.
W celu optymalnego wykorzystania składników czynnych, nasiona kozieradki należy mielić lub rozcierać.
Kozieradka usprawnia procesy trawienia i przyswajania pokarmów oraz zwiększa aktywności układu odpornościowego. Stosuje się ją w celu przyspieszenia przemiany materii. Ma właściwości przeciwzapalne, żółciopędne, rozkurczowe, pobudza wydzielanie soku trzustkowego, żołądkowego i jelitowego. Reguluje wypróżnienia. Jest naturalnym aktywatorem procesów wytwarzania krwinek.
Zewnętrznie stosowana przy zapaleniach skóry, czyrakach, żylakach i zapaleniu gardła.
W kuchni nasiona kozieradki są używane jako przyprawa. Jest składnikiem proszku curry i różnego rodzaju past kremowych. Bardzo popularna w kuchni hinduskiej i tajlandzkiej. Wzbogaca smak zup jarzynowych, warzyw duszonych i serów. Jest składnikiem hinduskiego dania dahls.

Kozieradka (sproszkowane nasiona) to niezwykle aromatyczna przyprawa, charakteryzuje się specyficzną goryczką, dlatego stosować ją z ostrożnością.

Nasiona i liście

W kuchni używa się nasion, które należy zmielić lub utłuc w moździerzu. Dla pozbycia się goryczki najlepiej je uprzednio lekko uprażyć, ale nie za mocno bo łatwo pogorszyć jej smak, najlepiej na grubej patelni. Stosuje się także suszone liście, które w Indiach i krajach Bliskiego Wschodu funkcjonują pod nazwą menthi i przyprawia się nimi potrawy z warzyw korzeniowych.

Zastosowanie w kuchni

Jest cenionym składnikiem kuchni wegetariańskiej, gdyż nadaje potrawom z warzyw niezwykłego aromatu daniom z tofu. Uprażoną i zmieloną kozieradką można przyprawiać pieczone ziemniaki, gotowaną marchewkę, fasolę, kotlety selerowe, brokułowi lub kalafiorowe, ale także potrawy z jaj i zupy warzywne. Uprażoną i zmieloną bądź utłuczoną kozieradką warto posypać zapiekanki z serem – nabiorą oryginalnego smaku i aromatu.

Nadaje się do zaprawiania dipów jogurtowych oraz twarogów, dodawać do dressingów sałatkowych na bazie jogurtu. Świetnie się sprawdzi w humusach z gotowanych warzyw strączkowych czyli pastach z gotowanej fasoli, cieciorki, bobu, soczewicy.

Kiełki i kasza

Młode liście kozieradki oraz kiełki z nasion można dodać do sałatek jako urozmaicenie smaku. W niektórych krajach nasiona kozieradki moczy się w wodzie i gotuje, po czym podaje jako kaszę.

Przechowywanie

Przechowywać ją należy w szczelnych pojemnikach. Jeśli przechowujemy w oryginalnych torebkach to z dala od innych ziół a w szczególności unikać towarzystwa torebek z budyniami, cukrem waniliowym, czy kisielkami, bo przejdą aromatem.

Jej żółto-brązowe twarde nasionka mają silny aromat, podobny do selera i lubczyku.
Trzeba je zemleć bezpośrednio przed użyciem.
Dodana do startego żółtego sera nadaje mu smak parmezanu.
Świetna do surówek, past twarogowych, zup i sosów oraz wszelkich dań kuchni włoskiej.

Dania mięsne

Gulasz jagnięcy i kluseczki z kozieradką

Przepis z programu Łatwa kuchnia indyjska 2 (odc.2)

liczba osób: 6
trudność: łatwe
rodzaj dania: Dania mięsne
Kuchnia indyjska
Gulasz:
3 łyżki oleju roślinnego
600 g jagnięciny, sprawionej i pokrojonej na małe kawałki
1 łyżeczka nasion gorczycy
1 duża cebula, drobno posiekana
3 duże ząbki czosnku, obrane
4 cm kawałek korzenia imbiru, obrany
sól do smaku
1 łyżeczka cukru
1 łyżka mielonej kolendry
1 łyżka mielonego kminu
½ łyżeczki kurkumy
¼-½ łyżeczki sproszkowanego chilli
3 pomidory, zmiksowane na purée
300 ml wody
400 ml mleka kokosowego
1-2 łyżeczki soku z cytryny
1 mały batat, obrany i pokrojony a kawałki
1 łyżeczka garam masala
250 g ciecierzycy z puszki, opłukanej i osączonej

Kluseczki:
100 g mąki pszennej razowej
50 g mąki z ciecierzycy
szczypta proszku do pieczenia
¾ łyżeczki soli
¾ łyżeczki cukru
1 łyżeczka świeżo startego imbiru
2 łyżki suszonych liści kozieradki
szczypta kurkumy
1 łyżki soku z cytryny
2 łyżki oleju roślinnego
Do podania:
garść posiekanej świeżej kolendry

Przygotowanie:
Rozgrzać w rondlu olej. Dodać jagnięcinę i smażyć 3-4 minuty, od czasu do czasu mieszając, aż mięso zrumieni się ze wszystkich stron. Wyjąć z rondla i trzymać pod przykryciem. Do tego samego rondla wsypać nasiona gorczycy i smażyć pół minuty, aż zaczną strzelać. Dodać cebulę i smażyć 3-4 minuty, aż się zrumieni. Tymczasem zmiksować na pastę czosnek i imbir z odrobiną wody. Dodać do cebuli i smażyć 2-3 minuty, aż pasta się zrumieni. Dodać sól, cukier, mieloną kolendrę i kmin, kurkumę i chilli, i smażyć jeszcze 10 sekund. Dodać purée z pomidorów i 100 ml z odmierzonej wody, dokładnie wymieszać i doprowadzić do lekkiego wrzenia. Gotować 6-8 minut, często mieszając, do niemal całkowitego odparowania płynu. Tymczasem wymieszać mąkę z pozostałymi składnikami i zagnieść ciasto. Zrobić z ciasta trzy wałeczki, podzielić każdy na sześć kawałków i utoczyć z nich kulki. Kiedy sos się zredukuje, wlać do rondla mleko kokosowe, sok z cytryny i resztę wody. Gotować pięć minut. Dodać batat i ponownie doprowadzić do wrzenia. Zmniejszyć ogień i po sześciu minutach dodać kluseczki. Przykryć pokrywką i gotować jeszcze 6-7 minut, aż batat będzie miękki. Dodać garam masalę, odłożoną jagnięcinę i ciecierzycę, z powrotem przykryć i gotować jeszcze 4-5 minut, aż mięso będzie odpowiednio miękkie. Posypać świeżą kolendrą i podawać.

Opracowano na podstawie programu „Łatwa kuchnia indyjska”.

Skrzydełka macerowane z kozieradką

Lubicie kurczaka z chrupiącą rumianą, pachnącą ziołami skórką? Wcale nie trzeba szczególnych umiejętności, żeby przygotować coś więcej niż mięso w gotowej marynacie z torebki. No dobrze, czepiam się, torebki też są fajne i przydają się zabieganym i leniuchom, ale czasem można postarać się trochę bardziej. Szczególnie, jeśli w domu są małe niejadki. Bo nie wiedzieć czemu, małe niejadki zwykle lubią „mięso na kościach” i pałaszują je na wyścigi.

Skrzydełka umyj, dokładnie oczyść, pozbaw nadmiaru tłustej skórry i części nie zawierających mięsa. Osusz i obtocz w przygotowanej mieszance oleju, octu i przypraw. Przełóż do szczelnego pojemnika i odstaw do lodówki na 24 godziny.

Piekarnik nagrzej do 200 st. C, używając funkcji grilla. Skrzydełka ułóż w dużym naczyniu żaroodpornym. Piecz około 1 godziny bez przykrycia, odwracając w trakcie pieczenia 2-3 razy, aby skórka apetycznie się zrumieniła.

Podawaj z ziemniakami lub frytkami i ulubionymi surówkami. Skrzydełka można też upiec na tacce aluminiowej na zwykłym grillu.

Jajka

Klopsiki z jajek

Składniki

  • 6 jajek
  • 4 ziemniaki
  • mała cebula
  • pół łyżeczki sproszkowanej kozieradki lub przyprawy curry
  • 1,5 łyżki masła lub margaryny
  • 3 łyżki tartej bułki
  • natka pietruszki
  • olej do smażenia
  • sól

Sposób przygotowania

4 jajka ugotować na twardo. Ziemniaki ugotowane w mundurkach, obrać i rozetrzeć na purée. Cebulę drobno posiekać i zrumienić na maśle, dodając kozieradkę albo curry. Jajka posiekać drobno, zmieszać z ziemniakami i cebulą, posolić, dodać posiekaną natkę pietruszki, wbić surowe jajko.

Masę dokładnie wymieszać, uformować niewielkie klopsiki i obtoczyć je w tartej bułce, potem w roztrzepanym jajku i jeszcze raz w tartej bułce. Smażyć na rozgrzanym oleju.

Po Wegańsku

Ciasto pakora

  • 1 filiżanka mąki z ciecierzycy
  • 1/2 filiżanki drobno pokrojonej cebuli
  • 1/2 filiżanki drobno pokrojonych ugotowanych ziemniaków
  • 1 łyżeczka kuminu
  • 1 łyżeczka ostrej papryki
  • 1 łyżeczka drobno pokrojonego imbiru
  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • sól do smaku
  • olej do głębokiego smażenia

Sos:

  • 1 filiżanka jogurtu naturalnego
  • 1/2 filiżanki maki z ciecierzycy
  • 2 całe suszone czerwone papryczki chili
  • 1 łyżeczka kurkumy
  • 1 łyżeczka nasion kozieradki
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • 1 łyżka ghee
  • sól do smaku
  • odrobina oleju do smażenia

1 filiżanka = 250  ml

Wszystkie składniki pakora poza olejem zmiksować na gęstą masę, dodając ok. 1/2 filiżanki zimnej wody. Formować małe kulki. W głębokim garnku (lub naczyniu kadhai) rozgrzać olej i usmażyć kulki na złotobrązowo. Odsączyć na papierowym ręczniku, odstawić.

Jogurt i mąkę z ciecierzycy zmiksować, dodać kurkumę, sól i 3 filiżanki wody. W głębokim garnku (lub naczyniu kadhai) rozgrzać niewielką ilość oleju, dodać kozieradkę i suszone chili, smażyć minutę. Dodać papkę jogurtową, doprowadzić do wrzenia i gotować, stale mieszając, ok. 15 minut na wolnym ogniu. Dodać słodką paprykę, usmażone kulki pakora i gotować jeszcze 5 minut na małym ogniu. Potrawę polać ghee. Podawać na gorąco z ryżem basmati.

źródło:” Przewodnik kulinarny. Indie” wyd. Pascal

CUKINIA Z NASIONAMI KOZIERADKI

Kozieradkę można kupić  w sklepie zielarsko-medycznym, gdyby ktoś pytał, bo w zwykłym markecie raczej trudno ją spotkać :)
Oczywiście taka cukinia nie musi być tylko dodatkiem, można ją podać np. z chlebkami chapati jako danie wegetariańskie – wówczas należy podwoić ilość składników
(na 4 małe porcje)
2 łyżki oleju,
½ średniej cebuli,
1,5 zielonego chili (dałam mały kawałek zielonej papryczki jalapeno),
½ łyżeczki świeżo startego imbiru,
½ łyżeczki czosnku przeciśniętego przez praskę,
½ łyżeczki chili w proszku,
225g cukinii,
1 średni pomidor,
świeże listki kolendry,
1 łyżeczka nasion kozieradki (ja miałam mielone)

Na patelni rozgrzać olej. Wrzucić dorbno posiekaną cebulę i zielone chili (bez pestek), starty imbir, czosnek i chili w proszku i dobrze wymieszać. Dodać pokrojoną w plasterki cukinię i smażyć 5-7 minut, mieszając. Dodać liski kolendry i nasiona kozieradki oraz pokrojonego na półplasterki pomidora, smażyć jeszcze kilka minut. Przełożyć warzywa na półmisek i podawać na gorąco.

(przepis z książeczki „Z kuchennej półeczki. Kuchnia indyjska”)

Lankijskie curry z orzechami nerkowca

z blogu: http://galangal.blox.pl/html/1310721,262146,21.html?606759

Przepis na curry pochodzi,  z programu Far Eastern Oddysey Ricka Steina. Na Sri Lance używane są dwa rodzaje proszku curry: surowy i prażony. Ten pierwszy jest podobny w składnie do mieszanek z południowych Indii, drugi oprócz braku kurkumy charakteryzuje się tym, że praży się go przed zmieleniem.

proszek curry:

(łyżka to 15 ml, łyżeczka 5 ml)

2 łyżki ziaren kolendry

łyżka kminu

łyżka nasion fenkułu

6 zielonych kardamonów

łyżeczka ziaren kozieradki

łyżka czarnego pieprzu w ziarnach

łyżka czarnej gorczycy

laska cynamonu

suszone chili*

łyżeczka ryżu

curry:

2 łyżki cynamonu**

6 ząbków czosnku

3 cm kawałek korzenia imbiru

zielone chili*

1 trawa cytrynowa

łyżeczka kurkumy

1 liść pandamu/ u mnie pół łyżeczki ekstraktu

puszka mleka kokosowego

garść świeżych liści curry

200 g fasolki szparagowej

300 g orzechów nerkowca

łyżka brązowego cukru (idealnie palmowego)

sok z połowy limonki

sól

2 łyżki oleju roślinnego (idealnie palmowego)

* Kuchnia lankijska jest jedną z najbardziej pikantnych na świecie, ale nie oznacza to, że potrawy z tamtego regionu są mniej smaczne łagodne. Dajcie tyle chili ile lubicie. W programie Rick wrzucił kilka suszonych kaszmirskich chili do proszku, a do samego curry 1 zielone. Ja ograniczyłam się do jednego w przyprawie: birds eye i do 1 zielonego w samym curry, lubię pikantniejsze, ale chciałam, żeby dzieci zjadły – żadne z nich nie narzekało, że za pikantne, więc dobrze. Posypałam sobie dodatkowo na talerzu płatkami chili i byłam zadowolona.

Wszystkie przyprawy na proszek prażymy na suchej patelni przez kilka minut: będzie dymiła i pachniała nieziemsko. Po lekkim ostudzeniu mielimy. Rozgrzewamy tłuszcz w woku, dodajemy cynamon, zmiażdżony czosnek, posiekane chili i imbir, zmiażdżoną i posiekaną trawę cytrynową, kurkumę, dwie łyżki naszego proszku curry, liście pandamu (lub ekstrakt), chwilę smażymy aż aromat się rozwinie, dolewamy mleko kokosowe, wrzucamy liście curry, fasolkę pokrojoną na kawałki i orzechy. Doprowadzamy do wrzenia, doprawiamy solą, cukrem i sokiem z limonki. Potrawa jest gotowa kiedy fasolka jest miękka. Podajemy z ryżem.

ZIEMNIAKI W PRZYPRAWACH PO INDYJSKU (na 4 porcje)

400g małych, młodych ziemniaków, 2 średnie cebule, 2-3 łyżki oleju, 1 łyżeczka świeżo startego imbiru, 1 ząbek czosnku, 1 łyżeczka chili w proszku (zastąpiłam słodką mieloną papryką, żeby danie nie było bardzo ostre), 1,5 płaskiej łyżeczki mielonego kuminu, 1,5 płaskiej łyżeczki mielonej kolendry, 1 łyżka soku z cytryny, 1 zielona papryczka chili do dekoracji
baghaar (sos): 2 łyżki oleju, 3 suszone czerwone chili (dałam kawałek świeżej), ½ łyżeczki nasion czarnuszki, ½ łyżeczki nasion gorczycy, ½ łyżeczki nasion kozieradki

Ziemniaki wyszorować (ewentualnie obrać) i ugotować w osolonej wodzie do miękkości. W dużym rondlu rozgrzać 2-3 łyżki oleju i podsmażyć drobno posiekane cebule na złoty kolor. Zmniejszyć ogień, dodać starty imbir, przeciśnięty przez praskę czosnek, sproszkowaną chili, kumin, kolendrę i szczyptę soli. Smażyć przez 1 minutę, ciągle mieszając. Zdjąć z ognia. Dodać ugotowane, odsączone z wody ziemniaki, skropić sokiem z cytryny i dokładnie wymieszać. Aby przygotować baghaar, należy rozgrzać olej na patelni, dodać posiekane czerwone papryczki chili, nasiona czarnuszki, gorczycy i kozieradki i smażyć, ciągle mieszając, aż przyprawy nieco ściemnieją. Patelnię zdjąć z ognia i polać tym sosem ziemniaki. Udekorować posiekaną zieloną papryczką chili i podawać.

Curry z kalafiora, dyni i ziemniaków

1/4 kalafiora podzielonego na różyczki

dynia pokrojona w kostkę – objętościowo tyle co kalafiora

2 ziemniaki pokrojone w kostkę

1 cebula pokrojona w „pióra”

olej do smażenia, sól do smaku

kozieradka

czarna gorczyca

mieszanka curry

woda

Olej rozgrzać na patelni razem z kozieradką i gorczycą – uwaga gorczyca strzela, więc trzeba uważać. Na tym trzeba zeszklić cebulę i dorzucić po kolei: ziemniaki i podsmażyć, kalafior i podsmażyć a następnie dynię. Zamieszać, dosypać soli do smaku i curry – tak na oko dałam łyżeczkę albo dwie. Podlać 1/4 szklanki wody, zamieszać i na średnim ogniu, pod przykryciem dusić jakieś 10 min albo do momentu aż ziemniaki będą miękkie.

Wychodzi dobre i żółte a żółty kolor poprawia nastrój. :-)

Tagged with:

Kuchnia Królestwa SIS: groch z fasolą czyli o orkiszu, bobie, ciecierzycy, sojenicy, soczewicy i innych słowiańskich strąkach i kłosach

Posted in kuchnia, Słowianie by bialczynski on 28 Czerwiec 2012

Przedstawiamy tutaj przepisy na grochy i fasole oraz inne ziarna, które mogą równie dobrze stanowić podstawę diety mięsnej,  bezmięsnej (wolę takie słowo), a nawet czysto roślinnej (też wolę takie  określenie rdzenne i czysto słowiańskie, niż wege-tarianizm lub wega-nizm czy inne obce świństwo).

Będą to grochy i fasole rdzenne euro-azjatyckie (my rodzimowiercy polscy i słowiańscy mówimy lądyjsko-mazyjskie, bo Europa to po prostu Ląd , lub Biały Ląd – tak nazywali go nasi przodkowie,Afryka to Ląd Czarny, a Azja to Mazja – miano od-imienne pochodzące od Mazy-Maży (pół-boginki – pół-Amazonki, tak samo Ląd bierze miano od boginki i jednocześnie Mazonki –  Lędy-ŁABĘDY).

Herb Kołodyn hetmana Iwjana  Mazepy – jest nie tylko wariantem lustrzanych liter K czyli cyrylickiego Ж (z zamienioną na poziom podstawą tych liter), ale też wprost pokazuje dwa odwrócone księżyce co jest nawiązaniem bezpośrednim do głęboko ezoterycznych znaczeń i do mitologicznych przekazów Wiary Przyrodzonej Słowian zakorzenionych w najgłębszej asyryjsko-babilońskiej symbolice starożytnej.

Miano Koło-dyn odzwierciedla niebiański charakter Koła Czasu (Koła Czaru, Kola Czakry0, tak jak w słowie dyn-ia, dyn-gus, dyn-namit (ogień miotany – dyna-miot), den-ga (tęcza, bogini Denga), Ra-Du(n)-ga – (tęcza i woda – duń, toń oraz ruch – duć, dyć, duty, dęty, nadęty-obrzmiały, baniasty (jak słońce i owoc słoneczny – dynia) jak w imionach bogów: Wiatru – Dyj – Dyaus Pater , Deń-Dzień-Dyewana (świetlista, ruchliwa i leśna, bo wan – święty las, Wanowie – Święci Boru, bogowie leśni i ogniści), Dana-Daboga (Pani Dnia i Ognia Nieba, czyli Jassności) – identycznie jak w staropruskim (staroboruskim) słowie  dangus – niebo, dengenennis – niebieski, z niebios pochodzący, czy dag- ogień obecne w imieniu władcy Mieszka Koszańskiego (Koszebskiego) – Dagome, czy w końcówkach imion bogów jako znak światłości i świętości – dag na przykład w Po-DAG-a. Kołodyn – dynamiczne Koło czasu, koło Bogów, Koło Świata, Koło Światła, Koło Czaru (Księżyca – Czuryły), Kala-Czakra.

Mazja to imię słowiano-skołockiej bohaterki (bóg, wiadomo, tyrs – berło), które zniekształcono przez tysiąclecia w kontaktach z niearyjskimi językami. Od niego pochodzą też takie nazwy geograficzne jak Morze Mazowskie, Mazury, Mazowsze, plemienne jak Mazowszany, Mazonki-Amazonki oraz miana boskie jak Mażana-Marzana-Marzanna, czy imiona i nazwiska, jak współczesne Marzena, albo Mazepa – nazwisko bohatera dramatu Juliusza Słowackiego [hetman Iwan (Iwjan, Jan) Mazepa herbu Kołodyn – gdzie imię od Iwy-wierzby, Wierszby – Drzewa Świata i herb od Kołodzi-Kłódzi (Drzewa Świata, zamyku Swąta – Światła Świata) i od Kolady – bóstwa pór roku – Pani /Pana Zimy, zwanego też Kostromą lub Kostrubonkiem.

Królestwo Sis w Starożytności

Przedstawimy tutaj dania z całego obszaru starożytnego Sistanu (Królestwa SIS – Królestwa Słowian-Istów-Scytów), a więc z Wielkiej Scytii Europejskiej i Azjatyckiej, z Wielkiej Sarmacji Europejskiej i Azjatyckiej, z Wene-Dawii (Wene-Dahji), z Grand Tartarii – jak nazywano ten rozległy a jednorodny kulturowo obszar w różnych okresach, począwszy od czasów Asyrii i Babilonu, Judei i Egiptu z epoki Starszych Dynastii Królów (okres wczesnodynastyczny), aż po najnowsze czasy.

Miejmy świadomość, że naturalne pradawne dziedzictwo kulinarne Słowian rozciąga się od Doliny Indusu i Gangesu (rzek Widjuszu i Gęgawy), przez Himalaje, Dach Świata i Wielki Step, przez Syberię – od jej wschodnich alaskańskich i kamczackich krańców i poprzez Ural, przez Iran, Afganistan i Pakistan, przez Kaukaz i Anatolię aż do Południowej i Zachodniej Europy, a także na północ  – do Skandynawii.Obejmuje więc cały bieg rzeki Grań-Ren i Dunaj i Wołgi, rzek syberyjskich, ale i zachodnie Chiny, gdzie rudowłosi Toharowie „sprzedali” Chińczykom w odległych wiekach nie tylko tajemnicę hodowli bydła i wytwarzania przetworów mlecznych czy wykorzystania konia, rydwanu i koła, ale także tajemnicę wypieku chleba i wytwarzania pierogów, klusek czy makaronów, a także warzenia piwa (zbożowego), pienki (z konopi) i czaju (z liści wiśni, morwy, maliny, lipy czy herbaty).

Ponieważ żyjemy współcześnie a nie w starożytności, znajdą się tutaj także całkiem „świeże” kulinarne  nabytki, potrawy na bazie takich roślin jak fasole, z udziałem takich ziaren jak kukurydza i inne, które powtórnie odkryto w czasach europejskiego Odrodzenia, a które już wcześniej były w użyciu pradziadów Amerykanów, Azjatów i Europejczyków. Pamiętajmy że Nowy Świat był nowym tylko dla Europy Pośredniowiecznej, tej Europy która doznała straszliwego załamania cywilizacyjnego i szoku związanego z zapaścią demograficzną pomiędzy rokiem 400 a 800 naszej ery, która została odcięta od wiedzy o swoich korzeniach i przeszłych osiągnięciach przez chrześcijaństwo z jego scholastyką. Scholastyka, to „filozofia” i swoista metoda wykładu wiedzy o świecie, która była odmianą uniwersyteckiej cenzury Wiedzy. Przez 500 lat monopol na wiedzę i „światłość” miał w Europie Kościół i została ona przezeń świadomie ograniczona do Pisma Świętego i kilku dzieł Arystotelesa.

Tych którzy nie rozumieją tak szerokich „ambicji” terytorialnych słowiańskiej kuchni przepraszam, że nie wytłumaczę tutaj skąd się one biorą. Odsyłam do innych artykułów na tym blogu, które szeroko wyjaśniają nasze „korzenie” sięgające pradawnych czasów, a obejmujące terytorium dużo rozleglejszego niż to, z którego przytaczamy  kulinarne przepisy w tym akurat artykule.

Różnego rodzaju ziarna – grochy i zboża są prastarym pokarmem człowieka i stanowią podstawę naszej diety, czy tego chcemy czy nie. Nasze prababki włożyły wiele pomysłowości, inwencji i odkrywczego talentu w wykorzystanie możliwości jakie dała nam Przyroda. W dziedzinie wykorzystania jej zasobów jako pokarmu, a także przetwórstwa tychże zasobów, które pozwala wytworzyć niezbędne zapasy na czas niedostatku, Człowiek wzniósł się na wyżyny i z prostego zaspokajania głodu uczynił prawdziwą sztukę.

Dzisiaj często spotyka się głosy dietetyków i specjalistów od kuchni (a któż nie jest tym specjalistą skoro kobieta spędza w kuchni lwią część dnia a wszyscy – całymi rodzinami spędzamy na jedzeniu wcale nie mniej czasu niż na innych czynnościach), że ziarna , zboże, mąka, chleb (zwłaszcza biały) – mają niekorzystne działanie na to czy tamto, powodują problemy takie czy inne, otyłość i inne zdrowotne niekorzystne zawirowania, a w ogóle jedzenie skraca nam życie. 

Powiem co następuje. Jedzenie zabija w nie mniejszym stopniu niż oddychanie, a w ogóle życie prowadzi nas prosto do śmierci – Ciało jest chwilowym wehikułem, który nasz duch otrzymuje by nabrać specyficznych doświadczeń, które możemy osiągnąć tylko i wyłącznie dzięki Przyrodzie i Życiu w Przyrodzie Ziemi – myśmy są Ród i Dzieci Roda – Narody Ziemi, a ona  – Przyroda jest jego żoną i siostrą , nieodstępną towarzyszką PRZY RODZIE STOJĄCĄ, zaś Matka Nasza – Ziemia – daje nam całe swoje bogactwo, jak każda matka niczego nie skąpiąc. To od nas zależy jak skorzystamy z jej darów i w jakim stopniu one nam posłużą a w jakim nam zaszkodzą.  

A więc oddychając „spalamy” nasze ciała-wehikuły, jedząc obciążajmy organizm procesem trawienia i powodujemy że nie może on się w tym czasie skupić na innych czynnościach – na przykład obronnych przed zagrożeniami chorobotwórczymi. Jednak nie jedząc i nie oddychając skrócilibyśmy sobie życie o wiele bardziej. Jak zwykle między skrajnościami leży Złoty Środek – umiar to klucz do sukcesu.

Moje zdanie i doświadczenie życiowe, jakie nabyłem dzięki  kontaktom rodzinnym i towarzyskim (wuj Władysław 95 lat, wuj Henryk 91 lat, ciotka Maryna 89, moja mama 85 lat, mama mojego bliskiego przyjaciela Marka 83 lata – że nie wspomnę o trzymających świetną formę rówieśnikach 55-60-65 latkach) podpowiada mi, że wszelkie skrajności w dziedzinie odżywiania są niewskazane –  tak ograniczenia, dziwactwa, wykluczenia z diety, poddawanie się chwilowym modom dietetycznym, jak i wszelki nadmiar.

Smażony groszek cukrowy z bazylią i parmezanem

Jedzenie jest wielką życiową przyjemnością, przyrządzanie jedzenia jest przyjemnością wcale nie mniejszą. Kto to umie robić ten może uczynić z gotowania swoją życiową pasję i osiągnąć dzięki jej uprawianiu taką samą doskonałość duchową jaką osiągają mistrzowie zen czy nauczyciele buddyjscy.

Jedzmy więc z umiarem a stosujmy przy tym dosłownie kilka – tylko 10 – Przykazań Poprawnego Spożywania Pokarmów, a gdy dodamy do tego aktywność fizyczną i prawidłową postawę oraz właściwe oddychanie NIE BĘDZIEMY TYĆ, żyć się nam będzie przyjemnie i lekko, w zdrowiu, przez całe 100 czy nawet 120 lat, nie pozbawiając się przy tym żadnej przyjemności. Nie odmawiając sobie przyjemności, lecz jedynie je ograniczając, zyskamy coś bezcennego, doskonałe fizyczne samopoczucie, spokój i pogodę ducha oraz dobry humor. Te trzy rzeczy to PODSTAWA ZDROWIA naszego ciała – bo stare słowiańskie porzekadło mówiące, że „W zdrowym ciele zdrowy duch” na też swoją odwrotną stronę , „Zdrowe ciało jest tam tylko gdzie i duch jest zdrowy”.

Groszek cukrowy

10 Przykazań Poprawnego Spożywania Pokarmów

Kilka prostych rad poniżej pochodzi z doskonałej książki holistycznego przyrodolecznika (lekara-lekarza-łąkarza, czyli ziołolecznika, a więc po łacinie medyka) doktora Michała Tombaka, który nie odkrywa wcale Ameryki, lecz powtarza znane od tysiącleci zalecenia jogi. Medycyna europejska dojrzała wreszcie do tego by te stwierdzenia i zalecenia jogi naukowo uzasadnić. Ponieważ wszyscy cierpimy na „skrzywienie naukowe” te uzasadnienia, które pozwalają nam sprawdzić tok rozumowania autora sprawią zapewne,  że będziecie mogli łatwiej w owe dobre rady UWIERZYĆ. Bez WIARY możecie sobie darować stosowanie owych rad. Apeluję jednak do wszystkich OŚWIECONYCH  – postarajcie się także postępować światle w dziedzinie tak prozaicznej jak odżywianie waszego ciała. Odżywianie jest kluczem do leczenia ciała i ducha.Wyeliminujcie ze swojego codziennego życia najprostsze błędy związane z odżywianiem, a wyniki,  jakie otrzymacie miło was zaskoczą. Z kiedyś otyłego i ospałego, lub po prostu chorowitego, czy też chorującego, niezadowolonego z życia człowieka zostanie tylko imię i nazwisko.

Ja osobiście uważam  zasady głoszone przez tego lekarza -Michała Tombaka – a też przez kilku innych lekarzy (przyrodo- i zioło-leczników), w tym zwłaszcza  doktora Władysława Stanisława Rybickiego WWW.twojawizja.pl – opierającego swój wykład o zdrowiu na przesłaniu słowiańsko-hebrajskim –  za nowoczesny wykład Lecznictwa Wiary Przyrody, wcielenie w życie, w tę ważną dyscyplinę i dziedzinę naszego życia jaką jest utrzymanie w zdrowiu naszego ciała, Głębokiej Wiedy Wiary Przyrod(zone)y Słowian.  

Niewtajemniczonym w Wiarę Przyrodzoną Słowiańską wyjaśniam – głęboka wieda – to nic innego jak holistyczna filozofia – wiedza wszechobejmująca, uwzględniająca w PEŁNI różnorodne aspekty  fizycznego i duchowego bytu Wszechświata, a w nim i naszej egzystencji, jego postrzegania i prawego sposobu postępowania, ku własnemu pożytkowi.

Oto 99 (a właściwie 10) rzeczy, których nie powinniście robić w związku z odżywianiem- za doktorami Tombakiem i Rybickim oraz za starożytną jogą:

1. Nie jedz szybko  – pośpiech podczas jedzenia, złe przeżuwanie pokarmu, zakłóca proces trawienia. Pokarm nie jest trawiony całkowicie i odkłada się w postaci tłuszczu. Żeby się pozbyć tego przyzwyczajenia należy przyjąć jako zasadę, że każdy kęs pokarmu powinien być przeżuty minimum 40-50 razy.

2. Nie pij podczas posiłków – prowadzi to bowiem do zaburzeń funkcjonowania układu pokarmowego i hormonalnego. Kto je w ten sposób tyje nawet od wody. Proszę się przyzwyczajać do picia na 20 minut przed jedzeniem, lub 1 – 1,5 godziny po jedzeniu.

3. Nie jedz dużo, a zwłaszcza produktów mącznych i słodyczy – skrobia, znajdująca się w produktach mącznych zmniejsza (zakleja) powierzchnię ssącą (wchłaniającą) przewodu pokarmowego, sprzyja powstawaniu w organizmie nadmiaru śluzu, a słodki smak powodowany cukrem, który mają produkty spożywcze, prowadzi przez nadmiar owego cukru do zwiększania masy ciała. Proszę zamienić słodycze na suszone owoce, pestki (np. słonecznika, dyni…) i niedużą ilość orzechów. Jednorazowy posiłek nie powinien być większej objętości niż  dwie zwinięte w pięść i złączone dłonie – taka jest objętość żołądka – jeśli tyle zjadłeś przerwij, bo żołądek więcej nie strawi, przepuści to do jelit niestrawione, a tam zostanie to przerobione tylko na tłuszcz, który odłoży się w pasie lub biodrach, albo jeszcze gorzej – to wszystko zalegnie w postaci szkodliwych jak cholera kamieni jelitowych w zakamarkach jelit i stanie się źródłem rozsiewanych stamtąd przez włoski jelitowe zakażeń organizmu, źródłem rozsiewu „złych” bakterii.

4.Zwalczaj przyzwyczajenie do częstego jedzenia lub ciągłego żucia – jak tylko coś trafia nam do ust, język jako organ smaku, przekazuje polecenie do mózgu i od razu włącza się wiele różnych mechanizmów, wśród których jest i mechanizm obronny. Język nie może od razu stwierdzić, czy to co trafiło, to „trucizna” czy pożywienie. Dlatego też, leukocyty, które chronią nas przed chorobami ,,porzucają swoją pracę” w zakresie leczenia i oczyszczania organizmu i szybko zaczynają się zbierać przy żołądku, do którego powinien trafić pokarm. Jeśli ich „usługi” się nie przydały, znów zaczynają się zajmować „swoją robotą”. Ale gdy nadejdzie nowa porcja pożywienia wszystko powtarza się od początku. W wyniku takiej wyczerpującej pracy leukocyty nie spełniają nałożonych na nie obowiązków w zakresie obrony organizmu. Właśnie dlatego, po pierwsze podczas epidemii np. grypy ci, którzy przyzwyczaili się ciągle żuć chorują w pierwszej kolejności, a po drugie układ enzymatyczny od takiej pracy zaczyna produkować zbyt słabe enzymy trawienne. Proces trawienia jest upośledzony, w rezultacie czego w organizmie zamiast wody i dwutlenku węgla powstaje tłuszcz, który się gromadzi w tkance tłuszczowej. (Nawiasem mówiąc, dotyczy to również tych, którzy nieustannie żują gumę).

5. Nie jedz produktów byle jak ze sobą skomponowanych, czyli niewłaściwie łączonych. Do strawienia różnych grup produktów są wydzielane różne enzymy. Nieprawidłowe łączenie produktów z czasem osłabia aparat enzymatyczny. Pokarm jest trawiony z trudem. Część pokarmu zaczyna gnić, a część – organizm przekształca w tłuszcz.

6. Nie leż przy jedzeniu ani po jedzeniu - zmiana pozycji pionowej ciała na poziomą „włącza” mechanizmy, które działają podczas snu i wtedy proces trawienia pokarmu odchodzi na „drugi plan”. Pokarm nie jest trawiony, tylko zamieniany w tłuszcz. Po jedzeniu najlepiej dla organizmu jest pochodzić, szczególnie pochodzić na piętach, (jeśli jest taka możliwość). To zapewni dodatkowy dopływ krwi do żołądka, co powoduje lepsze trawienie.

7. Nie jedz podczas oglądania telewizji, czy pracy na komputerze, gry wirtualnej itp – Jedzenie jest procesem intymnym. Nie na próżno starożytni dietetycy radzili, aby człowiek jedzący był „głuchy i niemy”. Jeśli się je i ogląda telewizję, to mózg nie wie co ma robić, przerabiać informację idącą z ekranu lub kierować procesem trawiennym. W wyniku takiego dylematu proces trawienia jest zakłócony i je się wtedy więcej.
8. Nie jedz w stanie poddenerwowania – Jeśli jesteście zdenerwowani nigdy nie jedzcie, bo będziecie jeść bez umiaru. Wątroba w pierwszej kolejności reaguje „na stres” i przy tym następuje gwałtowne zwężenie dróg żółciowych. Żółć nie dociera do jelita cienkiego i pokarm będzie niestrawiony. 

9. Nie jedz  przed snem (nocą) – nocą organizm śpi. Wszystkie procesy są skierowane na regenerację komórek i odbudowywania sił. Energia „uszła” z organów trawiennych. Nocne jedzenie daje nam tylko zwały tłuszczu (nie trawi się prawidłowo),  kamienie w wątrobie i piasek w nerkach. 

99. Nie jedz za wiele produktów rafinowanych i długo gotowanych. Te produkty są pozbawione naturalnych witamin, mikro i makro-elementów. Jedynie, co organizm może z nich wziąć – to „puste” kalorie, stąd nawet przy obfitości pożywienia odczuwa się ciągle głód, który trzeba zaspokoić, a to oznacza, że trzeba znowu jeść. W rezultacie jemy 5 – 10 razy więcej, niż powinniśmy.

Ponieważ czerwiec to czas młodego bobu i fasolki szparagowej oraz fasoli mamut – zaczniemy od tej Świętej Strączkowej Trójcy

Bób

Kilka słów o roślinie i jej dziejach

Jest uprawiany jako warzywo. Dziko rośnie w północnej Afryce i w Iranie, jest uprawiany w wielu krajach świata.

  • Roślina jadalna, używana w wielu kuchniach świata. Odmiana bobik (V. faba var. minor syn. V. faba var. equina) uprawiana jest na paszę.
  • Historia uprawy: odmiana właściwa (V. faba var. major) uprawiana była w basenie Morza Śródziemnego już w neolicie. W starożytnym Egipcie bób odgrywał rolę kultową. Ponieważ uważany był za „pokarm umarłych”, kapłani go nie spożywali; podobnie pitagorejczycy. Pliniusz Starszy pisał, że wśród roślin strączkowych Rzymianie najbardziej cenią bób. Nasiona bobu odnaleziono w ruinach Troi. W Chinach uprawiany jest od 5000 lat.

jeśli chodzi o mądrość ludową kojarzy się z powiedzonkiem „zadać komuś bobu”, czyli dać komuś szkołę, dosolić mu i ugotować go – słowem chodzi o wyczerpujące doświadczenie. Nie zdajemy sobie może z tego sprawy ale to właśnie religijna przeszłość bobu wiążąca go z Krainą Zmarłych i obrzędami pogrzebowymi jest źródłem tego powiedzenia.

Bób jest rośliną uprawną znaną od starożytności, ale jego  pochodzenie  nie jest jasne. Archeolodzy znajdują pozostałości bobu na stanowiskach na terenie całej Europy i Azji. Używano go już w okresie neolitu (czyli około 10-9 tysięcy lat przed naszą erą) w Mezopotamii, Syrii i Fenicji, w Macedonii – a więc tam gdzie żyli Słowianie nazywani wtedy jeszcze Scytami.
Ziarna bobu znajdowano później także w Egipcie i w Cesarstwie Rzymskim. Odkrycie bobu dla kuchni – jak wszystkie ludzkie odkrycia jest po trosze dziełem przemyślności ludzkiej i naszego talentu do eksperymentowania (nawet kosztem własnego zdrowia i życia – co widać wciąż na grzybobraniach współczesnych) a po części jest dziełem przypadku. Strąki dzikiego bobu (zresztą podobnie do innych dzikich zbóż) po osiągnięciu dojrzałości otwierały się i nasiona rozsypywały się wokół rośliny. Raz na jakiś czas zdarzały się jednak felerne egzemplarze, których strąki się nie otwierały i to właśnie one były częściej przynoszone przez zbierających pokarm po łąkach i stepach do domu. Zamknięte strąki, a więc rośliny z genetyczną mutacją, która byłaby niekorzystna w naturalnym środowisku, siano przy domach  i stopniowo wyhodowano roślinę uprawną nie tylko łatwą do zbioru ale i odżywczą.
Starożytny bób był nieco mniejszy od naszego i stanowił ważny element diety – był jednym z podstawowych składników żywieniowych. Nie bez powodu greccy lekkoatleci spożywali go przed ćwiczeniami, aby poprawić swoją wydajność. Znane są także przypadki używania nasion bobu jako „kartek do głosowania” w starożytnej Grecji. Spożywano przeróżne odmiany bobu o białych, brązowych czy zielonych nasionach. Rzymianie przygotowywali z bobu niewielkie placuszki, żywiono się nim także w okresie nieurodzaju pszenicy.

Gotowanie bobu

Jak długo gotować bób? Czy solić po włożeniu do wody, po ugotowaniu, a może wcale? Oto kilka porad dotyczących gotowania bobu.

Bób należy do roślin jednorocznych i dzięki sporej odporności na niekorzystne warunki atmosferyczne może być uprawiany praktycznie w każdej strefie klimatycznej. Kiedyś – był pokarmem klasy niskiej, dziś – jest żywieniowym rarytasem. Zachwycają się nim niemal wszyscy, a ceni się go nie tylko ze względu na wyjątkowy smak, ale i wartości odżywcze.
Te spore, zielone lub bladożółte nasiona, zawierają dużą ilość błonnika pokarmowego, białka, węglowodanów oraz zdrowych tłuszczów. To jednak nie koniec korzyści ze spożywania bobu – jest źródłem sodu, witamin z grupy B, witamy C i A.

Bób gotujemy w osolonej wodzie, przez 15-20 minut. Po tym czasie należy sprawdzić, czy już jest gotowy, ze względu na to, że czasem potrzebuje więcej czasu. Uważajmy jednak, gdyż rozgotowywanie warzyw niszczy składniki odżywcze.

Do gotowania można dodać masła, lub ulubionych przypraw. Bób najlepiej smakuje jedzony bez dodatków, np. posypany świeżym koperkiem, ale stanowi także doskonały dodatek do zup, sałatek oraz potrawek z warzyw. Najlepiej jeść go w całości, z łupinkami – gdyż mają one najwięcej wartości.

Bób – Przepisy

Przepisów na bób jest w kuchni sistańskiej mnóstwo. Przytoczymy ich tutaj kilka po to żeby pokazać nieco odmienne możliwości niż te do których przywykliśmy – bób łuskany z łupki prosto do pyszczka, chociaż nie da się ukryć że właśnie taki – kiedy młody – jest wprost jak narkotyk, nie można przestać.

Młody bób z makaronem i miętą

wystarczy gotować 2- 3 minut i jeść na gorąco lub

przygotować sałatkę z bobu i makaronu, z  sosem z dodatkiem mięty

1/2 kg młodego bobu
2-3 garście makaronu
garść orzechów włoskich
1 łyżka oliwy
1 łyżka soku z cytryny/octu winnego
1 łyżeczka miodu
czerwony pieprz
świeżo zmielony czarny pieprz
pół garści listków mięty
Bób gotujemy krótko, 2-3 min., przelewamy zimną wodą, łuskamy. Gotujemy makaron  i mieszamy bób z makaronem, podsmażamy chwilę z sosem z oliwy, cytryny i miodu, dodajemy posiekaną miętę. Posypujemy orzechami i pieprzem. Można jesć na zimno lub na ciepło.

Sałatka z bobu

  • 50 dag bobu
  • 2 nieduże ogórki konserwowe
  • strąk czerwonej konserwowej papryki
  • mała cebula
  • 3-4 łyżki gęstego majonezu
  • 2-3 ząbki czosnku
  • pietruszka
  • koperkek
  • cząber
  • sól, pieprz

Bób ugotować, wyłożyć na sito, polać zimną wodą. Przestudzony obrać ze skórki, połączyć z drobno posiekanym czosnkiem i cebulą. Paprykę i obrany ogórek pokroić w cienkie paski, dodać do bobu, wymieszać z trzema łyżkami posiekanej natki pietruszki, koperku, jedną łyżką posiekanego cząbru i majonezem, doprawić do smaku solą i pieprzem.

Źródło: internet

Sałatka z bobu i kaparów

  • 50 dag bobu
  • garść kaparów
  • 3 łyżki majonezu
  • 1/2 szklanki kwaśnej śmietany
  • 4 ząbki czosnku
  • sól, biały pieprz
  • sok z cytryny
  • gałka muszkatołowa

Bób ugotuj, odcedź i przelej zimną wodą. Dokładnie osącz. Gdy ostygnie, obierz ze skórki, wymieszaj z kaparami. Przygotuj sos: majonez wymieszaj ze śmietaną i roztartym czosnkiem, przypraw do smaku solą, białym pieprzem, sokiem cytrynowym i szczyptą gałki. Wymieszaj z bobem i kaparami. Podawaj na liściach zielonej sałaty.

Źródło: kuchnia.gazeta.pl

Sałatka z bobu młodego

  • 1 kg młodego bobu
  • 10 dkg pomidorów
  • 5 dkg cebuli
  • 1 łyżka posiekanego koperku
  • 2 jaja ugotowane na twardo
  • czerwona sproszkowana papryka
  • 1 łyżka musztardy
  • sok z cytryny
  • 1 żółtko
  • 3 łyżki oleju
  • sól, pieprz
  • cukier

Młody bób umyć, zalać wrzącą, osoloną wodą. Ugotować, odcedzić, ostudzić, obrać z łupinek. Umyte pomidory, cebulę i jaja pokrajać w kostkę. Wymieszać wszystkie składniki z koperkiem. Wyłożyć na salaterkę i zalać ostrym sosem przygotowanym w następujący sposób: żółtko rozetrzeć z musztardą, rozprowadzić olejem i sokiem z cytryny, doprawić solą, pieprzem, papryką i cukrem do smaku. Sałatkę udekorować listkami zielonej sałaty.

Bób smażony

  • 1 kg bobu
  • 2 szklanki oleju
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • 1 łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu
  • 1 łyżeczka soli ziołowej

Bób umyj i ugotuj w osolonej wodzie do miękkości. Zajmie to około 10-12 minut. Ostudź, a potem osusz na bawełnianej ściereczce. W rondlu rozgrzej 2 szklanki oleju. Temperatura jest wystarczająca, kiedy wrzucone do oleju ziarnko bobu natychmiast wypływa na powierzchnię i zaczyna skwierczeć. Wrzucaj bób niedużymi partiami do oleju i smaż przez 1-2 minuty, nie przejmując się, że niektóre łuski się pootwierają. Po usmażeniu odsączaj na papierowych ręcznikach. Wymieszaj dokładnie sól ziołową, pieprz oraz paprykę i taką mieszanką posyp bób.

W starożytnym Rzymie ta potrawa była swoistym odpowiednikiem popcornu, sprzedawano ją przede wszystkim gościom przybywającym na igrzyska i walki gladiatorów.

Źródło: uczta.vege.pl

Bób w winegrecie

  • 1 kg bobu
  • 1 duża cebula
  • 4 ząbki czosnku
  • koperek
  • 100 ml oliwy
  • sól i pieprz
  • 50-80 ml octu balsamicznego
  • lub winnego

Bób ugotować do miękkości w osolonej wodzie. Gdy przestygnie, obrać ze skórki. Cebulę posiekać jak najdrobniej. Wymieszać bób z cebulą i posiekanym koperkiem, posolić i popieprzyć do smaku. Osobno wymieszać oliwę z octem i wyciśniętym czosnkiem. Tym sosem polać sałatkę i wymieszać.

 

Minestrone z bobem

Minestrone to tradycyjna włoska zupa warzywna. Istnieją na nią setki przepisów w zależności od upodobania kucharza lub regionu Włoch, z jakiego kucharz pochodzi. Najbardziej znane jest minestrone po genueńsku, które gotuje się na boczku, a podaje z ziołowym pesto. W Toskanii do minestrone dodaje się białą fasolę i grzanki z pszennego chleba, a na Sycylii ryż i soczewicę. Dzisiejszy przepis pochodzi z małej wioski tuż pod Padwą, gdzie mieszkają moi włoscy przyjaciele. Latem do minestrone zawsze dodają świeżego łuskanego bobu, prosto z przydomowego ogródka.

  • 1 szklanka obranych i pokrojonych pomidorów
  • 1/2 kg bobu
  • po 2 łyżki posiekanej świeżej bazylii i pietruszki
  • 1 średnia marchewka
  • 1 gałązka selera naciowego
  • 2 średnie ziemniak
  • 1 szklanka poszatkowanej włoskiej kapusty
  • 3/4 szklanki zielonego groszku
  • 2 małe cukinie
  • 1/3 szklanki drobno połamanego spaghetti
  • 1/2 szklanki świeżo startego parmezanu
  • 1/2 łyżeczki słodkiej papryki
  • szczypta cynamon
  • świeżo zmielony pieprz

Bób umyj i wrzuć na gotującą się wodę na 3 minuty.Odcedź i włóż do dużej miski z lodowatą wodą. Gdy przestygnie, każde ziarno wyciśnij z jasnej łuski. Ziemniaki i marchew obierz i pokrój; marchew w plasterki, a ziemniaki w kostkę. Seler naciowy drobniutko posiekaj. Cukinie pokrój w centymetrową kostkę. W dużym garnku rozgrzej oliwę, wrzuć do niej słodką paprykę, zamieszaj i dodaj seler. Praż go na oliwie przez 2 minuty, a potem zalej posiekanymi pomidorami i 1,5 litra wody. Dodaj szczyptę cynamonu oraz posiekaną bazylię i pietruszkę. Zagotuj. Dorzuć pokrojone ziemniaki, marchewkę i kapustę. Gotuj pod przykryciem na wolnym ogniu 20 minut. Dodaj cukinię, groszek, bób, po półtorej łyżeczki soli i pieprzu. Gotuj 10 minut, po czym dodaj makaron i gotuj jeszcze 10 minut. Wyłącz ogień i po 5 minutach dodaj do zupy parmezan. Zostaw go jednak odrobinę do udekorowania każdego talerza zupy.

 

Warzywa z bobem

  • 1 kg bobu
  • 3 średnie marchewki
  • 2 małe cukinie
  • po 1 małej żółtej i czerwonej papryce
  • 150 g paprykowego serka śmietankowego
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • 2 łyżki masła
  • pieprz świeżo zmielony

Bób umyj i ugotuj w osolonej wodzie – w zależności od świeżości gotuje się 10-15 minut na dość wolnym ogniu. Odcedź i wrzuć do dużej miski z zimną wodą, niech ostygnie. Kiedy bób jest już na tyle zimny, że nasiona brane w rękę nie parzą, wyłuskaj go. Marchew obierz i pokrój w cienkie plasterki, paprykę w drobną kostkę, a cukinię w cieniutkie słupki. Na dużej, głębokiej patelni rozgrzej masło. Dodaj paprykę w proszku i zamieszaj. Wsyp do garnka wszystkie warzywa oprócz bobu. Mieszaj przez 2 minuty tak, aby cały tłuszcz z przyprawami otoczył warzywa. Przykryj patelnię i duś warzywa na wolnym ogniu 7-10 minut. Mieszaj od czasu do czasu. Cukinia i papryka są soczystymi warzywami, więc podczas duszenia dość szybko puszczają sok, dlatego nie trzeba podlewać ich wodą. Gotowe warzywa powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane. Oznacza to, że kiedy kroimy je nożem, stawiają lekki opór. Jeżeli podczas duszenia warzywa puściły zbyt dużo soku, odlej go. Na patelni nie powinno być go więcej niż 2-3 łyżki. Dodaj do warzyw bób, sól i pieprz do smaku oraz paprykowy serek. Wszystko dokładnie wymieszaj i poczekaj chwilkę, aż serek rozpuści się, tworząc sos oblepiający warzywa, wtedy wyłącz ogień pod patelnią. Danie to najlepiej podawać na letni obiad z gotowaną na sypko kaszą mazurską lub gryczaną. Doskonale nadaje się również na przyjęcia, z kromkami bagietki z ziołowym masłem.

Bób w strączkach

młody bób, kupowany  strączkach, preferują smakosze – jest wspaniałym zielonym dodatkiem do mięs i sałatek. Świetnie się sprawdza  ze słonym boczkiem, w warzywnych ragout, czy  jako purée z miętą do kotlecików jagnięcych. Ziel0ny bób strączkowy smakuje jak fasola.

Młody bób trzeba zblanszować i obrać.

Gdy mamy dojrzały bób to także nie musimy się ograniczać do klasycznego polskiego sposobu jego gotowania. Po ugotowaniu bobu możemy do niego dodać na przykład:

– masło, koperek i czosnek;

– cytrynę, oliwę, grubą sól morską i świeżą miętę;

– oliwę, kolendrę, papryczkę chilli i skórkę z cytryny;

Pasta z bobu i wędzonego pstrąga

1/2 kg młodego bobu,

2 dymki ze szczypiorem,

1 cytryna,

1 łyżeczka miodu,

5 łyżek oliwy,

garść łuskanych orzechów włoskich,

150 g filetu z wędzonego pstrąga,

sól, pieprz

Bób wrzucamy do gotującej się, osolonej wody na 3 minuty. Odcedzamy i wkładamy na 5 minut do zimnej wody. Po ostudzeniu delikatnie obieramy. Odkładamy garść najmniejszych ziaren, pozostałe osuszamy i rozgniatamy widelcem na grube purée. Dodajemy drobno posiekaną dymkę ze szczypiorem. Wyciskamy sok z cytryny, a sparzoną skórkę siekamy. Sok łączymy z miodem, doprawiamy solą, dodajemy oliwę i skórkę. Orzechy tłuczemy w moździerzu i wrzucamy do bobu. Łączymy z sosem miodowo-cytrynowym. Dodajemy rybę porwaną na kawałki i całe ziarna bobu, mieszamy.

Młody bób z boczkiem i cebulą dymką

0,5 kg świeżego bobu
20 dag wędzonego, chudego boczku
pół pęczka dymki
2 łyżki oliwy
sól
świeżo zmielony czarny pieprz
0,5 garście świeżo startego parmezanu (można pominąć)
zielone listki do dekoracji

sposób przygotowania

Bób przebieram i gotuję na parze do średniej miękkości. Po lekkim wystudzeniu obieram ze skórek.
Z dymki odkrawam cebulki i kroję na ósemki, szczypior zaś kroję na kawałki o długości 2 cm.
Boczek kroję na drobną kostkę.
Na patelni rozgrzewam oliwę, wrzucam boczek, smażę przez kilka chwil, dodaję cebulę i smażę cały czas mieszając, aż lekko się zeszkli.
Do bobu dodaję gorącą cebulę z boczkiem, posiekany szczypior, mieszam, posypuję parmezanem.
Dekoruję listkami. Podaję z białym pieczywem.

Sałatka z bobu

  • 50 dag bobu
  • 2 nieduże ogórki konserwowe
  • strąk czerwonej konserwowej papryki
  • mała cebula
  • 3-4 łyżki gęstego majonezu
  • 2-3 ząbki czosnku
  • pietruszka
  • koperkek
  • cząber
  • sól, pieprz

Bób ugotować, wyłożyć na sito, polać zimną wodą. Przestudzony obrać ze skórki, połączyć z drobno posiekanym czosnkiem i cebulą. Paprykę i obrany ogórek pokroić w cienkie paski, dodać do bobu, wymieszać z trzema łyżkami posiekanej natki pietruszki, koperku, jedną łyżką posiekanego cząbru i majonezem, doprawić do smaku solą i pieprzem.

Źródło: internet

Sałatka z bobu i kaparów

  • 50 dag bobu
  • garść kaparów
  • 3 łyżki majonezu
  • 1/2 szklanki kwaśnej śmietany
  • 4 ząbki czosnku
  • sól, biały pieprz
  • sok z cytryny
  • gałka muszkatołowa

Bób ugotuj, odcedź i przelej zimną wodą. Dokładnie osącz. Gdy ostygnie, obierz ze skórki, wymieszaj z kaparami. Przygotuj sos: majonez wymieszaj ze śmietaną i roztartym czosnkiem, przypraw do smaku solą, białym pieprzem, sokiem cytrynowym i szczyptą gałki. Wymieszaj z bobem i kaparami. Podawaj na liściach zielonej sałaty.

Młody bób z marchewką i orkiszem

dla 2 osób

– pęczek młodej marchewki;
– 3 łyżki masła – w części zastąpiłam olejem do smażenia;
– 100 g. groszku;
– łyżka miodu – dałam ciut więcej;
– 2 ząbki czosnku;
– pęczek natki pietruszki;
– skórka z cytryny – dałam odrobinę soku zamiast skórki;
– 200 g. – blanszowanego i obranego bobu;
– cukier;
– sól, pieprz – do smaku;
– bryndza

– orkisz – namoczony przez noc i ugotowany- opcja.

orkisz

1. Obrane marchewki gotować 5 minut z dodatkiem soli, cukru i masła. Marchewka ma być jędrna. Ja gotowałam na parze. Następnie należy dodać groszek – jeśli surowy. Po kilku minutach warzywa należy przelać zimną wodą.
2. Na patelni rozgrzać pozostałe masło i wymieszać z miodem. Podsmażyć przez chwilę marchewki, po czym dodać grubo posiekany czosnek, natkę i skórkę z cytryny – u mnie odrobina soku. Dodać groszek i bób, wymieszać do czasu podgrzania, zdjąć z ognia.
3. Serwować na ciepło z powstałym słodkim sosem, posypane pokruszoną bryndzą.. Ja układałam warzywa na orkiszu.

Kasza jaglana jest zdecydowanie najzdrowsza ze wszystkich produktów obecnych w naszej diecie.Jest jednym z najbardziej lekkostrawnych pokarmów zbożowych, nie zawiera glutenu. Jest bogata w witaminy z grupy B, witaminę E, lecytynę, wapń, potas,magnez, cynk,zawiera najwięcej ze wszystkich kasz żelaza. Dostarcza organizmowi krzemionki, ważnej dla zdrowia i urody (poprawia stan skóry, włosów i paznokci).
Jako jedyna kasza ma odczyn zasadowy, odkwasza organizm.  Pomaga oczyścić organizm z toksyn, polecana jest osobom walczącym z nadwagą.  Poprawia pamięć i reguluje poziom cholesterolu we krwi.

Sałatka z kaszy jaglanej i bobu

  • 1/2 szkl. kaszy jaglanej
  • 3/4 szkl. wywaru warzywnego ze świeżej włoszczyzny
  • ok. 300 g bobu
  • 1 pomidor świeży
  • 4 pomidory suszone z oliwy
  • 4 łyżki siekanego koperku
  • 2 łyżki siekanej bazylii
  • 1 nieduża cebula
  • 3-4 łyżki oliwy od pomidorów
  • 1 łyżeczka octu balsamicznego ciemnego
  • 2 szczypty cukru trzcinowego
  • do smaku: sól morska prowansalska

Bób, świeży albo mrożony, wrzucić na wrzątek i gotować kilka minut. Wody nie solić! Odcedzić i wystudzić, obrać ze skórki. Kaszę przesypać na sito, przepłukać, wrzucić do wywaru jarzynowego i gotować pod przykryciem aż napęcznieje i wchłonie cały wywar, ostudzić. Świeżego pomidora zanurzyć na kilka sekund we wrzącej wodzie a następnie w zimnej – obrać ze skórki, posiekać. Suszone pomidory osączyć z oliwy, pokroić w paski. Cebulę obrać, posiekać, wymieszać z octem i cukrem, odstawić na chwilę a następnie dodać do kaszy. Dołożyć także wcześniej przygotowane inne składniki oraz posiekane zioła. Dolać oliwę i doprawić do smaku, wymieszać dokładnie. Odstawić w chłodne miejsce żeby wszystkie smaki się przeniknęły. Sałatka jest bardzo smaczna i pożywna – doskonała jako samodzielne danie.

Młody bób po polsku – z masłem

500 g zielonego młodego bobu, 3 łyżki masła, sól, pieprz.

Ewentualnie: 2 łyżki drobnej tartej bułki, 1 ząbek czosnku.

    Świeży bób można zarówno wyłuskać bezpośrednio ze strąków lub też kupić łuskany. Ziarna bobu wypłukać i ugotować w osolonej wodzie. Podawać polane topionym masłem lub masłem z tartą bułką. Dodatkowo można bób posypać świeżo zmielonym pieprzem, a do topionego masła dodać ząbek posiekanego czosnku. Podobnie postępować ze starszym bobem, ale wtedy gotować go trochę dłużej i przed podaniem wyłuskać ziarna bobu ze skórki.

Można również przyrządzić sobie puree z gotowanego i przetartego bobu. Dodać do niego odrobinę masła i przyprawy. Takie puree z bobu może być użyte do przyrządzania kanapek lub jako dodatek do drugiego dania.

Fasolka szparagowa

Uprawiana jako warzywo, z grupy tzw. roślin strączkowych. Do celów spożywczych wykorzystywane są głównie nasiona, zawierające dużo białka, a u odmian szparagowych całe strąki. Fasola szparagowa jest spożywana jako świeża po ugotowaniu, lub jest przetwarzana – konserwowana i zamrażana. Fasola szparagowa należy do warzyw ciepłolubnych, dlatego można ją przechowywać w temperaturze 8-10 stopni C, przy wilgotności względnej powietrza 85-90% / 5-7 dni. Fasola należy do warzyw o dużej wartości odżywczej. Została udomowiona przez Indian na długo przed podbojem tych ziem przez hiszpańskich i portugalskich konkwistadorów. Zresztą ci ostatni rychło docenili zalety fasoli i sprowadziwszy jej nasiona do Starego Świata, przyczyniając się do rozpowszechnienia uprawy tej rośliny na skalę towarową nie tylko na kontynencie europejskim, ale również w Afryce i Azji.
Wyhodowano liczne odmiany uprawiane także jako rośliny ozdobne ze względu na swoje piękne kwiaty.
Ma ona pewne znaczenia lecznicze. Tradycyjnie odwar (1 łyżkę stołową rozdrobnionego suszu zalać 1 szklanką wrzątku i gotować pod przykryciem 5 – 7 minut, przecedzić, pić 3 razy dziennie po 1 szklance) ze strąków działa moczopędnie, a ponadto w sposób zauważalny obniża poziom cukru we krwi. Jego stosowanie zaleca się w cukrzycy, chorobach nerek i pęcherza moczowego, nadciśnieniu tętniczym, wreszcie przy osłabieniu mięśnia sercowego. Nowym ustaleniem za to jest, że rozmaite gatunki fasoli mają nasiona bogate w składniki posiadające właściwości przeciwutleniające cechujące szereg warzyw i owoców. Jest to obecnie mierzone na stosunkowo nowym wskaźniku odżywczym względem ORAC-u. Poza tym, suszone i zmielone na mąkę nasiona fasoli znajdują zastosowanie przy leczeniu egzemy, ran, oparzeń i odmrożeń. Mączką ową należy po prostu posypać chore miejsce na skórze.

O fasolce szparagowej i jej leczniczych właściwościach

Pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, jest uprawiany w wielu rejonach świata[2]. W Polsce wyłącznie jako roślina uprawna (bardzo rzadko jako efemerofit).

Spośród odmian fasoli szparagowej do upraw amatorskich szczególnie polecana jest odmiana ‚Blauhilde’. Jest to odmiana tyczna (wysokość ponad 3 m) tworząca długie, bezwłókniste strąki o ciekawej, fioletowo-niebieskiej barwie. Po ugotowaniu strąki stają się zielone. Wymaga stosowania podpór lub uprawy przy wysokich płotach. Spośród odmian żółtostrąkowych warto zwrócić uwagę na dwie średnio wczesne odmiany – ‚Polkę’ oraz ‚Galopkę’, których zaletami są odporność na choroby

W Zakliczynie od 2000 odbywa się Święto Fasoli. W roku 2006 do ugotowania potrawy zużyto m.in. 550 kg fasoli, ok. 500 kg różnych mięs, 100 kg warzyw.

Fasolka szparagowa ma dużą wartość odżywczą i dietetyczną, zawiera wiele witamin, minerałów oraz błonnik pokarmowy. Strąki fasoli są bogatym źródłem witaminy PP, witaminy C, kwasu foliowego oraz beta-karotenu.

Oprócz witamin strąki fasoli zawierają także całkiem spore ilości magnezu, który koi nerwy i jest odpowiedzialny za sprawne działanie układu sercowo-naczyniowego. Dostarczają potas, który reguluje gospodarkę wodną, ciśnienie krwi i wpływa na prawidłową pracę trzustki. Wapń zawarty w fasolce szparagowej buduje kości, uczestniczy w procesach krzepnięcia krwi, działa przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie. Najwięcej cennych składników odżywczych zawiera fasolka zielona.

Fasolka szparagowa ma znacznie niższą wartość energetyczną niż fasola suszona. 100 gram strączków fasoli szparagowej dostarcza około 40 kalorii, suszona ponad 300! Zawiera także mniej białka niż fasola ziarnista. Świeża fasolka zawiera natomiast aglutyninę, która pełni ważną rolę w budowaniu odporności organizmu. Młode strąki fasolki zawierają inozytol – substancję, która usprawnia procesy przemiany materii, zmniejsza poziom tłuszczów we krwi i wzmacnia serce.

Uwaga! Surowa fasolka zawiera faginę – trującą substancję, ale gotowanie całkowicie neutralizuje jej toksyczność.

Lecznicze właściwości fasolki

Od wieków znane są lecznicze właściwości fasoli. Proszek z wysuszonych strąków wykorzystywano do leczenia oparzeń, egzem i ran na skórze, odwary natomiast do leczenia cukrzycy. W medycynie ludowej stosowana jest w chorobach nerek, pęcherza, nadciśnieniu.

Strąki fasolki szparagowej:

  • obniżają poziomu cholesterolu we krwi;
  • działają moczopędnie;
  • usuwają z organizmu toksyczne substancje i kwas moczowy;
  • działają łagodnie odwadniająco i oczyszczająco płyny ustrojowe;
  • wspomagają leczenie chorób nerek i pęcherza moczowego;
  • budują układ odpornościowy;
  • regulują zaburzenia metaboliczne;
  • mają działanie przeciwcukrzycowe;
  • wykorzystywane są w profilaktyce chorób serca i układu krążenia;
  • odwar ze strąków stosuje się w leczeniu reumatyzmu.

Fasolka szparagowa a cukrzyca

Strąki fasolki szparagowej mają działanie przeciwcukrzycowe, pomagają regulować poziom insuliny we krwi. Dzieje się tak dlatego, że po zjedzeniu fasoli następuje bardzo powolny wzrost poziomu cukru, a co za tym idzie nie są potrzebne duże ilości insuliny, by go przetworzyć.

Naukowcy potwierdzają wysoką skuteczność diety fasolowej szczególnie we wczesnej fazie choroby. Strąki fasoli zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę, mogą być doskonałym uzupełnieniem leków przeciwcukrzycowych. Wszystkie działania wymagają jednak konsultacji z lekarzem.

Fasolka szparagowa, w sezonie letnim, jest smacznym dodatkiem do drugich dań, np. do ryb, kotletów mielonych, schabowych albo z piersi kurczaka czy składnikiem letnich zup jarzynowych. Podana w większej ilości, zwłaszcza dla osób niejedzących mięsa, w towarzystwie chleba lub bułki z masłem, może stanowić sycącą kolację.

Ugotowana fasolka szparagowa powinna być miękka i lekko krucha. Zbyt długie gotowanie fasolki spowoduje, że będzie rozgotowana i „ciapowata”.

Jak ugotować

Różne gatunki fasolki w różnym stadium wzrostu wymagają różnego czasu gotowania, dlatego kiedy fasola będzie się gotować, warto od czasu do czasu spróbować czy jej miękkość jest już na odpowiednim poziomie.

Jak gotować fasolkę szparagową w wodzie

Przede wszystkim obcinamy fasolce końce, a jeśi jest już bardzo dojrzała razem z końcem „wypruwamy” (tym samym delikatnym pociągnięciem noża) z jej boku „szew”, który jest łykowaty nawet po ugotowaniu.

W dużym garnku, w sporej ilości osolonej i posłodzonej wody, gotujemy fasolkę (na 1 kg fasolki powinny przypadać 4 l wody, 1 łyżeczka cukru i 1 łyżeczka soli).

 Doprowadzamy do wrzenia i pod przykryciem gotujemy przez ok. 5-15 minut. Młoda fasolka ugotuje się szybciej, a starsza będzie potrzebować więcej czasu.

Najlepiej w trakcie gotowania fasolki szparagowej wyjmować pojedyncze strączki i próbować czy są wystarczająco miękkie.

Odcedzamy fasolkę na durszlaku lub łyżce cedzakowej i podajemy. Na przykład z masłem i przysmażoną na nim bułką tartą.

Jak gotować fasolkę szparagową na parze

Fasolkę wkładamy do parowaru lub układamy na durszlaku, który umieszczamy na garnku z gotującą się wodą.

Przykrywamy i zostawiamy do gotowania na ok. 10-15 minut, w zależności od stopnia młodości fasolki.

Ugotowaną fasolkę szparagową podajemy z masłem z zezłoconą bułką tartą lub samym stopionym masłem z odrobiną cukru i soku z cytryny.

Gotowany kurczak z sosem z chili i kolendry

  • 400 ml wywaru drobiowego
  • 4 plasterki świeżego imbiru
  • 4 cebulki dymki, pokrojone w krążki
  • 2 duże gałązki świeżej kolendry
  • 4 filety z kurczaka (ok. 150 g każdy)
  • 500 g młodych ziemniaków, wyszorowanych (większe przekrojone na połówki)
  • 150 g cienkich szparagów
  • 150 g zielonej fasolki szparagowej
  • 1 mała główka sałaty rzymskiej, podzielona na listki
  • SOS
  • 4 łyżki soku z limonki
  • 2 łyżki jasnego cukru muscovado
  • 1 łyżeczka sosu rybnego
  • 1 czerwona papryczka chili, drobno posiekana
  • 2 łyżki świeżej kolendry, posiekanej
Wlać wywar do dużego rondla. Dodać imbir, dymkę i kolendrę. Ułożyć filety na dnie rondla, a na nich jedną warstwę ziemniaków. Zmniejszyć ogień, przykryć i gotować 15 minut.
2.
Ustawić na rondlu koszyk do gotowania na parze. Włożyć do niego szparagi i fasolkę. Przykryć i gotować 5-8 minut, aż warzywa zmiękną, a kurczak nie będzie surowy.
3.
Przyrządzić sos, ucierając wszystkie składniki. Ułożyć listki sałaty na półmisku.
4.
Wyjąć mięso i warzywa łyżką cedzakową. Pokroić mięso na plastry. Ułożyć wraz z warzywami na listkach sałaty i polać sosem. Podawać od razu.
Dobra rada

• Aromatyczny wywar, który pozostanie po przyrządzeniu tej potrawy, można wykorzystać do przygotowania zupy tajskiej. Należy go przecedzić i gotować krótko z dodatkiem makaronu nitki i garści drobno posiekanych warzyw lub mięsa z kurczaka.

Sałatka z fasolką i tzatzikami

  • 10 dkg fasolki szparagowej
  • sól do smaku
  • 1 łyżeczka cukru
  • 3 liście sałaty lodowej
  • 1 pomidor
  • 1/4 czerwonej cebuli
  • 1 łyżeczka przyprawy tzatziki
  • 1 łyżka słodkiej śmietany

Fasolkę oczyścić, odciąć jej końcówki, pokroić na krótsze kawałki, ugotować w lekko osolonej wodzie z dodatkiem cukru do miękkości, odcedzić, ostudzić. Sałatę umyć, osuszyć i porwać na mniejsze kawałki. Do sałaty dodać pokrojoną w cieniutkie piórka cebulę, pokrojonego w półplasterki pomidora i fasolkę. Całość oprószyć lekko solą, posypać przyprawą tzatziki. Dodać majonez i śmietanę. Wszystko delikatnie wymieszać.

Udziec jagnięcy pieczony z fasolą – wymyślne choć wiejskie danie z okloicy kamiennych kręgów i menhirów w Carnacu

  • 250 g suszonej fasolki flageolet, namoczonej przez noc w zimnej wodzie
  • 4 duże ząbki czosnku, obrane
  • 1 liść laurowy
  • 900 g chudego udźca jagnięcego bez kości, okrojonego z tłuszczu
  • 4 małe gałązki świeżego rozmarynu
  • ½ cytryny, pokrojonej w cienkie plasterki
  • 3 łyżeczki oliwy z oliwek
  • 700 g mącznych ziemniaków, obranych i pokrojonych w kostkę
  • 2 szalotki, drobno posiekane
  • 4 pomidory, pokrojone w kostkę
  • 4 łyżki natki pietruszki, posiekanej
  • 450 g zielonej fasolki szparagowej
  • 4 łyżki czerwonego wina
  • 300 ml wywaru wołowego lub jagnięcego
  • sól i pieprz
Odlać i przepłukać fasolkę flageolet, włożyć do dużego rondla i wlać tyle zimnej wody, by strączki sięgały do połowy jej głębokości. Przykryć rondel i doprowadzić do wrzenia. Zebrać z powierzchni szumowiny, zmniejszyć ogień, dodać 2 ząbki czosnku i listek laurowy. Przykryć rondel i gotować fasolkę na małym ogniu około 1¼ godziny, aż będzie miękka.
2.
Rozgrzać piekarnik do temperatury 180°C. Nasmarować mięso od wewnątrz solą i pieprzem i posypać listkami z dwóch gałązek rozmarynu. Ułożyć plasterki cytryny, zwinąć płat w roladę i związać sznurkiem w odstępach 2,5 cm. Natrzeć z zewnątrz łyżeczką oliwy oraz doprawić solą i pieprzem do smaku. Pokroić pozostałe 2 ząbki czosnku w cieniutkie paseczki. Czubkiem noża zrobić nacięcia na powierzchni mięsa i wcisnąć w nie czosnek oraz pozostałe dwie gałązki rozmarynu połamane na małe kawałki.
3.
Zważyć mięso i policzyć czas pieczenia. Ułożyć je na ruszcie płytkiej brytfanny, zaokrągloną częścią do góry. Wstawić do piekarnika i piec wyliczony czas.
4.
Około 30 minut przed wyjęciem mięsa z piekarnika włożyć ziemniaki do rondla z wrzątkiem i gotować około 10 minut, aż lekko zmiękną. Odlać. Kiedy mięso będzie już gotowe, przełożyć je na deskę do krojenia, przykryć folią i ustawić w cieple. Zlać tłuszcz z brytfanny.
5.
Rozgrzać w rondlu na niezbyt dużym ogniu pozostałą łyżeczkę oliwy. Wrzucić szalotki i smażyć 2 minuty, dodać pomidory i smażyć jeszcze 3–4 minuty. Odlać fasolkę wyrzucić liść laurowy i dodać ją do szalotek z pomidorami. Posypać natką pietruszki i wymieszać. Dusić pod przykryciem 3–4 minuty, a następnie dodać ziemniaki i delikatnie wymieszać. Doprawić solą i pieprzem do smaku, pozostawić na maleńkim ogniu.
6.
Włożyć fasolkę szparagową do rondla i wlać wrzątek, by ledwie ją przykrywał. Gotować na niezbyt dużym ogniu 3–4 minuty, aż lekko zmięknie. Odlać i trzymać w cieple.
7.
Przygotować sos. Ustawić na palniku brytfannę, w której piekło się mięso. Wlać wino i wywar. Doprowadzić do wrzenia na niezbyt dużym ogniu, mieszając i zeskrobując to, co przywarło. Gotować jeszcze minutę. Zostawić na maleńkim ogniu.
8.
Pokroić mięso. Wyłożyć fasolę z ziemniakami na podgrzany półmisek i przykryć plastrami mięsa. Fasolkę szparagową i sos podawać osobno.

Inne propozycje

• Szybką wersję tej potrawy przyrządzimy z 4 steków z chudego udźca jagnięcego (łącznie ok. 600 g), okrojonych z tłuszczu oraz posypanych solą, pieprzem i odrobiną świeżego rozmarynu. Odsączyć z zalewy fasolkę flageolet lub cannellini z dwóch puszek (po ok. 400 g każda) i wrzucić do rondla. Dodać łyżeczkę oliwy z oliwek extra virgin, 2 łyżki wody, startą marchewkę, skórkę otartą z ½ cytryny, 2 drobno posiekane ząbki czosnku i 3 łyżki posiekanej natki pietruszki. Dusić pod przykryciem 10 minut, często mieszając. Rozgrzać łyżeczkę oliwy z oliwek na patelni teflonowej na dużym ogniu i smażyć mięso po 2 minuty z każdej strony, jeśli ma być krwiste lub dłużej – jeśli wypieczone. Podawać steki ułożone na fasoli, z młodymi ziemniakami i fasolką szparagową.

Fasolka szparagowa z masłem , koprem

  • 30 dag fasolki szparagowej żółtej
  • 4 łyżki masła
  • pieprz cytrynowy do smaku
  • sól morska do smaku
  • sok z cytryny do smaku
  • 4 łyżki pokrojonego koperku

Zagotować wodę w dolnym garnku do gotowania na parze . W górnym garnku ułożyć umytą fasolkę z obciętymi końcówkami. Gotować fasolkę al’dente przez ok. 15-20 minut. Rozgrzać masło na patelni . Dodać koper, szczyptę pieprzu cytrynowego i soli morskiej .Włożyć fasolkę i zamieszać by się pokryła przyprawami z masłem. Skropić sokiem z cytryny. Podawać na ciepło z ziemniakami z wody.

Fasolka szparagowa z sezamem

  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • 1 łyżka ziarna sezamowego
  • 500 g świeżej fasolki szparagowej, pociętej na 5-centymetrowe kawałki
  • 60 ml (1/4 szklanki) bulionu drobiowego
  • 1/4 łyżeczki soli
  • świeżo zmielony czarny pieprz do smaku
Rozgrzać olej w dużej patelni lub w woku na średnim ogniu. Wsypać ziarna sezamu. Kiedy nasiona zaczną ciemnieć, dodać fasolkę szparagową. Smażyć mieszając, aż fasolka nabierze jasnozielonego koloru.
2.
Wlać bulion, doprawić solą i pieprzem, przykryć i dusić, aż fasolka będzie miękka, ale chrupiąca, około 10 minut. Odkryć i dusić, aż płyn odparuje.

Fasolka w szynce

  • fasolka szparagowa ok. 40 sztuk
  • 6 plastrów szynki np. parmeńskiej
  • 2 łyżki oleju
  • sól

Fasolki szparagowe opłukać i oczyścić z końcówek. W garnku zagotować wode z dodatkiem soli i wrzucic fasolkę. Ugotować ją tak, aby była miękka. Na plastrach szynki parmeńskiej ułożyć po kilka fasolek szparagowych i zawinąć. Na patelni rozgrzać odrobinę oleju i przesmażyć na nim zawiniątka, uważając aby sie nie rozwinęły. Podawać jako przystawkę lub dodatek do obiadu.

Fasolka szparagowa z pomidorkami koktajlowymi

  • 700 g fasolki szparagowej, przyciętej i pokrojonej na 5 cm kawałki
  • 355 ml (1,5 szklanki) wody
  • 55 g masła
  • 1 łyżka cukru
  • 3/4 łyżeczki soli czosnkowej
  • 1/4 łyżeczki pieprzu
  • 1,5 łyżeczki posiekanej świeżej bazylii
  • 300 g pomidorów koktajlowych pokrojonych na połówki
Włożyć fasolkę do dużego garnka i zalać wodą. Przykryć i doprowadzić do wrzenia. Dusić na wolnym ogniu około 10 minut, aż będzie miękka. Odlać wodę i odstawić.
2.
Roztopić masło na patelni na średnim ogniu. Rozmieszać w nim cukier, sól czosnkową, pieprz i bazylię. Dodać pomidory i smażyć, delikatnie mieszając. Gdy tylko pomidory zaczną mięknąć, zdjąć z ognia. Wlać sos z pomidorkami na fasolkę i delikatnie wymieszać.

Fasolka szparagowa z marchewką i cukinią

  • 30 dag fasolki szparagowej
  • 2-3 marchewki
  • 1 mała cukinia
  • 4 łyżki masła
  • 3 łyżki bułki tartej
  • sól do smaku
  • kwasek cytrynowy do smaku

Fasolkę szparagową umyć, oczyścić. Marchewkę obrać, pokroić w krążki i razem z fasolką ugotować w osolonej wodzie, odcedzić. Cukinię obrać, pokroić w pół krążki i oddzielnie ugotować w wodzie z dodatkiem soli i szczypty kwasku cytrynowego. Na patelni rozgrzać masło, wsypać bułkę tartą, delikatnie podsmażyć. Następnie dodać odcedzoną z wody cukinię i fasolkę z marchewką. Wszystko razem wymieszać i smażyć przez chwilę, lekko zrumienić.

Fasolka szparagowa po tocharsku

  • 1 łyżka oleju arachidowego (z orzeszków ziemnych) lub sezamowego
  • 2 ząbki czosnku pokrojonego w cienkie plasterki
  • 450 g świeżej fasolki szparagowej, umytej i przyciętej
  • 1 łyżka cukru
  • 2 łyżki sosu ostrygowego
  • 2 łyżeczki sosu sojowego

Rozgrzać olej arachidowy w woku lub w dużej patelni na średnim ogniu. Podsmażyć na nim czosnek, aż brzegi zaczną brązowieć, około 20 sekund. Dodać fasolkę i obsmażać mieszając, aż zaczynie mięknąć, około 5 minut. Wmieszać cukier, sos ostrygowy i sos sojowy i nadal mieszając gotować przez kilka minut, aż fasola osiągnie pożądany stopień miękkości.

Zapiekanka z Zielonej Fasoli

  • 2 puszki zielonej fasoli, ok. 820 g
  • 1 puszka zupy krem grzybowej, ok. 300 g
  • 3/4 szklanki mleka
  • małe opakowanie french fried onions, ok. 80 g (smażonej cebuli)
  • pieprz, sól, opcjonalnie czosnek w proszku, przyprawa kreolska

Wymieszać zupę, mleko i przyprawy w naczyniu do pieczenia. Następnie delikatnie wmieszać odcedzoną fasolę i 2/3 szklanki cebuli smażonej po francusku. Pieczemy w temp. 175 – 180 C około 25 do 30 minut. Następnie wyłożyć resztę cebuli na wierzch wokół brzegu naczynia i zapiec ok. 5 minut aż cebula na wierzchu dojdzie na złoty kolor. Uwaga – smażona cebula lub smażona cebula po francusku to nic innego jak drobno pokrojona cebula obtoczona w posolonej mące i usmażona – można ją kupić w mniejszych lub większych opakowaniach, albo usmażyć samemu.

Domowa zupa warzywna z wołowiną

  • 500 g mielonej wołowiny
  • 1 cebula, pokrojona w kostkę
  • 6 czerwonych ziemniaków, drobno pokrojonych
  • 5 marchewek, pokrojonych w cienkie plasterki
  • 120 ml (1/2 szkl.) wody
  • 1 puszka (450 g) kukurydzy, odsączonej
  • 250 g mrożonej lub świeżej fasolki szparagowej
  • 1300 ml soku warzywno-pomidorowego
  • 235 ml (1 szkl.) wody
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka zmielonego czarnego pieprzu
W dużym garnku, na średnim ogniu, pod przykryciem podgotować wołowinę z cebulą i ziemniakami, aż mięso nie będzie już różowe, a ziemniaki zmiękną (10 do 15 minut).
2.
Tymczasem, umieścić marchew wraz z 1/2 szklanki wody w naczyniu, które można używać w kuchence mikrofalowej, a następnie gotować w mikrofalówce na wysokim poziomie mocy przez 5 minut, aż marchew zmięknie.
3.
Odlać płyn z mieszaniny z wołowiną i włożyć mieszaninę z powrotem do garnka, wraz z marchewką, kukurydzą, fasolą, sokiem warzywnym, wodą, solą i pieprzem. Gotować na małym ogniu przez 30 minut, aż smaki się dobrze wymieszają, a zupa będzie gorąca.

Pure z fasolki szparagowej

  • 1 kg fasolki szparagowej
  • 6 łyżek śmietany 18%
  • 2 jajka
  • 2 żółtka z jajek
  • 3 łyżki masła
  • sól

Fasolkę szparagową myję, obieram z końcówek i gotuję do miękkości w lekko posolonej wodzie. Ugotowaną fasolkę odcedzam i miksuję za pomocą blendera. Do zmiksowanej papki fasolkowej dodaję kolejno śmietanę, jajka, żółtka, sól, cały czas miksując. Gotowe pure z fasolki podaję jako dodatek do dań mięsnych. Pure przed podaniem można posypać posiekaną natką pietruszki.

Fasolka szparagowa z cytryną i włoskimi orzechami

  • 60 g (1/2 szkl.) posiekanych orzechów włoskich
  • 500 g fasolki szparagowej, przyciętej i pokrojonej na 5 cm kawałki
  • 2,5 łyżki roztopionego masła
  • 1 cytryna: skórkę zetrzeć, sok wycisnąć
  • sól i pieprz do smaku
Nagrzać piekarnik do 190°C. Ułożyć orzechy w jednej warstwie na blasze do pieczenia. Prażyć w rozgrzanym piekarniku, aż się lekko zarumienią, około 5 do 10 minut.
2.
Ułożyć fasolkę na sicie garnka do gotowania na parze i postawić sito na garnku z 2,5 cm wrzątku. Gotować w ten sposób od 8 do 10 minut lub aż fasolka będzie miękka, ale wciąż jasnozielona.
3.
Włożyć ugotowaną fasolkę do dużej miski i wymieszać z masłem, sokiem z cytryny i skórką z cytryny oraz doprawić solą i pieprzem. Przełożyć na półmisek lub salaterkę i posypać prażonymi orzechami. Podawać.

Surowe warzywa z trzema sosami (w tym fasolka szparagowa)

Surowe warzywa są smaczne i zdrowe, ale jeśli ktoś uważa, że chrupanie samych warzyw to zajęcie dobre dla królika, może je jeść z pysznymi dipami, czyli sosami do zamaczania. Podane w przepisie ilości można podać z owocami i podgrzanym chlebkiem pitta na lunch dla 4 osób.

ilość porcji: 8
    • Dip jogurtowy z pesto
    • 55 g listków świeżej bazylii
    • 1 ząbek czosnku, wyciśnięty
    • 1 łyżka orzeszków piniowych
    • 250 g chudego jogurtu naturalnego
    • Dip ze świeżymi ziołami
  • 170 g serka śmietankowego
  • 1 cebulka dymka, drobno posiekana
  • 2 łyżki natki pietruszki, drobno posiekanej
  • 1 łyżka szczypiorku, drobno posiekanego
  • 1 łyżeczka octu estragonowego
  • Włoski dip pomidorowy
  • 60 g suszonych pomidorów
  • 90 g twarożku wiejskiego
  • 90 g chudego jogurtu naturalnego
  • 30 g listków świeżej bazylii
  • sól i pieprz
  • Z czym podawać
  • 450 g różnych warzyw, takich jak młoda, drobna marchewka, pokrojona w słupki cukinia, miniaturowe kolbki kukurydzy (blanszowane 1 minutę), zielona fasolka szparagowa (blanszowana 1 minutę), pokrojona w paski papryka, listki cykorii i różyczki brokułów.
1.
Przygotować dip jogurtowy z pesto: utrzeć w moździerzu liście bazylii, czosnek i orzeszki piniowe. Mieszając dodawać po łyżce jogurtu. Doprawić solą i pieprzem do smaku. Można też zmiksować wszystkie składniki w mikserze. Przełożyć do miseczki, przykryć i wstawić do lodówki.
2.
Przygotować dip ze świeżymi ziołami: starannie wymieszać wszystkie składniki w misce. Przykryć i wstawić do lodówki.
3.
Przygotować włoski dip pomidorowy: włożyć suszone pomidory do żaroodpornej miski i zalać wrzątkiem. Odstawić na 30 minut, aż zrobią się miękkie. Starannie odsączyć, wysuszyć papierowymi ręcznikami i drobno posiekać.
4.
Utrzeć twarożek wiejski i jogurt w mikserze. Można też przetrzeć twarożek przez sitko i wymieszać z jogurtem. Przełożyć do miski. Dodać pomidory i wymieszać. Przykryć i wstawić do lodówki.
5.
Tuż przed podaniem włoskiego sosu pomidorowego drobno posiekać bazylię, dodać do sosu, doprawić solą i pieprzem do smaku i wymieszać.
6.
Ustawić miseczki z sosem na dużym półmisku lub talerzu i ułożyć dookoła nich warzywa.

1 porcja zawiera:

Inne propozycje• Do przedstawionych w przepisie sosów można podać wiele innych warzyw, na przykład pokrojonego w słupki selera naciowego lub ogórka, całe rzodkiewki, małe podłużne pomidorki przekrojone na połówki, małe różyczki kalafiora (surowe lub lekko obgotowane) oraz ugotowane, drobne młode ziemniaki.

Fasola Mamut

Mamut w pomidorach

  • 0,5 kg fasoli mamut
  • 4-5 dużych, podłużnych pomidorów (takie odmiany mają mniej pestek)
  • 1 cebula
  • 2-3 ząbki czosnku
  • 2 łyżki masła
  • 2 łyżeczki soli
  • 2 łyżeczki cukru
  • 1/3 łyżeczki pieprzu ziołowego

PRZYGOTOWANIE:

Pomidory sparzyć, obrać ze skórki. Na patelni rozpuścić masło, zeszklić posiekaną cebulę, dodać czosnek i pokrojone w kosteczkę pomidory, dodać sól, pieprz i cukier, dusić 5-10 min. Fasolkę umyć, przyciąć końcówki. Zalać 2-3 szkl. wrzątku, wsypać po 1 łyżeczce soli i cukru, przykryć, ugotować, odcedzić. Gorącą fasolę przełożyć na półmisek i polać pomidorowym sosem. Podawać jako dodatek do mięs albo samodzielne danie np. na kolację. Można też fasolę wrzucić na patelnię z pomidorami i chwilkę razem poddusić.

Fasola Mamut z patelni

  • fasola w strąkach mamut 1 kg
  • boczek wędzony chudy 20 dkg
  • sól
  • pieprz cytrynowy
  • olej 2 łyżki
  • natka pietruszki

Fasolę ugotować w lekko osolonej wodzie (uważać żeby nie rozgotować. Boczek przesmażyć na oleju na skwarki, dodać odcedzoną fasole, lekko posolić posypać pieprzem cytrynowym, dodać posikaną natkę z pietruszki, delikatnie wymieszać. Smacznego:)

Fasolka mamut z bazyliowym pesto

  • asolka szparagowa mamut 200 g
  • pesto bazyliowe 4 łyżki
  • oliwa z oliwek 1 łyżka
  • orzeszki pinii 2 łyżki

Fasolkę umyć, odciąć końce, włożyć do garnka z gotującą się i osoloną wodą. Gotować około 5 minut, aby była al dente, a nie rozgotowana. Odcedzić, wymieszać z łyżką oliwy z oliwek. Rozłożyć na talerzach dodając po łyżce pesto. Orzeszki pinii lekko zrumienić na suchej patelni i posypać nimi fasolkę.

*Przepis na Pesto: http://www.gotujmy.pl/pesto-z-bazylii-ze-slonecznikiem,przepisy,104542.html

Mamut z marchewką w sosie gorgonzola

SKŁADNIKI:

  • Fasola szparagowa „Mamut”
  • marchew
  • groszek zielony
  • ser gorgonzola
  • śmietanka słodka 12%
  • pieprz biały
  • gałka muszkatołowa
  • sól

PRZYGOTOWANIE:

Fasole obieramy z kłączków i końcówek , marchewkę obieramy i kroimy w kawałeczki , gotujemy w osobnych naczyniach delikatnie posolone . Śmietankę podgrzewamy i dodajemy oraz odrobinę białego pieprzu, gałki muszkatołowej, pokruszony ser gorgonzola i soli. Gotujemy do czasu aż ser się rozpuści. Do naczynia wkładamy ugotowaną marchew oraz fasolę i wsypujemy podgrzany groszek , polewamy zrobionym sosem i gotowe:)

Pierś kurczaka z grilla z pieczoną fasolą mamut

Ilość dla 4 osób

  • - 4 piersi z kurczaka
  • - 200 g zielonej fasoli mamut
  • - 4 rzodkiewki
  • - 2 łyżki masła
  • - olej
  • - 1/3 pęczka szczypiorku
  • - 150 ml jogurtu naturalnego
  • - przyprawa do grilla ognista Galeo
  • - przyprawa do sosu tzatziki Galeo



1. Piersi z kurczaka przekrój wzdłuż na dwa cienkie płaty, oprósz Przyprawą do grilla ognistą, posmaruj lekko olejem, odstaw na kilka godzin w chłodne miejsce.

2. Fasolę ugotuj, posmaruj masłem, piecz na ruszcie razem z piersią z kurczaka.

3. Jogurt wymieszaj z Przyprawą do sosu tzatziki, dodaj tartą rzodkiewkę, posiekany szczypiorek, dokładnie wymieszaj. Otrzymany sos podawaj do kurczaka z fasolą.

Sałatka z fasolą mamut

  • 8 sztuk młode ziemnaki,
  • do smaku sól i pieprz,
  • 4 łyżki oliwa,
  • sok z jednej cytryny,
  • kilka listków świezej bazylii,
  • 2 puszki tuńczyk w oleju,
  • 1 sztuka czerwona cebula,
  • 100 gram pomidory koktajlowe (czerwone),
  • 300 gram fasola mamut,
  • 1 łyżeczka cukier

Ziemniaki dokładnie wyszoruj, przekrój na połówki lub ćwiartki, ugotuj w lekko osolonej wodzie. Fasolę umyj i przekrój na pół, ugotuj w wodzie z dodatkiem soli i cukru, odcedź. Cebulę posiekaj, pomidorki przekrój na pół, tuńczyka osącz z oleju, sok z cytryny wymieszaj z oliwą. Wszystkie składniki sałatki wymieszaj, dopraw solą i pieprzem, polej sosem i udekoruj świeżymi ziołami.

SAŁATKA FASOLOWA (Z FASOLĄ MAMUT):

0,30 kg fasoli mamut
10 niedużych młodych ziemniaków
0,10 kg pomidorków koktajlowych
1 czerwona cebula
2 puszki tuńczyka w oleju
Świeża bazylia
1 cytryna
4 łyżki oliwy
1 łyżeczka cukru
Sól, pieprz

Ziemniaczki dokładnie wyszorować, przekroić na połówki i ugotować w dużej ilości lekko osolonej wody. Fasolę oczyścić z włókien, umyć, pokroić na mniejsze kawałki ugotować w osolonej i lekko posłodzonej wodzie. Odcedzić. Cebulę obrać i drobno posiekać. Tuńczyka osączyć z oleju, pomidorki dokładnie umyć, pokroić na polówki lub ćwiartki. Oliwę połączyć z wyciśniętym z cytryny sokiem. Wszystkie składniki połączyć i dokładnie wymieszać. Doprawić solą i świeżo zmielonym pieprzem. (Do sałatki można dodać jajka ugotowane na twardo, a fasolę mamut można zastąpić inną fasolką szparagową.)

Zielony groszek

jadano go już w epoce kamienia i brązu, co dotąd potwierdzają odkrycia archeologiczne. Skąd pochodzi ? Ze wschodu, znad Morza Kaspijskiego, znad Morza Śródziemnomorskiego, z zachodniej Azji, aż do Tybetu i Indii, gdzie do tej pory rośnie dziko.Kiedy jeszcze ziemniaków nie znano w Europie, groch był w powszechnym użyciu.Świeży groszek, a także groszek wraz ze strąkiem (są takie odmiany jadalne), najlepiej jest jadać na surowo. Są nieporównywalnie bogatsze w witaminy i sole mineralne, a także łatwiej strawne niż groszek z puszki, mrożony, a szczególnie groch suchy, gotowany. Chociażby dla porównania – młody, świeży groszek ma dużo więcej witaminy E. I tak oto kilka cyfr.Świeży groszek zawiera w 100 g o,55% witaminy E,
mrożony – 0,25% witaminy E,
a puszkowany – 0,02% witaminy E.Czyli świeży groszek ma o wiele więcej witaminy E, niż konserwowy.
Ot, co !Kto nie powinien jadać groszku lub jadać go mało ?
Przede wszystkim zielonego groszku nie zaleca się cukrzykom (bo ma dużo cukru) i ludziom o słabym żołądku, bo nadmiar zielonego groszku może nawet spowodować biegunkę
Groszek cukrowy
Jest odmianą groszku zielonego. Pojawia się na rynku na początku sezonu owocowo-warzywnego. Wtedy też jest najsłodszy, najbardziej kruchy.
Nadaje się na surówki, sałatki, na ciepłą jarzynkę, zupy. Delikatne w smaku strączki doskonale komponują się z innymi warzywami, np. z sałatą, marchewką, pomidorami.Warto więc zacząć przyrządzać chrupiące strączki, gdy na straganach będziemy mieli ich dostatek. Oprócz wybornego smaku zawierają sporo białka, witaminy A, C, z grupy B oraz mikroelementy: żelazo, fosfor i wapń.Podobnie jak w przypadku innych jarzyn,  kupując groszek cukrowy należy zwracać uwagę na jego wygląd. Świeży, młody ma jędrne, jasnozielone, płaskie, zamknięte strączki z zawiązkami nasion lub z małymi nasionami.Czyszczenie groszku cukrowego polega na przycięciu końców strąków, ścięciu z krawędzi twardego włókna, umyciu i ewentualnie pokrojeniu. Z tak przygotowanego warzywa najlepiej przygotować potrawę w ciągu 24 godzin.Są dwa sposoby gotowania groszku cukrowego: krótko, na dużym ogniu, na półtwardo lub dłużej na małym ogniu na jarzynkę. W obu przypadkach wrzucamy go na wrzącą wodę i solimy pod koniec gotowania.
Dodanie podczas gotowania odrobiny kwasku cytrynowego lub octu, utrwala zielony kolor strączków. Duszony groszek warto przyprawić odrobiną cukru, by podkreślić jego naturalną słodycz.Można z niego robić domowe przetwory i zamrażać.Przechowywanie … 2-3 dni
Odkrycia archeologiczne potwierdziły, że warzywo znane było już setki lat przed naszą erą. Po rozpowszechnieniu w starożytnym Rzymie, Grecji, Egipcie, Indiach oraz w Chinach trafił do Europy. W początkowym okresie stanowił karmę dla zwierząt, a następnie został doceniony przez człowieka i został uwzględniony w naszym menu. Wykorzystywany głównie w postaci dojrzałej, dopiero kilka wieków temu, przekonano się do groszku zielonego, a więc podawanego w formie niedojrzałej. Od tamtego momentu powszechnie wykorzystywany w takiej formie,  znalazł szerokie zastosowanie w kuchni. Mrożenie i konserwowanie stanowi podstawowe sposoby na przedłużenie jego trwałości.W zależności od przyjętego kryterium możemy wyróżnić zróżnicowane odmiany grochu, ale najczęściej mówi się o groszku cukrowym oraz łuskowym, zwanym zielonym groszkiem. Groch cukrowy różni się tym od groszku zielonego (łuskowego), że jest spożywany w całości, razem ze strąkami. Możliwość spożywania całych strąków wynika, z braku w budowie strąku wyściółki pergaminowej. Wśród odmian grochu łuskowego możemy wyróżnić odmiany charakteryzujące się kulistymi i gładkimi nasionami, nasionami spłaszczonymi oraz pomarszczonymi. Odmiany wczesne zazwyczaj charakteryzują się nasionami gładkimi, natomiast późne pomarszczonymi.

Przepisy

Makaron z zielonym groszkiem z boczkiem i puszystym sosem z sera pleśniowego podawany z RUKOLĄ

Składniki:

• 1/3 szklanki zielonego groszku
• 2 porcje makaronu
• 50 g boczku
• 3 łyżki pokrojonej w kosteczkę młodej cebuli
• 50 g sera gorgonzola lub innego pleśniowego
• 1/4 szklanki śmietanki kremówki, ubitej
• sól morska i świeżo zmielony czarny pieprz
• do podania: rukola

Przygotowanie:

  • Zagotować osoloną wodę w garnku, wrzucić groszek i gotować przez około 3 minuty do miękkości. Wyłowić łyżką cedzakową. Do wrzącej wody wrzucić makaron i ugotować al dente, odcedzić.
  • W międzyczasie włożyć boczek na patelnię, smażyć z dwóch stron na wolnym ogniu przez kilka minut aż będzie chrupiący. Pokroić na kawałki, patelnię przetrzeć papierowym ręcznikiem i z powrotem włożyć boczek. Dodać cebulkę i poddusić na małym ogniu przez pół minuty.
  • Zmniejszyć ogień do minimum, dodać pokrojony na kawałki ser i wymieszać. Gdy ser się roztopi wlać ubitą śmietankę kremówkę (najlepiej ubić większą ilość), dodać groszek, doprawić solą i sporą ilością świeżo zmielonego pieprzu. Włożyć odcedzony makaron i wymieszać. Wyłożyć na talerze i posypać pokrojoną na kilkucentymetrowe kawałki rukolą.

Zupa krem z groszku

z sałatką z wędzonego łososia i awokado oraz z grzankami.


 2 porcje:

• 35 g masła
• 1/2 cebuli, pokrojonej w drobną kostkę
• 225 g wyłuskanego zielonego groszku (świeżego lub mrożonego)
• 75 ml wody
• 300 – 350 ml mleka
• sól i pieprz
• 1 łyżeczka przyprawy chilli (lub do smaku)
• 2 łyżeczki sosu tabasco (lub do smaku)
• 2 łyżki soku z cytryny
• 2 łyżki posiekanego szczypiorku (opcjonalnie)

  • W rondlu lub garnku z grubym dnem rozpuścić masło na małym ogniu. Dodać cebulę i gotować ją do miękkości przez 5 minut, od czasu do czasu mieszając (nie zrumieniać).
  • Dodać groszek i wlać wodę. Zwiększyć ogień do średniego i gotować pod przykryciem przez 3 – 4 minuty lub aż groszek będzie miękki. (Groszek mrożony może być gotowy dopiero po 10 minutach).
  • Dodać 300 ml mleka, doprawić solą, pieprzem i mieszając zagotować. Zmiksować na puree, zostawiając 2 łyżki groszku do dekoracji. Wlać z powrotem do garnka, zagotować i dolać resztę mleka jeśli krem jest za gęsty. Doprawić do smaku chilli, tabasco oraz sokiem z cytryny. Posypać szczypiorkiem, podawać z grzankami oraz z sałatką z łososiem wędzonym i awokado.

Rosół z zielonym groszkiem

1 mały kurczak

2 małe cebule

pęczek włoszczyzny

1/2 główka włoskiej kapusty

2 liście laurowe

2 ziarna ziela angielskiego

puszka zielonego groszku

sól, pieprz

natka pietruszki

Kurczaka umyj, oczyść i podziel na porcje. Zalej zimną wodą, zagotuj i zbierz szumowinę. Obrane cebulę opal nad płomieniem kuchenki, dodaj do mięsa. Włoszczyznę obierz, pokrój na kawałki. Kapustę oczyść z wierzchnich liści i razem z włoszczyzną dodaj do gotującego się rosołu. Dodaj ziele angielskie, liście laurowe sól i pieprz. Gotuj do momentu aż mięso będzie miękkie, które należy wyjąć z zupy i pokroić na małe kawałeczki i ponownie wrzucić do zupy. Groszek osącz, przelej na sicie zimną wodą a następnie dodaj do rosołu. Całość doprowadzić do wrzenia. Doprawić do smaku. Przed podaniem posypać drobno pokrojona natką pietruszki.

Lane kluski

8-10 łyżek mąki

2 jajka

sól

Jajka rozkłócić z odrobiną wody, dodać mąkę i mieszać tak długo aż uzyskamy gładką masę. Posolić. Ciasto ma mieć konsystencję gęstej śmietany. Ciasto wlewać cienką strużką do wrzącego rosołu. Gotować 2 minuty.

Roladki z kurczaka ze śliwką
z ciepłą sałatką z zielonego groszku, świeżej mięty i liści szpinaku

Składniki, 4 porcje:
• 2 duże piersi kurczaka
• 1 łyżka oliwy z oliwek
Nadzienie:
• 60 g suszonych śliwek, pokrojonych
• 1 łyżka posiekanej natki pietruszki
• 1 łyżeczka suszonego tymianku
• 1 łyżka soku z cytryny + 1 łyżeczka drobno startej skórki
• 4 płaskie łyżki bułki tartej
• 1 małe jajko, roztrzepane
• sól, pieprz
Sałatka:
• 200 g mrożonego zielonego groszku, rozmrożonego
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• 1 mała cebula, pokrojona w cienkie krążki
• 2 garście świeżego szpinaku
• listki z 4 gałązek świeżej mięty

• MIODOWY SOS WINEGRET bez dodatku czosnku
• a także: około 10 wykałaczek, folia spożywcza

Przygotowanie:

  • Piersi z kurczaka umyć, oczyścić z kostek i włókien, rozdzielić na 2 pojedyncze piersi, następnie każdą nadkroić w najgrubszej części i otworzyć jak książkę. Oprószyć solą z dwóch stron, lekko rozbić tłuczkiem otrzymując trochę bardziej płaskie filety, mniej więcej jednakowej grubości.
  • Wymieszać śliwki z natką pietruszki, tymiankiem, sokiem i skórką z cytryny, bułką tartą i jajkiem. Doprawić solą oraz pieprzem. Nadzienie rozłożyć w środkowej części filetów, zwinąć ciasno w roladki i zabezpieczyć wykałaczkami. Roladki zawinąć w folię i włożyć do lodówki na 1 – 2 godziny, a najlepiej na całą noc.
  • Piekarnik nagrzać do 190 stopni. Na patelni rozgrzać 1 łyżkę oliwy z oliwek i obsmażać roladki z każdej strony po około 2 minuty, aż się lekko zrumienią. Ułożyć w naczyniu żaroodpornym i wstawić do środkowej części piekarnika na 20 – 25 minut (mniejsze roladki piec krócej niż większe).
  • W międzyczasie przygotować miodowy sos winegret bez dodatku czosnku. Rozmrożony groszek gotować przez 2 minuty w osolonej wodzie, odcedzić. Rozgrzać patelnię z 2 łyżkami oliwy z oliwek, zeszklić cebulę, dodać groszek, doprawić solą oraz pieprzem i smażyć przez 1 minutę. Zdjąć z ognia, dodać umyty i osuszony szpinak oraz miętę, następnie polać sosem winegret i wymieszać.
  • Roladki z kurczaka pokroić na plastry i ułożyć na ciepłej sałatce.

Risotto z zielonym groszkiem, miętą i przegrzebkami

Według tego przepisu możesz przygotować wegetariańskie risotto z zielonym groszkiem i miętą. Przegrzebki są tylko dodatkiem, przygotowywanym oddzielnie. Zamiast przegrzebek można spróbować krewetek (równie szybko i prosto smażonych na patelni jak przegrzebki) lub też dodać inny ulubiony składnik.

Risotto z groszkiem i miętą:
• 3 łyżki masła
• 1/4 cebuli, pokrojonej w kosteczkę
• 15 ml białego wina
• 100 g surowego ryżu do risotto (np. Arborio), około 1 filiżanki
• 400 ml wrzącego bulionu warzywnego lub drobiowego
• 1 filiżanka zielonego groszku (świeżego lub mrożonego)
• 2 łyżki posiekanej mięty
• 3 łyżki tartego parmezanu (+ kilka wiórków do dekoracji)
Dodatki: po 2 łyżki posiekanego szczypiorku oraz świeża mięta (posiekana) do dekoracji

Przegrzebki:
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• 10 przegrzebek, oczyszczonych i obranych (jeśli mrożone, rozmrozić)
• sól, pieprz

Przygotowanie:

  • Risotto: Na średniej patelni roztopić 3 łyżki masła, zeszklić cebulę. Dodać ryż, delikatnie posolić i wymieszać. Wlać wino i mieszając smażyć aż większość płynu odparuje. Dodawać stopniowo bulion, po pół filiżanki, mieszając pomiędzy kolejnymi porcjami. Dolewać kolejną porcję bulionu, jak tylko ryż zaabsorbuje poprzednią. Kontynuować przez 20 minut lub do czasu aż ryż będzie al dente.
  • W międzyczasie ugotować groszek w osolonej wodzie, odsączyć. Połowę groszku zmiksować blenderem na puree wraz z posiekaną miętą, połowę pozostawić w całości, odstawić.
  • Przegrzebki: Na 4 minuty przed końcem gotowania ryżu, na drugiej patelni rozgrzać oliwę z oliwek. Smażyć przegrzebki z dwóch stron, na średnio – dużym ogniu, przez około 1 minutę z każdej strony, aż będą ładnie zrumienione. Doprawić solą oraz pieprzem.
  • Kiedy ryż będzie miękki, ale jednocześnie al dente, dodać do niego puree z groszku, groszek w całości oraz tarty parmezan. Doprawić solą oraz pieprzem. Przełożyć na talerze wraz z przegrzebkami, posypać szczypiorkiem oraz miętą.

Groszek po florencku
Piselli alla fiorentina, jedno z najczęściej serwowanych dań we Florencji.

  • 250 g zielonego groszku (świeżego lub mrożonego,)
  • 4 plasterki cienko pokrojonego boczku podwędzanego
  • 2 ząbki czosnku
  • 4 łyżki oliwy z oliwek
  • sól, pieprz

Rozgrzać patelnię lub płaski rondel, wlać oliwę i drobno pokrojony czosnek. Dodać pokrojony boczek i mieszając smażyć aż się zarumieni, a tłuszcz z boczku się stopi. Dodać groszek, doprawić solą i pierzem, wymieszać i jeszcze chwilę podsmażyć razem. Dodać tyle wody, aby przykryć groszek. Gotować bez przykrycia aż cały płyn wyparuje, przez około 10 minut.
W oryginalnych przepisach do groszku pod koniec gotowania dodaje się posiekaną natkę pietruszki. Nie widać jej na zdjęciu, bo groszek posłużył mi jako dodatek do MAKARONU Z GROSZKIEM I SEREM PLEŚNIOWYM, gdzie natka nie była już konieczna, ale na pewno nie zaszkodzi jej dodać.

Groszek po wenedzku
Przepis na groszek Tessy Capponi-Borawskiej, który ukazał się w miesięczniku „Kuchnia”/maj 2007. Tutaj boczku się nie podsmaża, dodaje się go w połowie czasu gotowania groszku.

Składniki i wykonanie:

  • 50 dag wyłuskanego zielonego groszku
  • 8 łyżek oliwy z oliwek
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 pęczek zielonej pietruszki
  • 5 dag wędzonego boczku
  • 1 łyżeczka cukru, sól

Zielony groszek wkładamy do garnka z oliwą, obranym czosnkiem, umytą i posiekaną natką. Solimy i dodajemy tyle zimnej wody, aby lekko przykryć groszek. Gotujemy na małym ogniu do miękkości. W połowie gotowania dodajemy cienko pokrojony boczek i cukier. W Toskanii używa się suszonego i solonego boczku wieprzowego o nazwie Carnesecca. Jest on niedostępny w Polsce, dlatego zastępuje się go boczkiem wędzonym.

Spaghetti z zielonym groszkiem i serem pleśniowym

Zielony groszek z boczkiem to klasyka, nie tylko w kuchni włoskiej. Z dodatkiem sera pleśniowego stanowi wspaniały zestaw na smaczny, kremowy makaron.Składniki:

  • 170 g spaghetti
  • 75 g sera pleśniowego
  • 2 łyżki zrumienionych orzeszki pinii
  • sól, pieprz
  • GROSZEK PO FLORENCKU, smażony z chudym boczkiem

Wykonanie:

  • Przygotować groszek z boczkiem według podanego przepisu.
  • Makaron ugotować w osolonej wodzie i jeszcze gorący wymieszać z połową podanej porcji sera oraz z groszkiem i boczkiem.
  • Rozłożyć na dwa talerze, na wierzch ułożyć resztę sera. Posypać orzeszkami pinii, pieprzem i solą do smaku.

Penne z pesto z zielonego groszku

Z zielonego groszku można też przygotować pesto. Ja do swojego dodałam dodatkowo czosnek, orzeszki pinii, tarty ser parmezan i oliwę z oliwek. Myślę, że lepsze byłyby orzechy włoskie, bardziej zdecydowane w smaku. Groszek jest słodkawy a zmiksowane orzeszki pinii trochę mdławe. W połączeniu z parmezanem pesto jak dla mnie miało zbyt mało wyrazisty smak. Do pesto z zielonego groszku najlepiej użyć makaronu penne lub innego o podobnym kształcie.

Dla 2-3 osób:

  • 1/2 opakowania mrożonego groszku
  • 2 ząbki czosnku
  • 3 łyżki orzeszków pinii lub włoskich
  • 1/2 filiżanki tartego parmezanu, w tym do posypania po daniu
  • około 1/4 filiżanki oliwy z oliwek
  • 200 g makronu penne

Wykonanie:

  • Ugotować groszek zgodnie z instrukcją na opakowaniu, osączyć i wysuszyć.
  • Ugotować makaron al dente, zmieszać z 1 łyżką oliwy.
  • W międzycasie w blenderze zmiksować groszek, czosnek, orzeszki, parmezan (część zostawić do posypania po daniu), doprawić solą i pieprzem, dolać oliwy z oliwek, tyle aby uzyskać odpowiednią konsystencję pesto.
  • Zmieszać makaron z pesto, posypać parmezanem i świeżo zmielonym czarnym pieprzem.

Ewentualne dodatki: zrumieniony czosnek i ser mozzarella.

Pasztet bez pieczenia z zielonego groszku

Składniki

2 czubate szklanki mrożonego groszku

3 łyżki oleju

średnia cebula

1 czubata łyżka zielonego pieprzu w ziarnach

3 duże ząbki czosnku

5 czubatych łyżek uprażonego na suchej patelni słonecznika

2 czubate łyżki posiekanego koperku (aktualnie z mrożonki)

sól (ok 1 płaskiej łyżeczki)

3 czubate łyżki kaszy manny lub innej drobnej, ewentualnie mąki

 Wykonanie

Groszek wrzucam na sitko, przelewam wodą. Na patelni rozgrzewam olej, smażę na nim pokrojoną cebulę do zeszklenia, dodaję groszek, podgrzewam chwilę, wlewam 1/4 szklanki wody i podgrzewam 5 minut lub nieco dłużej- sprawdzamy groszek łopatką czy jest miękki.

Do blendera wrzucam słonecznik, miksuję chwilę, dodaję zawartość patelni /patelnię odstawiamy, nie myjemy ;)/ i miksuję, jeśli macie problem można kapnąć odrobinę wody, ale całość nie musi być zmiksowana jakoś ekstra gładko: niedomiksowane kawałki słonecznika przyjemnie chrupią, a kawałki groszku dodają całości uroku :) Zresztą groszek można rozgnieść widelcem, a słonecznik wrzucić do woreczka i ubić nieco wałkiem np.- to na wypadek gdybyście nie mieli blendera :)

Na patelnię wrzucam pieprz w całości (można go częściowo rozbić, ale ja wolę w całości) nie bojąc się ilości, podgrzany zielony pieprz jest super :), po chwili dodaję zmiksowaną pastę, płaską łyżeczkę soli, 2 łyżki wody i kaszę, porządnie wszystko mieszam podgrzewając przez kilka minut. Dodaję koperek i przeciśnięty przez praskę czosnek, mieszam, wyłączam gaz i zostawiam na ok 10 minut. Po tym czasie sprawdzamy czy smakowo wszystko jest ok, wg mnie było, więc zapakowałam masę do przelanej zimną wodą foremki- w tym wypadku szklanki i wstawiam do lodówki na kilka godzin, a najlepiej na noc. Masę dorzucam stopniowo, dociskając wkładane warstwy łyżką lub dłonią.


Pieczona pierś kurczaka w panierce z parmezanu, młode ziemniaki i groszek cukrowy.

Kurczak bez smażenia, z chrupiącą skórką, bardzo miękki i soczysty w środku. Zapiekany w piekarniku przez 15 minut. Na sałatce z młodego szpinaku, z groszkiem cukrowym oraz oliwą z oliwek. Młody szpinak można zastąpić rukolą lub sałatą. Groszek cukrowy – zieloną fasolką lub zielonym groszkiem (świeżym lub mrożonym).

Składniki na 2 porcje:

  • 1 pierś kurczaka
  • 1 białko jaja
  • sól, pieprz
  • 3 – 4 łyżki drobno startego parmezanu
  • 4 młode ziemniaki
  • 50 g groszku cukrowego
  • 2 garście młodego szpinaku
  • 4 łyżki oliwy z oliwek
  • kilka oliwek zielonych lub czarnych (dowolnie)

Rozgrzewam grill w piekarniku na średnią moc. Blachę wykładam kawałkiem folii aluminiowej. Na talerzu roztrzepuję białko z solą i pieprzem. Pierś kurczaka maczam najpierw w roztrzepanym białku a później obtaczam w tartym parmezanie. Układam na folii i wkładam do piekarnika na 15 minut, raz przewracając. Kurczak ma być złoty i chrupiący.
W międzyczasie gotuję młode ziemniaki oraz groszek cukrowy. Pokrojone w kostkę ziemniaki i odcedzony groszek mieszam ze szpinakiem, polewam oliwą i rozkładam na dwa talerze. Podaję z kurczakiem pokrojonym w paski. Doprawiam solą i pieprzem.

Bardzo wiosenna pasta z zielonego groszku (ewentualnie dodaj jajko)

Składniki:

  • 200 g zielonego groszku – wzięłam z puszki
  • cebula
  • 2-3 łyżki oliwy extra vergine lub oleju lnianego/sezamowego
  • przyprawy: zamiast cząbru z przepisu dałam estragon, pieprz, sól, sos sojowy, dodałam też czosnek niedźwiedzi

Wg przepisu groszek miał być ugotowany, co mi się trochę dziwne wydało w stosunku do groszku z puszki, ale się karnie zastosowałam i wrzuciłam na kilka minut na wrzątek ze szczyptą kurkumy. W tym czasie zeszkliłam na łyżce oliwy drobno pokrojoną cebulę. Przełożyłam odsączony groszek i cebulę (sł) do miski  i kolejno dodałam jeszcze: łyżkę oliwy (sł), estragon, pieprz, czosnek niedźwiedzi (o), a na końcu trochę soli i kilka kropli sosu sojowego (taki bez glutaminianu) (sn).
Zmiksowałam, przełożyłam na kromki chleba opieczone w tosterze i posypałam dla zwiększenia urody suszonymi pomidorami.

Grochówka z zielonego groszku

Składniki:

  • 250 gr zielonego groszku ( może być mrożony)
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 marchewka
  • 1 cebula
  • 1 litr wywaru warzywnego
  • 1 łodyga selera naciowego
  • 70 gr wędzonego boczku
  • 3 łyżki oliwy z oliwek
  • sól
  • pieprz

Sposób wykonania:

Pierwszy sposób:

  1. marchewkę, seler, cebulę i czosnek drobno siekamy i smażymy na oliwie około 10 mim.
  2. następnie dodajemy pokrojony w kostkę boczek i smażymy jeszcze 5 min.
  3. w kolejnym kroku dodajemy groszek, wlewamy gorący bulion i gotujemy pod
    przykryciem na wolnym ogniu 30 min.
  4. pod koniec gotowania doprawiamy zupę sola i pieprzem

Drugi sposób:

  1. marchewkę, seler, cebulę i czosnek drobno siekamy i smażymy na 2 łyżkach oliwy około 10 min.
  2. następnie dodajemy groszek, wlewamy gorący bulion i gotujemy pod przykryciem, na wolnym ogniu 15 min.
  3. w tym czasie kroimy boczek w kostkę i smażymy na 1 łyżce oliwy aż się delikatnie zrumieni
  4. bulion z warzywami miksujemy i ponownie wlewamy do garnka, dodajemy podsmażony boczek i gotujemy jeszcze 15 min
  5. pod koniec gotowania doprawiamy zupę solą i pieprzem

Zielona sałatka z groszkiem cukrowym

Sałata z zielonym jabłuszkiem, dojrzałym awokado, zielonymi winogronami, groszkiem cukrowym i małymi kuleczkami mozzarelli.

Dodatki: zrumienione na patelni orzeszki pinii i słodko-słony sos vinegret (oliwa z oliwek extra virgin, miód, roztarty czosnek z solą, pieprz i sok z cytryny).
Groszek cukrowy przed dodaniem do sałatki gotuję na parze, aż będzie lekko twardawy i chrupiący. Lekko doprawiam solą, pieprzem i mieszam z łyżką oliwy z oliwek.

Ciecierzyca

 

Wiki

Cieciorka (Coronilla L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Należy do niego ok. 20 gatunków roślin pochodzących z Azji, Europy i Afryki Północnej[2]. Gatunkiem typowym jest Coronilla valentina L.[3].

Rośliny o pierzastych liściach złożonych z drobnych i cienkich lub mięsistych listków. Kwiaty motylkowe zebrane w kwiatostan przypominający luźną główkę. Od kształtu tych kwiatostanów pochodzi łacińska nazwa rodzaju (łac. coronilla = mała korona)[2].

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych

Ciecierzyca Gatunki flory Polski

  • cieciorka pstra (Coronilla varia L.). Według nowszych ujęć taksonomicznych jest to Securigera varia (L.) Lassen[4].
  • cieciorka skorpionowata (Coronilla scorpioides (L.) Koch) – efemerofit

Gatunki uprawiane[7]

  • cieciorka powabna (Coronilla emerus L.)
  • cieciorka szerokolistna (Coronilla latifolia Jàv.)

Zastosowanie

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, niektóre są roślinami leczniczymi

 

Ciecierzyca jest rzeczywiście rośliną zapomnianą w Polsce a przecież jest nam znana od co najmniej 6500 lat – z Mezopotamii wzięli ją bowiem nasi przodkowie Skołoci (Scyci) i przez Kaukaz przewieźli w Wielki Step, na Akerman i Ukrainę. Dzisiaj Wikipedysta który pisał o niej hasło nie ma pojęcia nawet że to jest roślina jadalna przede wszystkim a dopiero potem lecznicza

 

podstawowe informacje nieco szerzej

Ciecierzyca pospolita (Cicer arietinum) nazywana także cieciorką lub włoskim grochem jest jedną z pierwszych roślin z rodziny bobowatych uprawianych przez człowieka. Pochodzi z Bliskiego Wschodu, prawdopodobnie z zachodniej Azji, gdzie znana była już w 6500 r. p.n.e, skąd wkrótce potem dotarła do Europy. Była podstawową rośliną uprawną w Mezopotamii oraz starożytnym Rzymie. Jeden z czołowych rzymskich mówców i filozofów Marcus Tullius nosił nazwisko będące łacińską nazwą ciecierzycy – Cicer. Ciecierzyca nie rośnie dziko, jest wyłącznie rośliną uprawną.
Powszechnie stosowana jest w kuchni basenu Morza Śródziemnego, w Europie Zachodniej i USA oraz na Bliskim Wschodzie, a także Afryce Północnej. W Egipcie nasiona ciecierzycy traktowane są jako afrodyzjak. Znane są również jej właściwości lecznicze, jako panaceum na bóle głowy, zapalenia gardła oraz kaszel. Liście ciecierzycy mają właściwości ściągające i wstrzymujące, stąd znajdują zastosowanie jako okłady na zwichnięte kończyny oraz napar pomagający przy problemach trawiennych (niestrawność). Potrawy z ciecierzycy wzmacniają odporność organizmu, a także poprawiają stan włosów i skóry, pozwalają też obniżyć poziom cholesterolu we krwi.

Cała roślina (prócz nasion) jest pokryta włoskami, które działają drażniąco na skórę. Strąki ciecierzycy są małe, pękate, z jednym lub dwoma nasionami o spiczastym, przypominającym ptasi dziób końcu, porównywane często do niedużych orzechów laskowych, o barwie białożółtawej, czerwonawej lub brunatnej.

Na rynku dostępne są dwa rodzaje ciecierzycy:

1. kabuli, o ziarnach większych i jaśniejszych

2. desi – odmiana mniejsza i ciemniejsza.

Warta stosowania

W Polsce, choć powszechnie stosowana w kuchni staropolskiej, jest obecnie mało znana i doceniana. I jest to ogromne niedopatrzenie, gdyż ciecierzyca jest smaczna, zdrowa, sycąca i doskonale nadaje się do urozmaicenia diety. Ciecierzyca zawiera 25% białka o korzystnym składzie aminokwasowym, dlatego może z powodzeniem zastępować mięso. Jest również bogata w fosfor, potas, większość witamin z grupy B, żelazo i błonnik, zawiera też więcej żelaza niż inne rośliny strączkowe. 100 g ugotowanej ciecierzycy zawiera: 164 kalorie w tym: 27,4 g węglowodanów, 2,6 g tłuszczu, 7,6 g błonnika i 8,9 g białka.

W kuchni

Niedojrzałe nasiona ciecierzycy można jeść na surowo. Dojrzałe po ugotowaniu lub konserwowaniu są świetnym dodatkiem do wielu potraw. Można je stosować do sałatek, dań warzywnych typu ratatouille czy kus-kus.

Na świecie najbardziej znana jest w postaci falafel lub hummusu, który serwuje się z różnymi innymi przystawkami, sałatkami, pastami czy kiszonkami lub jako dodatek do szałarmy, kebabu, sznycla i właściwie do wszystkiego (może z wyjątkiem słodyczy). Ta pochodząca z Libanu potrawa (wg. legendy wymyślona przez sułtana Saladyna w czasach wypraw krzyżowych w XII w. n.e.) jest popularna na Bliskim Wschodzie, w kuchni arabskiej i żydowskiej, znana jest również w kuchniach kaukaskich. Pod nazwą chana, ciecierzyca pojawia sie jako składnik wielu dań hinduskich, m.in.: w zupach, sałatkach, curry oraz wielu przekąskach. W krajach basenu Morza Śródziemnego nasiona ciecierzycy podaje się także jako przystawkę – obtoczone w cukrze lub przyprawach. Używa się ich również jako namiastkę kawy. Z nasion wyrabia się także specjalną mąkę, zwaną besan lub Chana, którą wykorzystuje się jako dodatek do zup, chleba i makaronów. Mąkę z ciecierzycy wykorzystuje się równocześnie do przygotowania pakory (tj.: warzywa maczane w cieście z mąki z ciecierzycy i smażone w głębokim tłuszczu), popadum (cienkie i chrupiące placki), socca, bhajjiya (cebula w cieście) i Jidou liang fen. Mąka ta nie zawiera glutenu i może zastępować mąkę pszenną u osób na diecie bezglutenowej. Cennym wzbogaceniem diety są także kiełki ciecierzycy oraz młode pędy i liście, które przygotowuje się podobnie jak szpinak. Ciecierzyca dobrze komponuje się z oliwą, olejem orzechowym, sezamowym i z awokado, masłem, rozmarynem, tymiankiem, listkami laurowymi, szałwią, pietruszką, kolendrą, kminem, kurkumą, gałką muszkatołową, cynamonem, ricottą, parmezanem, boczkiem, cytryną, limonką, skórką pomarańczową, rukolą, rzeżuchą, pomidorami, groszkiem, cukinią, oberżyną, ziemniakami, makaronem, owocami morza oraz rybami o białym mięsie.

Proste przepisy na dania z ciecierzycy:

 

Pieczona ciecierzyca z suszonymi pomidorami i świeżym rozmarynem

  • 1½ ugotowanej ciecierzycy
  • 1 łyżeczka oliwy z oliwek
  • 1 łyżeczka suszonych płatków słodkiej papryki
  • 1-2 gałązki świeżego rozmarynu
  • 4-6 suszonych pomidorów, odsączonych z oliwy
  • szczytpa świeżo zmielonego grubego pieprzu

W naczyniu do zapiekania ułożyć ciecierzycę, polać oliwą i dokładnie wymieszać, by wszystkie ziarna były pokryte oliwą. Posypać płatkami papryki, pieprzem i rozmarynem, ponownie wymieszać całość. Na wierzch ułożyć suszone pomidory. Zapiekać, w nagrzanym do 180°C piekarniku około 25-30 minut. Po około 20 minutach wyjąć naczynie z piekarnika i wymieszać całość, ponownie wstawić do piekarnika.

2 porcje

 

Cieciorka z brokułami w pomidorach

  • 1 szklanka cieciorki, czyli grochu włoskiego
  • 5 dużych pomidorów
  • 2 brokuły
  • 3 łyżki oliwy z oliwek
  • garść świeżych liści oregano i bazylii
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • 1/2 łyżeczki cynamonu

Cieciorkę namocz na noc w 2 litrach zimnej wody. Odcedź, opłucz, zalej ponownie 2 litrami wody i gotuj do miękkości. Cały czas uzupełniaj wodę. Będzie to trwało około godziny. Aby sprawdzić, czy cieciorka jest ugotowana, wyciągnij jedno ziarenko i zmiażdż je między palcami. Powinno być w środku miękkie. Gdy cieciorka się gotuje, sparz wrzątkiem pomidory, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Świeże zioła umyj dokładnie i drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej oliwę, wsyp do niej cynamon, paprykę i smaż przez kilka sekund. Dodaj pokrojone pomidory, posiekane zioła, szczyptę cukru i gotuj pod przykryciem 15 minut. Brokuły umyj, pokrój w różyczki i ugotuj na parze, nie dłużej niż 7-8 minut. Brokuły powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane. Wymieszaj sos pomidorowy z ugotowaną cieciorką i brokułami, dosól do smaku. Cieciorkę z brokułami w pomidorach możesz podać na obiad z kasza gryczaną, ryżem lub kuskusem.

 

Pasta z kiełków ciecierzycy

Składniki: 200 g kiełków ciecierzycy, 50 g orzechów, 1 ząbek czosnku, 1 łyżeczka zmielonego kminu, 3-4 łyżki posiekanej natki pietruszki, 1-2 łyżki oliwy z oliwek (lub oleju arganowego), sól do smaku.

Przygotowanie: Kiełki ugotować na parze (ok. 15 min.). Orzechy zrumienić na patelni, następnie zmiksować wszystkie składniki dodając ok. ½ szklanki wody z gotowania ciecierzycy. Pasta ta jest bardzo smaczna i sycąca. Świetnie nadaje się na kanapki czy jako dip do warzyw.

Cieciorka w śmietanie

  • 300 g cieciorki
  • 2 cebule
  • 1 opakowanie jogurtu
  • oliwa
  • sól, pieprz

Cieciorkę namoczyć przez noc i ugotować do miękkości. Cieciorka gotuje się bardzo długo, więc warto uzbroić się w cierpliwość. Na oliwie zeszklić posiekaną cebulę, podsmażyć cieciorkę. Dodać jogurt, dusić na wolnym ogniu, doprawić solą i pieprzem. Posypać siekaną, pachnącą pietruszką.

Hummus

Składniki: 400 g ciecierzycy, 200 g pasty z sezamu, 4 ząbki czosnku (przeciśnięte praską), 4 łyżki soku z limonek (ewentualnie z cytryny), 2 łyżki oleju sezamowego, oliwa (ekstra vergine), sól, pieprz Cayenne do smaku.
Przygotowanie: Ciecierzycę po namoczeniu na noc gotować do miękkości. Odcedzić, pozostawiając wodę z gotowania. Zmiksować ciecierzycę na gładką masę. Do tak powstałej masy dodać resztę składników i dokładnie wymieszać. Jeśli masa jest zbyt sucha dolać odrobinę wody z gotowania i oliwę. Doprawić do smaku. Podawać oblany z wierzchu obficie oliwą.

/Za: http://www.exclusivelyfood.com.au/

Cieciorka z kapustą

  • 25 dag cieiorki
  • 1 niewielka główka włoskiej kapusty
  • 4 średniej wielkości pomidory
  • 4 ząbki czosnku
  • 2 cebule
  • 4 łyżki oliwy
  • świeżo zmielony czarny pieprz
  • tymianek
  • sól

Namoczyć cieciorkę na noc. Ugotować w nieosolonej wodzie przez około godzinę. Cebulę oraz czosnek obrać i pokroić w drobną kostkę. Kapustę poszatkować i wrzucić razem z cebulą i czosnkiem na patelnię z rozgrzaną oliwą. Smażyć przez około 10 minut. Dodać odsączoną z wody cieciorkę i smażyć jeszcze parę minut. Pod koniec dodać obrane ze skórki i pokrojone w kostkę pomidory. Przyprawić do smaku pieprzem, solą i tymiankiem. Podawać udekorowane posiekanym szczypiorkiem.

 

 

Zupa z ciecierzycą i cukinią

Składniki: 2 cukinie, 2 pory, 2 ząbki czosnku, 800 g pomidorów z puszki, 1 łyżka przecieru pomidorowego, 1 listek laurowy, 400 g ciecierzycy z puszki, 750 ml bulionu warzywnego, 2 łyżki oliwy z oliwek,  sól, pieprz do smaku.
Przygotowanie: W rondlu podgrzać oliwę i podsmażyć na niej pokrojoną w kostkę cukinię i pory pokrojone w półplastry oraz posiekany czosnek (ok. 5 min.). Dodać bulion warzywny, pomidory z puszki, ciecierzycę, liść laurowy i przecier pomidorowy. Doprowadzić do wrzenia i gotować jeszcze ok. 5 min. Doprawić solą i pieprzem, dokładnie wymieszać. Zupę można posypać tartym parmezanem lub podawać z makaronem.

Cieciorka z papryką

[18.11.2002] To jest przepis zaczerpnięty z książki „Kuchnia Kryszny”, która generalnie jest świetną książką, jednak stanowczo nie dla początkującego kucharza. Wiele spośród zawartych tam przepisów jest dość trudnych zarówno w smaku, jak i wykonaniu. Trzeba też zainwestować w wiele przypraw, których w zwykłym supermarkecie się nie kupi, więc jeśli ktoś nie zamierza częściej gotować po hindusku, to odradzam poszukiwanie asafetidy czy tamaryndy. Udało mi się wyselekcjonować trochę prostszych i bliższych naszemu podniebieniu potraw, dzisiaj prezentuję naprawdę proste i pyszne danie z ciecierzycy, w oryginale nazywa się „czanna or simla mircz”. Można je podawać z chlebem, jogurtem. Koszt całości około 6 zł.

  • 250 g cieciorki
  • 2 zielone papryki
  • 3 pomidory (niekoniecznie)
  • kawałek imbiru
  • 1/2 łyżeczki kurkumy
  • troszeczkę chili
  • 2 łyżeczki sproszkowanego kminku indyjskiego
  • 1/2 łyżeczki asafetidy
  • 3 łyżki oliwy
  • (albo ghee, czy ew. masło)
  • sól

Cieciorkę namoczyć przez noc i ugotować do miękkości, co może trwać ponad godzinę. Wody nie solić. Po ugotowaniu cieciorkę odsączyć, odlać kilka łyżek wody z gotowania. Paprykę drobno pokroić (na kawałki 1 centymetrowe). Do rondla wlać oliwę i smażyć na niej kilkanaście sekund przyprawy: kminek indyjski (to nie jest to samo, co nasz kminek!), kurkumę, posiekany imbir (lub 1/2 łyżeczki sproszkowanego), asafetidę (jeśli nie mamy to nic strasznego się nie stanie, ugotujmy bez niej) i chili (świeże lub suszone, czy sproszkowane). Dodać paprykę i smażyć na małym ogniu 3 minuty ciągle mieszając. Dodać cieciorkę i smażyć dalej jeszcze kilka minut. Papryka powinna zmięknąć, ale zbyt długo nie męczmy ogniem tej potrawy, bo zaczną nam się przypalać przyprawy. Na koniec dodajemy pokrojone pomidory (najlepiej wcześniej obrane ze skórki), całość można też rozcieńczyć 1-3 łyżkami wody z gotowania cieciorki. Gotujemy jeszcze 3 minuty mieszając i gotowe.

Curry z ciecierzycą

Składniki: 2 puszki ciecierzycy, 4 marchewki, 1 pietruszka/pasternak, 1/2 małego selera, groszek mrożony, puszka pomidorów, sól, chilli/tabasco do smaku, 3-4 łyżki jogurtu naturalnego, sok z połowy limonki, szczypta cynamonu, 1/2 łyżeczki ziaren kolendry, 1/2 łyżeczki kminu, 1/2 łyżeczki ziaren kopru, 2 łyżeczki kurkumy, duża cebula, 3-4 łyżki oliwy, 1-2 ząbki czosnku, 2-3 cm korzenia imbiru.
Przygotowanie: Rozgrzać garnek, w którym curry będzie gotowane, wsypać kolendrę, kmin i koper. Mieszając, podgrzewać ziarenka, aż zaczną intensywnie pachnieć. Przesypać je do moździerza i utłuc. Do gorącego garnka wlać oliwę, pokroić cebulę w kostkę, wrzucić na oliwę, dodać szczyptę soli i wymieszać. Posiekać czosnek, dorzucić do cebuli i smażyć, aż cebula stanie się szklista. Dodać ubite w moździerzu przyprawy i kurkumę – smażyć chwilę mieszając. Dodać pokrojone warzywa, przesmażyć, dodać pomidory i ciecierzycę. Jeśli płynu w garnku jest zbyt mało można dodać soku pomidorowego, albo wody. Doprawić solą i chilli, albo tabasco, ewentualnie można dodać szczyptę cynamonu. Całość dusić, aż warzywa zmiękną. Przed końcem duszenia można dodać kilka garści mrożonego groszku. Pod koniec duszenia dodać sok z limonki i jogurt. Można podawać jako samodzielne danie lub z chlebem.

/Za: http://www.smaker.pl/

Brukselka z cieciorką

  • 1/2 kg brukselki
  • 2 słoiczki przecieru pomidorowego
  • 2 plasterki ananasa z puszki
  • 1/2 szklanki cieciorki
  • 3 łyżki śmietany
  • 1 łyżeczka oregano
  • 1 łyżeczka bazylii
  • 1 łyżeczka pieprzu
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • szczypta cynamonu
  • 2 łyżki oliwy z oliwek
  • 2 szklanki oleju do smażenia

Cieciorkę namocz na noc w wodzie. Następnego dnia odsącz, wypłucz, zalej ponownie wodą i ugotuj do miękkości. Trwa to 40-50 minut. W tym czasie umyj i osusz brukselkę, oczyść ją z wierzchnich listków, jeśli są zwiędnięte. Każdą brukselkę przekrój wzdłuż na pół. Brukselkę gotuj na parze 5-7 minut, może być niedogotowana. W rondlu rozgrzej olej. Kiedy będzie już bardzo gorący, wrzucaj do niego brukselki. Smaż partiami na złotobrązowo i odsączaj dokładnie na papierowym ręczniku. Wyjmij ananasa z puszki, pokrój w średniej wielkości kostkę. 1/2 szklanki syropu zachowaj. W dużym garnku rozgrzej oliwę z oliwek, kiedy zacznie skwierczeć, wsyp pieprz, paprykę i cynamon, zamieszaj i natychmiast dodaj przecier pomidorowy. Smaż wszystko następne 3 minuty, a potem dodaj syrop z ananasa, 1/2 szklanki wody, śmietanę, oregano i 1 łyżeczkę soli. Doprowadź sos do wrzenia, wrzuć do niego brukselkę, cieciorkę i ananasa. Wymieszaj dokładnie.

Sałatka z ciecierzycy i buraków

Składniki: 2 szklanki ciecierzycy, 2 ugotowane buraki, 1 szklanka kaszy orkiszowej, 1 jabłko, 1 niewielka cebula, 1 mały fenkuł (lub pół dużego), kilkanaście listków świeżej mięty, sok z połowy cytryny, 3-4 łyżki majonezu, sól i pieprz do smaku.
Przygotowanie: Dzień wcześniej włożyć ciecierzycę do wody i zostawić do namoczenia przez całą noc. Następnego dnia ugotować oddzielnie ciecierzycę i kaszę orkiszową, odcedzić, ostudzić, wymieszać. Dodać pokrojone warzywa i jabłko, wymieszać, doprawić majonezem, sokiem cytrynowym i przyprawami. Na końcu dodać poszatkowaną miętę. Wstawić do lodówki na godzinę. Sałatkę podawać lekko schłodzoną. 

 

Makaron z ciecierzycą

 
• 15 dag ciecierzycy
• 5 pomidorów
• 2 cebule
• oliwa
• makaron typu spaghetti
• 5 dag startego parmezanu
• 0,5 kostki rosołowej rozpuszczonej w 100 ml wody
• oregano, bazylia, sól, pieprz, słodka papryka (w proszku)
• natka pietruszki

1. Mimo iż wielu z nas nie słyszało zbyt wiele o cieciorce, to bardzo łatwo ją dostać w hipermarketach lub sklepach ze zdrową żywnością. Cieciorka znana jest też pod nazwą ciecierzycy lub grochu włoskiego.
2. Cieciorkę namoczyć na ok. 5 godzin. Namoczoną cieciorkę ugotować w osolonej wodzie, następnie zmielić ją.
3. Cebulę pokrojoną w półplastry usmażyć na oliwie, dodając cieciorkę. Pomidory sparzyć, obrać ze skórki, pokroić w kostkę. 4 pomidory podsmażyć w rondelku (dodając bulion) do pełnego rozgotowania. Gdy nadmiar wody odparuje, dodać ostatniego pomidora pokrojonego w drobną kostkę, jednak już nie gotować.
4. Gotową masę połączyć z cebulą i cieciorką, posolić, popieprzyć, dodać oregano, bazylię, paprykę. Na ugotowany makaron nałożyć sos. Wszystko posypać startym parmezanem. Potrawę udekorować natką pietruszki lub świeżymi listkami bazylii.
Kotlety z ciecierzycy w sosie musztardowym

Składniki: 1 szklanka ugotowanej ciecierzycy, 2 łyżki oliwy z oliwek, ½ szklanki mąki, ½ szklanki bułki tartej, ¼ szklanki bulionu warzywnego lub wody, 2 łyżki sosu sojowego, 2 posiekane ząbki czosnku, ½ łyżeczki skórki cytrynowej, ½ łyżeczki suszonego tymianku, ½ łyżeczki papryki, ¼ łyżeczki suszonej szałwii, oliwa do smażenia lub pieczenia. Sos: 1 szklanka wody lub bulionu warzywnego, 4 łyżeczki musztardy chrzanowej, 1 łyżeczka mąki, 2 łyżeczki posiekanego świeżego koperku (może być suszony).

Przygotowanie: W misce rozgnieść ugotowaną ciecierzycę z oliwą, aż do uzyskania gładkiej masy. Dodać pozostałe składniki i ugniatać ok. 3 min., do uzyskania ciasta o zwartej konsystencji. Formować płaskie kotlety. Smażyć na patelni lub piec około 30 min. (po 20 minutach przekręcić kotlety) w 180°-190°C. Sos: Na małej patelni lub w bardzo małym garnku rozprowadzić w bulionie mąkę i zagotować. Dodać musztardę i koperek, gotować około 60-90 sek. Podawać ciepły lub w temperaturze pokojowej.

/Za: wiecejyofu.blox.pl/

 

Szpinak z ciecierzycą

  • 500 g ciecierzycy
  • 1 łyżeczka czerwonej papryki
  • 500 g szpinaku
  • 1/2 pęczka zielonej pietruszki
  • 1 duża cebula
  • 1 liść laurowy
  • 4 goździki
  • olej

Ciecierzycę opłukać, zalać zimną, przegotowaną wodą i moczyć 12 godzin. W dużym garnku zagotować wodę. Odsączyć ciecierzycę na sicie i wsypać do wrzącej wody. Zieloną pietruszkę opłukać pod bieżacą wodą. Cebulę obrać i opłukać. Do garnka z ciecierzycą wlożyć cebulę naszpikowaną goździkami, nie obrane, całe ząbki czosnku, liść laurowy i zieloną pietruszkę, osolić i gotować około 4 godzin. Gdy woda wyparuje dolać wrzątku. Szpinaczek dokładnie umyć (kilka razy zmieniając wodę) i pokroić. Po 3 godzinach gotowania ciecierzycy dodać szpinaczek i gotować jeszcze 1 godzinę. Ugotowaną ciecierzycę odcedzić. Wyjać ząbki czosnku, cebulę i liść laurowy. Na patelni rozgrzać olej. Wsypać łyżeczkę papryki, dodać ciecierzycę i smażyć 3 do 4 minut. Podawać od razu.

 

Indyjska zupa z ciecierzycy

Składniki: 1 łyzka oleju roślinnego, 1 duża cebula, 1 łyżeczka startego korzenia imbiru, 1 ząbek czosnku, 1 łyżka przyprawy garam masala, 850 ml bulionu warzywnego, 2 duże marchewki, 200 g suszonej ciecierzycy, namoczonej przez noc i ugotowanej, 100 g świeżej zielonej fasolki szparagowej.
 

Przygotowanie: W rondlu o grubym dnie rozgrzać olej, dodać pokrojoną cebulę, imbir i rozgnieciony czosnek. Smażyć przez 2 min., po czym dodać garam masala i smażyć ok. 1 min. Dodać połplasterki marchewki i bulion. Gotować na małym ogniu przez 10 min. Dodać fasolkę i ciecierzycę. Gotować 5 min. Zupę można podawać z chlebem naan lub le cecina.

Cieciorka z salami i czosnkiem
Puszka cieciorki, 10-15 dkg salami, 3 pomidory, mała czerwona cebulka.
Dressing: oliwa, ocet balsamiczny ciemny, zioła prowansalskie itp, pieprz, vegeta, świeże-koperek i pietruszka, ząbek czosnku (niekoniecznie).

Pomidorki sparzone i obrane ze skórki kroimy w kosteczkę, cebulkę drobniutko, salami w słupki, czy jak kto tam woli, mieszamy z cieciorką i posiekaną zieleninką.
Składniki soso-dressingu mieszamy w kubeczku, doprawiamy do smaku (każdy swojego), wyciskamy czosnek, jak już nadmieniłam, opcjonalnie, nie każdy szaleje za czosnkiem tak, jak JA!! Zalewamy sałatkę sosem i odstawiamy na kilka minut do przegryzienia. Podajemy z chrupiącym pieczywem. Włoska ciabatta jest rewelacyjna ale również bagietka będzie świetnym dodatkiem. Do tego schłodzone białe wino i Smacznego!!!

Karp ze szpinakiem i ciecierzycą

Składniki: 1 świeży karp o wadze około 1 kg, 1/2 łyżeczki zmielonego kminu, sól i pieprz, 1 łyżka oliwy z oliwek, 2 łyżki masła, 1 gałązka rozmarynu lub tymianku oraz 200 g świeżego szpinaku, 3/4 puszki (około 300 g) ciecierzycy + kilka łyżek zalewy, 1 łyżka oliwy z oliwek, 2 małe ząbki czosnku, 2 łyżki bułki tartej, 1/3 łyżeczki zmielonego kminu, szczypta cynamonu, 1/3 łyżeczki słodkiej papryki w proszku, sól i pieprz do smaku.
Przygotowanie: Piekarnik nagrzać do 190 stopni. Rybę umyć, pokroić na 4 dzwonka, jeszcze raz opłukać, osuszyć. Dobrze oprószyć solą, pieprzem, doprawić kminem. Ułożyć w formie do pieczenia wysmarowanej 1 łyżką oliwy. Na rybie ułożyć wiórki masła i listki rozmarynu. Wstawić do nagrzanego piekarnika i piec przez 30 min. Następnie zwiększyć temperaturę do 220 stopni lub ustawić maksymalną moc grilla, i piec rybę jeszcze przez kolejne 10-15 min. Szpinak opłukać, osuszyć, oderwać twarde łodyżki. Włożyć na patelnię z 2 łyżkami wody i podgrzewać przez około 1 min. Odcisnąć i grubo posiekać. Na czystą patelnię wlać 1 łyżkę oliwy z oliwek, dodać czosnek i smażyć na małym ogniu przez 1 min. Dodać bułkę tartą i smażyć przez 1-2 min. W międzyczasie dodać kmin, cynamon i słodką paprykę w proszku. Dodać odsączoną ciecierzycę i chwilę podgrzewać. Dodać szpinak i skropić go kilkoma łyżkami zalewy z ciecierzycy. Delikatnie zamieszać i smażyć przez 1 min., na koniec lub przed samym podaniem doprawić solą i świeżo zmielonym pieprzem. Rybę wyłożyć na podgrzane talerze, w środek każdego dzwonka włożyć szpinak z ciecierzycą, polać pozostałym sosem z pieczonej ryby.

/Za: http://www.kwestiasmaku.com

Czulent z ciecierzycą

Składniki: 1 kg szpondru wołowego, 250 g łopatki, 1 noga wołowa, 10 jaj ugotowanych na twardo, 500 g ciecierzycy, 250 g ryżu, 2 kg średnich ziemniaków, 1 szklanka oliwy, 1 główka czosnku, 1 paczka szafranu, Nadzienie: 250 g mielonego mięsa, 100 g łoju, 1 szklanka startej macy, 2 jaja, pół łyżeczki gałki muszkatołowej, nać pietruszki, łyżeczka cynamonu, 2 łyżki oliwy, sól, pieprz.

Przygotowanie: Ciecierzycę zalać zimną wodą i pozostawić na noc. Po wymoczeniu ciecierzycę odsączyć, wypłukać i wrzucić do brytfanny. Dodać sól, oliwę, szafran, nie obraną główkę czosnku. Położyć na tym mięso i przerąbaną na pół nogę wołową. Połączyć mielone mięso, łój, tartą macę, przyprawy, posiekaną pietruszkę. Dobrze wymieszać, następnie utrzeć z jajami i oliwą. Uformować kulę i zawinąć w kawałek gazy. Położyć na środku garnka. Włożyć obrane ziemniaki i jaja ugotowane na twardo. Dodać sól i pieprz do smaku, podlać wodą. Wstawić do nagrzanego piekarnika i piec 3-4 godziny w temperaturze 180°C. Potrawa będzie lepsza, jeśli piec się ją będzie przez 24 godziny w piekarniku o temperaturze nie przekraczającej 120°C. Przełożyć na rozgrzany półmisek. Mięso i kulę z macy i mięsa podzielić.

Cieciorka z brokułami w pomidorach – składniki

  • 1 szkl. cieciorki
  • czyli grochu włoskiego
  • 5 dużych pomidorów
  • 2 brokuły
  • 3 łyżki oliwy z oliwek
  • garść świeżych liści oregano i bazylii
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki
  • 1/2 łyżeczki cynamonu

Cieciorka z brokułami w pomidorach – sposób przygotowania

Cieciorkę namocz na noc w 2 litrach zimnej wody. Odcedź, opłucz, zalej ponownie 2 litrami wody i gotuj do miękkości. Cały czas uzupełniaj wodę. Będzie to trwało około godziny. Aby sprawdzić, czy cieciorka jest ugotowana, wyciągnij jedno ziarenko i zmiażdż je między palcami. Powinno być w środku miękkie.
Gdy cieciorka się gotuje, sparz wrzątkiem pomidory, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Świeże zioła umyj dokładnie i drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej oliwę, wsyp do niej cynamon, paprykę i smaż przez kilka sekund. Dodaj pokrojone pomidory, posiekane zioła, szczyptę cukru i gotuj pod przykryciem 15 minut.
Brokuły umyj, pokrój w różyczki i ugotuj na parze, nie dłużej niż 7 – 8 minut. Brokuły powinny być jędrne, w żadnym wypadku rozgotowane. Wymieszaj sos pomidorowy z ugotowaną cieciorką i brokułami, dosól do smaku. Cieciorkę z brokułami w pomidorach możesz podać na obiad z kasza gryczaną, ryżem lub kuskusem.

Zupa z ciecierzycy z makaronem


Składniki: 2 ząbki czosnku, gałązka świeżego rozmarynu, 1 puszka pomidorów w sosie pomidorowym, 4 łyżki oliwy z oliwek, 1 – 2 szklanki bulionu, 1 puszka ciecierzycy (gotowej do spożycia), pęczek natki pietruszki, sól, pieprz, ugotowany długi makaron.

Przygotowanie: Surową ciecierzycę należy wcześniej moczyć w zimnej wodzie przez 12 godzin, odcedzić, opłukać, zalać świeżą wodą i wtedy ugotować do miękkości. Czosnek drobno posiekać, lekko podsmażyć w rondelku na odrobinie oliwy, dodać gałązkę rozmarynu, pomidory i oliwę. Gotować przez 10-15 minut. Dodać bulion, odcedzoną ciecierzycę i posiekaną natkę pietruszki. Zupę gotować jeszcze przez 5 minut. Doprawić solą i pierzem. Rozmaryn wyjąć, połowę zupy zmiksować, wymieszać z resztą zupy. Podawać gorącą, z ugotowanym makaronem.

/Za: http://www.kwestiasmaku.com/

Ciecierzyca ze szpinakiem


Składniki: 250 g ciecierzycy, 1 cebula, 750 g liści świeżego szpinaku, 50 g płatków zbożowych, 100 g ziołowego twarożku, 1 ząbek czosnku, 2 łyżki oliwy z oliwek, sól, pieprz, świeżo utarta gałka muszkatołowa, suszony tymianek.

Przygotowanie: Ciecierzycę obficie opłukać, zalać wodą i przez noc moczyć w wodzie. Następnego dnia ugotować do miękkości w lekko osolonej wodzie, w której się moczyła przez ok. 90 minut. Cebulę i czosnek obrać i drobno posiekać. Szpinak umyć, usunąć ogonki. Ugotowaną ciecierzycę dokładnie odsączyć. Na dużej patelni lub woku rozgrzać oliwę, wrzucić cebulę, czosnek, tymianek, a po chwili również ciecierzycę oraz szpinak. Chwilę dusić, dodać płatki zbożowe. Wymieszać z ziołowym twarożkiem, doprawić do smaku solą i pieprzem oraz gałką. Mocno podgrzać i podawać na gorąco.

Sałatka z jogurtem, pomidorami i papryką

Składniki:

  • 260 g pomidorów
  • 1 puszka cieciorki
  • 100 g zielonego ogórka
  • 100 g czerwonej papryki
  • 1 czerwona cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • łyżka soku z cytryny
  • 2 – 3 łyżki jogurtu naturalnego typ grecki Light
  • bazylia, sól

Czerwoną cebulę obrać i drobniutko poszatkować, przełożyć do miski. Dodać dobrze odsączoną cieciorkę. Pomidory, ogórka i paprykę pokroić na kawałki, dodać do cieciorki. Skropić całość sokiem z cytryny, dodać zmiażdżone ząbki czosnku, jogurt naturalny, bazylię i sól do smaku.

Ciecierzyca na ostro

Składniki: 800 g ciecierzycy, namoczonej przez noc w wodzie/ewentualnie z puszki, 2 cebule, drobno posiekane, 1 łyżeczka imbiru, najlepiej świeżego, startego, 1/2 łyżeczki czosnku, 1 lub 2 papryczki chilli, najlepiej zielone, pozbawione pestek i drobno posiekane, 1/2 łyżeczki kurkumy, 3 łyżki masła ghee /masła zwykłego lub oliwy z oliwek, 2 dojrzałe pomidory, pozbawione pestek, drobno posiekane (ewentualnie w porze zimowej pomidory w puszce), 1 łyżka kolendry mielonej, 2 łyżki garam masala (do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością), 2 łyżki soku z cytryny, 2 lub 3 łyżki posiekanej natki pietruszki.

Przygotowanie: W garnku o grubym dnie na rozgrzanym maśle/oleju poddusić cebulę, imbir, czosnek, papryczki i kurkumę, aż do zrumienienia. Dodać pomidory i chwilę podgotować aż zmiękną. Następnie dodać kolendrę i ciecierzycę. Gotować przez 10 minut. Wlać 250 ml wody (lub pozostałości po odsączeniu ciecierzycy z puszki) i gotować przez kolejne 10 minut. Przyprawić garam masala, dodać sok z cytryny i posiekaną natkę pietruszki. Wymieszać i gotować na wolnym ogniu przez 3 minuty. Jeśli danie jest zbyt gęste należy dodać odrobinę wody. 

/Za: http://www.przepisy.net/

Pieczone placuszki z ciecierzycy


Składniki: 150 g suchego grochu, 150 g suchej ciecierzycy, 150 g czerwonej cebuli (1 duża), 1 czerwona papryka, 4 ząbki czosnku, 1 jajko, 2-3 łyżki jogurtu naturalnego lub kwaśnej śmietany, 2 łyżki mąki, pół pęczka natki pietruszki, sól, pieprz do smaku.

Przygotowanie: Groch i ciecierzycę wypłukać, włożyć do garnka i zalać wodą 1 cm powyżej poziomu ziaren. Zostawić do namoczenia na 18-20 godzin. Odsączyć z wody i zmielić w maszynce do mięsa razem z cebulą i papryką. Dodać posiekany czosnek, jajko, jogurt/śmietanę, mąkę, posiekaną natkę i wyrobić na jednolitą masę. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Piekarnik rozgrzać do 180 stopni. Na 2 blachy wyłożone papierem do pieczenia nakładać łyżką porcje masy i rozpłaszczać na grubość ok. 8 mm. Piec ok. 20-25 do zrumienienia. Ostudzone placuszki można zamrażać.

Cytrynowy kurczak z cieciorką

na potrawkę:

8 filetów z udek kurczaka

puszka cieciorki

2 marchewki

1 cebula

1 tłusty ząbek czosnku

5 łyżki oliwy z oliwek

pęczek pietruszki*

sok z 1 cytryny

sól i pieprz

na kuskus:

dowolna ilość kuskusu

siekana mięta i pietruszka*

sól i pieprz

oliwa z oliwek

*kolendra byłaby znakomitym dodatkiem, ale krytyk nie lubi więc użyłam pietruchy

Mięso pokrój na kawałki (filet z udek na cztery części będzie w sam raz), posiekaj cebulę i zioła, marchewkę pokrój w plastry, czosnek zmiażdż. Jeśli masz wrażliwy żołądek (ja mam) obierz cieciorkę z łupinki i opłucz. Rozgrzej oliwę na patelni, dodaj cebulę, smaż przez chwilkę, dodaj mięso i obsmaż ze wszystkich stron. Dodaj marchewkę, czosnek, sok z cytryny, sól i pieprz. Przykryj i duś aż mięso będzie zupełnie ugotowane. Podlewaj łyżką wody od czasu do czasu, tak aby się nie przypalało. Na koniec dodaj cieciorkę i gotuj tylko tyle żeby się odgrzała, dodaj posiekaną pietruszkę. Kuskus wymieszaj z solą i pieprzem, zalej wrzątkiem (do około 1.5 cm ponad powierzchnię kuskusu) i odstaw na kilka minut. Kiedy będzie już napęczniały dodaj do niego oliwę z oliwek (wg uznania) posiekaną miętę i pietruszkę, wymieszaj. Podawaj razem.

Filety z indyka z cieciorką

  • 80 dag filetów z indyka
  • sól, pieprz
  • słodka papryka w proszku
  • 2 łyżki musztardy
  • 3 łyżki mąki
  • 2 cebule
  • olej
  • szklanka wytrawnego białego wina
  • 4–5 pieczarek
  • czerwona papryka
  • marchewka
  • puszka pomidorów bez skórki
  • puszka cieciorki
  • 2 łyżki śmietany

Mięso natrzyj solą, pieprzem i papryką, posmaruj musztardą, obtocz w mące, obsmaż na oleju. Wrzuć cebulę pokrojoną na ćwiartki, oprósz pozostałą z panierowania mąką, podlej winem i duś na małym ogniu. Wrzuć pokrojone pieczarki, paprykę i marchewkę oraz pomidory, dolej pół szklanki wody i przykryj. Gdy warzywa i mięso będą miękkie, wrzuć osączoną cieciorkę, dopraw sos do smaku, połącz ze śmietaną.

Harira (zupa z ciecierzycy, soczewicy i porów)

Składniki: 1 szklanka ciecierzycy namoczonej na noc (lub ok. 700 g z puszki), 6 pomidorów (lub 800 g pomidorów z puszki), 2 łyżki koncentratu pomidorowego, 1/2 szklanka brązowej soczewicy, 1/2 szklanka ryżu długoziarnistego, 2 cebule, 1 por, 3 ząbki czosnku (przeciśnięte przez praskę), 2 łodygi selera, 500 g jagnięciny lub wołowiny, 1 łyżka oliwy extra virgin, 1/2 łyżeczki imbiru w proszku, 1 łyżeczka cynamonu w proszku, szczypta nitek szafranu, 1/2 łyżeczki czarnego pieprzu, 2 łyżki soku cytrynowego, 1/2 szklanki natki kolendry.

Przygotowanie: Na rozgrzanym tłuszczu zeszklić drobno pokrojoną cebulę, pora, łodygi selera i czosnek. Dodać pokrojone w kostkę mięso i zrumienić ze wszystkich stron. Wsypać przyprawy, przesmażyć przez minutę. Dolać 1 l wody i ciecierzycę i dusić pod przykryciem przez ok 45 min. (jeśli ciecierzyca jest z puszki to dodajemy ją na 5 min. przed końcem duszenia mięsa). Dodać pokrojone pomidory razem z sokiem, koncentrat pomidorowy i soczewicę, gotować ok. 15-20 min. Następnie dołożyć ryż i gotować aż do jego miękkości. Tuż przed podaniem wlać sok cytrynowy i wsypać posiekaną natkę kolendry.

składniki:

– 3 łyżki oliwy z oliwek
– 2 cebule
– 4 ząbki czosnku
– 1/2 kg kiełbasy chorizo
– szczypta ostrej papryki
– kieliszek wytrawnego cherry
– 5 pomidorów lub puszka pomidorów w zalewie
– 2 puszki cieciorki po 400 gram
– natka pietruszki

Cebulę grubo pokroić, czosnek posiekać. Rozgrzać oliwę i usmażyć na niej cebulkę i czosnek aż nabiorą złotego koloru. Kiełbasę pokroić w dwu centymetrowe kawałki, wrzucić na patelnie doprawić papryką. Wlać sherry i dodać obrane i grubo pokrojone pomidory (mogą być z puszki). Składniki doprowadzić do wrzenia, dodać odsączoną cieciorkę, dolać szklankę wody, przykryć i gotować pół godziny. Doprawić solą i pieprzem, posypać natka na sam koniec. Podawać z bagietką.

Na kotleciki cieciorkowe

  • 200 gram ciecierzycy surowej
  • jajko
  • sól
  • pieprz
  • mąka z pełnego przemiału ( do obtaczania )
  • oliwa z oliwek

Na szyneczkę :

  • szynka wieprzowa około 500 gram
  • cebula biała cała
  • czosnek – 2 ząbki
  • kostka mięsna np.Winiary 2 sztuki
  • majeranek 2 łyżki stołowe
  • przyprawa do mięsa wieprzowego np:Kamis
  • pieprz czarny świeżo zmielony
  • 20 suszonych podgrzybków
  • mąka z pełnego przemiału do obtoczenia mięsa oraz zagęszczenia sosu
  • olej do smażenia
  • 25 gram masła do smażenia

Zaczynamy od namoczenia ciecierzycy poprzedniego dnia wieczorem. Następnego dnia odlewamy wodę  i gotujemy w osolonej wodzie aż cieciorka będzie miękka. Odcedzamy  i tłuczemy na miazgę lub blend ujemy z dodatkiem paru łyżek oliwy. W międzyczasie szynkę kroimy  na sznycelki , nie rozbijamy tłuczkiem,  kroimy na cienkie plasterki , pieprzymy i obtaczamy w mące z pełnego przemiału. Sznycelki trzeba trochę podsmażyć na patelni na rozgrzanym oleju z odrobiną masła. Suszone podgrzybki trzeba namoczyć w ciepłej wodzie. Podsmażone sznycelki przekładamy do garnka , a na oleju po szynce podsmażamy lekko posiekany czosnek i cebulę , następnie przelewamy wszystko do garnka z szynką. Dodajemy dwie kostki mięsne , przyprawy – majeranek i przyprawę do mięsa wieprzowego , zaleawzmy szklanką wody i dodajemy namoczone grzyby razem z wodą , w której się moczyły. Dusimy  aż szyneczka zrobi się miękka. Cieciorkę mieszamy z jajkiem i formujemy kotleciki, które obtaczamy w mące z pełnego przemiału. Kiedy sznycelki są gotowe zagęszczamy sos  1/4 szklanki mąki z odrobiną letniej wody. Kotleciki z cieciorki smażymy na odrobinie oliwy z oliwek. Podawać z ogóreczkami kiszonymi.

Krokiety z cieciorką, ziemniakami i pieczarkami

  • NA NALEŚNIKI: (proporcje wg uznania)
  • mąka
  • jajko
  • woda gazowana
  • mleko
  • szczypta soli
  • FARSZ:
  • puszka cieciorki 400 gr.
  • 1 kg. ziemniaków
  • 2 duże cebule
  • 50 dkg pieczarek
  • tłuszcz
  • sól
  • pieprz
  • SOS:
  • 1 spora cebula
  • puszka pomidorów
  • zioła prowansalskie
  • ostry sos chili
  • 3 ząbki czosnku
  • 1 kostka drobiowa
  • plus
  • 3 jajka
  • 1/3 szklanki mleka
  • bułka tarta

Pyszne, delikatne i zaskakująco interesujące smakowo.

Etapy przygotowania

  1. Z mleka, szczypty soli, mąki, jajka i wody robimy ciasto naleśnikowe i smażymy naleśniki na tłuszczu (na dużej patelni).
  2. W międzyczasie obieramy, myjemy i gotujemy ziemniaki w osolonej wodzie. Odstawiamy do wystygnięcia.
  3. Na oleju podsmażamy pokrojone cebule i pieczarki, doprawiamy solą i pieprzem do smaku.
  4. Cieciorkę odsączamy na sitku przez chwilę
  5. Robimy sos: Cebulę podsmażamy, dodajemy kostkę, wlewamy pomidory i trochę wody. Gotujemy do momentu aż sos zgęstnieje, a pomidory się delikatnie rozciapią. Doprawiamy sosem chili, przecięsniętymi ząbkami czosnku, solą, pierzem i sporą ilością ziół.
  6. Ziemniaki dokładnie tłuczemy lub przeciskamy przez praskę, dodajemy pieczarki z cebulką, cieciorkę i sos, dokładnie wszystko mieszamy, uważając aby nie rozgnieść ziarenek ciecierzycy. Doprawiamy do smaku.
  7. Na naleśniki nakładamy farsz i formujemy krokiety, obtaczamy w rozkłóconym z mlekiem, solą i pierzem jajku i bułce tartej.
  8. Smażymy na złoty kolor.

Soczewica

 

Zupa z soczewicy zielonej
- paczka soczewicy zielonej (350g)
-3 duże marchewki
– 2 średnie cebule
– pietruszka
– kawałek selera
– 4 średnie ziemniaki
– 2 małe puszki konc. pomidorowego (2x70g)
– 2 liście laurowe
– 5 ziarenek ziela angielskiego
– sól, pieprz
-olej do podsmażenia

Ziarna soczewicy opłukać, zalać w garnku zimną wodą (ok. 2,5l), postawić na gazie.
Marchewkę, cebulę, pietruszke i seler rozdrobnić na tarce (np. na grubych oczkach), podsmażyć na oleju, aż lekko zmiękną.
Ziemniaki pokroić w kostkę.
Jak woda w garnku z soczewicą zawrze, podgotować soczewicę 5-10 minut, wrzucić podsmażone warzywa i ziemniaki. Dodać liście laurowe i ziele angielskie, doprawić solą i pieprzem – nie zad użo, bo woda się trochę wygotuje.
Gotować ok. 40 minut, aż wszystkie warzywa będą miękkie. Dodać koncentrat pomidorowy wymieszany z odrobiną wody, doprawić zupe solą i pieprzem, zagotować.

Ciapka soczewicowa

[12.02.2003] Możecie uznać, że wygląda to obrzydliwie, ale jest pyszne! Trochę losowo udało mi się zrobić naprawdę świetny eintopf (czyli jednogarnkowiec) z soczewicą. Więc bez żadnych kombinacji mówię dokładnie jak to się stało. Składników tak wiele a koszt tylko 3-4 zł.

  • ponad 1/2 szklanki
  • czerwonej soczewicy
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • 1/2 selera
  • 1 ziemniak
  • 2 cebule
  • 4 ząbki czosnku
  • łyżka octu winnego
  • kilka łyżek oliwy
  • kostka bulionowa
  • suszone zioła

Cebulę obrać, dowolnie pokroić i zeszklić na oliwie, dodać pokrojony w „zapałki” seler, pietruszkę i chwilę smażyć mieszając. Czosnek grubo pokroić, także dodać, a następnie pokrojoną marchewkę i ziemniaki, zalać wszystko 2 szklankami wody (mniej więcej, chodzi o to, żeby ten sprzęt pływał). Wrzucić do środka kostkę bulionową (oczywiście mogą być 2 szklanki rosołu, wywaru z warzyw itp.) i suszone zioła (liście laurowe (4), ziele angielskie (8 ziaren), płaska łyżka suszonego majeranku, szczypta suszonego rozmarynu, szczypta chili, garść naci pietruszki, pieprz, a może nawet sól). Moment dodania soczewicy jest zależny od tego, jaką mamy soczewicę. Na opakowaniu mojej było napisane, że ma się gotować około 10 minut, a jak już było 11 i wyłączyłem, to zamieniła się w ciapkę. No cóż bywa, w każdym razie warzywa potrzebują 20 minut w sumie, soczewica jak widać różnie, ale łatwo chyba będzie każdemu policzyć kiedy ją wrzucić. Jeśli jednak nie umiemy policzyć, to najlepiej ugotujmy ją oddzielnie w wodzie i nie będzie kłopotu, po prostu wyłączymy jak będzie miękka, a potem połączymy z warzywami. Jeśli wyjdzie nam całość zbyt rzadka, to będziemy mówić, iż jest to zupa z soczewicą. Gotowe danie posypujemy obficie natką pietruszki. Ach, jeszcze ocet winny, oczywiście, dodajemy i mieszamy.

soczewica po polsku zamiast fasolka po bretońsku – prawie to samo

Kotlety z soczewicy


szkl. soczewicy, 100g ryżu, jajko, bułka tarta lub namoczona w ciepłej wodzie i wyciśnięta kajzerka, soł, pieprz, ewentualnie cebula posiekana na drobno.
Soczewicę zalać wodą (dać więcej niż w proporcji 1:1.5), osolić, podgotować ok. 10 minut, dodać opłukany ryż, gotować razem do miękkości. Ostudzić, ubić tłuczkiem, wbić surowej jajko, dodać kajzerkę/tartą bułke do zagęszczenia masy, ew. cebule, doprawić solą, pieprzem, formować kotlety, panierować w tartej bułce i smażyć na oleju albo bez panierowania układać na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia, piec w piekarniku ok. 20-25 minut w temp. 180stopni (aż jajko się zetnie w kotletach).

zupa soczewicowa z marchewką

Farsz z zielonej soczewicy

  • 1 szklanka zielonej soczewicy
  • 1/3 kostki masła
  • 1 łyżeczka mielonej kolendry
  • 1 łyżeczka kurkumy lub curry
  • 1 łyżeczka słodkiej papryki

Soczewicę dokładnie umyj, wsyp do garnka, zalej 2,5 szklanki wody, posól i gotuj pod przykryciem na średnim ogniu. Powinna się gotować intensywnie, ale uważaj, żeby nie kipiała. Po około półgodzinie woda powinna się wygotować, a soczewica zmięknąć tak, że pojedyncza fasolka da się rozetrzeć pomiędzy palcami. Zdejmij pokrywkę i, cały czas mieszając, odparuj pozostałą wodę. Kiedy soczewica zamieni się już w gęstą pastę, zdejmij ją z ognia. Ostudź. Na patelni rozpuść masło i wsyp przyprawy. Smaż je przez kilka sekund, żeby wydobyć ich aromat. Uważaj jednak, aby nie przypalić ani masła, ani przypraw! Wlej masło do farszu wymieszaj dokładnie mikserem lub drewnianą gałką.

sałatka z soczewicy z pomidorami i zieleniną

pasta soczewicowo-cieciorkowa:
20dag cieciorki z puszki, 20 dag soczewicy czerwonej ugotowanej, 2 ząbki czosnku przeciśniete przez praskę ioraz duża cebula posiekana – podsmażone razem na oleju, 2 łyżki koncentratu pomidorowego, kilka kropel soku z cytryny, 4 łyżki oleju, sól, pieprz, posiekany szczypiorek (pęczek) – wszystko wymieszać, zgnieść widelcem/blenderem/tłuczkiem.

Tutaj tołma czyli ormiańskie gołąbki w liściu winorośli z soczewicą

Gołąbki z soczewicą

  • 50 dag kapusty pekińskiej
  • 50 dag ziemniaków
  • 10 dag soczewicy
  • 13 dag marchewki
  • 13 dag selera
  • 13 dag porów
  • 1/2 szklanki rosołu
  • 4 pomidory
  • 2 cebule
  • 2 łyżki oleju
  • 2 jajka
  • 8 łyżek tartej goudy

Zagotować 3 szklanki wody. Wsypać soczewicę, dusić 35 minut na wolnym ogniu. Warzywa pokroić na kawałki, dodać do soczewicy 10 minut przed końcem duszenia. Z kapusty oderwać 12 zewnętrznych liści. Opłukać, blanszować 2 minuty w osolonym wrzątku, osączyć. Poukładać po trzy liście jeden na drugim tak, aby tworzyły rozetkę. Ziemniaki obrać, umyć, przełożyć garnka i gotować 20 minut. Przygotować farsz: soczewicę osączyć, wymieszać z serem i ewentualnie curry. Nadzienie ułożyć na liściach kapusty, zawinąć. Przygotować jarzynkę: resztę kapusty poszatkować. Cebule pokroić w kostkę. Podsmażyć na oleju razem z kapustą. Zalać rosołem. Gołąbki przełożyć do jarzynki. Dusić 15 minut. Jajka ugotować na twardo. Zalać zimną wodą, obrać ze skorupek i pokroić w kostkę. Pomidory opłukać, pokroić na ósemki, przełożyć do garnka z gołąbkami. Gotować razem około 3 minut. Potrawę umieścić na półmisku, posypać pokrojonym jajkiem. Podawać z gotowanymi ziemniakami. Składniki na cztery porcje.

Kanapki z pastą z soczewicy

  • 10 kromek jasnego pieczywa
  • 5 małych ogórków kiszonych
  • 1 mała główka sałaty
  • 4 łyżki ziaren słonecznika
  • 1/2 kostki masła
  • farsz z zielonej soczewicy

Sałatę podziel na listki, dokładnie umyj i osusz. Ogórki pokrój w plasterki. Ziarna słonecznika usmaż na suchej patelni na jasnozłoty kolor. Pieczywo posmaruj cienką warstwą masła i dwa razy grubszą warstwą farszu z soczewicy. Na każdej kanapce ułóż listek sałaty, na nim plasterki ogórka. Przed podaniem posyp ziarnami słonecznika. Oczywiście, kanapki możesz komponować zgodnie z własnym smakiem, kładąc na nie np. pomidory lub świeże ogórki i posypując natką lub koperkiem zamiast ziaren słonecznika.

Wiemy jak wygląda naleśnik – zobaczcie kolory ziaren soczewicowych – nazwa lentilki pochodzi od soczewkowatego kształtu podobnego do nasion soczewicznych

Naleśniki z soczewicą w sosie chrzanowym

  • 2 szklanki mąki
  • 2 szklanki maślanki lub mleka
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1/2 szklanki oleju
  • farsz z zielonej soczewicy
  • s o s:
  • 1 słoiczek łagodnego chrzanu (200 g)
  • 1/2 szklanki kwaśnej śmietany
  • 1/2 szklanki jogurtu naturalnego
  • 2 małe kiszone ogórki

Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia, dodaj 1 łyżeczkę soli i maślankę. Wszystko wymieszaj dokładnie mikserem. Powinieneś otrzymać dość rzadkie naleśnikowe ciasto, jeżeli będzie za gęste, w czasie miksowania dodaj odrobinę wody. Usmaż z ciasta naleśniki, powinno wyjść 10-12 sztuk, w zależności od wielkości patelni. Ja smażę naleśniki na teflonowej patelni. Rozgrzewam suchą patelnię i na nią wylewam chochelką ciasto, dzięki czemu dobrze przywiera ono do powierzchni patelni i daje się rozprowadzić cienką, równomierną warstwą. Dopiero potem wlewam odrobinę oleju łyżeczką po brzegu patelni, równomiernie ze wszystkich stron. Dlatego moje naleśniki są cieniutkie i chrupiące. Każdy naleśnik posmaruj dużą łyżką farszu i zwiń w rulonik. Przygotuj sos chrzanowy. Pokrój ogórki kiszone w drobną kosteczkę. Wymieszaj chrzan ze śmietaną, jogurtem i ogórkami. Naleśniki podawaj na ciepło zaraz po usmażeniu lub odsmażane na odrobinie masła. Przed podaniem polej sosem chrzanowym.

fantastyczne danie kurczakowo-soczewicowe w stylu węgierskiego leczo

Pasta kanapkowa z soczewicy i orzechów

  • filiżanka zielonej soczewicy
  • pół filiżanki posiekanych orzechów włoskich
  • 2 łyżeczki musztardy Dijon
  • 1 łyżka octu winnego czerwonego
  • ostra czerwona papryka
  • sól i pieprz

Soczewicę opłukać i zalać zimną wodą i zagotować, aż nasiona będą miękkie (ok. 30 min). Odcedzić nasiona i miksować z resztą składników, aż do uzyskania gładkiej masy. Doprawić do smaku solą, pieprzem i papryką. Jeśli pasta będzie zbyt sucha możemy dodać odrobinę przegotowanej wody.

Paszteciki z soczewicą

  • 3,5-4 szklanek mąki
  • 20 g drożdży
  • 1/3 kostki masła
  • kwaśna śmietana
  • farsz z zielonej soczewicy

W szklance ciepłej wody rozpuść drożdże w misce, dodaj do nich 1 szklankę mąki i dobrze wymieszaj. Odstaw ciasto do wyrośnięcia w ciepłe miejsce. W tym czasie w rondelku na średnim ogniu rozpuść masło i pozostaw do ostygnięcia. Ciasto po około 20 minutach powinno podwoić swoją objętość. Wtedy dodaj do niego pozostałą mąkę i 1 czubatą łyżeczkę soli. Wymieszaj starannie, wyrzuć ciasto na stolnice lub blat stołu i dokładnie zagnieć. Pod koniec zagniatania stopniowo dodawaj przestudzone masło. Powinieneś otrzymać miękkie, pulchne ciasto, które nie będzie się kleiło do rąk i da się dobrze rozwałkować. Odstaw je na 15 minut w ciepłe miejsce. Piekarnik nastaw na 200°C. Podziel farsz na 12 równych części, to samo zrób z wyrośniętym ciastem. Z każdego kawałka ciasta ulep kulkę i rozwałkuj ją na placek o owalnym kształcie i grubości 1 cm. Posmaruj równomiernie farszem, pozostawiając wolny centymetr od krawędzi. Placuszki zwiń w rulonik i zlep dokładnie brzegi. Wysmaruj masłem blachę, ułóż na niej paszteciki w parucentymetrowych odstępach. Uważaj, aby złączenia ciasta znalazły się pod spodem, ponieważ podczas pieczenia paszteciki często pękają w tych miejscach. Posmaruj paszteciki cienką warstwa śmietany i wstaw do piekarnika na ponad 40 minut. Są gotowe, kiedy zrumienią się na złotobrązowo. Paszteciki z soczewicą podaje się na zimno. Są doskonałym dodatkiem do zup, szczególnie do barszczu.

na zdjęciu pierogi z soczewicą kapustą i grzybami – mogą to być pieczarki jak i grzyby leśne – może być kasza gryczana zamiast soczewicy – wyglądają palce lizać, zwłaszcza jak się je powiększy

Pierogi z soczewicą

  • 2 szklanki mąki
  • 1 łyżka oleju
  • 4 łyżki masła
  • farsz z zielonej soczewicy

Do miski wsyp mąkę, dodaj olej i 1 łyżeczkę soli. W czajniku zagotuj wodę i wlej 1-1,5 szklanki wrzątku do miski z mąką. Wymieszaj ciasto łyżką, wyrzuć na stolnice i szybko zagnieć. Ciasto powinno być miękkie, ale elastyczne i nie może się kleić do rąk. W razie potrzeby dodaj odrobinę mąki lub wrzątku i zagnieć jeszcze raz. Zagniatać trzeba szybko, by ciasto nie wystygło. Zimne zrobi się twarde i trudno będzie je rozwałkować. Dlatego też zaraz po zagnieceniu włóż ciasto pod miskę. Stolnice lub blat stołu posyp niewielką ilością mąki, wyciągnij spod miski 1/4 ciasta, rozwałkuj na cienki placek. Szklanką wytnij w nim krążki, jeden przy drugim. Pozostałe skrawki ciasta ugnieć w kulkę i schowaj pod miskę. Na każdy krążek nakładaj łyżką ostudzony farsz, złóż na pół i dokładnie zlep brzegi. Potem wyciągnij następny kawałek ciasta i postępuj jak wyżej. W dużym garnku zagotuj wodę, posól, wrzuć pierogi. Gotuj 5 minut od ich wypłynięcia na powierzchnie. Uważaj, aby pierogi nie gotowały się zbyt intensywnie, ponieważ są delikatne i mogłyby się rozgotować. Odcedź pierogi i przelej ostrożnie zimną wodą – nie będą się sklejały. Podawaj polane roztopionym masłem. Jeżeli wystygną, możesz je odsmażyć na patelni.

Widać tutaj ograniczony zasięg uprawy soczewicy, Polska to jedna kropka, ale wiemy że na placach targowych Krakowa jej nie brakuje

Soczewica po bejrucku

  • 150 g soczewicy zielonej
  • 2 sztuki cebuli
  • 3/4 szklanki ryżu
  • oliwa
  • kminek mielony
  • sól, pieprz

Soczewicę namoczyć na 10 minut. W tym czasie ugotować ryż (najlepszy będzie długoziarnisty). Podczas gotowania ryżu wstawić napęczniałą soczewicę, po jej ugotowaniu nie wylewać wywaru! Ugotowaną soczewicę zmielić np. w maszynce do mięsa. Zeszklić pokrojoną drobno cebulę. Do zmielonej soczewicy dodać ugotowany ryż oraz przyprawy do smaku (zalecam sporo kminku), wymieszać. Dodać trochę wywaru z soczewicy i zeszkloną cebulkę, ponownie wymieszać. Gotować – dusić na wolnym ogniu przez około 10-15 minut. Podawać ze świeżą natką lub koperkiem.

Tu libijska odmiana zupy soczewicowej zimowej z grzankami z chleba

Soczewica pieczona

Ugotowaną soczewicę wymieszać z cebulą, czosnkiem, orzechami, mąką z pełnego przemiału, olejem, przyprawami. Piec godzinę, polać sosem pomidorowym albo keczupem.

Zimowa zupa z soczewicy

  • 1 szklanka brązowej soczewicy
  • 1/2 szklanki gęstej śmietany kremowej
  • 2 pietruszki
  • 2 marchewki
  • 1/2 selera
  • 3 ziemniaki
  • 1 łyżka masła
  • sól
  • pieprz
  • majeranek
  • 2 liście laurowe
  • ziele angielskie

Soczewicę dokładnie umyj, zalej 1 litrem wody, dodaj masło, liście laurowe, ziele angielskie i gotuj 15 minut na dużym ogniu. W tym czasie umyj i obierz warzywa. Pietruszki, marchewki i seler pokrój w drobną kostkę, ziemniaki zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Wrzuć do garnka pokrojone w kostkę warzywa i gotuj znowu 15 minut, już na trochę mniejszym ogniu. Cały czas uzupełniaj wodę w garnku. Teraz włóż do garnka utarte ziemniaki i gotuj jeszcze 10 minut. Kiedy ziemniaki będą miękkie, wyjmij z garnka połowę warzyw i soczewicy (jeżeli chcesz, aby zupa była bardzo gęsta, to więcej), dodaj do nich odrobinę wywaru z garnka i zmiksuj dokładnie. Wymieszaj z resztą zupy, dodaj śmietanę. Dopraw do smaku solą, pieprzem i majerankiem.

Kotlety z soczewicy I

  • 2 szklanki płatków owsianych
  • 1 szklanka soczewicy zielonej
  • 2 sztuki cebuli
  • 2 łyżki stołowe kiełków pszenicy
  • bułka tarta
  • olej

Płatki owsiane zalać wodą i odstawić do napęcznienia, czyli na 15 minut. Namoczyć soczewicę, po napęcznieniu odcedzić i ugotować do miękkości. Pokrojoną drobno cebulę zeszklić na oleju (nie spalić!). Ugotowaną soczewicę rozdrobnić widelcem, lub jeśli ktoś dysponuje techniką – przemielić. Napęczniałe płatki odcedzić, dodać soczewicę, cebulę i posiekane kiełki. Dodawać bułkę tartą do uzyskania zwartej masy. Rozgrzać olej, formować kotlety, można je przed smażeniem obtoczyć w bułce tartej.

Kotlety z soczewicy II

  • 1 szklanka ugotowanej soczewicy
  • 2 łyżki oleju tłoczonego na zimno
  • 2 ząbki czosnku
  • 1/4 szklanki mąki razowej
  • majeranek
  • 1 cebula
  • bazylia
  • sól
  • bułka tarta

Soczewicę ugotować, cebulę pokroić w kostkę i poddusić na patelni. Połączyć oba składniki, a następnie zmielić w maszynce. Do masy dodać pół szklanki wody i mąkę. Formować kotleciki, obtaczać w bułce tartej i smażyć na oleju.

Kotlety z soczewicy III

  • 20-25 dag soczewicy
  • 1 cebula
  • bułka tarta
  • 1 jajko
  • sól
  • pieprz
  • jarzynka

Soczewicę namoczyć około 20 minut w zimnej wodzie, po czym ugotować do miękkości. Potem przekręcić przez maszynkę. Cebulę pokroić w kostkę i zezłocić na patelni, oczywiście z dodatkiem jakiegoś tłuszczu. Soczewicę, cebulkę (bez tłuszczu ze smażenia), jajko wymieszać, przyprawić do smaku i dodać tyle bułki tartej żeby nie było za rzadkie Uformować z masy kotlety (z takiej porcji wychodzi około 6-7 kotletów), obtoczyć w bułce tartej i smażyć na rozgrzanym tłuszczyku aż się zrobi chrupiąca skórka.

soczewica z Czarnego Lądu po Dolnomedirsku (dolnoegipsku albo etiopsku)

Soczewica w sosie czosnkowym po etiopsku

  • 1,5-2 szklanek zielonej soczewicy
  • łyżki oliwy lub sklarowanego masła
  • 4 mięsiste dojrzałe pomidory
  • 3-4 ząbki czosnku
  • 1 strączek łagodnej papryki chili
  • sok z cytryny
  • odrobina sproszkowanej ostrej chili
  • pieprz
  • sól

Soczewicę starannie wypłucz, zalej litrem wrzącej wody, przykryj i odstaw na 30-40 minut. Spęczniałe ziarna odcedź, po czym ponownie włóż do pustego garnka i zalej taką ilością wrzącej, lekko posolonej wody, by były lekko przykryte. Postaw garnek na niedużym ogniu i gotuj, aż będą miękkie, co trwa 15-20 minut. Wtedy zdejmij z ognia i ewentualnie odcedź nadmiar wody. Czosnek drobniutko posiekaj, pomidory na chwilę zanurz we wrzącej wodzie, obierz i pokrój w kostkę. Papryczkę drobniutko posiekaj, usuwając wcześniej gniazdo nasienne. Na patelni rozgrzej oliwę lub masło, włóż czosnek i smaż, mieszając, aż się zrumieni. Następnie dodaj papryczkę chili oraz pomidory, duś razem chwilkę. Przypraw do smaku sokiem z cytryny, sproszkowaną papryką, solą i pieprzem. Teraz dodaj ugotowaną soczewicę i duś, mieszając, przez kilka minut. Podawaj jako samodzielne danie obiadowe.

Źródło: kuchnia.gazeta.pl

Soczewica z nektarynkami

  • 250 g soczewicy zielonej
  • liść laurowy
  • ziele angielskie
  • kostka rosołowa
  • pół szklanki słonecznika
  • 3 jajka
  • 2 nektaryny świeże lub pół puszki brzoskwiń z syropu
  • 100 ml śmietany ukwaszonej
  • 50 ml ketchupu
  • 2 łyżki majonezu
  • łyżka przyprawy magii do zup
  • sól, pieprz

Gotuje soczewicę 15-20 minut w osolonej wodzie z kostką rosołową, liściem laurowym, zielem angielskim i pieprzem. Po ugotowaniu przelewam na sitku zimną woda, wyjmuje liść i ziele. Jajka smażę na suchej patelni (bez tłuszczu!) bez przypraw, roztrzepując je cały czas rózgą. Powstaną suche „wiórki” jajeczne – powinny być małe. Słonecznik podsmażam na patelni również bez tłuszczu, cały czas mieszając, aby się nie przypalił. Odstawiam słonecznik do odparowania i ostygnięcia na kilka minut, a jaja wrzucam do soczewicy mieszając. Nektaryny (lub brzoskwinie) należy obrać, wypestkować (osaczyć) i potarkowac na grubych oczkach na tarce. Wrzucamy odsączone do soczewicy, dosypujemy słonecznik, dodajemy śmietanę, ketchup, przyprawę do zup, majonez i doprawiając do smaku mieszamy. Pozostawimy na noc w lodowce – słonecznik odda wtedy smak.

Kotlety z soczewicy i fety

  • rozgotowana czerwona
  • soczewica
  • ser typu feta
  • 2 jaja
  • bułka tarta
  • natka pietruszki
  • oliwa do smażenia
  • sól
  • pieprz

Składniki wymieszałam w miare dokładnie, formowałam kotlety i smażyłam na patelni.

Przepiękny kotlet z soczewicy który równoważy brak wszystkich innych zdjęć kotletów

Kotlety z soczewicy i orzechów

  • 3/4 szklanki soczewicy
  • 1 duża cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 mały seler naciowy
  • szklanka orzechów
  • 2 łyżki oliwy
  • 2 łyżki mąki pszennej razowej

Ugotować soczewicę w 1,5 litra wody pod przykryciem w czasie 30 minut. Podsmażyć cebulę i czosnek na łyżce oliwy. Ugotowaną soczewicę zmieszaną z cebulką, pokrojonym selerem naciowym i orzechami przekręcić przez maszynkę. Formować małe kotleciki, obtaczać w mące i smażyć na rozgrzanej oliwie.

Gołąbki (tołma) z soczewicy w liściach winorośli

  • 30 g soczewicy
  • 15 g kaszy manny
  • 20 g cebuli
  • 20 g oleju słonecznikowego
  • 10 g suszonych moreli
  • 10 g żółtych śliwek
  • 10 g rodzynek
  • 50 g liści winorośli
  • kolendra, mięta, cząber, pietruszka
  • sól, pieprz

Soczewicę ugotować i odcedzić. Mannę ugotować. Śliwki sparzyć wrzątkiem i po wyjęciu pestek drobno pokroić. Cebulę pokroić i usmażyć na oleju. Wszystkie te produkty oraz umyte rodzynki i drobno pokrojoną zieleninę wymieszać, posolić i popieprzyć. Świeże liście winorośli sparzyć wrzątkiem, a następnie usunąć grube łodygi. Na liście winorośli (3-4) kłaść przygotowany farsz po ok. 50-60 g i zawijać jak kopertę. W garnku ułożyć rzędami gołąbki, obłożyć morelami (uprzednio umytymi), zalać wodą tak, by ledwie przykryła produkty, dodać oleju i położyć na nie odwrócony talerzyk. Garnek przykryć pokrywką i na słabym ogniu dusić potrawę do miękkości. Następnie wyłożyć gołąbki na półmisek i posypać zieloną pietruszką. To danie można też przygotowywać, używając liści świeżej lub kwaszonej kapusty.

Kotlety z soczewicy i ryżu

Ugotować soczewicę i ryż, połączyć z pokrojonymi pieczarkami, cebulą, przyprawić, piec w piekarniku.

Sojenica (Soja)

 

 

Soja warzywna, inaczej nazywana soją owłosioną lub po prostu soją zwyczajną (Glycine max L./Merr.) jest gatunkiem rośliny jednorocznej z rodziny bobowatych. W Japonii nazywana jest „mięsem z pól”, a w Chinach „żółtym klejnotem” lub „królową wszystkich roślin”. Jako święta roślina zajmuje szczególne miejsce w kuchni narodowej tych krajów. Pochodzi z południowo-wschodniej Azji, gdzie była uprawiana już 3000 lat p.n.e. Pierwsi nauczyli się ją wykorzystywać Chińczycy, w Japonii ziarna soi pojawiły się o wiele później – na początku naszej ery. Dla Europy nasiona soi, wraz z zastosowaniem, odkrył w XVII wieku niemiecki uczony i podróżnik Engelbert Kaempfer, będący „na placówce” w Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej w Japonii. W Europie i Stanach Zjednoczonych w połowie lat 30 – tych soję zaczęto wykorzystywać do produkcji pasz zwierzęcych i oleju jadalnego, zaś w latach 60 – tych na skutek zwiększonego zapotrzebowania na nowe, wartościowe źródła białek rozpoczęto produkcję mąki sojowej, grysiku, kaszy oraz koncentratów białka sojowego. Obecnie 45% areału jej upraw znajduje się w USA, skąd pochodzi około 55% światowej produkcji. Pozostali najwięksi producenci soi to: Brazylia, Argentyna, Chiny oraz Indie i tereny byłego ZSRR. W Europie na największą skalę uprawia się ją w Rumunii. W Polsce jest rzadko uprawiana, gdyż wymaga dużo ciepła i stałych umiarkowanych opadów. Na niewielką skalę uprawiane są odmiany dostosowane do naszego klimatu.

Soja jest roczną rośliną strączkową o białych lub liliowych kwiatach, silnie rozgałęzioną, o gęsto owłosionych listkach, dorastającą do 20-180 cm. Na roślinie zawiązuje się około 30-40 długich, szorstkich strąków, w których znajduje się 1-4 małych, owalnych nasion. Nasiona soi mają różną wielkość i różną barwę: żółtą, brunatną, zieloną, czerwoną, czarną, nieraz są nakrapiane lub plamiste. Zawierają bardzo dużo białka (nawet do 40%), które jest pełnowartościowe, a jego skład aminokwasowy jest najbardziej, spośród produktów roślinnych, zbliżony do białka mięsa. Oprócz dużej ilości białka roślina ta jest źródłem węglowodanów i tłuszczów (nawet do 20%), w tym najzdrowszych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Stąd suche ziarna soi są nieco bardziej kaloryczne od ziaren grochu czy fasoli: 100 g suchych ziaren soi dostarcza 385 kcal, a grochu i fasoli – 290 kcal. Spośród witamin (A, PP, E) na uwagę zasługuje dość duża zawartość witamin z grupy B (witamina B1 w ilości 0,690 mg/100 g produktu, B2 – 0,189 mg/100 g produktu, a witamina B6 – 0,81 mg/100 g produktu). Porcja 100 g suchych nasion soi jest również doskonałym źródłem potasu (2132 mg), żelaza (8,9 mg), wapnia (240 mg), magnezu (216 mg) i fosforu (743 mg). Ziarna soi są także obfitym źródłem węglowodanów, lecytyny (wzmacniającej układ krwionośny i układ nerwowy), genisteiny (zapobiegającej nowotworom), flawonoidów, fito estrogenów (roślinnych hormonów, które łagodzą zaburzenia hormonalne oraz pomagają w profilaktyce chorób nowotworowych i krążenia) i błonnika (o. 10%).

Soja zawiera także specjalne substancje przeciwdziałające utlenianiu, co zapobiega jełczeniu tłuszczu w nasionach i w surowym oleju. Jest produktem bezglutenowym o właściwościach antymiażdżycowych, podwyższających odporność organizmu. Polecana jest starszym kobietom, gdyż łagodzi objawy menopauzy, nie powodując skutków ubocznych. Wpływa też na obniżenie poziomu cholesterolu i zwiększenie masy kostnej.
Ziarna soi od tysięcy lat są podstawowym składnikiem kuchni orientalnej. Jest smaczna i można ją wkomponować do swojego jadłospisu pod różnymi postaciami dla zróżnicowania swojego codziennego odżywiania. W kulinariach chińskich stosuje się zarówno nasiona, jak i kiełki. Z ziaren soi można robić pasty, zupy, kotlety, pulpety, risotto itp. Można z niej sporządzać różnego rodzaju pasztety do pieczywa ciemnego, farsze do pierogów czy naleśników oraz sałatki. Kiełki, mimo że są trudne do uprawy, są bardzo chrupkie i delikatne. Dodaje się je głównie do sałatek oraz innych potraw smażonych w woku.


Soja ma też wszechstronne zastosowanie w przetwórstwie. Jest najważniejszą na świecie rośliną oleistą. Z tłoczenia ziaren soi otrzymuje się olej sojowy, który używa się go głównie do smażenia, wyrobu ciast i produkcji margaryny oraz jako przyprawę. Olej sojowy charak¬teryzuje się łagodnym smakiem i zapachem, zawiera dużo niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Jest zalecany w diecie przeciwmiażdżycowej, gdyż obniża poziom cholesterolu we krwi. Olej sojowy jest odpowiedni również do przyrządzania majonezów, sałatek i surówek.

Ze sfermentowanych ziaren soi powstaje pasta sojowa. Można spotkać jej różne odmiany np. ostrą pastę sojową, słodką pastę sojową czy pastę z żółtej soi. Stosuje się ją jako przyprawę np. do sosów. Inną przyprawą powstałą ze sfermentowanych ziaren soi i pszenicy jest sos sojowy. Należy on do najczęściej stosowanych przypraw na świecie. Został sprowadzony do Europy w XVII wieku przez Holendrów. Otrzymuje się go w wyniku poddania fermentacji ziaren soi i pszenicy. Ma on dwie odmiany. Jasny sos sojowy (japoński), łagodniejszy i słodszy, idealnie nadaje się do delikatnych potraw smażonych, sosów i zup. Natomiast ciemny sos sojowy (chiński) jest bardziej aromatyczny, słony i ostry, często dodaje się go do mięs, a także do dań, aby nadać im odpowiedni aromat i kolor. Z ziaren soi produkuje się też makaron, kaszę i mąkę sojową z której piecze się ciasta oraz chleb. Prażone nasiona stosuje się przy wyrobie ciast i słodyczy.

Z namoczonych w wodzie, a następnie rozdrobnionych ziaren sojowych otrzymuje się mleko sojowe. Jest ono bogate w białko oraz witaminy z grupy B, zawiera jednak mniej wapnia i witaminy D niż zwykłe mleko krowie. Z mleka sojowego w procesie koagulacji (cząsteczki białka łączą się w większe skupienia, tworząc skrzep) otrzymuje się serek tofu. Ma on łagodny smak, dlatego może być wykorzystywany do przyrządzania wielu różnych potraw. Pod wpływem dodanych przypraw może uzyskiwać zupełnie odmienny smak. Istnieje kilka gatunków tofu. Dwa najbardziej popularne to: tofu twarde, które nadaje się do gotowanych potraw, oraz tofu miękkie, mające śmietankową konsystencję. Zmiksowanym tofu można wzbogacać sosy, farsze, zupy, a nawet desery. Do kremowego można dodać jagody, maliny lub inne owoce, tworząc desery. W krajach wschodnich wyrabia się też sery tempeh oraz miso.
Preparaty z soi dodawane są do różnych przetworów dla podniesienia ich wartości odżywczych. Kaszę, mąkę sojową, a także koncentraty białkowe oraz izolowane białko sojowe wykorzystuje się jako domieszkę objętościową w produktach mięsnych oraz substytutach mięsnych. W sprzedaży jest także wiele gotowych półproduktów sojowych jak kotlety czy gulasz, które można przyrządzać według własnego gustu. Można też kupić sojowe kiełbaski, pasztet, pulpety czy flaki. Można więc powiedzieć, że soja ma zastosowanie uniwersalne.

Proste przepisy na dania z soi i jej przetworów:


Kotlety sojowe:


Składniki: 1 szklanka soi, 1 cebula, 2 ziemniaki, 2 ząbki czosnku, 1 jajko, majeranek, sos sojowy, bazylia, otręby pszenne, kminek, olej, ziarna sezamu, sól i pieprz do smaku.
Przygotowanie: Soję wypłukać i namoczyć na 8-12 godzin. Odcedzić i ugotować w świeżej wodzie do miękkości. Odcedzić i zmielić wraz z ugotowanymi ziemniakami. Dołożyć drobno posiekaną i podduszoną na oleju cebulę, jajko oraz sól i przyprawy. Gdyby masa była za rzadka, dodać trochę zarodków lub otrąb pszennych. Formować nieduże kotleciki i obtaczać w otrębach, sezamie lub bułce tartej. Smażyć na gorącym oleju.

Penne z soją i pesto


Składniki: ½ cebuli, 5 pomidorów koktajlowych, ½ kubka soi, 1 kubek makaronu penne, 4 łyżki pesto, oliwa z oliwek, sól do smaku.
Przygotowanie: Połowę średniej wielości cebuli zeszklić na łyżce oliwy z oliwek. Ugotować kubek makaronu penne. Pół kubka moczonej przez noc i ugotowanej soi wmieszać z cebulą na patelni. Pomidory koktajlowe pokroić w połówki i wrzucić na patelnię. Makaron po ugotowaniu odcedzić i przełożyć do soi i cebuli. Dodać do wszystkiego pesto i wymieszać. Przyprawić według uznania.

Rożki z soją w cieście francuskim

Składniki: 10 dag soi, 1 marchewka, 1 ziemniak, 1 cebula, 2 łyżki masła, 20 dag ryżu, 1 łyżka rodzynek, 2 szklanki bulionu warzywnego z kostki, sól, pieprz, kminek, cynamon, kurkuma, mrożone ciasto francuskie, 2 łyżki mleka.
Przygotowanie: Namoczoną przez noc soję zalać świeżą wodą i gotować ok. 1 godz. Marchewkę i ziemniaka pokroić w drobną kostkę, cebulę posiekać i zeszklić na rozgrzanym w rondlu maśle. Dodać opłukany ryż, marchewkę, ziemniaki i rodzynki, ciągle mieszając. Smażyć ok. 5 min. Wlać bulion, dodać soję, przyprawić do smaku. Gotować pod przykryciem na małym ogniu, od czasu do czasu mieszając, aż płyn zostanie wchłonięty. Rozmrozić ciasto, rozwałkować na placek grubości 3 mm, pokroić na kwadraty o boku 15 cm. Na każdy nakładać porcję farszu i zlepiać brzegi, formując rożki. Posmarować je mlekiem i piec ok. 30 min. w temp. 220°C.

Sałatka z kiełkami soi

Składniki: mała kapusta pekińska, 10 dag kiełków soi, 2 dymki ze szczypiorkiem, 3 łyżki oleju sojowego, 2 łyżki jasnego sosu sojowego, 2 łyżki miodu, 3 łyżki octu winnego.
Przygotowanie: Kapustę oczyścić z wierzchniej warstwy liści, opłukać, osuszyć i pokroić w paseczki. Dymkę ze szczypiorkiem pokroić w krążki. Kiełki sparzyć na sicie. Z oleju, octu, sosu i miodu przygotować gładki sos. Składniki sałatki wymieszać z sosem.

Makaron z akcentami sojowymi

Składniki: 80 g makaronu orkiszowego, pół bakłażana, pół średniej cebuli, 60 g kiełków soi, 30 g wędzonego tofu, 30 g naturalnego tofu, kilka różyczek brokułu, sos sojowy, olej sezamowy, kurkuma, chilli cayenne, sól, pieprz.
Przygotowanie: Makaron ugotować al dente. Pokroić cebulę w plasterki, a bakłażana i tofu w kostkę. Rozgrzać na patelni niewielką ilość oleju sezamowego i podsmażyć na nim przygotowane składniki. Doprawić kukrumą i chilli, dokładnie wymieszać. Odcedzony makaron wrzucić do przyrumienionego tofu, cebuli i bakłażana. Podgrzewać przez kilka min, doprawiając sosem sojowym, solą i pieprzem. Dodać kiełki i brokuły. Wymieszać i dusić ok. 2-3 min.

Na zdjęciu soja po grecku- przepis gdzieś w internecie, ale wygląda niczego sobie

Pomidorowy pasztet sojowy


Składniki: 250 g soi, szczypta tymianku, pół małego patata (lub marchewki), szczypta kminku, 1 duży liść laurowy, 2 ziarna ziela angielskiego, 1/2 łyżeczki łagodnego curry, szczypta oregano, kilka kropli soku z cytryny, 1/2 łyżeczki majeranku, sól czosnkowo-cebulowa, ½ dużej cebuli, pieprz, 2 czubate łyżki koncentratu pomidorowego, 2-3 spore szczypty majeranku, olej.
Przygotowanie: Soję namoczyć na noc w dużej ilości zimnej wody (trzy razy wyższej niż poziom soi). Soję, marchewkę, liść laurowy, ziele angielskie, curry, oregano, tymianek i kminek zalać ok. ½ l wrzątku. Gotować do miękkości, ok. 2 godz. Odcedzić na durszlaku, wyjmując ziele i liść laurowy. Przełożyć z powrotem do rondla, polać kilkoma łyżkami oleju, dodać 1/2 dużej cebuli pokrojonej w kostkę i zeszklonej na oleju, wymieszać. Posypać sporą ilością pieprzu, 2 szczyptami chilli lub pieprzu cayenne, 1/2 łyżeczki łagodnego curry i wymieszać. Dodać 1/2 łyżki soli czosnkowo-cebulowej i miksować dodając 2 czubate łyżki koncentratu pomidorowego, 2-3 spore szczypty majeranku. Masa stanie się nieco sucha i gęsta, miksować dalej dolewając po trochu olej, do uzyskania gładkiej konsystencji. Przełożyć do szklanego naczynia z pokrywką. Można przechowywać w lodówce do ok. 10 dni.

Zupa meksykańska


Składniki: 1/2 kg mięsa mielonego, 2 duże cebule, puszka fasoli czerwonej, puszka kukurydzy, soja lub kiełki sojowe, 3 ząbki czosnku, koncentrat pomidorowy (mały słoiczek), pół posiekanej papryczki chili, 1 litr bulionu, 2 łyżki majeranku, sól, pieprz do smaku.
Przygotowanie: Cebulę i czosnek zeszklić na oliwie, dodać mięso mielone i smażyć mieszając. Dodać koncentrat pomidorowy, wymieszać i chwilę smażyć, po czym wlać bulion. Gotować do chwili aż mięso będzie miękkie. Dodać fasolę, kukurydzę soję lub kiełki oraz papryczkę chili, wymieszać i gotować razem ok. 15 min. Dodać majeranek i doprawić do smaku solą i pieprzem. Podawać na gorąco z bagietką i/lub kukurydzianymi tortillami.

Zupa chińska z makaronem sojowym


Składniki: 2 podwójne piersi kurczaka, 4 łyżki oleju, opakowanie mrożonej chińskiej mieszanki warzywnej, 2 l bulionu drobiowego z kostki, pieprz, sos sojowy, imbir, 15 dag makaronu sojowego, łyżka siekanej natki pietruszki.
Przygotowanie: Mięso kurczaka oczyść i pokroić na cienkie paseczki. Partiami obsmażyć na chrupiąco, na 2 łyżkach oleju, przełożyć do rondla. Rozgrzać resztę oleju, podsmażyć na nim mrożone warzywa i dodać do mięsa. Zalać bulionem i wymieszać. Całość zagotować i dusić pod przykryciem ok. 5-6 min. Przyprawić do smaku pieprzem, sosem sojowym i imbirem. Makaron sojowy przygotować według przepisu na opakowaniu i wymieszać z zupą. Posypać natką pietruszki.

Tofu z soją i sezamem


Składniki: 350 g tofu, 400 g gotowego sosu chińskiego z soją i sezamem, 2 cebule dymki, 2 rozgniecione ząbki czosnku.
Przygotowanie: Tofu pokroić w 1 cm kostkę. Następnie przesmażyć je z cebulą i czosnkiem na rozgrzanym oleju przez ok. 1 min. Dodać sos chiński z soją i sezamem, gotować przez 5 min. Podawać na ciepło z ryżem lub makaronem sojowym.

Wiosenny twarożek z tofu

Składniki: 20 dag serka tofu, dymka ze szczypiorkiem, 4 rzodkiewki, ogórek, 2 kromki razowego pieczywa lub pumpernikla, mięta (może być suszona), sól, pieprz.
Przygotowanie: Serek tofu rozdrobnić widelcem. Warzywa umyć, osuszyć. Dymkę drobno posiekać, rzodkiewkę pokroić w półplasterki, a 1/3 ogórka w średniej wielkości kostkę. Pokrojone warzywa wymieszać z rozdrobnionym tofu. Podawać z razowym pieczywem. Resztę ogórka zmiksować wraz ze skórką. Masę doprawić do smaku posiekaną świeżą lub suszoną miętą i ewentualnie szczyptą soli oraz pieprzu. Można rozcieńczyć wodą mineralną. Przelać do szklanki.

Amrakhand

Składniki: 3 szklanki zmielonego serka tofu, 3 łyżki cukru pudru, 1 dojrzale mango, 1,5 łyżeczki mielonego kardamonu, 3 łyżki wody różanej, szczypta szafranu, garsć orzechów pistacjowych, 1 mango.
Przygotowanie: Tofu wymieszać dokładnie z cukrem pudrem i mielonym lub utłuczonym w moździerzu kardamonem. Szafran namoczyć w wodzie różanej, a mango zmiksować na mus. Jogurt wymieszać z musem i wodą różaną z szafranem. Wlewać do pucharków na przemian z warstwą pokrojonego w kostki mango. Ozdobić plasterkami mango i posiekanymi pistacjami. Podawać schłodzone.

 Zielona zupa z fantastycznej zmysłowej strony Zmysły w kuchni (zobacz co tam się dzieje – ekstaza estetyczna)

Zielona zupa z soją i brukselką

Składniki

2 cebule
1 por
4 ząbki czosnku
niewielka cukinia
1/2 kg brukselki
1 szklanka ziarna soi
3 kostki bulionowe warzywne
przyprawy,oliwa,woda

Na niewielkiej ilości oliwy lub oleju podsmażyc pokrojoną w kostkę cebulkę.

Gdy cebulka się zeszkli,po kolei dodawac pokrojony w talarki por, pokrojony w talarki czosnek, pokrojoną w kostkę wcześniej obraną i wydrążoną z pestek cukinię.

Poddusic wszystko razem, zalac wodą, dodac kostki bulionowe.

Brukselkę obrac z pierwszej warstwy liści, pokroic w cząstki i wraz z ziarnem soi dosypac do gotującej się zupy.

Przyprawic według gustu (mogą byc zioła prowansalskie,odrobina jasnego sosu sojowego,curry, a z uwagi na kapuściane właściwości brukselki trochę majeranku).

Gotowac około godziny, tak żeby ugotowała się soja (i tak pozostanie lekko twarda).

Zupa bogata jest w białko (soja) i witaminy, no i oczywiście jest dietetyczna.

Soja z warzywami

100g moczonej przez noc soi
1 łyżka oleju
1/4 łyżeczki chilli lub ostrej papryki
1/4 łyżeczki mielonego imbiru
1 ząbek czosnku
1 cebula
0,5 kg pieczarek
1 średni seler
3-4 marchewki
łyżka mąki ziemniaczanej
łyżka wina
łyżka sosu sojowego
300 ml wywaru z gotowania soi
sól i pieprz

1. Namoczoną soję odcedzić i zalać dużą ilością świeżej wody, ugotować (uwaga! soja wymaga długiego gotowania, nawet do dwóch godzin!), odcedzić zachowując wywar.

2. W dużym garnku o grubym dnie rozgrzać olej, smażyć na nim chilli, czosnek, imbir 2 minuty, dodać warzywa pokrojone, dolać troszkę wody, żeby się nie przypaliły i dusić na małym ogniu.

3. Mąkę wymieszać z winem, sosem sojowym, wywarem z soi, wlać do uduszonych warzyw, dodać ugotowana soje i dusić jeszcze około 15 minut, doprawić do smaku, podawać na gorąco.

Gołąbki z soi

 

soja  –  ziarna , ewentualnie soja która jest już  gotowa /w sprzedaży na wagę lub w pudełkach- kotlety sojowe/ ”

ryż –
ewentualnie płatki ryżowe / w przypadku jak dodajemy płatki nie należy ich oddzielnie gotować łączyć bezpośrednio z soją i przyprawami/

przyprawy sól pieprz cebulka, jak ktoś lubi czosnek

kapusta włoska

można dodac pieczarki

Ziarna soi ugotować na miękko odcedzić zemleć w maszynce od mielenia mięsa

ja  osobiście używam gotową soję, która jest dostępna w sklepach, / kotlety sojowe/

Otóż moczę tę soję następnie w kostce rosołowej obgotowuję do miękkości
jak ostygnie przez maszynkę od mięsa skręcić

ryż w torebce ugotować, też gotuję  w  wodzie z rozpuszczoną kostką rosołową

cebulkę podsmażyc na oleju sojowym /zarumienić lekko/

ryż łączę ze zmieloną soją dodaję przyprawy sól pieprz cebulke podsmażoną

kapustę włoską odparzyć/zakwszam lekko wodę octem w której odparzam kapustę, aby liście kapusty nie były bardzo „rozmiękłe”/

może być też kapusta biała

zawijam farsz z soi i ryżu wraz z przyprawami w liście kapusty układam w garczku zalewam tą wodą w której obgotowana była soja dodaję marchewkę seler pietruszkę startą na dużych oczkach tartki od jarzyn i duszę pod przygryciem około 30 min dodać przecier pomidorowy do sosu w której były duszone gołąbki polewamy nim gołąbki i gotowe

ostatnio zmodyfikowałam swój wymyslony przepis dodałam pieczarki które po umyciu podsmażyłam na oleju wraz z cebulka – pycha

danie na postne dni oczywiście z ziemniakami

Soja z grzybami

Składniki:
• opakowanie kotletów sojowych
• 1/2 kg. grzybów
• cebula
• olej
• 1/2 szklanki śmietany
• 2 ząbki czosnku
• 2 jajka
• sól
• pieprz
• 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
• 2 łyżki posiekanego koperku

Przygotowanie
Soję ugotować w/g przepisu na opakowaniu. Grzyby drobno poszatkować. Cebulę posiekać i zeszklić na oleju. Dodać grzyby, posolić, skropić wodą i dusić pod przykryciem do miękkości. Dodać śmietanę. Czosnek drobno posiekać , wymieszać z soją i oprószyć pieprzem. Wyłożyć na półmisek i polać sosem grzybowym i posypać zieleniną i posiekanymi na drobno ugotowanymi jajkami. Podawać z surówkami.

Sałatka ziemniaczana z kiełkami soi

40 dag ziemniaków
1 czerwona cebula (10 dag)
25 dag kiełków soi
1/2 łyżeczki kminku
sól

Sos:
1 łyżka musztardy
1/2 łyżeczki sproszkowanego imbiru
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżka mleka skondensowanego
6 łyżek jogurtu naturalnego

Ziemniaki należy umyć, ugotować w łupinach razem z kminkiem. Następnie ostudzić, obrać i pokroić na cienkie plasterki.

Cebulę obrać i pokroić w drobną kostkę. Kiełki soi opłukać, osączyć na sitku. Dodać razem z cebulą do ziemniaków. Posolić i wymieszać.

Musztardę zmieszać z sokiem cytrynowym, mlekiem, jogurtem i imbirem.

Sałatkę polać sosem i ostrożnie wymieszać.

Zdjęcie i komentarz do niego pochodzą z: Milaparila Otulina Łyskogór (Gór Świętokrzyskich – zobacz).  Stare odmiany zbóż Stare gatunki zbóż które można spotkać w świętokrzyskim: Orkisz, pszenica Wysokolitewka, jęczmień wielorzędowy. Orkisz jest uprawiany w Jasieniu od lat ze względu na ubogie gleby wapienne które sprzyjają tej uprawie.

Ważna sprawa ORKISZ

W sklepach  ze zdrową żywnością dostaniemy produkty na bazie orkiszu. Wybór produktów z orkiszu jest szeroki, można kupić ziarno, kaszę, mąkę, pieczywo, makaron, płatki, otręby, syrop a nawet kawę z orkiszu. Z powodu drogiej uprawy nie jest to zboże tanie i wyroby z niego nie należą do tanich, jednak na zdrowiu nie powinniśmy oszczędzać (jeśli to tylko możliwe)



Orkisz to  nazwa właściwa dla podgatunku pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum). Pszenica ta ma luźny kłos i łamliwą osadkę. Orkiszem również nazywa się jęczmień dwurzędowy (Hordeum distichon). Występuje w formie nagiej, czyli takiej gdzie plewki są nie zrośnięte z ziarnem.
Jest to stary gatunek zboża. Już w czasach starożytnych był znany, ceniony i częściej uprawiany niż obecnie. Na Bliskim Wschodzie uprawiali go Izraelici, a w Europie Germanie i Rzymianie. Ci ostatni uznawali orkisz za pokarm dający siłę, spożywany był przez gladiatorów i zawodników igrzysk. Wcześniej ponoć znany był na Kaukazie i w Mezopotamii.
W XII wieku właściwości tego zboża rozpropagowała przeorysza klasztoru Benedyktynów Hildegarda z Bingen, wizjonerka i uzdrowicielka. Mniszka uważała, że orkisz jest najlepszym ziarnem zbożowym, działa rozgrzewająco i natłuszczająco i jest bardziej wartościowy niż inne ziarna. „Orkisz prowadzi do dobrej krwi, daje rozluźniony charakter i cnotę zadowolenia. Daje człowiekowi mocne mięśnie i zdrową krew, szczęśliwy umysł i pogodną duszę. Orkisz pozwala rosnąć mięśniom, troszczy się o prawidłowe wytwarzanie krwi oraz o dobre samopoczucie.” – uważała przeorka klasztoru Benedyktynów.

Orkisz w jakiejkolwiek formie, czy jako chleb czy też jako potrawa gotowana, jest dobry i wspomaga trawienie.Dzięki współczesnym badaniom naukowym dziś już wiemy, że w porównaniu z innymi zbożami, orkisz posiada optymalną zawartość jakościową i ilościową wszystkich składników – wysokowartościowego białka (o innej strukturze, niż pszenica), węglowodanów, nienasyconych kwasów tłuszczowych, soli mineralnych, pierwiastków śladowych (żelazo, magnez, fosfor, wapno), elektrolitów, witamin (wit. A, E, D, B1, B2, B6).Zawiera w wysokiej ilości, niespotykanej w innych produktach, Thiocyanat (rodanid) – ważny element wzmacniający i odpowiednio budujący system immunologiczny, naturalny czynnik wzrostu komórek nerwowych, krwi, tkanek kostnych i ciał odpornościowych. Badania naukowe dowiodły, że właśnie dzięki wysokiej zawartości tego elementu, orkisz zapobiega powstawaniu w organizmie człowieka komórek nowotworowych, działa antyalergicznie, przeciwzapalnie, wzmacnia serce i system nerwowy, podnosi witalność, zmniejsza poziom cholesterolu we krwi, zapewnia lepszą budowę tkanki mięśniowej, wpływa na poprawienie nastroju.

Dzisiaj cudowne właściwości orkiszu są odkrywane na nowo. Powraca on do łask dzięki wielorakim zaletom. Część z tych zalet stało się tematem badań naukowych i zostały one potwierdzona doświadczalnie. Badania nad orkiszem trwające trzydzieści pięć lat prowadzili naukowcy w różnych krajach. Odkryli, oni że najwartościowsze składniki znajdują się, nie tak jak w znanych nam dotychczas gatunkach zbóż, w łusce, ale w ziarnie wewnętrznym. Wykryli w nim obecność rodanidu, substancji biologicznie czynnej, która jest naturalnym antybiotykiem występującym w ślinie, krwi i mleku kobiecym. Chroni ona karmione dzieci przed infekcjami, wzmacnia układ odpornościowy, wspomaga procesy krwiotwórcze, przyrost ciała, zapobiega nieprawidłowemu przebiegowi ciąży. Według naukowców systematyczne stosowanie diety orkiszowej wzmacnia, regeneruje wszystkie narządy i układy w organizmie, przywraca zdrowie. Orkisz jest przydatny w leczeniu wielu schorzeń. Wskazany dla chorych po zawale serca. Wzmacnia narządy zmysłów, a także spowalnia procesy ich starzenia się. Ponadto stanowi znakomite pożywienie dla osób wyczerpanych, niedożywionych, wcześniaków i chorowitych niemowląt.

orkisz jest uniwersalnym środkiem sprawdzającym się wręcz doskonale przy leczeniu czy wspomaganiu leczenia oraz profilaktyce wszelkich chorób. Tysiącom ludzi przyniósł siłę i zdrowie w sytuacjach, wydawałoby się, bez wyjścia. Ze względu na swoje wielokierunkowe działanie polecany jest wszystkim, szczególnie zaś w następujących chorobach i dolegliwościach:

  • spadek odporności, zmęczenie, spadek wydolności organizmu;
  • nowotwory, choroby reumatyczne (również w profilaktyce);
  • ryzyko zawału, udaru,
  • choroby serca i układu krążenia;
  • podwyższony poziom cholesterolu we krwi;
  • utrudniona przemiana związków wapnia przy wzmożonej podatności na infekcje;
  • alergie (w tym skazy białkowe);
  • choroby krwi, nerek i wątroby, kamienie żółciowe, skurcze jelit, hemoroidy, biegunki, zaparcia;
  • schorzenia żołądkowo-jelitowe (wrzodziejące zapalenie jelit, choroba Leśniowskiego – Crohna, celiakia), choroby przemiany materii;
  • osłabienie organizmu po długotrwałym stosowaniu leków;
  • nerwice, depresje, spadek nastroju;
  • przy kuracji postnej w celu odbudowania sił organizmu.

Doradzam, by orkisz stanowił podstawę każdego Waszego posiłku. Osobom chcącym się dostosować do tej rady nie powinno sprawić to problemu – obecnie orkisz jest dostępny w przeróżnych postaciach: kaszy (ziarna), grysiku, mąki, otrębów, makaronu, płatków, a nawet – odpowiednio preparowany – zastępuje ryż. Z orkiszu wytwarza się też kawę i piwo, które zachowując walory smakowe tych napojów, nie tracą jednocześnie wspomnianych właściwości leczniczych.

Wszelkie produkty orkiszowe sprzyjają dobremu trawieniu i utrzymują w zdrowiu żołądek i jelita. Przy normalnym trawieniu i przy zaparciach zaleca się przede wszystkim produkty pełnoziarniste, np. chleb pełnoziarnisty, grysik pełnoziarnisty i nasiona orkiszu. Przy skłonnościach do biegunek korzystniejsze są produkty z białej mąki – biały chleb orkiszowy, biały makaron, zupy zaprawiane białą mąką.

Plewa orkiszowa jako wypełnienie poduszek, kołder, materaców itp. poprawia krążenie, usuwa wzmożone napięcie mięśniowe, łagodzi bóle, zapobiega powstawaniu odleżyn i odparzeń, ułatwia zasypianie.
Orkisz  zawdzięcza swoje odrodzenie Zielonej Rewolucji i Wierze Przyrody. Należy do zbóż najmniej wymagających, jeśli chodzi o uprawę. Jest odporny na różnorakie warunki pogodowe i może być uprawiany na ubogich glebach. Nie wymaga stosowania nawozów sztucznych. Przy wysokim nawożeniu pszenica ta wyrasta wysoka i daje mały plon. Jest więc zbożem ekstensywnym. W gospodarstwach ekologicznych wydajność ulega zwiększeniu dzięki stosowaniu kompostu. Mocna łuska otaczająca ziarno skutecznie zabezpiecza przed skażeniem zanieczyszczeniami z atmosfery, a nawet promieniowaniem radioaktywnym.

Orkisz (łac. Triticum spelta, niem. Dinkel), jeden z trzech produktów w stu procentach przyswajalnych przez ludzki organizm, zawiera najwięcej energii życia, viriditas. [ang. Spelt ] To prastare zboże zachowało swoją pierwotną formę, ponieważ, w odróżnieniu od innych, nie poddaje się modyfikacjom genetycznym. W ich wyniku traci swoje cenne właściwości i po prostu przestaje być orkiszem.Orkisz uprawiany był w starożytnym Egipcie, Azji i Europie.

Pszenica orkisz, zwyczajowo nazywana szpelcem lub orkiszem – gatunek zboża należący do rodziny wiechlinowatych.  Orkiszem nazywa się także jęczmień dwurzędowy (Hordeum distichon) – My piszemy tutaj powyżej o pszenicy orkisz, o czym warto pamiętać przy zakupach.

 

Według stanu na rok 2007 powierzchnia jego uprawy w Europie wynosiła około 18 tys. hektarów. W Polsce uprawia się około 200–300 hektarów orkiszu, głównie w gospodarstwach ekologicznych.

Ziarno orkiszu zawiera więcej białka (13–17 proc.) niż ziarno pszenicy zwyczajnej. Jest od nich także bogatsze w lepiej przyswajalny gluten. Ponadto zawiera więcej cynku, miedzi i selenu oraz witamin A, E i D. Dominującym kwasem tłuszczowym jest wartościowy dla zdrowia kwas linolenowy. Gatunek ten jest również bogatym źródłem błonnika pokarmowego.

25 marca 2008 „Czerkieska mąka orkiszowa” została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych (woj. świętokrzyskie) w kategorii „Warzywa i owoce”

Kilka jesiennych potraw z europejskiej części Królestwa SIS

Posted in kuchnia, Słowianie by bialczynski on 25 Wrzesień 2011

Kreta (Połysków i Pałkinów) i dawne wyspy Mazonek (dzisiaj Grecja)

Musaka

Musaka to tradycyjne danie kuchni greckiej. Najlepiej przygotować je dzień przed podaniem, bo będzie najsmaczniejsze, jeżeli wszystkie składniki się dokładnie „przegryzą”.

Składniki:

  • ziemniaki
  • bakłażany
  • sól

Mięsny sos pomidorowy:

  • pomidory z puszki
  • przecier pomidorowy
  • koncentrat pomidorowy
  • cebula
  • wieprzowe mięso mielone
  • zioła prowansalskie, bazylia suszona, czosnek, sól, pieprz

Sos beszamelowy:

  • mleko
  • mąka
  • masło
  • biały pieprz, mielona gałka muszkatołowa

Sposób przygotowania: Bakłażany pokroić w plastry i solimy. Czekamy aż puszczą sok i smażymy je na patelni (teflonowej lub z niewielką ilością tłuszczu, bo bakłażany piją go bardzo dużo). Ziemniaki (w większej wielkości) gotujemy obrane i posolone. Po wystygnięciu kroimy na duże plastry (jak do zapiekanki).

Sos pomidorowy z mięsem: Na oliwie podsmażamy cebulę na kolor złoty i dodajemy do niej mięso mielone. Mięso przyprawiamy czosnkiem mielonym, pieprzem i solą i smażymy rozdrabniając na maleńkie kawałeczki. Kiedy mięso jest usmażone zalewamy je pomidorami z puszki, do tego dodajemy przecier pomidorowy i jeszcze na koniec koncentrat pomidorowy (wedle uznania), który wzmocni smak. Sos pomidorowy doprawiamy czosnkiem, ziołami prowansalskimi, suszoną bazylią. Doprowadzamy do wrzenia. Trzymamy na wolnym ogniu ok. 15-20 minut mieszając od czasu do czasu. Żaroodporne naczynie smarujemy tłuszczem. Na dnie układamy pierwszą warstwę – ziemniaki i zalewamy ją sosem pomidorowym z mięsem. Na sos układamy warstwę bakłażanów (miejscami można także ziemniaki) i ponownie zalewamy sosem z mięsem. Na górę układamy kolejną warstwę bakłażanów.

Sos beszamelowy: W rondelku roztapiamy masło z mąką i stopniowo dodajemy mleko. Ciągle mieszamy dolewając mleko aż otrzymamy konsystencję jogurtu naturalnego. Doprawiamy białym pieprzem i gałką muszkatołową. Sosem beszamelowym zalewamy musakę, wkładamy do rozgrzanego piekarnika i zapiekamy ok. 20 minut w temp. 180 st.

Macedonia – dawne ziemie Słowian (ludność o haplogrupie R1a1a1) od 10.000 p.n.e.

sałatka z owoców (w języku angielskim – od Rity)

Early Autumn Fruit Salad by Rita

I know fruit salads are not exactly considered recipes: you just put some fruit into a bowl, add sugar and stir. But making salads is the only way I can make my husband eat fruit – I don’t know if he enjoys the taste of several fruits combined together or he simply has a job peeling them. No matter what his reason, I meet his wishes and make fruit salads as often as I can.

[kliknij-powiększ] po angielsku 

This salad was conceived as a dessert after a very good meal where grilled steaks and Mandy’s Aubergine Casserole were served. As I had plenty of fruit at home – some very good stuff, too (figs were hand-reaped by my father) – I wanted to make something of them before they went bad. This recipe is halfway between an end-of-summer and an early autumn fruit salad because there are fruits of both seasons: white peaches, figs and damsons. I also added one mango (left from the Mango Chutney) and some pomegranate seeds (left from the Pomegranate Rice) to give a fresher taste. Cinnamon and ginger add a very autumnal touch to this salad – these two spices being in my mind usually related to the winter season – and make it all more savory. Ingredients 1/2 pomegranate 1 mango 2 white peaches 5 damson plums 3 figs juice of 1 lime 2 tbsps sugar 1/2 tsp cinnamon 1/2 tsp ginger root powder Wash the fruit. Deseed the pomegranate. Slice, peel and cut the mango into chunks. Halve, pit and peel the peaches; cut them into wedges. Halve and pit the damsons, and cut them into wedges. Cut the figs into wedges, too (damsons and figs don’t need to be peeled). Put the fruit into a bowl; add lime juice, sugar, cinnamon and ginger.

po włosku

Macedonia di Inizio Settembre Mi rendo conto che le macedonie non siano delle vere e proprie ricette: basta mettere la frutta in una ciotola, aggiungere zucchero e mescolare. Ma le macedonie sono l’unico modo per far mangiare la frutta a mio marito – non so se preferisca il gusto di diversi frutti mescolati insieme oppure gli faccia fatica sbucciarla. Ad ogni modo, non importa quale sia il motivo: io cerco di farlo contento e di preparare macedonie il più spesso possibile. Questa macedonia è stata ideata come dessert dopo un ottimo pasto a base di bistecchine di maiale grigliate e della Casseruola di Melanzane di Mandy. Siccome avevo un sacco di frutta a casa – qualcuna veramente buona, tra l’altro (i fichi sono stati raccolti da mio padre) – volevo farci qualcosa prima che mi andasse a male. Questa ricetta sta un po’ a metà strada tra una macedonia di fine estate e una di inizio autunno, perché vi sono frutti di entrambe le stagioni: pesche bianche, fichi e prugne. Ho aggiunto inoltre un mango (avanzato dal Mango Chutney) e i chicchi di melagrana (avanzati dal Riso alla Melegrana) per dare un sapore più fresco. La cannella e lo zenzero, infine, essendo per me queste due spezie irrimediabilmente legate all’inverno, aggiungono un tocco molto autunnale all’insieme e rendono il tutto più saporito. Ingredienti 1/2 melagrana 1 mango 2 pesche bianche 5 prugne 3 fichi succo di 1 lime 2 cucchiai di zucchero 1/2 cucchiaino di cannella 1/2 cucchiaino di zenzero in polvere Lavare la frutta. Togliere i chicchi dalla melagrana. Affettare, sbucciare e tagliare il mango a pezzetti. Tagliare a metà le pesche, togliere il nocciolo, pelarle e tagliarle a pezzetti. Tagliare a metà le prugne, rimuovere il nocciolo e tagliarle a spicchi. Tagliare a spicchi anche i fichi (le prugne e i fichi non hanno bisogno di essere sbucciati). Mettere la frutta in una ciotola; aggiungere il succo di lime, lo zucchero, la cannella e lo zenzero e mescolare bene.

Bułgaria

Papryka kiszona

Kto powiedział, ża paprykę można tylko marynować? Oto alternatywa dla tych, którzy nie przepadają za intensywnym smakiem octu.
składniki: 1 kg papryki 3 czuszki 4 ząbki czosnku 4 listki laurowe 3 łyżki ziaren kopru 2 łyżeczki ziaren kminku po kilka ziarenek pieprzu i ziela angielskiego oki. 1,5 litra wody 2-3 łyżeczki soli
przyrządzanie: Paprykę dokładnie, oczyścić z gniazd nasiennych, pokroić w ósemki. Czosnek obrać i pokroić w piórka. Czuszki oczyścic z gniazd nasiennych i pokroić w plasterki. Wodę zagotować z przyprawami. Słoiki wyparzyć, np. wkładając na 10 minut do gorącego piekarnika (ok.120 stopni). W słoikach układać paprykę, przekładając czosnkiem i kawałkami czuszek. Zalać przestygniętą nieco zalewą. Dokładnie wytrzeć gwint słoików i mocno zakręcać. Pasteryzować przez ok. 20 minut w gorącym piekarniku w temepraturze 80 – 90 stopni..

Papryka ukiszona

Uhoria – Awaria – Uhorze- Hungoria – Węgry – Blatenia

Diabelskie węgierskie leczo z fasolą

SKŁADNIKI:

  • Papryka 4 szt
  • Papryczka chili 1 szt
  • Fasola czerwona 1 puszka
  • Cukinia ½ szt
  • Cebula 3 szt
  • Pomidory duże 3 szt
  • Pieczarki 3 szt
  • Mielone mięso z łopatki 30 dag
  • Parówki 2 szt
  • Olej
  • Wegeta
  • Pieprz
  • Papryka słodka

PRZYGOTOWANIE: Na oleju najpierw podsmażyć cebulę, następnie dodać pokrojoną paprykę i cukinię. Smażyć około 15 minut, następnie dodać podsmażone na drugiej patelni pieczarki i parówki oraz mięso mielone. Przełożyć do większego garnka, dodać jeszcze papryczkę chili drobno pokrojoną i pomidory bez skórki pokrojone w kostkę. Przyprawić do smaku wegetą, pieprzem i odrobiną octu. Na samym końcu dodać fasolę z puszki. Chwilkę pogotować. Wychodzi bardzo ostre ale smaczne. Najlepiej podawać na gorąco z pieczywem.

Serbia

Zupa z dyni

Składniki: -ok. 1kg dyni -3 łyżki stołowe masła lub margaryny -1 cebula, drobno pokrojona -1 ząbek czosnku, rozgnieciony -3 1/2 szklanki wywaru z warzyw -1/2 łyżeczki zmielonego imbiru -1 łyżka stołowa skou z cytryny -3-4 paseczki cienko obranej skórki pomarańczowej (według uznania) -1-2 liście laurowe -1 1/4 szklanki mleka -sól i pieprz Do przybrania: -4-6 łyżek stołowych chudej lub tłustej śmietany, jogurtu natyuralnego lub sera mascarpone -pokrojony szczypiorek

1. Dynię obrać, wypestkować i pokroić w 2,5 cm kostkę. 2. W dużym garnku o grubym dnie rozpuścić masło. Wrzucić cebulę, czosnek i smażyć na małym ogniu, aż zmiękną, ale nie stracą koloru. 3. Dodać dynię i mieszać z cebulą przez 2-3 minuty. 4. Wlać wywar i doprowadzić do wrzenia na średnim ogniu. Doprawić do smaku solą i pieprzem, dodać imbir, sok z cytryny, skórkę pomarańczową i liście laurowe. Przykryć i gotować na wolnym goniu przez 20 minut, aż dynia będzie miękka. 5. Wyrzuć skórkę pomarańczową oraz liście laurowe. Zupę lekko ostudzić i przecisnąć przez cedzak lub zmiksować w mikserze lub robocie kuchennym na gładką masę. Przelać do czystego garnka. 6. Wlać mleko i lekko podgrzać. Doprawić w razie potrzeby. Przybrać zawijasem ze śmietany i szczypiorkiem. Podawać. Wychodzi zupy dla 6 osób. Porcja ma 112 kcal, 4 g białka, 8g węglowodanów, 7g cukru, 7g tłuszczu.

Melon zwiórkowany

Dynie

Czarnogóra

Czewapczyca w folii

Składniki na 5 porcji

60 dkg cielęciny
3 cebule
natka pietruszki
5 pomidorów (lub puszka pomidorów w zalewie)
20 dkg pieczarek
pół szklanki wytrawnego wina
łyżka musztardy
pieprz, sól, papryka
wegeta
planta

Przygotowanie:

1. Drobno posiekaną cebulę zeszklić na patelni. Dodać pokrojone pieczarki i razem jeszcze posmażyć.
2. Pomidory zalać wrzątkiem i zdjąć skórkę (żeby łatwiej schodziła, wystarczy przed włożeniem do wody nakroić je z góry w krzyżyk). Piekarnik nagrzać do 180 – 200 stopni.
3. W misce zmieszać pokrojone w drobną kostkę mięso, pieczarki z cebulą, dodać pomidory. Dodać przyprawy, posiekaną natkę pietruszki i musztardę. Dodać wino i wszystkie składniki dokładnie wymieszać.
4. Masę podzielić na 5 porcji i zawinąć dobrze w folię aluminiową, żeby sok nie wyciekł w trakcie pieczenia. Ułożyć obok siebie na blasze albo w brytfannie i piec około 40 minut.
5. Podawać w folii. Pycha! Ta wersja potrawy jest wzorowana na przepisie z Bośni, ale wariacje na jej temat znają też Bułgarzy i Rumuni.

Czewapczyca (cevapcici, cevap) może mieć  formę krótkich kiełbasek. Idealną metodą spożywania jest zanurzenie czewapczycy w ajwarze i kajmaku. Ajwar to przesmażona pasta z papryki i bakłażanów. Kajmak to ciekawa rzecz. Jest to tłuszcz zdejmowany bezpośrednio z mleka – tłusty kożuch (śmietana z niegotowanego mleka) Jest to serek jak bardzo gęsta śmietana lub jogurt ale bez żadnych śladów kwaśności. Po prostu kremowy serek podkreślający wyraźny smak mięsa.

Chorwacja

A teraz smakołyk jesienny z Chorwacji:

Homar boza pieczony z ryżem w białym winie

Składniki 1 duży żywy lub nieżywy homar (ok. 2½ kg) 1 szklanka ryżu ½ pęczka natki pietruszki, drobno posiekanej 1 ząbek czosnku, drobno posiekany 2 cebule, pokrojone w krążki 2 łyżeczki bułki tartej oliwa 100 ml białego wina 100 ml wody Przygotowanie Ostrożnie włóż homara na 15 min do świeżej zimnej wody i przykryj. Kiedy będzie śnięty przetnij go wzdłuż na pół i usuń wnętrzności. Wsyp ryż i połowę posiekanej natki do dużego podłużnego garnka. Dodaj czosnek i ¼ cebuli. Na ryżu ułóż obie połowy homara, pancerzem do dołu. Obłóż go pozostałymi krążkami cebuli i posyp bułką tartą. Polej homara oliwą, nie polewając ryżu, a wino i wodę wlej do ryżu po bokach homara, nie polewając go. Przykryj naczynie pokrywą i piecz na ruszcie albo w zwykłym piekarniku rozgrzanym do 220-250ºC przez 25 min.

Słowenia

Sałatka Coleslaw – wersja słoweńska

Jest to wersja tej sałatki z młodą białą kapustą. Ta sałatka niejednego z was zaskoczy rewelacyjnym smakiem. Jest fantastyczna i gorąco Wam ją polecam jako dodatek do pieczeni czy  np. do dań z grilla.

SKŁADNIKI: 3 szklanki poszatkowanej kapusty, 1 – 2 ugotowane i pokrajane w plasterki ziemniaki, 2 łyżki drobno posiekanej cebuli, 1 łyżeczka soli, 1 łyżeczka nasion kminku, 3 łyżki jabłkowego octu winnego, 4 łyżki oleju roślinnego.



SPOSÓB WYKONANIA:
Kapustę wymieszać z olejem oraz octem. Dodać cebulę, ziemniaki, sól oraz nasiona kminku. Wymieszać i podawać.

Oliwki

Dawny słowiański Wenec, dzisiaj włoska Wenecja

Fusilii z fetą, oliwkami i pomidorami.

Dzisiejsze danie  z makaronu składającego się głównie z mąki ryżowej.

Składniki

  • makaron fusilli
  • 3 pomidory
  • 3 ząbki czosnku
  • opakowanie sera fety
  • 1 cebula
  • kilkanaście oliwek
  • oliwa z oliwek
  • sol, pieprz

Sposób przygotowania

  1. Makaron ugotowac w osolonej wodzie, przelac zimna i odcedzic.
  2. Pomidory sparzyc, obrac ze skorki i pokroic drobno, czosnek, cebule obrac, pokroic w kosteczke. Ser pokroic w kosteczke.
  3. Na patelnie dodac oliwe, wrzucic cebulke i czosnek, przesmazyc, dodac pomidory, sol, pieprz i poddusic az do miekkosci.
  4. Oliwki pokroic w plasterki. Do naczynia zaroodpornego wrzucic makaron, dodac pomidory, fete, oliwki, odpowiednio doprawic przyprawami i wymieszac. Przykryc folia aluminiowa i zapiec ok. pol godziny w nagrzanym do 180°C piekarniku. Mozna dodac natke pietruszki, lub inne swieze ziolka. Ja lubie z tymiankiem.

Danie lekkie, ale sycace …

Choruntania – Karyntia (dzisiaj Austria)

Rolada wieprzowa z papryką po choruntańsku

papryka zielona 1 sztuk
papryka czerwona 2 sztuk
papryka żółta 1 sztuk
pieczeń cielęca 200 gramów
schab bez kości 500 gramów
masło 2 łyżek stołowych
śmietana 200 mililitrów
koncentrat pomidorowy 1 łyżek deserowych
bulion w proszku 1 łyżek deserowych
mąka ziemniaczana 1 łyżek stołowych
owczy ser 100 gramów
szczypiorek według uznania
sól według uznania
pieprz według uznania

Owocująca borówka amerykańska w Choruntanii, u stóp Białych Gór Kauków – Alp (Alba Kauka)

Wykonanie:

Papryki pokroić w kostkę, połowę czerwonej odłożyć. Pieczeń cielęcą posiekać i wymieszać z paprykami. Doprawić solą i pieprzem.
Schab rozkroić na cienki płat, wyłożyć farsz, zrolować. Roladę obsmażyć na maśle, a następnie włożyć do piekarnika rogrzanego do 200 stopni Celsjusza.
Śmietanę zagotować z odłożoną papryką, dodać koncentrat, wymieszać. Doprawić solą, pieprzem i bulionem, zmiksować. Sos zagęścić mąką, dodać pokruszony ser i szczypiorek.

Bujawaria i Łużyce

Przysmaki Łużyckie

przepisy pochodzą ze strony: http://www.potrawyregionalne.pl/304,3000,LUZYCKIE_PRZYSMAKI_.htm

Typowym wypiekiem jest tzw. tykanc (polski kołacz). To charakterystyczne dla Słowian ciasto o charakterze obrzędowym. Dodaje się do niego różne dodatki i piecze się w okrągłej formie. Do dziś na Dolnych Łużycach kultywowany jest zwyczaj zwany rejtowanje wo kołac (jazda konna o kołacz).

SŁODKIE KULKI Z TWAROGU.

(SŁóDKE TWAROHOWE KULKI)
Składniki:
50 dag ugotowanych ziemniaków, 32,5 dag twarogu, 12,5 dag mąki, 5 dag cukru, 2 małe jajka, szczypta soli, 1 opakowanie cukru waniliowego lub skórka otarta z cytryny, 2-3 łyżki rodzynek, tłuszcz do pieczenia.
Wykonanie:
Ziemniaki zetrzeć, wymieszać delikatnie z pozostałymi składnikami. W razie potrzeby dosypać mąki. Formować małe kulki i upiec je na złoty kolor w gorącym tłuszczu. Przed podaniem posypać cukrem. Do twarogowych kulek podaje się sok jabłkowy.


[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 6/7/2007, s. 25. (Z górnołużyckiego tłumaczyła Ludmiła Galczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

SŁODKIE BUŁKI TWAROGOWE
(SŁóDKE TWAROHOWE CAŁTY)
Składniki (na 12 bułek):
15 dag mąki pszennej, 1 łyżeczka soli ziołowej, 25 dag twarogu, 1 jajko, 5 dag mąki razowej, 1 łyżka masła do posmarowania blachy do pieczenia.
Wykonanie:
Wszystkie składniki zmiksować na gładką masę. Na posypanej mąką razową stolnicy uformować wałek grubości około 5 cm i pokroić go na 12 kawałków jednakowej długości. Piec 15-20 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 180 stopni C. Ostrożnie wyjąć blachę z bułeczkami i ostudzić.


[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěci 6/7/1998, s. 42. (Na podstawie tłumaczenia własnego z górnołużyckiego oprac. Ludmiła Gajczewska,  Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Podane poniżej przepisy na drobne wypieki przygotowuje się na szczególną okoliczność, jaką jest doroczny, ulubiony przez dzieci zwyczaj „ptasiego wesela” (niezmiernie popularny na Górnych Łużycach „ptači kwas”) obchodzony 25 stycznia, na Dolnych Łużycach znany jako „ptaskowa swajźba”.
Z tej okazji na weselu sroki i gawrona dzieci z Górnych Łużyc znajdują ciasteczka zwane sroki. „Ptasie wesele” to tylko jeden z wielu pięknych zwyczajów, które w 1400-letniej tradycji zachował ten słowiański naród w Niemczech. Z Dolnych Łużyc pochodzi przepis na tzw. mlince.

(Cytowane przepisy wybrano z czasopism dla dzieci łużyckojęzycznych – przyp. tłum.).

Ostrężnice

TRADYCYJNE CIASTO – „SROKA”

(TRADICIONALNA SROKA)
Składniki (na 10 „srok”):
50 dag mąki, 10 dag cukru, 10 dag masła lub margaryny, szczypta soli, 4 dag drożdży, 1/4 l mleka, goździki, cukier puder, ew. wanilia, zapach cytrynowy lub migdałowy (albo zmielone migdały).Wykonanie:
Wymieszać drożdże, cukier i mleko. Odstawić w ciepłe miejsce. Wyrośnięte drożdże wlać do miski z mąką, dodać aromaty, wyrobić ciasto. Przykryć ściereczką i odstawić na godzinę w cieple miejsce. Na stolnicy posypanej mąką uformować wałek grubości kciuka, pokroić na 10 kawałków jednakowej długości, każdy wiązać w lekki węzełek. Pozostała z jednej strony część ciasta jest główką „sroki”, a druga część jej ogonkiem. Po bokach główki wcisnąć goździki (oczka). „Sroki” piec w piekarniku nagrzanym do temperatury 180ºC, aż się zrumienią.[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 4/2005, s. 23. Z dolnołużyckiego (tłumaczyła i oprac. Ludmiła Gajczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Wędlandzkie, draweńskie, łużyckie i polskie opieńki miodowe

OZDOBNE TALERZYKI NALEŚNIKOWE

(PISANE MLINCOWE TOLARJE)
Składniki (na 12 sztuk):
50 dag mąki, 1/2 opakowania proszku do pieczenia, 2 łyżki cukru, 1 jajko, 125 ml mleka, kropla olejku waniliowego, 1 łyżka oleju, 3 łyżki miękkiego świeżego twarogu, do przybrania: krem nugatowy, drobne perełki cukrowe.
Wykonanie:
Mąkę przesiać do miski, wsypać proszek do pieczenia i cukier, wlać mleko i dodać olejek. Wymieszać widelcem na gładką masę. Na gorącą patelnię polaną olejem kłaść łyżką porcje ciasta w odległości 4 cm jedna od drugiej. „Naleśniczki” piec na złocisty kolor około 1 minuty z każdej strony. Odsączyć z tłuszczu, wystudzić. Połowę każdego posmarować twarożkiem, a drugą połowę kremem nugatowym i posypać perełkami cukrowymi.

[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 1/2000, s. 12-13. (Z dolnołużyckiego tłumaczyła i opracowała Ludmiła Gajczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Hofmitkirche

ŁUŻYCKA ZUPA WESELNA.


Składniki:
35 dag żeberek wołowych, 3 jajka, 10 dag młodego zielonego groszku, 2 marchewki, 2 cebule, sól, 1 listek laurowy, ziele angielskie, gałka muszkatołowa, 2 dag posiekanych świeżych ziół: pietruszka, szczypiorek, estragon.
Wykonanie:
Mięso opłukać, zalać 1 litrem zimnej wody, zagotować. Po odszumowaniu dodać sól, listek laurowy, zmiażdżone ziarna ziela angielskiego. Gotować na małym ogniu 2 godziny, uzupełniając wodę. Około 15 minut przed zakończeniem gotowania włożyć marchewkę i cebulę (można przepołowioną cebulę podsmażyć na rozgrzanej patelni – zupa będzie mieć ładny kolor) oraz rozdrobnione zioła. Jajka roztrzepać, powoli połączyć z gotującą się zupą. Posypać świeżymi ziołami, przyprawić do smaku. Do zupy można dodać groszek zielony i pokrojoną w płatki wołowinę.
Sorbische Hochzeitssuppe [w:] Deutsche und sorbische Rezepte aus der Lausitz. Text: Bernd Schmidtchen. Gestaltung: Jürgen Förster, Satz: VEB Lausitzdruck Ruhland, 1989, s. 14-15.. Z niem. tłumaczył Piotr Gaglik (Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).



KLUSKI DROŻDŻOWE Z JAGODAMI.

Składniki (na 20 klusek):

90 dag mąki, 20 dag cukru, 1 łyżeczka soli, 20 dag margaryny, 3 jajka, 50 g drożdży, 1 szklanka mleka.
Wykonanie:
Mąkę przesiać do mąki, zrobić dołek, wlać rozdrobnione drożdże wymieszane z 1 łyżeczką cukru i odrobiną mleka. Pozostały cukier i sól rozsypać wokół wewnętrznej krawędzi miski. Odstawić na 20 minut, aż drożdże wyrosną do powierzchni mąki. Dodać jajka, margarynę i pozostałe letnie mleko. Wyrobić ciasto. Uformować duże kluski i odłożyć je do wyrośnięcia na około 45 minut, a następnie gotować na parze na 10-12 minut. Do potrawy podaje się kompot z czarnych jagód i podsmażone masło, w którym macza się kluski.
Hefeklösse mit Blaubeeren und brauner Butter [w:] Deutsche und sorbische Rezepte aus der Lausitz, s.3. Herausgegeber: Bezirksdirektion des volkseigenen Einzelhandels (HO) Cottbus Text: Bernd Schmidtchen, Gestaltung: Jürgen Förster. Z niemieckiego tłumaczył Andrzej Czermak (Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Griesbach

ZIEMNIAKI Z GRZYBAMI.

Garść suszonych grzybów i całą cebulę ugotować w lekko osolonej wodzie. Ziemniaki obrać, ugotować i udusić. Wlać do nich sos z grzybami i wymieszać. Przyprawić do smaku solą i pieprzem.


Z gribami kulki [w:] Slěpjańska cytanka, Budysyn 1996, s. 105. Tłum. Ludmiła Gajczewska.

Opracowanie potraw łużyckich: Barbara Jakimowicz Klein

Czechy


Czeskie przysmaki jesienne

Dania z czeskiej kuchni:

Bramborak

  • mąka 1/2 szklanki
  • ziemniaki 10 szt
  • tłuszcz 3/4 szklanki
  • mleko 1/4 szklanki
  • czosnek 1 ząbek
  • pieprz czarny 1 szczypta
  • sól 1 szczypta
Ziemniaki zetrzeć na tarce, odlać sok, posolić, dodać trochę mleka, roztarty czosnek, mąkę, pieprz i wymieszać. Rozgrzać tłuszcz i położyć cienką warstwę ziemniaków, smażyć.

Pastyrski Syr – tłumacza nie potrzeba

szybka i pyszna potrawa  z Czech
  • szynka –  grubsze, duże  plastry – po jednym dla osoby
  • ser żółty wędzony 2 duże plastry – na jedną osobę
  • bułka tarta do panierki
  • jajka aby wystarczyło do obtoczenia „kanapek”
  • sól
  • pieprz
Szynkę okładamy z obu stron serem wędzonym, tak, żeby nam się zrobiła z tego ‚kanapka‚ . Plastry szynki powinny być dość duże, wielkości w miarę normalnego kotleta. Obtaczamy taką kanapkę w rozbełtanym jajku (jajko  solimy i pieprzymy) i potem obtaczamy w tartej bułce.Najlepiej powtórzyć ten proces żeby ser był odpowiednio zabezpieczony przed smażeniem na patelni. smaży na patelni aż się zarumieni. Najlepiej podawać z pieczonymi ziemniaczkami lub frytkami oraz jakąś fikuśną sałatką np. z białej kapusty.

na Deser przepis jak zrobić: gruszki w syropie

3 kg gruszek
1 kg cukru
1,5 litra wody
2 cukry waniliowe
3-4 goździki na słoik
3-4 łyżeczki kwasku cytrynowego

Zagotować 1,5 litra wody z kwaskiem cytrynowym, cukrem waniliowym, cukrem. Do tej zalewy włożyć gruszki i gotować przez godzinę aż się  ze szklą. Gorące włożyć do słoików, dodać do każdego 3-4 goździki i szybko zakręcić.

Gruszki -Czechuszki

Słowacja

Z dzikiej, góralskiej, orawsko-harnasiowskiej, słowackiej kuchni:

Słowacki placek z bryndzą

Przepis wprost od harskiej-orawskiej gospodyni. Polecam gorąco
  • bryndza 500 g
  • żółtka 2 szt
  • słodka śmietana 50 ml
  • mielony kminek 2 łyżeczki
  • grubo zmielony pieprz 1 łyżeczka
  • mąka 500 g
  • masło 80 g
  • mleko 1 szklanka
  • proszek do pieczenia 2 łyżeczki
Bryndzę, żółtko, śmietanę i przyprawy wymieszać na jednolitą masę. Mąkę przesiać i rozrobić z proszkiem do pieczenia, masłem i mlekiem na gładkie ciasto. Rozwałkować na grubość pół centymetra. Blachę wysmarować olejem i posypać tartą bułką, ułożyć na niej ciasto, a na nim rozsmarować masę z bryndzy. Wstawić do nagrzanego piekarnika (180C) i piec 20-25 minut.Ps. Można dodać cebulkę zrumieniona na maśle do bryndzy.
Smacznego



Polska

Polska zupa piwna:

SKŁADNIKI:

  • 750 ml piwa
  • 300 g sera feta
  • 3 kromki chleba żytniego
  • łyżka masła
  • sól
  • cukier
  • kminek

PRZYGOTOWANIE:

Do piwa dodać miąższ z chleba, masło, sól, cukier i zagotować. Ser pokroić w kostkę. Zupę przetrzeć przez sito, wlać 500 ml wrzącej wody i dodać kminek. Podawać z serem.


zupa piwna po staropolsku:

Składniki

  • 4 szklanki piwa
  • 3 żółtka
  • 4 łyżki cukru
  • pół szklanki śmietany
  • 25 dag sera białego
  • kilka goździków
  • szczypta cynamonu

Przygotowanie

Żółtka utrzeć z cukrem do białości, powoli wlewać śmietanę nie zaprzestając ucierania. Garnek z powstałą masą postawić na małym ogniu i powoli wlewać piwo, cały czas mieszając. Przyprawić goździkami i cynamonem i podgrzewać, aż zupa zacznie gęstnieć.

Twaróg pokroić w małą kostkę. Zupę rozlać do miseczek, do kazdej włożyć po kilka kostek sera.

Starosłowiańskie ciasta i inne sarmackie wypieki rozpustno-zapustne

Posted in kuchnia, Słowianie by bialczynski on 26 Grudzień 2010

Przyznam się wam że nie cierpię zachodnioeuropejskich, w tym niemieckich i amerykańskich słodkości. Pod żadną postacią. Dotyczy to tak samo ciast, tortów, cukierków jak i wyrobów czekoladowych – to wszystko w ich wykonaniu jest za tłuste i przeładowane cukrem. Stąd ten artykuł o słowiańskich i sarmackich słodkościach karnawałowo-zapustnych. [TEN ARTYKUŁ – JAK WSZYSTKIE JEST STALE AKTUALIZOWANY i ROZBUDOWYWANY]

Makowce słowiańskie i inne sarmackie wytwory z maku

Osobiście żałuję, że tak zdegradowano u nas mak walcząc z urojoną narkomanią makowo-opiumową. Muszę powiedzieć ze mak jaki otrzymujemy dzisiaj ze sklepów to jakaś nędzna namiastka tego co było kiedyś.

A dzieje się tak dlatego, że wprowadzono do uprawy mak bez opium, bez śladów alkaloidów – co oczywiście odbiera mu zapach, smak i wszelkie działanie – nawet to działanie śladowe, jakie dawniej posiadał, gdy się nim zajadano kiedy był składnikiem różnych wypieków, tortów i ciast. Jest on i dzisiaj podstawą makowców i tortów makowych, ale powiadam wam to już nie to samo. Dawne makowce to były twory tak wspaniale aromatyczne i przesycone makowym mleczkiem, że człowiek nie mógł przestać jeść kiedy już zaczął, a po wspaniałym makowcowym wieczorze nadchodziła noc pełna kolorowych snów.

Uprawy maku wcale nie były to groźne, a rozpętana obsesyjna wojna z makiem ( z wykorzystaniem takich narzędzi psychologicznych – jak obraz wiejskiej matki dającej do ssania niemowlęciu woreczek z niedojrzałym makiem, żeby spało słodko i spokojnie), która na przykład zabroniła jego uprawy w wielu regionach kraju, w tym na Podhalu, to jakaś zbrodnicza działalność przeciw narodowym tradycjom upraw i podstawowemu towarowi eksportowemu, z którego kraje słowiańskie słynęły na całym świecie, nie mniej niż z uprawy i konsumpcji czosnku, kapusty, marchwi i cebuli.

Jak zwykle komuniści zamiast ścigać producentów morfiny woleli zakazać ludziom uprawy maku. Mieli pretekst żeby wprowadzić jeszcze jedno narzędzie terroru do ubezwłasnowolnienia i uzależnienia od monopolu państwa „ciemnego polskiego chłopstwa” (dzisiaj „mohery” przeciwne „socjalizmowi z „”ludzką twarzą” – w ciemnych okularach””, ha, ha, ha!!!!), które odrzucało oferowany im na bagnetach sowieckich „postęp”.

Niestety to co się stało z makiem w XX leciu III RP można rozciągnąć z całkowicie innych powodów także na wiele produktów roślinnych, które trafiają do handlu z uprzemysłowionych (np. szklarniowych) upraw i tak naprawdę są bez smaku i bez wartości odżywczych, pozbawione soli mineralnych, które trzeba uzupełniać w organizmie pastylkami jeśli się je takie warzywa i owoce: dotyczy to zuniformizowanych ogórków, pomidorów, jabłek, cebuli, czosnku, marchwi i wielu wielu innych produktów. To przyniósł nam z kolei przez XX-lecie tzw Zachód.

To nie jest jednak artykuł polityczny a świąteczny, karnawałowo-zapustowy, który tylko przy okazji pokazuje gdzie nadal żyjemy, skoro nikomu nie przyszło nawet do głowy, żeby cofnąć ten absurdalny przepis, a policji używać do jej właściwej roboty – ścigania przestępców, w tym handlarzy narkotyków, zamiast do inwigilacji dziennikarzy, podsłuchiwania osób publicznych (doświadczyłem tego osobiście), niszczenia przez policyjnych hakerów czyichś zasobów komputerowych (włamania takie są stosowane zwłaszcza w trakcie śledztwa, oczywiście bez żadnych nakazów Prokuratury czy sądu) , tropienia absurdalnych afer gospodarczych (np. oskarżania prezesów spółek o działanie na ich szkodę, kiedy nikt z rad Nadzorczych tych firm nie ma im tego za złe, albo za wyłudzanie VATu – skoro się stworzyło system podatkowy będący nieszczelnym i sprzyjającym nadużyciom), itp, itd, itp, itp, itd, itd – można by tak ciągnąć w nieskończoność o tym co robi policja w Polsce a czego nie powinna, albo czego nie robi choć powinna robić.

Przyrzekam wam jednak, że już kończę ten smutny wywołany makową wizją z przeszłości temat (dzisiaj to tele-wizja jest opium dla MAS – to hasło Lenina jeszcze, z tym „opium dla mas”)  i wracam po prostu do  wspaniałych sistańskich, sarmackich, scytyjsko-słowiańskich (skołockich) tradycji kulinarnych. Musiałem ten temat poruszyć na wstępie, bo mak i wytwory z maku, to było jądro obrzędowości nie tylko prywatnej, ale też religijnej – w obrzędach publicznych Wiary Przyrodzonej Słowiańskiej.

Mak stał się w Polsce tabu. Ten który otrzymujemy ze sklepów jest jakąś nędzną namiastką wypłukaną z dawnego aromatu i smaku. Nic więc dziwnego, że makowiec przestał być tak pożądanym towarem, bez którego nie może się odbyć spotkanie towarzyskie, przyjęcie, uczta weselna czy inna obrzędowa uczta – na przykład świąteczna, a nawet zwykłe niedzielne spotkanie rodzinno-towarzyskie.

Andriej Gusielnikow – Bogini Mokosz (jednakże bez makówek??? (Bardzo dziwne – być może dlatego, że Wieszczenie, Patrzenie w Przyszłość i przepowiadanie z makowych wizji – to robota syna Makoszów Wida-Wija-Makowica?!)

Prawdziwi smakosze powinni więc zaopatrzyć się w mak ukraiński, białoruski, mołdawski, słowacki, litewski – ale nie używać maku polskiego – co oświadczam i doradzam z wielkim ubolewaniem. Nie mówię już o maku bardziej egzotycznym maku (tureckim, afgańskim, armeńskim, czeczeńskim, gruzińskim, kurdyjskim czy irackim) , który będzie jeszcze lepszy, bo ma więcej alkaloidów – które w procesie obróbki termicznej i tak się rozkładają w potężnej wielkości i licznie, ale nie tak do końca, więc zawsze pozostaje po nich:  po pierwsze  – fantastyczny makowy aromat – jako efekt ich przeróbki i przemiany, jak i po drugie –  śladowa ilość opium (około 500 aktywnych składników działających leczniczo).

Obawiam się, że niedługo będzie nawet trudno dostać porządny mak z Rosji:

Oto info:

Kozioł ofiarny, wróg ludzkości nr 1 – w rękach wszelkiej satrapii i zwłaszcza komunizmu – od Chin, przez Wietnam, Kambodżę  po Rosję i inne kraje dalekie od demokracji i jakiegokolwiek sensu istnienia dla swoich obywateli

Rosyjskie służby antynarkotykowe oskarżyły setki sprzedawców maku o handel narkotykami.

Lew Lewinson (Instytut Praw Człowieka) twierdzi, iż walka z dostawcami maku jest swego rodzaju manipulacją polityczną – Rosja za wszelką cenę chce udowodnić światu, iż potrafi skutecznie zwalczać przemysł narkotykowy. Przykładem jest sprawa Igora Osminina, oskarżonego w 2008 roku o przewodzenie grupie, handlarzy narkotyków. Wykazano, że sprzedawany przez nich mak zawierał 0,0001 zanieczyszczeń, a taka ilość wystarczyła do uznania maku za substancje odurzającą. Bowiem w styczniu 2007 roku, po rozbiciu siatki produkcji opium, wprowadzono nowe przepisy, określające, iż tylko czyste ziarna maku mogą być sprzedawane w Rosji. Eksperci wydali oświadczenie, iż do wyprodukowania czterech dawek opium potrzeba pół kilograma ziaren spożywczego maku zawierającego minimum 3% zanieczyszczeń.

Mokosz – Bogini Makowa, związana z Losem Ludzkim, Wieszczeniem, Snuciem – śnieci żywota ludzkiego i wplataniem ich w Baję Dziejów Świata (wierg czyli wyroki losu). Tu widać jak daleko odeszliśmy od jej wyobrażenia, bo mak pozostał tylko w wianku w kwiatach, a powinna mieć Makowe Trójberło (Złotomakowy Trój-Tyrs). Ta wizja jest wyraźnym pomieszaniem Bogini Wiergu (Wyroku – czyli losu zaprogramowanego każdej żywej istoty, w tym losu-koszu  ludzkiego) – Mokoszy ze Śreczą-Sporzą – Boginią Obfitości, żoną Spora – Dawcy Szczęścia i Powodzenia.

Na początek jeszcze parę uwag, które wprowadzają w temat zapomnianych i nie używanych dzisiaj u nas tak wielowymiarowo – jak dawniej, albo nawet w ogóle, warzyw czy też ogólniej produktów roślinnych, bo czasami są to też liście, kwiaty czy same korzenie, a czasami pestki czy owoce.

Tu lody makowe ze skórką pomarańczową – Przepis na Słodkie Inspiracje

Kilka zdań ze strony Scotland.pl gdzie znajdziecie przepisy na LODY MAKOWE, Figi z serem pleśniowym i owocami, Figi z miodem i sherry czy Ostry krem pasternakowy – tylko skąd weźmiecie pasternak w Polsce dzisiejszej, który kiedyś można było sobie samemu ukopać za domem?

Oto artykuł Martyny Eichelkraut:

Figa z makiem z pasternakiem

Połączenie tych trzech składników w jednej potrawie mogłoby być ciekawą mieszanką. Ja jednak przyjrzę się każdemu z osobna : figa, mak i pasternak – co z tym można zrobić?

Jeśli pierwsi mieszkańcy raju spożywali owoce figowca z takim samym powodzeniem, z jakim się okrywali jego liśćmi, to wiedzieli, co dobre. Ja pozwolę sobie pominąć ówczesne trendy w modzie i skupię się na owocach.
Pierwsze wzmianki o uprawie figowców sięgają 2500 roku p.n.e. i dotyczą Egiptu, gdzie owoc ten stanowił ważniejszą z upraw. Świeże figi zawierają do 25% glukozy i fruktozy, witaminę C, B oraz karoten. Są bardzo bogate w sole mineralne: potas, wapń, magnez, fosfor.

Figi występują w różnych odmianach, np. ciemnofioletowe są spożywane na surowo, a jasnozielone suszone, (nabierają przy tym charakterystycznej, bursztynowej barwy) i sprasowywane, w której to postaci są najczęściej spotykane w sklepach i zaliczane do bakalii. Owoce przetwarza się na konfitury, dżemy i konserwy, oraz wino figowe. Z suszonych i prażonych fig robi się napój o lekko orzechowym posmaku, który jest serwowany zamiast kawy.
Owoce figowca wykorzystywane są też w medycynie ludowej: w schorzeniach sercowo-naczyniowych i niedokrwistości, zaparciach i nieżytach żołądka. W Gruzji odwar z liści stosowany jest przy kaszlu i przeziębieniach.

Pasternak zwyczajny-Pastinaca sativa L.
Rodzina:Baldaszkowate-Apiaceae
Pasternak w stanie dzikim jest spotykany we wszystkich krajach strefy umiarkowanej. W Polsce jako roślina warzywna był uprawiany handlowo od XII wieku, później niestety zaniechano jego uprawy. Jest rośliną miododajną. Częścią jadalną jest korzeń, który  zawiera cukry, białko, witaminy: C, B1; B2; E; PP, sole mineralne: potasu, wapnia, fosforu i żelaza oraz olejki eteryczne. Owoce pasternaku są stosowane w lecznictwie. Pasternak jest warzywem dietetycznym, regulującym trawienie, poprawia też krążenie krwi. Można go spożywać na surowo – jak marchew, lub gotowany.
Wymagania uprawowe: pasternak ma niewielkie wymagania cieplne. Jest odporny na niskie temperatury, potrzebuje wysokiej wilgotności powietrza i gleby. Potrzebuje gleby żyznej, próchnicznej i głębokiej. Uprawiany z siewu wprost do gruntu. Plon z 1ha 30-40t.

 


Pasternak, należy do rodziny selerowatych, ale jest podobny do korzenia pietruszki. Smakiem natomiast przypomina marchew. Jadalna jest tylko część korzenna, zawierająca dużo białka, witaminę C, skrobię i pektyny. Wykorzystywany jest w lecznictwie: przeciwdziała powstawaniu kamieni moczowych i żółciowych, obniża ciśnienie i działa uspokajająco. W kuchni polskiej pasternak przeszedł do lamusa, a szkoda, bo jego zdecydowany smak może podkreślić wiele potraw, zup, sałatek.

Mak lekarski ma wiele zastosowań i głównie kojarzony jest jako środek silnie uśmierzający ból, jednak ciężko byłoby dostrzec jego kulinarne właściwości będąc wcześniej nim znieczulonym. Dlatego też uwagę swoją skupię na użyciu go w kuchni.
W sztuce kulinarnej zastosowanie mają nasiona maku lekarskiego. Są one wykorzystywane same w sobie jak i do produkcji oleju.

Martyna Eichelkraut

Przepisy na stronie Scotland.pl

Makowiec Babci Janki Olszowskiej

(proporcje na dwa spore makowce podłużne)

1 kg mąki

20 dkg cukru

3 jajaka

4-5 łyżki stołowe stopionego masła

1/3 litra ciepłego mleka

5 dkg drożdży

szczypta soli

(kieliszek rumu albo wódki czystej – niekoniecznie)

Mąkę wsypać do miski i zrobić w niej dołek. Do dołka wkruszyć drożdże, zasypać je łyżką cukru i zalać odrobiną mleka. Jak ruszy dodać resztę mleka, masło, jajka utarte z cukrem i sól. Można dodać też kieliszek rumu, albo wódki. Wyrobić porządnie, aż będzie odchodziło od ręki i miski.

Dać w ciepłe miejsce i niech rośnie.

Kiedy wyrośnie podzielić na pół i rozwałkować każdą połowę na prostokąt – długości blachy i grubości 0,5 cm.

Mak do makowca (na 2 makowce)

60-70 dkg maku

2 jajaka

20 dkg cukru

4 łyżki stopionego masła

bakalie (rodzynki, włoskie orzechy posiekane, skórka pomarańczowa, etc.)

Mak sparzyć wrzątkiem i zmielić na maszynce do maku (albo ugotować w mleku i 2-3 razy przemielić maszynką do mięsa) – w ostateczności użyć masy makowej ze sklepu, ale trzeba się pogodzić wtedy z jej składem – sztucznymi zapachami i olejkami oraz składem bakaliowym

Dodać wszystko do maku i porządnie wymieszać.

Nałożyć masę równomiernie na prostokąty ciasta i zawinąć.

Piec w podtłuszczonej masłem blaszance, w temperaturze 180 stopni C ( w kuchence elektrycznej tylko dolne grzałki), aż będą złocisto-brązowe. Na koniec po stygnięciu polukrować.

Lukier

Cukier puder – w zależności od tego ile potrzeba lukru np. szklanka

sok z cytryny – max dwie łyżki stołowe

kilka kropel wrzątku

Ucierać aż dotąd dokąd się leje z łyżki cienką nieprzerwaną nitką. Jeśli za gęsty dodać kroplę wrzątku i dalej ucierać.

Gotowe.

 

Tort makowy

Na tortownicę o śr. 24 cm.
Ciasto:
25 dkg maku,
1/2 litra mleka,
7 jajek,
20 dkg cukru,
7 łyżek tartej bułki,
2 łyżki skórki pomarańczowej,
3 dkg migdałów,
sok z 1/2 cytryny (plus otarta skórka),
pół laski waniliowej.
Masa 1 :
30 dkg orzechów laskowych,
25 dkg masła,
6 żółtek,
20 dkg cukru,
wanilia,
pół kieliszka brandy.
Masa 2 :
25 dkg masła,
6 żółtek,
20 dkg cukru,
sok z 1/2 cytryny (plus otarta skórka),
wanilia.
Lukier:
kilka łyżek cukru pudru,
sok z cytryny,
2-3 krople olejku np. migdałowego.

Ciasto:
Mak zalewamy wrzącym mlekiem i zostawiamy do ostygnięcia.
Gdy ostygnie, przekładamy na sito i dajemy mu dobrze obcieknąć.
Mielimy dwa razy.

Żółtka ucieramy z cukrem.
Dodajemy wanilię, skórkę z cytryny i sok.
Do masy jajecznej wkładamy przetarty mak, skórkę pomarańczową oraz wyprażone i potłuczone migdały.
Mieszamy całość dokładnie.
Teraz kładziemy ubite białka i bułkę tartą.
Mieszamy delikatnie, ale dokładnie.

Tak przygotowane ciasto wkładamy do formy wysmarowanej masłem i wysypanej bułką tartą.
Pieczemy w dobrze ogrzanym, ale nie gorącym piekarniku przez 1 godz.
Po ostygnięciu kroimy na 3 części i przekładamy masą.
Wierzch dekorujemy lukrem wg własnego gustu.
Odkładamy w chłodne miejsce na 24 godz.

Masa:
Orzechy prażymy przez chwile na suchej patelni i pozbawiamy łusek.
Mielimy na drobno.

Masło ucieramy z cukrem, a następnie z żółtkami i wanilią.
Na końcu dodajemy zmielone drobno orzechy (lub cytrynę).

Masę możemy lekko schłodzić przed przełożeniem.
Smarujemy nią dwie warstwy tortu, boki i wierzch.

Lukier:
Do garnuszka wsypujemy cukier puder.
Rozrzedzamy go, ukręcając sokiem z cytryny.
Gdy powstanie jednolita, dość gęsta masa wylewamy lukier na wierzch tortu.

Makowiec szklankowiec z masą z białek

Pomysł na wykorzystanie nadmaru białek. Delikatne, miękkie, pachnące.

Składniki:

  • 1 szklanka mąki pszennej
  • 1 szklanka maku suchego (nie trzeba mielić)
  • 1 szklanka białek
  • 1 szklanka cukru
  • 1/2 szklanki zimnego stopionego masła
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • bakalie (orzechy, rodzynki, skórka pomarańczowa)
  • kilka kropel ulubionego aromatu do ciast

Białka ubić na sztywno, dodać cukier i dalej ubijać. Do otrzymanej masy dodać mąkę, mak, proszek do pieczenia, bakalie, roztopione masło, wymieszać.

Piec w keksówce około 50 minut (czasem krócej, to zależy od piekarnika), w temperaturze 220 stopni, od góry podczas pieczenia przykryć papierem lub folią aluminiową, by się zbyt mocno nie przypiekło. Piec do tzw. suchego patyczka.

Po upieczeniu można polać polewą czekoladową.

Kruche ciasto z makiem – inaczej

Kruche ciasto:
3 szklanki mąki pszennej
15 dag cukru pudru
25 dag margaryny
1 jajo
2 żółtka
3 łyżki kwaśnej śmietany
2 łyżeczki proszku do pieczenia
Masa makowa:
1 litr mleka
15 dag kaszy manny
4 łyżki cukru
4 jajka
25 dag maku
5 dag rodzynek
5 dag orzechów włoskich
aromat migdałowy
Ponadto:
1 słoik powideł np. śliwkowych (ok. 30 dag)

Do mąki wsypać cukier puder, dodać miękką margarynę, jajko, żółtka, kwaśną śmietanę i proszek do pieczenia. Wszystko razem wymieszać i zagnieść ciasto. Następnie podzielić je na połowę i włożyć do lodówki na około 30 minut.

Z 1 litra mleka odlać 1 szklankę mleka i rozpuścić w niej kaszę mannę. Do pozostałego mleka dodać cukier i całość zagotować. Następnie do gotującego się mleka wlać rozmieszaną w mleku kaszę mannę i ponownie zagotować. Ostudzić i dodać żółtka rozmącone w 3 łyżkach wody, suchy mak, rodzynki, pokrojone orzechy włoskie i aromat migdałowy. Całość dokładnie wymieszać. Na koniec dodać ubitą pianę z białek i delikatnie połączyć z masą makową.

Jedną część kruchego ciasta rozwałkować i rozłożyć na wysmarowaną tłuszczem prostokątną formę o wymiarach 25 na 36 cm. Na kruche ciasto wyłożyć powidła, a na powidła masę makową. Drugą część ciasta rozwałkować, radełkiem zrobić paski i udekorować nimi wierzch ciasta.

Ciasto włożyć do nagrzanego piekarnika i piec około 45 minut w temperaturze 160-170 °C. Po ostudzeniu ciasto można posypać cukrem pudrem lub polać lukrem.

Ze strony Deon.pl

Kruche z makiem i kokosem

CIASTO

  • 60 dag mąki
  • 30 dag margaryny
  • 20 dag cukru pudru
  • 6 żółtek
  • 3 łyżki kwaśnej śmietany
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka kakao

Posiekać margarynę z mąką. Dodać resztę składników i zarobić ciasto. Podzielić na 3 części: I – wyłożyć na blachę, II – zamrozić, III – dodać kakao i też zamrozić.

KOKOS

  • 6 białek
  • 3/4 szklanki cukru
  • 20 dag wiórków kokosowych

Białka ubić na sztywno. Dodać cukier, kokos i wymieszać.

MAK

  • 30 dag maku
  • 2 jajka
  • 2 łyżki masła
  • olejek migdałowy
  • rodzynki
  • trochę siekanych orzechów
  • 3 łyżki miodu
  • cukier do smaku

Mak sparzyć i zemleć. Dodać żółtka, masło roztopione, olejek migdałowy, rodzynki, miód, cukier i trochę siekanych orzechów. Ubić białka na pianę, dodać do maku i lekko wymieszać.

Przygotowanie do pieczenia:

  • powidła śliwkowe

Ciasto I rozwałkować, wyłożyć do foremki i posmarować powidłami.
Mak i kokos układać na przemian pasami wzdłuż foremki.
Na to zetrzeć ciasto III i znów kłaść pasami, odwrotnie, kokos i mak.

Na wierzch zetrzeć ciasto białe.

Piec w temp. 180′C przez 40-50 min.

Rożki z makiem

Składniki (na 32 rogaliki):
– 2 homogenizowane serki waniliowe (Danio)
– 2 kostki masła (2×200 g)
– 5 szklanek mąki pszennej
– 2 łyżki cukru pudru

– duża puszka gotowej masy makowej (850 g)

Zagnieść ciasto z serków, masła, mąki i cukru. Uformować kulę, owinąć folią spożywczą i włożyć do lodówki na 2 godziny.

Po wyjęciu z lodówki ciasto podzielić na 4 części. Każdą rozwałkować na koło o średnicy 33 cm i podzielić na 8 części. Na każdy z powstałych trójkątów u podstawy nałożyć 2 łyżeczki masy makowej i zwinąć w rogaliki.

Piec przez około 30 minut na wyłożonej papierem do pieczenia blasze, w piekarniku nagrzanym do 180 st.C (przed pieczeniem można posmarować roztrzepanym jajkiem).

Po upieczeniu i ostudzeniu posypać cukrem pudrem.

Pierożki z makiem


Ciasto pierogowe:

• 2 szklanki mąki
• 1 łyżeczka soli
• około 3/4 szklanki chłodnej wody
lub też ciasto pierogowe bez wyrabiania, z dodatkiem jajek, jak w tym przepisie.

Farsz i dodatki:
• 100 g maku
• 1 szklanka mleka
• po 1 łyżce: masła, miodu, cukru, rodzynek
• 4 łyżki drobno posiekanych orzechów włoskich
• 1 żółtko
• do serwowania: śmietana (kwaśna lub z cukrem pudrem, roztopione masło, płynny miód)

Przygotowanie:

  • Ciasto pierogowe: Mąkę przesiać do płaskiej miski, posolić, stopniowo dodając wodę wyrabiać ciasto, łącząc składniki w kulę. Ciasto wyłożyć na blat lub stolnicę i wyrabiać aż będzie miękkie i elastyczne, przez około 7 – 10 minut. Przykryć ściereczką i odstawić na 15 minut. Możesz też zrobić ciasto bez wyrabiania, z dodatkiem jajek, z jednogodzinnym czasem odpoczywania ciasta, jak w przepisie tutaj.
  • Farsz: Mak opłukać; wsypać go do miski, zalać wodą, zamieszać, wylać nieczystości, które wypłynęły na wierzch. Czynność można powtórzyć. Odcedzić, włożyć do rondelka i zalać wrzącym mlekiem. Gotować przez 30 minut na małym ogniu. Odcedzić, ostudzić, zmielić w maszynce używając sitka o najmniejszych otworach. W rondelku roztopić masło, dodać mak, miód, cukier, pokrojone na mniejsze kawałki rodzynki i drobno posiekane orzechy. Pogotować przez 2 – 3 minuty mieszając. Farsz ostudzić i wymieszać z żółtkiem.
  • Lepienie pierogów: Ciasto cienko rozwałkować (można po połowie ciasta), średnią szklanką wycinać kółka, nakładać farsz, ugniatać go łyżeczką aby zmieściło się go jak najwięcej. Sklejać brzegi ciasta, docisnąć i zrobić falbankę. Pierożki wrzucać na wrzącą i osoloną wodę i gotować aż do miękkości (sprawdzić czy są już miękkie zaraz po wypłynięciu na powierzchnię wody). Podawać gorące ze śmietaną (kwaśną lub słodzoną cukrem pudrem, z płynnym miodem). Odgrzewać we wrzącej wodzie.

Pierożki pieczone z makiem

przygotować ciasto na pierogi, najlepiej skorzystać ze swojego ulubionego, sprawdzonego przepisu. ugotować mak, wymieszać z bakaliami, miodem i aromatem, albo użyć gotowej masy makowej z puszki. nadziać pierożki, posmarować żółtkiem, posypać makiem, piec w 180st. do zarumienienia. i chrupać..

Kluski z makiem

liczba porcji: 5
składniki: 500 g makaronu łazanki
500 g maku
500 ml miodu
pół szklanki rodzynek
pół szklanki migdałów
smażona skórka pomarańczowa
przyrządzanie: Mak zalewamy wrzątkiem ( można mlekiem), stawiamy na ogniu i doprowadzamy do wrzenia. Odstawiamy na ok. 12 godzin, po czym wylewamy na sito i dwukrotnie przepuszczamy przez maszynkę do mielenia. Mieszamy z ugotowanym makaronem, miodem i bakaliami. 

Pasternkowe frytki na słodko

  • 2 korzenie pasternaku
  • ok. 1 lyzki oleju
  • ok.1 lyzki dobrego miodu
  • sol,pieprz

Pasternak obrac ,przekroic i ewentualnie twardy i lykowaty srodek wyrzucic,reszte pokroic na ksztalt frytek i na podgrzanym oleju i malym ogniu smazyc nasze frytki do miekkosci,nastepnie dodac miod, przez chwile karamelizowac,na koncu popieprzyc i lekko posolic.

Pasternak pieczony

Pasternak pieczony piecze się tak samo jak ziemniaki – skórka ma być chrupiąca – Super.

Pasternak należy przekroić wzdłuż na cztery części, przełożyć do naczynia, w którym będzie się piekł, wymieszać z oliwą z oliwek (ilość podobna jak do pieczonych ziemniaków) i upiec w piekarniku tak, aby był miękki w środku i lekko spieczony w na zewnątrz.

Pieczeń wieprzowa z pasternakiem i faszerowanymi jabłkami

Składniki na 6 porcji:
2 kg wieprzowiny na pieczeń (u mnie karkówka)
6 dużych pasternaków, obranych i przeciętych wzdłuż na pół
6 małych czerwonych cebul, obranych
sol morska
świeżo mielony czarny pieprz
2 garści listków świeżej szałwii
1 czubata łyżeczka mielonego ziela angielskiego
1/2 gałki muszkatołowej, świeżo startej
2 ząbki czosnku, obrane
skorka starta z 1 pomarańczy
150 g miękkiego masła
6 twardych, niedużych jabłek

Piekarnik rozgrzać do 220°C. Mięso opłukać pod bieżącą woda, osuszyć. Oprószyć solą i świeżo mielonym pieprzem. Mocno obsmażyć ze wszystkich stron na rozgrzanym oleju. W tym samym czasie zagotować wodę z sola w garnku, wrzucić pasternak i cebule, gotować 5 min., odcedzić.

Szałwię utrzeć w moździerzu razem z zielem angielskim, gałką muszkatołową, czosnkiem i skorka pomarańczową, dodać dużą szczyptę soli i pieprzu (ja miksuje wszystko razem w blenderze). Następnie przełożyć te mieszankę do miski i wymieszać z miękkim masłem.

Jabłka umyć, osuszyć. Wydrążyć gniazda nasienne (ale nie na wylot, od strony ogonka jabłko ma być zamknięte aby nadzienie nie wyleciało podczas pieczenia). Wypełnić jabłka przygotowanym masłem z dodatkami, tym co zostanie posmarować wierzch pieczeni.

Położyć mięso w brytfance, obok rozłożyć pasternak, cebule i jabłka (ogonkami do góry a wiec otworem do dołu). Wstawić mięso do nagrzanego piekarnika. Piec 30 min., wyjąć mięso a warzywa wymieszać delikatnie z sosem, który się wytworzył podczas pieczenia (jabłek nie należy ruszać). Znów włożyć mięso do brytfanki, obniżyć temp. do 180°C i piec kolejne 30 min. aż mięso się ładnie przypiecze.

Wyjąć mięso z piekarnika i odstawić na bok na 5 min. Warzywa i jabłka zostawić w ciepłym piekarniku. Następnie mięso pokroić w plastry, podawać z warzywami i faszerowanymi jabłkami ( jako dodatek również ziemniaczane puree).

Pasternak na surowo – do sałatek, surówek jak marchewka, seler itp.

Opis

Gatunek, rodzina: Pasternak jest rośliną dwuletnią zaliczaną do rodziny warzyw selerowatych.

Rodzina: korzeniowe

Występowanie: Pasternak rośnie na łąkach i miedzach.

Sezony występowania: Wykopywany jest pod koniec lata i jesienią.

Rozmiar: Osiąga wysokość od 30 do 100 cm. Korzenie tej rośliny mogą dochodzić nawet do 40 cm długości i 12 cm grubości.

Smak: Korzeń pasternaku jest mięsisty i słodki w smaku, jednocześnie z nutą smaku ostrego.

Zapach: Posiada charakterystyczny aromat.

Kolor: Ma on szarobiałą skórkę i biały miąższ.

Ocena świeżości: Świeży korzeń pasternaku powinien być twardawy i jędrny. Zwiędły korzeń świadczy o nie najlepszej jakości warzywa.

Sposób przygotowania: Przed użyciem od pasternaku należy odciąć liście, a korzeń umyć i cienko obrać. Korzenie pasternaku jedzone są najczęściej w postaci gotowanej. Pasternak możemy pokroić w grubsze plastry, w grubą lub drobną kostkę i gotować w wodzie lub na parze.

Sposób przechowywania: Pasternak bardzo dobrze przechowuje się w czasie zimy w kopcach i piwnicach.

Ciekawostki: Nieuczciwi handlowcy na Zachodzie korzeń pasternaku sprzedają jako pietruszkę.

Nazwa w języku angielskim: Parsnip

Nazwa w języku francuskim: Panais

Nazwa w języku niemieckim: Pastinak

Nazwa łacińska: Pastinaca sativa L

Na razie na tym skończymy temat pasternaku – ale jest to temat niewyczerpany na dziesiątki potraw – supersmacznych – a pamiętajmy że pasternak jest warzywem zimowym – tak jak pietruszka czy marchew

Podkarpacka Babka drożdżowa z Brzozowa

(przepis sprzed II Wojny Światowej z Brzozowa, stosowany do dzisiaj z wielkim powodzeniem – babka jest pyszna)

– wychodzi zawsze, bez pudła – przepis na 2 średnie babki

Bierzemy:

5 dkg drożdży

1 szklankę mleka

1 szklankę mąki

1/2 szklanki cukru

wsypać wszystko do miski i wymieszać, zostawić na 15 minut – niech rośnie

Jak się ruszy, dodać:

1 całe jajko surowe

3/4 stopionej kostki masła (nie gorące)

4 żółtka utarte wcześniej z 1/2 szklanki cukru pudru

1/2 kg mąki

szczyptę soli

skórkę otartą z 1 cytryny

Można dodać rodzynki (niekoniecznie)

Wyrabiać ciasto aż zacznie odchodzić od ręki i miski. Zostawić pod ściereczką w cieple, żeby dobrze urosło. Włożyć do 2 wysmarowanych delikatnie masłem foremek babkowych (najlepsza jest foremka z kominkiem)

Wstawić do piecyka na 180 stopni C i piec dokąd nie będzie mieć złotego koloru.

UWAGA: w piecyku elektrycznym włączać tylko dolną grzałkę.

Na wielką okazję można na koniec babki polukrować.

Chrust z Brzozowa (Środkowa Małopolska – bo Małopolska Wschodnia, inaczej Czerwona Harwacja, dzisiaj należy do Ukrainy a kończyła się na Dnieprze i Kijowie) – po warszawsku Faworki

6 żółtek

3 dkg masła

1/2 kg mąki

5 łyżek gęstej śmietany

1 łyżka octu

1 łyżka spirytusu lub wódki czystej

Żółtka utrzeć z masłem, potem dodać ocet, spirytus, śmietanę i wlać to wszystko do mąki wysypanej w kopczyk na stolnicy. Zagnieść porządnie i rzucać ciastem o stolnicę przez 10 minut.

Rozwałkować ciasto cienko, w czasie wałkowania kilkakrotnie złożyć ciasto, jak chustkę, i znów rozwałkować .

Ciąć na paski (10 na 2 cm mniej więcej). Naciąć w środku każdy pasek i przewinąć go przez nacięcie. Smażyć na mocno rozgrzanym, głębokim  smalcu – 4 kostki smalcu do rondla. Osączyć ze smalcu, posypać cukrem pudrem. Gotowe.

Kutja – nazywana też Koljiwem

Kutia to tradycyjna potrawa ukraińskiej, białoruskiej, litewskiej i dawniej polskiej kuchni kresowej (obecnie występuje na Białostocczyźnie, przyrządzana jest też przez Kresowian i ich potomków). Nazwa pochodzi od słowa ukraińskiego (z greki) kókkos pestka, ziarno – chociaż ludowa etymologia wskazuje na słowo kut (kąt). Jest jedną z 12 potraw tradycyjnie wchodzących w skład wschodniosłowiańskiej wieczerzy wigilijnej. Jada się ją głównie w okresie świąt np.: Bożego Narodzenia i Nowego Roku.

Zwyczajowo robiona jest z obtłuczonej pszenicy, ziaren maku, słodu lub miodu, i bakalii: różnorakich orzechów, rodzynek i innych dodatków. W wielu przepisach uwzględnia się mleko lub śmietankę, w oryginalnej kutii mlekiem było mleko z mielonego maku. Współcześnie używa się też składników, które niegdyś nie były tak popularne i dostępne, takich jak kawałki kandyzowanej skórki pomarańczowej czy migdały.

Na Białorusi częściej niż z pszenicy, kutię gotuje się z kaszy jęczmiennej (pęczak), ale czasami także z ryżu. Szeroko rozpowszechniona jest kutia na słono z samych ziaren, bądź z dodatkiem maku, ale bez miodu i bakalii. Oprócz okresu noworocznego, kutię spożywano na Dziady, oraz stypę. Uważana była także za ulubioną potrawę Ziuzi – białoruskiego bóstwa zimy.

[Ziuzia – to nie znane mi dotychczas nazwanie Zimy – wydaje się nawiązywać do Dzidzileli, Zielijii, Zizielji, tyle że tamta to Pani Zielona znana Czechom, Morawianom, Słowakom, Łużyczanom i Chorwatom – także Białochorwatom czyli Małopolanom Galicyjskim i Rusinom (Chorwatom Czerwonym ). Jak sądzę jest to Ziuzia – zimna, nie raz tak się mówi, że „zimno” – ziu-ziu, w gwarze dziecięcej, ale to chyba w Małopolsce przeniesione z  Rusi Czerwonej od Bohatyrusów (Bożan-Bohan-Bużanów, inaczej Wołynów-Wołotów) albo właśnie z Rusi Białej – od Gierojów – Gerosów- Gierusów. C.B.]

Tyle z Wikipedii

Ponieważ pochodzę z dawnej południowo-wschodniej Polski, a raczej Rzeczpospolitej Obojga Narodów być może z tego powodu kutja nie jest dla mnie niczym niezwykłym, a raczej potrawą wigilijną zawsze obecną na stole. Nie czuję się kresowianinem ale Białochorwatem, więc bredzenie wikipedyczne o Kresowianach i Białostocczanach jako jedynych stawiających na Wigilię (Święto Światła Świata) kutję na stole wkładam między bajki.

Oto nasza kutja

szklanka pszenicy – ziarno bez łusek (namoczyć na noc, a potem ugotować do miękkości)

dodać zmielony mak, miód, orzechy włoskie posiekane, rodzynki, figi posiekane, płatki migdałowe (skórkę pomarańczową) – wszystkie proporcje na oko, bakalie jakie się chce – a przed samym podaniem wszystko to dokładnie wymieszać z dodatkiem (także na oko) słodkiej śmietany 30%. proporcje dobrać do własnego smaku – miód i śmietana żeby nie było za słodkie, za rzadkie, albo bez migdałów jak ktoś nie lubi za to z suszonymi morelami itp.

Oto i kutja – stara potrawa, której nazwa rzeczywiście powinna być wywodzona od kąta- kąciny – bo to jest potrawa ofiarna na Święto Światła Świata – jak najbardziej pogańska, słowiańska, nuruska – a więc inaczej mówiąc Harska – Har-Pącka (Kharpacka), rodem ze starożytnych siedzib słowiańskich w Harpątji – Harpacji – Ha-Rusji – Harusi – Harwątji- Harwacji (hara- góra, do dzisiaj po czesku, ukraińsku i w innych językach słowiańskich: np. Hara-hov), nazywanej też Harią i Hercynią (słynny od starożytnych pisarzy greckich i rzymskich Las Hercyński (harski) co u podnóża Gór Harskich szedł na północy przez cały Ląd-Europę), który to kraj znali też pod nazwą Wharatu – i słynnych zdobywczych starożytnych Ludów Wharatu (albo Bharatu, co tylko mylnym odczytaniem jest).

Sernik zwany wiedeńskim

Ten sernik można by nazwać równie dobrze praskim, krakowskim, chorwackim, lwowskim, kijowskim lub budzkim, albo najzwyczajniej galicyjskim czyli golędzińskim, golemskim, gleńskim – bo wszędzie na całym tym obszarze był znany i wyrabiany, a także po domach podawany przy każdej ważnej okazji.

  • 1 kg twarogu półtłustego lub tłustego, zmielonego przynajmniej dwukrotnie
  • 6 jajek
  • 1/2 kostki miękkiego masła (125 g)
  • 2 łyżki mąki ziemniaczanej
  • cukier waniliowy – 1 opakowanie (16g)
  • 1 szklanka cukru
  • bakalie, według uznania (ja dodałam filiżankę rodzynek)Żółtka ubić z cukrem i cukrem waniliowym do białości. Stopniowo dodawać twaróg, dalej ubijając, miękkie masło, mąkę. Na końcu wmieszać bakalie. Z białek ubić pianę i delikatnie wymieszać z resztą masy.

    Piec w temperaturze 170ºC przez około 1 godzinę (użyłam tortownicy o średnicy 26 cm). Niestety, ten sernik lubi opadać po upieczeniu. Należy studzić przy lekko uchylonym piekarniku, by nie narażać go na gwałtowną zmianę temperatury. Można również podczas pieczenia przykryć folią aluminiową, by pozostał jasny.

Inny sernik z ziemniakami zamiast mąki ziemniaczanej

Sernik po wiedeńsku

Smaczny i szybki sernik.
  • jajka 8 szt
  • bakalie różne 1 szklanka
  • cukier waniliowy 2 opakowania
  • ziemniaki gotowane 2 szt
  • mąka kartoflana 2 łyżki
  • mąka (najlepiej szymanowska bądź tortowa) 2 łyżki
  • cukier puder 2 szklanki
  • masło 25 dag
  • ser biały mielony 1 kg

Ziemniaki zmielić lub przecisnąć przez praskę. Masło utrzeć z cukrem pudrem i cukrami waniliowymi na puch, dodawać stopniowo po jednym żółtku cały czas przy tym ucierając. Następnie dodać ser i zmielone ziemniaki, wymieszać. Potem dodać kolejno obie mąki oraz bakalie, wymieszać. Na końcu dodać ubitą na sztywno pianę z białek, delikatnie wymieszać. Przygotowaną masę serową wyłożyć do wysmarowanej tłuszczem i wysypanej bułką tartą średniej wielkości blaszki, wyrównać. Ciasto piec w temperaturze 175 stopni przez 1 godzinę.
Wystudzony sernik można polukrować lub polać polewą czekoladową.

Piernik polski

Co dom to piernik w Polsce i na Litwie, każdy dom ma swój piernik i nijak ma się piernik do piernika a takzę piernik do wiatraka

Piernik miodowy wilgotny

    składniki na 2 duże brytfanki:
  • 3 ½ szklanki mąki

  • 1 łyżka proszku do pieczenia

  • 1 łyżeczka sody

  • ½ łyżeczki soli

  • 4 łyżeczki cynamonu

  • ½ łyżeczki goździków*

  • ½ łyżeczki ziela angielskiego**

  • 1 szklanka oleju roślinnego

  • 1 szklanka miodu

  • 1 ½ szklanki cukru

  • 3 jajka

  • 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego

  • 1 szklanka kawy lub mocnej herbaty

  • ½ szklanki świeżego soku z pomarańczy

    Z podanych proporcji wychodzi naprawdę duża porcja: 2 blaszki muffinek (po 12 sztuk każda) oraz jedna keksówka.

  • Wykonujemy:
    W dużej misce wymieszać mąkę, proszek do pieczenia, sodę, sól i przyprawy. Zrobić dołek i dodać olej, miód, cukier, jajka, ekstrakt waniliowy, kawę, sok z pomarańczy. 

    Używając mocnej, dużej trzepaczki lub miksera, wymieszać dokładnie wszystkie składniki, upewniając się, że na dnie nie zostały suche składniki. Utworzy się gęsta masa.

    Przygotowane wcześniej formy wypełniamy do połowy ciastem i pieczemy 40-45 minut w 180 stopniach C. Ciasto jest gotowe, gdy lekko przyciśnięty wierzch sprężyście powraca do swojej pierwotnej formy.
    Po wyjęciu z piekarnika pozostawiamy ciasto na 15 minut do wstępnego wystygnięcia, a następnie wyciągamy je z blaszki i kładziemy na kratce.

Inny Piernik Ewy Kubickiej, a trochę Marii Wal i trochę też innych polskich gospodyń

Piernik świąteczny
Tekst i foto: Ewa Kubicka Data publikacji: 19-12-2006
Przepisów na pierniki jest wiele. Z tym ciastem jest trochę jak z bigosem – każdy dom ma swoją najlepszą recepturę. Wypróbowałam ich wiele. W rezultacie najbardziej przywiązana jestem do tej, którą wam dzisiaj podaję. Podstawą był przepis pani Marii Wal z Lublina. Rzecz jasna musiałam to i owo dodać od siebie.

Składniki:

- 10 jaj,
– 350 g cukru,
– 100 g masła,
– 2 łyżki oliwy,
– 2 łyżki karmelu,
– 1 kg mąki,
– ½ litra dobrej śmietany,
– 500 g miodu gryczanego,
– 1czubata łyżeczka sody,
– 1 opak. przyprawy do piernika (gotowa lub przygotowana własnoręcznie),
– ½ szklanki wyłuskanych orzechów włoskich,
– ½ szklanki smażonej skórki pomarańczowej (opcjonalnie),
– kilka fig i daktyli dość drobno skrojonych.

Karmel:
– 100 g cukru,
– 2 łyżki stołowe wody,
– sok z cytryny.

Jak przyrządzić?

1) Karmel: w małym garnuszku topimy cukier z wodą na bardzo małym ogniu. Gdy cukier się stopi, zwiększamy nieco ogień i poruszamy płynem za pomocą ruchów garnuszka (nie mieszając w środku). Gdy stanie się koloru bursztynowego, dodajemy odrobinę soku cytrynowego, aby pozostał płynny. Należy pamiętać, że po zdjęciu z ognia garnuszek jeszcze dłuższą chwilę będzie gorący, zatem nie doprowadzajmy go do koloru ciemnego bursztynu. Pozostawiamy karmel do ostygnięcia.

2) Gotujemy miód z masłem i oliwą. Odstawiamy do ostygnięcia. Przygotowujemy bakalie.

3) Żółtka jaj ucieramy dobrze z cukrem. Przestudzony miód wlewamy do żółtek i ucieramy dalej. Dodajemy śmietanę. Przesianą mąkę mieszamy z sodą. Partiami dosypujemy mąkę i mieszamy dalej.

4) Gdy masa jest dobrze wymieszana sypiemy przygotowaną przyprawę do piernika i wlewamy karmel. Na koniec dodajemy pianę z białek i delikatnie mieszamy całość.

5) Piernikowe ciasto przekładamy do wąskich foremek (tzw. keksowych) wyłożonych papierem do pieczenia, na wysokość nieco większą, niż połowa foremki. Wkładamy do piekarnika ogrzanego do 160 st. C. i pieczemy przez 1 godz. Po całkowitym ostygnięciu ( po wyjęciu z formy) zawijamy w pergamin i odkładamy w chłodne miejsce.

Rosyjska Złota Jesień i inne jesienie w Królestwie SIS

Posted in kuchnia, przyroda by bialczynski on 14 Listopad 2010

Królestwo SIS słynie ze zmiennych pór roku, a także z tego że posiada prawie wszystkie możliwe strefy ziemskiego klimatu.

Jak zwykle przekornie Rosyjska Złota Jesień zacznie się od całkiem innych jesieni na zachodzie i południu Białego Lądu, a Rosja znajdzie się zapewne w części 4 – bo ona sama z powodzeniem jest w stanie wypełnić  pełny blok programowy.

Tym razem wędrówkę zaczniemy zatem od Bałkanów

przepisem na prostą Jesienną Sałatkę z Owoców Królestwa Sis, prosto z Macedonii

Piękne macedońskie jezioro Mavrovo i piękna fotografia

[foto by Gocenik]

Macedońska Jesień

Early Autumn Fruit Salad by Rita

I know fruit salads are not exactly considered recipes: you just put some fruit into a bowl, add sugar and stir. But making salads is the only way I can make my husband eat fruit – I don’t know if he enjoys the taste of several fruits combined together or he simply has a job peeling them. No matter what his reason, I meet his wishes and make fruit salads as often as I can.

[kliknij-powiększ] 

This salad was conceived as a dessert after a very good meal where grilled steaks and Mandy’s Aubergine Casserole were served. As I had plenty of fruit at home – some very good stuff, too (figs were hand-reaped by my father) – I wanted to make something of them before they went bad. This recipe is halfway between an end-of-summer and an early autumn fruit salad because there are fruits of both seasons: white peaches, figs and damsons. I also added one mango (left from the Mango Chutney) and some pomegranate seeds (left from the Pomegranate Rice) to give a fresher taste. Cinnamon and ginger add a very autumnal touch to this salad – these two spices being in my mind usually related to the winter season – and make it all more savory. Ingredients 1/2 pomegranate 1 mango 2 white peaches 5 damson plums 3 figs juice of 1 lime 2 tbsps sugar 1/2 tsp cinnamon 1/2 tsp ginger root powder Wash the fruit. Deseed the pomegranate. Slice, peel and cut the mango into chunks. Halve, pit and peel the peaches; cut them into wedges. Halve and pit the damsons, and cut them into wedges. Cut the figs into wedges, too (damsons and figs don’t need to be peeled). Put the fruit into a bowl; add lime juice, sugar, cinnamon and ginger.

[kliknij-powiększ] 

Macedonia di Inizio Settembre Mi rendo conto che le macedonie non siano delle vere e proprie ricette: basta mettere la frutta in una ciotola, aggiungere zucchero e mescolare. Ma le macedonie sono l’unico modo per far mangiare la frutta a mio marito – non so se preferisca il gusto di diversi frutti mescolati insieme oppure gli faccia fatica sbucciarla. Ad ogni modo, non importa quale sia il motivo: io cerco di farlo contento e di preparare macedonie il più spesso possibile. Questa macedonia è stata ideata come dessert dopo un ottimo pasto a base di bistecchine di maiale grigliate e della Casseruola di Melanzane di Mandy. Siccome avevo un sacco di frutta a casa – qualcuna veramente buona, tra l’altro (i fichi sono stati raccolti da mio padre) – volevo farci qualcosa prima che mi andasse a male. Questa ricetta sta un po’ a metà strada tra una macedonia di fine estate e una di inizio autunno, perché vi sono frutti di entrambe le stagioni: pesche bianche, fichi e prugne. Ho aggiunto inoltre un mango (avanzato dal Mango Chutney) e i chicchi di melagrana (avanzati dal Riso alla Melegrana) per dare un sapore più fresco. La cannella e lo zenzero, infine, essendo per me queste due spezie irrimediabilmente legate all’inverno, aggiungono un tocco molto autunnale all’insieme e rendono il tutto più saporito. Ingredienti 1/2 melagrana 1 mango 2 pesche bianche 5 prugne 3 fichi succo di 1 lime 2 cucchiai di zucchero 1/2 cucchiaino di cannella 1/2 cucchiaino di zenzero in polvere Lavare la frutta. Togliere i chicchi dalla melagrana. Affettare, sbucciare e tagliare il mango a pezzetti. Tagliare a metà le pesche, togliere il nocciolo, pelarle e tagliarle a pezzetti. Tagliare a metà le prugne, rimuovere il nocciolo e tagliarle a spicchi. Tagliare a spicchi anche i fichi (le prugne e i fichi non hanno bisogno di essere sbucciati). Mettere la frutta in una ciotola; aggiungere il succo di lime, lo zucchero, la cannella e lo zenzero e mescolare bene.

Jesień nad jeziorem Ohrydzkim

[kliknij-powiększ] 

Dojrzewające sosnowe szyszki jesienią [by Zoran Dimitruszew]

[kliknij-powiększ] 

Masyw Neolica w fotografii Ivana Trpkova

Jesienny Masyw Neolica (by Ivan Trpkov)

Masyw Neolica: Drzewo (by Ivan Trpkov)

Masyw Neolica, Góra Skrkovo (by Ivan Trpkov)

[kliknij-powiększ] 

Masyw Neolica, Góra Muza przy złej pogodzie (by Ivan Trpkov)

Masyw Neolica, wieś Bukovo (by Ivan Trpkov)

[kliknij-powiększ] 

Macedońscy Bracia Mniejsi – odwieczni mieszkańcy tej ziemi, Mewy i Orzeł Bielik (Orzy Ptak Swąta)

Owocujący cedr

Grecja

Grecy kłócą się z Macedończykami o nazwę państwa Macedonia, która ma być nazwą starożytną grecką, ale niedawno oklazało się po żmudnych badaniach z dziedziny genetyki i starannym datowaniu wspłczesnych ludzkich genomów a także po porównaniu ich do DNA archeologicznego,  że ludność która posiada słowiańską haplogrupę R1a1a, czyli Pra- Słowianie żyli tutaj już 10.000 lat temu.

Grecja jest piękna przez cały rok, ale mało kto zwaraca uwagę na jej jesienne kolory. Tutaj przepiękna fotograficzna relacja z Góry Olimp artysty-fotografika, który podpisuje się na flickr-foto: (ArgyHellas)

Przez jesienny las na Górę Olimp (by ArgyHellas)

[kliknij-powiększ]   

Monastyr Dionizosa na szczycie Góry Olimp (by ArgyHellas)

[kliknij-powiększ]

Musaka Musaka to tradycyjne danie kuchni greckiej. Najlepiej przygotować je dzień przed podaniem, bo będzie najsmaczniejsze, jeżeli wszystkie składniki się dokładnie „przegryzą”.

Składniki:

  • ziemniaki
  • bakłażany
  • sól

Mięsny sos pomidorowy:

  • pomidory z puszki
  • przecier pomidorowy
  • koncentrat pomidorowy
  • cebula
  • wieprzowe mięso mielone
  • zioła prowansalskie, bazylia suszona, czosnek, sól, pieprz

Sos beszamelowy:

  • mleko
  • mąka
  • masło
  • biały pieprz, mielona gałka muszkatołowa

Dzikie winogrona

Sposób przygotowania: Bakłażany pokroić w plastry i solimy. Czekamy aż puszczą sok i smażymy je na patelni (teflonowej lub z niewielką ilością tłuszczu, bo bakłażany piją go bardzo dużo). Ziemniaki (w większej wielkości) gotujemy obrane i posolone. Po wystygnięciu kroimy na duże plastry (jak do zapiekanki). Sos pomidorowy z mięsem: Na oliwie podsmażamy cebulę na kolor złoty i dodajemy do niej mięso mielone. Mięso przyprawiamy czosnkiem mielonym, pieprzem i solą i smażymy rozdrabniając na maleńkie kawałeczki. Kiedy mięso jest usmażone zalewamy je pomidorami z puszki, do tego dodajemy przecier pomidorowy i jeszcze na koniec koncentrat pomidorowy (wedle uznania), który wzmocni smak. Sos pomidorowy doprawiamy czosnkiem, ziołami prowansalskimi, suszoną bazylią. Doprowadzamy do wrzenia. Trzymamy na wolnym ogniu ok. 15-20 minut mieszając od czasu do czasu. Żaroodporne naczynie smarujemy tłuszczem. Na dnie układamy pierwszą warstwę – ziemniaki i zalewamy ją sosem pomidorowym z mięsem. Na sos układamy warstwę bakłażanów (miejscami można także ziemniaki) i ponownie zalewamy sosem z mięsem. Na górę układamy kolejną warstwę bakłażanów. Sos beszamelowy: W rondelku roztapiamy masło z mąką i stopniowo dodajemy mleko. Ciągle mieszamy dolewając mleko aż otrzymamy konsystencję jogurtu naturalnego. Doprawiamy białym pieprzem i gałką muszkatołową. Sosem beszamelowym zalewamy musakę, wkładamy do rozgrzanego piekarnika i zapiekamy ok. 20 minut w temp. 180 st.

 

Jesienna gra świateł nad Górą Olimp (by ArgyHellas)

Greccy Bracia Mniejsi – mieszkańcy Olimpu ze swoją mamą – myszy polne i leśne

[kliknij-powiększ] 

Przez jesienny las z Olimpu w dół (by ArgyHellas)

[kliknij-powiększ] 

Widok na Górę Olimp z Morza (by ArgyHellas)

[kliknij-powiększ] 

Dzikie winogrona

Jesień w Bułgarii

Rodopy jesienią

[kliknij-powiększ] 

Liście

Bułgarskie specjały jesienne

Jesień w Smoljaniu

Bułgarscy Bracia Mniejsi Ludzi – rodowici Bułgarczycy – Jeże podsofijskie

Bułgarskie specjały jesienne

Jesienna róża

Bułgarskie specjały jesienne – papryka

Zaorane pola

Bułgarskie specjały jesienne – papryka do kiszenia

Rodopy

Bułgarskie specjały jesienne – papryczki ostre (chilli)

Bułgarska jesień by Ljubomira 100

Sofia jesienią

Papryka kiszona

Kto powiedział, ża paprykę można tylko marynować? Oto alternatywa dla tych, którzy nie przepadają za intensywnym smakiem octu.
składniki: 1 kg papryki 3 czuszki 4 ząbki czosnku 4 listki laurowe 3 łyżki ziaren kopru 2 łyżeczki ziaren kminku po kilka ziarenek pieprzu i ziela angielskiego oki. 1,5 litra wody 2-3 łyżeczki soli
przyrządzanie: Paprykę dokładnie, oczyścić z gniazd nasiennych, pokroić w ósemki. Czosnek obrać i pokroić w piórka. Czuszki oczyścic z gniazd nasiennych i pokroić w plasterki. Wodę zagotować z przyprawami. Słoiki wyparzyć, np. wkładając na 10 minut do gorącego piekarnika (ok.120 stopni). W słoikach układać paprykę, przekładając czosnkiem i kawałkami czuszek. Zalać przestygniętą nieco zalewą. Dokładnie wytrzeć gwint słoików i mocno zakręcać. Pasteryzować przez ok. 20 minut w gorącym piekarniku w temepraturze 80 – 90 stopni..

Sofia jesienią

Papryka ukiszona

Jesienne Węgry – Hungaria (kraj Hunów-Guniów, Awarów i Wagrów-Uhorzan)

Jesienny Dunaj w Budapeszcie

Jesienne liście w Budapeszcie

Winne grona

Jesienny dąb by Losonciné Zana Judit

Budapeszt

Tapolca

Jezioro Pecsi by Harsányi István

Rodowici Węgrzy, nasi Bracia Mniejsi – Mieszkańcy jeziora Pecsi – Chłopaczki-Szczupaczki

Tokaj – winobranie

Góry Borzsony

Diabelskie węgierskie leczo z fasolą

SKŁADNIKI:

  • Papryka 4 szt
  • Papryczka chili 1 szt
  • Fasola czerwona 1 puszka
  • Cukinia ½ szt
  • Cebula 3 szt
  • Pomidory duże 3 szt
  • Pieczarki 3 szt
  • Mielone mięso z łopatki 30 dag
  • Parówki 2 szt
  • Olej
  • Wegeta
  • Pieprz
  • Papryka słodka

PRZYGOTOWANIE: Na oleju najpierw podsmażyć cebulę, następnie dodać pokrojoną paprykę i cukinię. Smażyć około 15 minut, następnie dodać podsmażone na drugiej patelni pieczarki i parówki oraz mięso mielone. Przełożyć do większego garnka, dodać jeszcze papryczkę chili drobno pokrojoną i pomidory bez skórki pokrojone w kostkę. Przyprawić do smaku wegetą, pieprzem i odrobiną octu. Na samym końcu dodać fasolę z puszki. Chwilkę pogotować. Wychodzi bardzo ostre ale smaczne. Najlepiej podawać na gorąco z pieczywem.

Winogorona

Serbia, Bośnia, Chorwacja, Czarnogóra i Słowenia (a także oczywiście Macedonia, od której zaczęliśmy wędrówkę jesienną i Kosowo – którego nie uważamy za inny kraj niż Serbia) stanowiły do 1990 roku jeden kraj. Dzisiaj łączy te kraje jedynie wspólna pora roku – jesień.

Serbia

Serbską jesień zaczniemy nietypowo wizerunkiem Jesieni w Kwiatach autora  KTÓRY NIE BYŁ SERBEM.

Lowis Corinth – Jesień w kwiatach

Dalej będzie równie nietypowo, bo nie będzie żadnego przepisu kulinarnego tylko archeologiczne wykopki.

Lepenski Vir (National Park Djerdap)

Lepenski Vir (Лепенски Вир, Lepen Whirl) is an important Mesolithic archaeological site located in Serbia in the central Balkan peninsula. It consists of one large settlement with around ten satellite villages. The evidence suggests the first human presence in the locality around 7000 BC with the culture reaching its peak between 5300 BC and 4800 BC. Numerous piscine sculptures and peculiar architecture are testimony to a rich social and religious life led by the inhabitants and the high cultural level of these early Europeans.

Lepensky Vir

Czy to możliwe, żebyśmy mieli przed sobą osadę z 10 osiedlami satelitarnymi ludności R1a1a, na Bałkanach – tam gdzie ma być europejska kolebka Słowiano-Indo-Irańczyków. Osada założona została ponad 9000 lat temu, a więc blisko tego czasu na który naukowcy genetycy obliczają zasiedlenie Bałkanów przez ludność o tej haplogrupie. Szczyt rozwoju osad i kultury tej grupy która tutaj zamieszkiwała w Lepenskym Virze, przypada na 500 lecie (a więc nie mały to czas) między 5300 a 4800 p.n.e.

Stara Planina

Stara Planina

Jaskinia Stopica, Góra Zlatibor (Jaskinia Stopana pod Górą Złoty Bór)

Stopnie Stopana w Jaskini Stopana (Stopicy) pod Złotym Borem

Dojrzewające papryczki

Jezioro Złotysa – Zlatar

Góry Prokletije (Góry Przeklęte)

Góry w centralnej Serbii – Leposavic


Mniejsi Bracia Serbscy – górskie Kozice

Pola uprawne – by Dragoljub Zamurovic

Proso – ziarna

Masyw Trzygławia

Serbska jesień górska

Park w Belgradzie

Jezioro Ledinak pod Fruszką Gorą nad Dunajem


Owocujące pomidory zbiera się też zielone

Belo Blato (Białe Błota)

Święty Boski Dąb Jesienny

Święta Tęcza nad Kosovym Polem – foto: Copyright All rights reserved by Baudolino Aulari

[kliknij żeby powiększyć]

Bośnia

Zabrała także część Serbii, takie to skomplikowane wszystko. Jak się bardzo chce być razem, a potem dojdzie do kłótni w rodzinie, to jest chyba najgorsze co się może stać. Ale tutaj będzie tylko o jesieni.

Svilaja 1509 metrów n. p.m – foto by LeonardoDj

Bośniańskie wyśnione senne las(n)y jeś(ń)enne

Bośniaccy Mniejsi Bracia – Łasice

…i stare śpiące chałupy

I Bjelasnica (Góry Białe Śniące albo Senne, Góry Białego Snu – czyli Snu Wielkiego)

Bjelasnica (Góry Białe Śniące albo Senne, Góry Białego Snu – czyli Snu Wielkiego)

Bjelasnica (Góry Białe Śniące albo Senne, Góry Białego Snu – czyli Snu Wielkiego)

Bjelasnica (Góry Białe Śniące albo Senne, Góry Białego Snu – czyli Snu Wielkiego)

Bjelasnica – rzeczywiście góry jak ze snu

I melon kiełkujący też jak ze snu

A więc na koniec przepis na zupę z dyni – danie bośniackie

Zupa z dyni

Składniki: -ok. 1kg dyni -3 łyżki stołowe masła lub margaryny -1 cebula, drobno pokrojona -1 ząbek czosnku, rozgnieciony -3 1/2 szklanki wywaru z warzyw -1/2 łyżeczki zmielonego imbiru -1 łyżka stołowa skou z cytryny -3-4 paseczki cienko obranej skórki pomarańczowej (według uznania) -1-2 liście laurowe -1 1/4 szklanki mleka -sól i pieprz Do przybrania: -4-6 łyżek stołowych chudej lub tłustej śmietany, jogurtu natyuralnego lub sera mascarpone -pokrojony szczypiorek

1. Dynię obrać, wypestkować i pokroić w 2,5 cm kostkę. 2. W dużym garnku o grubym dnie rozpuścić masło. Wrzucić cebulę, czosnek i smażyć na małym ogniu, aż zmiękną, ale nie stracą koloru. 3. Dodać dynię i mieszać z cebulą przez 2-3 minuty. 4. Wlać wywar i doprowadzić do wrzenia na średnim ogniu. Doprawić do smaku solą i pieprzem, dodać imbir, sok z cytryny, skórkę pomarańczową i liście laurowe. Przykryć i gotować na wolnym goniu przez 20 minut, aż dynia będzie miękka. 5. Wyrzuć skórkę pomarańczową oraz liście laurowe. Zupę lekko ostudzić i przecisnąć przez cedzak lub zmiksować w mikserze lub robocie kuchennym na gładką masę. Przelać do czystego garnka. 6. Wlać mleko i lekko podgrzać. Doprawić w razie potrzeby. Przybrać zawijasem ze śmietany i szczypiorkiem. Podawać. Wychodzi zupy dla 6 osób. Porcja ma 112 kcal, 4 g białka, 8g węglowodanów, 7g cukru, 7g tłuszczu.

Melon zwiórkowany

Dynie

Czarnogóra

W Czarnogórze jesień bywa dziwna – z jednej strony wysokie góry, z drugiej ciepłe morze…

Pucina nad Adriatykiem (put’ – podróż, wyprawa, pąć – ścieżka, dróżka, pątnik – podróżny – A więc Putina-Pucina to Miejsce Po Drodze) – A jak jest z Putinem – to nazwisko czy KGB-owski pseudonim oznaczający Podróżnika? Putat’- to także jak w słowie Perepułt (Przepląt) – zaprzepaszczać lub ukrywać.

Virpazar

Skadar

Czarnogórskie oliwki

Czarne? Góry

Równie rudzi co Łasicie tubylcy z Czarnogóry –  Wiewiór Jesienny – Posiwiały Nestor Rodu

Oliwki

Górskie jezioro

Jezioro Skadar by Filipas

Kotor

Krnjice (Krynice)

Czarnogórskie zioła jesienne

Kotor – późna jesień

Cerna Gora – dzikie róże w śniegu

Cudesa z mesa – czyli cudeńka z mięska

Kilka standardowych zdań o kuchni:

Kuchnia czarnogórska należy raczej do tych bardziej tradycyjnych. Jest bardzo łagodna i bazuje przede wszystkim na roślinach ziarnistych, oliwy z oliwek i rybach. Restauracje najczęściej proponują gościom baraninę z jagnięciną pieczoną na rożnie lub w popiele pod specjalnym metalowym przykryciem, tzw. saciu, zupę rybną, wędzonego lub pieczonego karpia z jeziora Szkoderskiego albo ryby morskie. Ryby można przygotowywać na kilka sposobów: z rusztu, leczo i brodet. Przy pieczeniu rybę podlewa się esencją z ziół aromatycznych, najczęściej z rozmarynu. Podaje się z sosem czosnkowym z pietruszką i olejem z oliwek, z jarzynami i sałatą. Leszo jest ryba gotowana z dodatkiem oleju z oliwek, octu winnego, listka laurowego i innych przypraw. Podaje się z gotowanymi ziemniakami albo z blitwą (rodzaj szpinaku). Brodet przyrządza się z kilku gatunków ryb. Podaje się z palentą – daniem z mąki kukurydzianej. Restauracje na rzece Bojanie, niedaleko od nas, przygotowują doskonałe i bogate dania rybne. Ulubione piwo Czarnogórców to Nikšićko pivo (Nikszićko piwo). Robi się z jęczmienia, wody górskiej i gorzkiego i aromatycznego chmielu, zawiera 11,8 % ekstraktu i 5% alkoholu. Najbardziej znany gatunek wina to Vranac – czerwone wino wytrawne w kolorze rubinu, o przyjemnym smaku owocowym. Zawiera 12% alkoholu. Na etykietce ma oznaczony region, z którego pochodzi i numer seryjny.

Czarnogóra – typowe widoki

Coś specjalnego do zjedzenia:

Czewapczyca w folii

Składniki na 5 porcji

60 dkg cielęciny
3 cebule
natka pietruszki
5 pomidorów (lub puszka pomidorów w zalewie)
20 dkg pieczarek
pół szklanki wytrawnego wina
łyżka musztardy
pieprz, sól, papryka
wegeta
planta

Przygotowanie:

1. Drobno posiekaną cebulę zeszklić na patelni. Dodać pokrojone pieczarki i razem jeszcze posmażyć.
2. Pomidory zalać wrzątkiem i zdjąć skórkę (żeby łatwiej schodziła, wystarczy przed włożeniem do wody nakroić je z góry w krzyżyk). Piekarnik nagrzać do 180 – 200 stopni.
3. W misce zmieszać pokrojone w drobną kostkę mięso, pieczarki z cebulą, dodać pomidory. Dodać przyprawy, posiekaną natkę pietruszki i musztardę. Dodać wino i wszystkie składniki dokładnie wymieszać.
4. Masę podzielić na 5 porcji i zawinąć dobrze w folię aluminiową, żeby sok nie wyciekł w trakcie pieczenia. Ułożyć obok siebie na blasze albo w brytfannie i piec około 40 minut.
5. Podawać w folii. Pycha! Ta wersja potrawy jest wzorowana na przepisie z Bośni, ale wariacje na jej temat znają też Bułgarzy i Rumuni.

Czewapczyca (cevapcici, cevap) może mieć  formę krótkich kiełbasek. Idealną metodą spożywania jest zanurzenie czewapczycy w ajwarze i kajmaku. Ajwar to przesmażona pasta z papryki i bakłażanów. Kajmak to ciekawa rzecz. Jest to tłuszcz zdejmowany bezpośrednio z mleka – tłusty kożuch (śmietana z niegotowanego mleka) Jest to serek jak bardzo gęsta śmietana lub jogurt ale bez żadnych śladów kwaśności. Po prostu kremowy serek podkreślający wyraźny smak mięsa.

Tunel w górze tunelowej

Chorwacja

Z Chorwacji pokażemy tylko jedno miejsce jesienne Plitvice, no może jeszcze ze dwa inne.

1

2

3

4

Chorwaccy Bracia Mniejsi z Plitvic, specjaliści w swoim fachu, budowniczowie tam – Bobry

[cała seria wspaniale zrelaksowanych budowniczych tam i zapór wodnych na stronie: http://www.widelec.org/zdjecie,bobry-na-relaksie,1228.html]

5

6

7

8

Plitvice, czyli Płycizny, Plątowiska, Płytwice – kraina Pląta -Perepułta

Zioła i kwiaty nadjeziorne – jesienne michałki

A teraz smakołyk jesienny z Chorwacji:

Homar boza pieczony z ryżem w białym winie

Składniki 1 duży żywy lub nieżywy homar (ok. 2½ kg) 1 szklanka ryżu ½ pęczka natki pietruszki, drobno posiekanej 1 ząbek czosnku, drobno posiekany 2 cebule, pokrojone w krążki 2 łyżeczki bułki tartej oliwa 100 ml białego wina 100 ml wody Przygotowanie Ostrożnie włóż homara na 15 min do świeżej zimnej wody i przykryj. Kiedy będzie śnięty przetnij go wzdłuż na pół i usuń wnętrzności. Wsyp ryż i połowę posiekanej natki do dużego podłużnego garnka. Dodaj czosnek i ¼ cebuli. Na ryżu ułóż obie połowy homara, pancerzem do dołu. Obłóż go pozostałymi krążkami cebuli i posyp bułką tartą. Polej homara oliwą, nie polewając ryżu, a wino i wodę wlej do ryżu po bokach homara, nie polewając go. Przykryj naczynie pokrywą i piecz na ruszcie albo w zwykłym piekarniku rozgrzanym do 220-250ºC przez 25 min.

Kamacznik

Jezioro Tajemnic by Patty

Słowenia

 

Pszczoła na Michałkach  – Bracia Mniejsi – mieszkańcy Słowenii od tysiącleci (foto: the julian’s log)

Jezioro Bohin (Boskie, Bogiń)

BledSłowenia by Olexandr Savruk

Czerwone złoto słoweńskich gór

Jesienne owoce, ale czy jadalne?

Zamek Bled

Sałatka Coleslaw – wersja słoweńska

Jest to wersja tej sałatki z młodą białą kapustą. Ta sałatka niejednego z was zaskoczy rewelacyjnym smakiem. Jest fantastyczna i gorąco Wam ją polecam jako dodatek do pieczeni czy  np. do dań z grilla.

SKŁADNIKI: 3 szklanki poszatkowanej kapusty, 1 – 2 ugotowane i pokrajane w plasterki ziemniaki, 2 łyżki drobno posiekanej cebuli, 1 łyżeczka soli, 1 łyżeczka nasion kminku, 3 łyżki jabłkowego octu winnego, 4 łyżki oleju roślinnego.



SPOSÓB WYKONANIA:
Kapustę wymieszać olejem oraz octem. Dodać cebulę, ziemniaki, sól oraz nasiona kminku. Wymieszać i podawać.

Słowenia by Julian’s Log

Dawny Wenec Sistański – dzisiaj północne Włochy

Jesienne dojrzewające cytryny

Winobranie

Winnica Papapietro niedaleko Weńca (Wenecji)

Weneckie winne grono

i jeszcze cytryny

i jeszcze winnice

Jesień

Jesienne frykasy – trufle

Fusilii z fetą, oliwkami i pomidorami.

Dzisiejsze danie  z makaronu składającego się głównie z mąki ryżowej.

Składniki

  • makaron fusilli
  • 3 pomidory
  • 3 ząbki czosnku
  • opakowanie sera fety
  • 1 cebula
  • kilkanaście oliwek
  • oliwa z oliwek
  • sol, pieprz

Sposób przygotowania

  1. Makaron ugotowac w osolonej wodzie, przelac zimna i odcedzic.
  2. Pomidory sparzyc, obrac ze skorki i pokroic drobno, czosnek, cebule obrac, pokroic w kosteczke. Ser pokroic w kosteczke.
  3. Na patelnie dodac oliwe, wrzucic cebulke i czosnek, przesmazyc, dodac pomidory, sol, pieprz i poddusic az do miekkosci.
  4. Oliwki pokroic w plasterki. Do naczynia zaroodpornego wrzucic makaron, dodac pomidory, fete, oliwki, odpowiednio doprawic przyprawami i wymieszac. Przykryc folia aluminiowa i zapiec ok. pol godziny w nagrzanym do 180°C piekarniku. Mozna dodac natke pietruszki, lub inne swieze ziolka. Ja lubie z tymiankiem.

Danie lekkie, ale sycace …

Choruntania, czyli Karyntia albo Austria, oraz Bytynia Alpejska (Bodynia-Budynia), czyli Szwajcaria

Styria – winnice


Inna winnica, przyklasztorna (foto: http://www.zoopy.com/Matrixweb)

Griesspitzen (foto: http://www.zoopy.com/Matrixweb)

Choruntańczycy z krwi i kości, ale Nieco Mniejsi, przez co nie znaczy mniej ważniejsi

Ehrwald (foto: http://www.zoopy.com/Matrixweb)

Mistyczne Alpy (foto: http://www.zoopy.com/Matrixweb)

Oszroniona dzika róża – owoce, super-świetne na nalewkę

Hallstad nieco później niż późną jesienią (foto: http://www.zoopy.com/Matrixweb)

Z tej okolicy Hallstadu wywodzi się nazwa kultura hallsztacka, którą wiąże się z Celtami.

Nad Jeziorem Bodeńskim

Rolada wieprzowa z papryką po choruntańsku

papryka zielona 1 sztuk
papryka czerwona 2 sztuk
papryka żółta 1 sztuk
pieczeń cielęca 200 gramów
schab bez kości 500 gramów
masło 2 łyżek stołowych
śmietana 200 mililitrów
koncentrat pomidorowy 1 łyżek deserowych
bulion w proszku 1 łyżek deserowych
mąka ziemniaczana 1 łyżek stołowych
owczy ser 100 gramów
szczypiorek według uznania
sól według uznania
pieprz według uznania

Owocująca borówka amerykańska w Choruntanii, u stóp Białych Gór Kauków – Alp (Alba Kauka)

Wykonanie:

Papryki pokroić w kostkę, połowę czerwonej odłożyć. Pieczeń cielęcą posiekać i wymieszać z paprykami. Doprawić solą i pieprzem.
Schab rozkroić na cienki płat, wyłożyć farsz, zrolować. Roladę obsmażyć na maśle, a następnie włożyć do piekarnika rogrzanego do 200 stopni Celsjusza.
Śmietanę zagotować z odłożoną papryką, dodać koncentrat, wymieszać. Doprawić solą, pieprzem i bulionem, zmiksować. Sos zagęścić mąką, dodać pokruszony ser i szczypiorek.

Bujawaria, Łużyce, Drawenia i Wendlandia – dzisiaj Niemcy

Alpy

Okolice Budziszyna (dzisiaj Bautzen)

Nasi Bracia Mniejsi z Niemiec – dawniej Słowianie: Łużycy, Draweńczycy, Wendlandczycy – Biedronie, ten spod Budziszyna

Jesienne borówki

Las łużycki nad Łabą

Orzyny- Jerzyny- Ostrężyny (a jak po łużycku?)

Lipice – nie mylić z Lipskiem (dziś Lippitzbach)

Lipsk – dzisiaj Leipzig

Kapuściane pola łużyckie pod Lipskiem

Lipsk widok na rosyjską cerkiew

Wendlandia

Kapuściane pola wędlandzkie


Nowa Łabędzia Skała – Neuschwanstein

Przysmaki Łużyckie

przepisy pochodzą ze strony: http://www.potrawyregionalne.pl/304,3000,LUZYCKIE_PRZYSMAKI_.htm

Typowym wypiekiem jest tzw. tykanc (polski kołacz). To charakterystyczne dla Słowian ciasto o charakterze obrzędowym. Dodaje się do niego różne dodatki i piecze się w okrągłej formie. Do dziś na Dolnych Łużycach kultywowany jest zwyczaj zwany rejtowanje wo kołac (jazda konna o kołacz).

SŁODKIE KULKI Z TWAROGU.

(SŁóDKE TWAROHOWE KULKI)
Składniki:
50 dag ugotowanych ziemniaków, 32,5 dag twarogu, 12,5 dag mąki, 5 dag cukru, 2 małe jajka, szczypta soli, 1 opakowanie cukru waniliowego lub skórka otarta z cytryny, 2-3 łyżki rodzynek, tłuszcz do pieczenia.
Wykonanie:
Ziemniaki zetrzeć, wymieszać delikatnie z pozostałymi składnikami. W razie potrzeby dosypać mąki. Formować małe kulki i upiec je na złoty kolor w gorącym tłuszczu. Przed podaniem posypać cukrem. Do twarogowych kulek podaje się sok jabłkowy.


[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 6/7/2007, s. 25. (Z górnołużyckiego tłumaczyła Ludmiła Galczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

SŁODKIE BUŁKI TWAROGOWE
(SŁóDKE TWAROHOWE CAŁTY)
Składniki (na 12 bułek):
15 dag mąki pszennej, 1 łyżeczka soli ziołowej, 25 dag twarogu, 1 jajko, 5 dag mąki razowej, 1 łyżka masła do posmarowania blachy do pieczenia.
Wykonanie:
Wszystkie składniki zmiksować na gładką masę. Na posypanej mąką razową stolnicy uformować wałek grubości około 5 cm i pokroić go na 12 kawałków jednakowej długości. Piec 15-20 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury 180 stopni C. Ostrożnie wyjąć blachę z bułeczkami i ostudzić.


[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěci 6/7/1998, s. 42. (Na podstawie tłumaczenia własnego z górnołużyckiego oprac. Ludmiła Gajczewska,  Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Podane poniżej przepisy na drobne wypieki przygotowuje się na szczególną okoliczność, jaką jest doroczny, ulubiony przez dzieci zwyczaj „ptasiego wesela” (niezmiernie popularny na Górnych Łużycach „ptači kwas”) obchodzony 25 stycznia, na Dolnych Łużycach znany jako „ptaskowa swajźba”.
Z tej okazji na weselu sroki i gawrona dzieci z Górnych Łużyc znajdują ciasteczka zwane sroki. „Ptasie wesele” to tylko jeden z wielu pięknych zwyczajów, które w 1400-letniej tradycji zachował ten słowiański naród w Niemczech. Z Dolnych Łużyc pochodzi przepis na tzw. mlince.

(Cytowane przepisy wybrano z czasopism dla dzieci łużyckojęzycznych – przyp. tłum.).

Ostrężnice

TRADYCYJNE CIASTO – „SROKA”

(TRADICIONALNA SROKA)
Składniki (na 10 „srok”):
50 dag mąki, 10 dag cukru, 10 dag masła lub margaryny, szczypta soli, 4 dag drożdży, 1/4 l mleka, goździki, cukier puder, ew. wanilia, zapach cytrynowy lub migdałowy (albo zmielone migdały).Wykonanie:
Wymieszać drożdże, cukier i mleko. Odstawić w ciepłe miejsce. Wyrośnięte drożdże wlać do miski z mąką, dodać aromaty, wyrobić ciasto. Przykryć ściereczką i odstawić na godzinę w cieple miejsce. Na stolnicy posypanej mąką uformować wałek grubości kciuka, pokroić na 10 kawałków jednakowej długości, każdy wiązać w lekki węzełek. Pozostała z jednej strony część ciasta jest główką „sroki”, a druga część jej ogonkiem. Po bokach główki wcisnąć goździki (oczka). „Sroki” piec w piekarniku nagrzanym do temperatury 180ºC, aż się zrumienią.[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 4/2005, s. 23. Z dolnołużyckiego (tłumaczyła i oprac. Ludmiła Gajczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Wędlandzkie, draweńskie, łużyckie i polskie opieńki miodowe

OZDOBNE TALERZYKI NALEŚNIKOWE

(PISANE MLINCOWE TOLARJE)
Składniki (na 12 sztuk):
50 dag mąki, 1/2 opakowania proszku do pieczenia, 2 łyżki cukru, 1 jajko, 125 ml mleka, kropla olejku waniliowego, 1 łyżka oleju, 3 łyżki miękkiego świeżego twarogu, do przybrania: krem nugatowy, drobne perełki cukrowe.
Wykonanie:
Mąkę przesiać do miski, wsypać proszek do pieczenia i cukier, wlać mleko i dodać olejek. Wymieszać widelcem na gładką masę. Na gorącą patelnię polaną olejem kłaść łyżką porcje ciasta w odległości 4 cm jedna od drugiej. „Naleśniczki” piec na złocisty kolor około 1 minuty z każdej strony. Odsączyć z tłuszczu, wystudzić. Połowę każdego posmarować twarożkiem, a drugą połowę kremem nugatowym i posypać perełkami cukrowymi.

[w:] Płomjo. Serbski casopis za dźěći. 1/2000, s. 12-13. (Z dolnołużyckiego tłumaczyła i opracowała Ludmiła Gajczewska, Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Hofmitkirche

ŁUŻYCKA ZUPA WESELNA.


Składniki:
35 dag żeberek wołowych, 3 jajka, 10 dag młodego zielonego groszku, 2 marchewki, 2 cebule, sól, 1 listek laurowy, ziele angielskie, gałka muszkatołowa, 2 dag posiekanych świeżych ziół: pietruszka, szczypiorek, estragon.
Wykonanie:
Mięso opłukać, zalać 1 litrem zimnej wody, zagotować. Po odszumowaniu dodać sól, listek laurowy, zmiażdżone ziarna ziela angielskiego. Gotować na małym ogniu 2 godziny, uzupełniając wodę. Około 15 minut przed zakończeniem gotowania włożyć marchewkę i cebulę (można przepołowioną cebulę podsmażyć na rozgrzanej patelni – zupa będzie mieć ładny kolor) oraz rozdrobnione zioła. Jajka roztrzepać, powoli połączyć z gotującą się zupą. Posypać świeżymi ziołami, przyprawić do smaku. Do zupy można dodać groszek zielony i pokrojoną w płatki wołowinę.
Sorbische Hochzeitssuppe [w:] Deutsche und sorbische Rezepte aus der Lausitz. Text: Bernd Schmidtchen. Gestaltung: Jürgen Förster, Satz: VEB Lausitzdruck Ruhland, 1989, s. 14-15.. Z niem. tłumaczył Piotr Gaglik (Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

kapuściane pola

KLUSKI DROŻDŻOWE Z JAGODAMI.

Składniki (na 20 klusek):

90 dag mąki, 20 dag cukru, 1 łyżeczka soli, 20 dag margaryny, 3 jajka, 50 g drożdży, 1 szklanka mleka.
Wykonanie:
Mąkę przesiać do mąki, zrobić dołek, wlać rozdrobnione drożdże wymieszane z 1 łyżeczką cukru i odrobiną mleka. Pozostały cukier i sól rozsypać wokół wewnętrznej krawędzi miski. Odstawić na 20 minut, aż drożdże wyrosną do powierzchni mąki. Dodać jajka, margarynę i pozostałe letnie mleko. Wyrobić ciasto. Uformować duże kluski i odłożyć je do wyrośnięcia na około 45 minut, a następnie gotować na parze na 10-12 minut. Do potrawy podaje się kompot z czarnych jagód i podsmażone masło, w którym macza się kluski.
Hefeklösse mit Blaubeeren und brauner Butter [w:] Deutsche und sorbische Rezepte aus der Lausitz, s.3. Herausgegeber: Bezirksdirektion des volkseigenen Einzelhandels (HO) Cottbus Text: Bernd Schmidtchen, Gestaltung: Jürgen Förster. Z niemieckiego tłumaczył Andrzej Czermak (Towarzystwo Polsko-Serbołużyckie Oddział Dolnośląski we Wrocławiu).

Griesbach

ZIEMNIAKI Z GRZYBAMI.

Garść suszonych grzybów i całą cebulę ugotować w lekko osolonej wodzie. Ziemniaki obrać, ugotować i udusić. Wlać do nich sos z grzybami i wymieszać. Przyprawić do smaku solą i pieprzem.


Z gribami kulki [w:] Slěpjańska cytanka, Budysyn 1996, s. 105. Tłum. Ludmiła Gajczewska.

Opracowanie: Barbara Jakimowicz Klein

Czechy

Kilka rajskich ujęć jesieni z Raju… w Czechach oczami Petry Klvacovej – Cooper

[całość reportażu z Raju Czeskiego na stronie: http://www.flickr.com/photos/84986576@N00/2934507419/in/photostream/

Raj na ziemi (foto: Petra Klvacova – Cooper)

Czeski Raj (foto: Petra Klvacova – Cooper)

Czeski Raj (foto: Petra Klvacova – Cooper)

Czeski Raj (foto: Petra Klvacova – Cooper)


Czeskie przysmaki jesienne

Dania z czeskiej kuchni:

Bramborak

  • mąka 1/2 szklanki
  • ziemniaki 10 szt
  • tłuszcz 3/4 szklanki
  • mleko 1/4 szklanki
  • czosnek 1 ząbek
  • pieprz czarny 1 szczypta
  • sól 1 szczypta
Ziemniaki zetrzeć na tarce, odlać sok, posolić, dodać trochę mleka, roztarty czosnek, mąkę, pieprz i wymieszać. Rozgrzać tłuszcz i położyć cienką warstwę ziemniaków, smażyć.

Pastyrski Syr – tłumacza nie potrzeba

szybka i pyszna potrawa  z Czech
  • szynka –  grubsze, duże  plastry – po jednym dla osoby
  • ser żółty wędzony 2 duże plastry – na jedną osobę
  • bułka tarta do panierki
  • jajka aby wystarczyło do obtoczenia „kanapek”
  • sól
  • pieprz

Szynkę okładamy z obu stron serem wędzonym, tak, żeby nam się zrobiła z tego ‚kanapka‚ . Plastry szynki powinny być dość duże, wielkości w miarę normalnego kotleta. Obtaczamy taką kanapkę w rozbełtanym jajku (jajko  solimy i pieprzymy) i potem obtaczamy w tartej bułce.

Najlepiej powtórzyć ten proces żeby ser był odpowiednio zabezpieczony przed smażeniem na patelni. smaży na patelni aż się zarumieni. Najlepiej podawać z pieczonymi ziemniaczkami lub frytkami oraz jakąś fikuśną sałatką np. z białej kapusty.

na Deser przepis jak zrobić: gruszki w syropie

3 kg gruszek
1 kg cukru
1,5 litra wody
2 cukry waniliowe
3-4 goździki na słoik
3-4 łyżeczki kwasku cytrynowego

Zagotować 1,5 litra wody z kwaskiem cytrynowym, cukrem waniliowym, cukrem. Do tej zalewy włożyć gruszki i gotować przez godzinę aż się  ze szklą. Gorące włożyć do słoików, dodać do każdego 3-4 goździki i szybko zakręcić.

Gruszki -Czechuszki

Nasz Brat Mniejszy z Czech – a może Większy? (waży na pewno więcej) [foto: bilutek]

Słowacja

Słowacja okiem Sveina Magnusa

Tatry Wysokie, ale z daleka (foto: by Svein Magnus)

Wysokie Tatry z daleka (foto: by Svein Magnus)

Żiliński Kraj – Pribilina, skansen (foto: by Svein Magnus)

Dzikie róże, pola jesienne (foto: by Svein Magnus)

Dzikie słowackie róże

Dzikie słowackie róże

Nowy zamek w Bańskiej Stiavnicy (czyli Szczawnicy) (foto:Design d15)

Dzikie słowackie wino

Z dzikiej, góralskiej, orawsko-harnasiowskiej, słowackiej kuchni:

Słowacki placek z bryndzą

Przepis wprost od harskiej-orawskiej gospodyni. Polecam gorąco
  • bryndza 500 g
  • żółtka 2 szt
  • słodka śmietana 50 ml
  • mielony kminek 2 łyżeczki
  • grubo zmielony pieprz 1 łyżeczka
  • mąka 500 g
  • masło 80 g
  • mleko 1 szklanka
  • proszek do pieczenia 2 łyżeczki
Bryndzę, żółtko, śmietanę i przyprawy wymieszać na jednolitą masę. Mąkę przesiać i rozrobić z proszkiem do pieczenia, masłem i mlekiem na gładkie ciasto. Rozwałkować na grubość pół centymetra. Blachę wysmarować olejem i posypać tartą bułką, ułożyć na niej ciasto, a na nim rozsmarować masę z bryndzy. Wstawić do nagrzanego piekarnika (180C) i piec 20-25 minut.Ps. Można dodać cebulkę zrumieniona na maśle do bryndzy.
Smacznego

Koleżanki mieszkanki Słowacji, nasze Mniejsze Bratanki, choć na 100% większe

Koleżanki mieszkanki Słowacji, nasze Mniejsze Bratanki, choć na 100% większe – tu typowe czerwone górskie


Polska

Polscy Bracia Mniejsi o których głośno w świecie, sieją strach i niesnaski, ale czy mają prawo do życia w naszym kraju, skoro byli tutaj przed nami o jakieś powiedzmy 100 000 lat?!

Wilcy – dawniej jedno z plemion Wieleckich, budzące we wrogach szczególną trwogę,  miało takie miano, ale dzisiaj w Wendlandii można szukać wilka ze świeczką, a znaleźć go tylko w ZOO

Jesienne Tatry (Tartary) z Kopy Kondracjkiej (foto: Tomek Strzelec)

Morskie Oko Czarny Staw w Tatrach (foto: Tomek Strzelec)

Giewont (foto: Tomek Strzelec)

Jesień Polska Złota – żołędno-kasztanowa

Dolina Pięciu Stawów – Wielki Staw (foto: Tomek Strzelec)

Czarny Staw – Morskie Oko (foto: Tomek Strzelec)

Tatry (foto: Tomek Strzelec)

Polski jesienny bukiet kapuściany

Polska zupa piwna:

SKŁADNIKI:

  • 750 ml piwa
  • 300 g sera feta
  • 3 kromki chleba żytniego
  • łyżka masła
  • sól
  • cukier
  • kminek

PRZYGOTOWANIE:

Do piwa dodać miąższ z chleba, masło, sól, cukier i zagotować. Ser pokroić w kostkę. Zupę przetrzeć przez sito, wlać 500 ml wrzącej wody i dodać kminek. Podawać z serem.

Wisła – okolice Warszawy (foto: Mariusz Ciszewki)

zupa piwna po staropolsku:

Składniki

  • 4 szklanki piwa
  • 3 żółtka
  • 4 łyżki cukru
  • pół szklanki śmietany
  • 25 dag sera białego
  • kilka goździków
  • szczypta cynamonu

Przygotowanie

Żółtka utrzeć z cukrem do białości, powoli wlewać śmietanę nie zaprzestając ucierania. Garnek z powstałą masą postawić na małym ogniu i powoli wlewać piwo, cały czas mieszając. Przyprawić goździkami i cynamonem i podgrzewać, aż zupa zacznie gęstnieć.

Twaróg pokroić w małą kostkę. Zupę rozlać do miseczek, do kazdej włożyć po kilka kostek sera.

Śląska jesień

polskie dynie


Ślęża by Tomek Strzelec

Bronisława Rychter-Janowska – Pejzaż jesienny

Bronisława Rychter-Janowska – Pejzaż jesienny

Polskie dynie – 100 dań z dyni w innym wpisie

Beskid Sądecki by Tomek Strzelec

Beskid Sądecki by Tomek Strzelec

polskie dynie

i polskie michałki

a nawet Boża Krówka (Bedrik-Wedrik Swątlnica) na michałkach – michałki to odmiana astra


Kiszenie barszczu czerwonego, sałatki i inne potrawy z kiszonych buraków oraz o kiszeniu grzybów, o opieńkach i o lejkowcach dętych

Posted in kuchnia, Słowianie by bialczynski on 17 Październik 2010

Kupując (TERAZ – TUTAJ!)  Budujesz Wolne Media Wolnych Ludzi!
slowianic nr 2 przod

Ogólnie o ogrodniczych tradycjach rodzinnych i bogactwie sarmackich piwnic

Jesień w Królestwie Słowian Istów i Skołotów, czyli na północnej półkuli od Łaby przez Wisłę, Dunaj, Alpy, Karpaty, Bug, Prypeć, Wilię, Dniepr, Wołgę, Kaukaz, Ural i Aral, Bałchasz i Bajkał aż po Kamczatkę (Kończudkę) i wschodni brzeg Pacyfiku. Skoro jesień to tematy jesienne: kiszenie (kwaśnienie)  jadła – znana słowiańska specjalność jeśli idzie o sposoby konserwowania żywności, która u każdego rasowego Anglika do niedawna  wywoływała dreszcz obrzydzenia (np. kwaśne mleko, kwaśny barszcz, kwaśna kapusta – rzecz nieznana na tej szlachetnej Wielkiej Wyspie). Skoro jesień to także grzyby i grzybobranie. Germanie podobno kwaśne uznawali za zepsute, tak jak zgniłe. My wiemy że i kwaśnienie i gnicie jest procesem, który przystosowuje produkty do spożycia i wydłuża ich trwałość, a także dzięki działalności tych małych „skurczybyków”, które owe procesy powodują zmienia właściwości, wzbogaca produkt co do składu spożywczego i walorów smakowych.

Teraz się tego nie robi, ale przecież pamiętam, że moja babcia jeszcze miała piwnicę,  zastawioną starym sarmacko-słowiańskim zwyczajem nieskończoną gamą przetworów na zimę – w tym kiszonymi barszczami, kapustami, ogórkami, zielonymi pomidorami, piklami, sałatkami warzywnymi i całą gamą przetworzonych owoców, nie tylko pod postacią dżemów i marmolad, kompotów i powideł. Były tam istne cuda wprost ze starej olbrzymiej przedwojennej książki kucharskiej – Kuchni Staropolskiej, która nawiązywała do XVIII i XIX wiecznej polskiej tradycji przetwórczej.  Były tam też oczywiście miody pitne i nalewki z tysiąca różnych owoców.

Rodzina Białczyńskich (a więc i moja fantastyczna, niezapomniana, ukochana babcia Józefa Białczyńska), tak się składa, pochodzi nie tylko z Białaczewa i Kotelnicy Białczyńskiej, czy z Morawy (po drugiej stronie Orawy), ale jest rodziną osiadłą od pokoleń na krakowskim Łobzowie, gdzie dookoła letniej rezydencji króla Kazimierza Wielkiego (tego samego który zastał wszystko drewniane a zostawił murowane)  rozciągały się nieskończone królewskie ogrody i gospodarstwa królewskich ogrodników. Tradycja tych ogrodów i tych ogrodników przetrwała do czasów kiedy ja się urodziłem – to jest do 1952 roku. Zniszczył ją dopiero socjalizm (tak), chociaż na szczęście nie doszczętnie, tak jak zniszczył sam królewski Zamek Łobzowski, Ogrody Królewskie, Królewską Młynówkę i Kopiec Esterki.

Z tymi królewskimi ogrodnikami jest rodzina Białczyńskich skoligacona (przez Sułkowskich, Uznańskich i innych) i od nich babcia moja nabyła tę całą rozległą, tajemną wiedzę na temat wykonywania doskonałych przetworów zimowych. Nie mniej doskonałą piwnicę posiadała też zawsze druga babcia, ta z Moraw – ze Zborzilów, żona Andrzeja Kapusty, rodzonego brata obywatela Franciszka Kapusty, Radcy Miasta Krakowa, majętnego człowieka, który posiadał przed II Wojną Światową, kamienice i przedsiębiorstwo. Zapoczątkował on tę gałąź rodziny, z której poszli następnie Karzyńscy, po kuzynce mojej mamy ( córce brata ojca, a więc stryja – czyli siostrze stryjecznej) Aleksandrze Karzyńskiej. Owo przedsiębiorstwo było czymś na kształt dzisiejszej „sieci taksówkowej”, czyli wielką powozownią dorożkarską, w której brat mojego dziadka zatrudniał wielu dorożkarzy i trzymał wiele, wiele pięknych koni. Co ciekawe nie zatrudniał swojego brata, czyli mojego dziadka – mój dziadek był niezależnym dorożkarzem, aż do samej tragicznej śmierci. Z tych pięknych koni ze stajni obu dziadków pamiętam mgliście tylko ostatniego kasztanka, który szarpnąwszy się gwałtownie przy dorożce dziadka Andrzeja zrzucił mnie ze swojego grzbietu, tak że wpadłem prosto pod jego potężne brzuszysko, między kopyta, w roku 1955, zimą, kiedy miałem niecałe 3 lata. Na szczęście nic się wtedy nie stało poza tym, że przestałem się zbliżać do koni na odległość 5 metrów, co mi pozostało do dzisiaj.

Zaczarowany Dorożkarz Jan Kaczara, zaraz po II  wojnie – Dziadek oczywiście dobrze znał tego dorożkarza z Czerwonego Prądnika i niejeden raz zagrzewali się razem w zimowe postoje w rynku Głównym ze wspólnej manierki.

Ponieważ lubię pisać tylko o tym co lubię, to będzie o kiszeniu bardzo wybiórczo i o grzybach też. Obydwa tematy są zresztą niewyczerpane. Można by o nich pisać i pisać. Temat kiszenia ograniczę do kiszenia czerwonych buraków i wykorzystania ukiszonych buraków pozostałych po barszczu, kiedy barszcz jest już gotowy. Ponieważ mamy czas jesienny a jestem wielkim znawcą grzybów, będzie też kilka słów i przepisów dotyczących opieniek i lejkowców dętych.

Kiszenie

Kiszenie to stara prasłowiańska (słowiano-istyjsko-skołocko-aryjska) specjalność. Być może zapoczątkowało ją kiszenie mąki – czyli fermentacja w procesie pieczenia chleba. Być może jest to związane z kiszeniem białego barszczu żytniego, ale wcześniej był zapewne napój taki jak kwas chlebowy. Być może jednak zapoczątkowało takie użytkowanie produktów spożywczych kwaszenie się mleka, bo mleko kwaśnieje łatwo i często, zwłaszcza kiedy jest ciepło, a biały ser jest produktem starym jak świat. Krowy, kozy i owce są też najstarszymi hodowlanymi zwierzętami kultur pasterskich i potem osiadłych rolniczych. Tak samo łatwo kwaśnieją (kiszą się)  i fermentują owoce i warzywa – np. śliwki, winogrona czy inne owoce ogrodowe i leśne (wina owocowe i octy, powidła), buraki, kapusta, ogórki i inne, choć te wszystkie wymienione tutaj produkty w przeciwieństwie do ziarna i mleka mają tendencję bardziej do gnicia niż kwaśnienia. Kiszenie produktów, to jeden z najstarszych sposobów przedłużenia ich przydatności do spożycia. Ale nie tylko o praktyczną stronę, czyli wydłużenie czasu użytkowania tutaj chodzi, lecz oczywiście także o powody smakowe, czyli o fakt, iż kiszenie poszerza gamę spożywczych przyjemności.

Ten sposób konserwowania żywności należy nie tylko do najstarszych, ale i do najzdrowszych. Wszystkie produkty kiszone zawierają bakterie kwasu mlekowego, które korzystnie wpływają na pracę jelit. Można więc powiedzieć, że są w tym względzie odpowiednikiem jogurtu czy kefiru. Zwykła kapusta kiszona, produkt tani i łatwo dostępny, jest też wspaniałym źródłem witaminy C, dzięki czemu zapobiega przeziębieniom oraz grypie. Do kiszenia tradycyjnie używa się dębowych beczek, w warunkach domowych jednak jesteśmy zmuszeni zastąpić je dużymi słojami lub kilkulitrowymi kamiennymi garnkami. Aby proces kiszenia przebiegał prawidłowo, nie powinno być dostępu powietrza. Dlatego warzywa, owoce czy grzyby – pokrojone lub w całości – układamy bardzo ciasno albo wręcz (jak w przypadku kapusty) ubijamy.

Tak przygotowane produkty muszą być całkowite zakryte albo wytworzonym sokiem, albo solanką (wodą zasolą). W razie potrzeby płyn należy systematycznie uzupełniać, by nie dopuścić do powstania pleśni. Bakterie odpowiedzialne za proces kiszenia przetwarzają zawarty w warzywach lub owocach cukier na kwas mlekowy, który skutecznie chroni je przed zepsuciem. Szybkiemu rozwojowi tych pożytecznych bakterii sprzyja temperatura pokojowa, czyli 18-21°C. Dlatego najpierw pozostawiamy naczynie na kilka dni w pomieszczeniu o tej temperaturze, a dopiero potem wynosimy w ciemne i chłodne miejsce, najlepiej do spiżarni lub piwnicy. Po ukiszeniu można też przełożyć warzywa czy owoce ze słoja lub garnka do mniejszych słoików i utrwalić przez pasteryzację.

Przejdźmy jednak do czerwonego barszczu. Ludzie, w tym często doświadczone gospodynie starej daty, nie wiedzą zwykle co począć z burakami, które pozostają po kiszeniu barszczu. Najczęściej są one wyrzucane. Niektórzy używają części z tych buraków do ponownego zakwasu, niektórzy wygotowują po wyciągnięciu jarzyn z wywaru stanowiącego podstawę barszczu i wyrzucają wygotowane buraki. Mało kto wie, że można je spożytkować na wiele sposobów i nawet ugotowane, jeśli się je wykorzystuje do podstawy zupy,  na półtwardo zawierają wiele pożytecznych składników i mogą stanowić podstawę innych potraw takich jak sałatki, bigos buraczano-mięsny, czy jeszcze inne potrawy. Wiele osób decyduje się ukisić barszcz czerwony w domu ponieważ jest on dużo smaczniejszy od tego, który można  kupić w sklepie i na dodatek dużo intensywniejszy. Możemy go także wykorzystywać na różne sposoby, nie tylko do ugotowania popularnej polskiej, ukraińskiej, białoruskiej zupy zwanej barszczem, ale systematycznie np. pić każdego dnia po małej szklaneczce surowego barszczu czerwonego.

Barszcz czerwony kisi się prosto, ale oczywiście są dziesiątki różnych przepisów na dobry barszcz, nie mówiąc o tym że ostatecznie bardzo się liczy z jakich buraków ten barszcz kisimy. Moja matka na przykład kupuje buraki do kiszenia tylko u jednej jedynej sprzedawczyni na Starym Kleparzu w Krakowie, która solennie ją zapewnia że ma buraki z czystej uprawy, tylko na naturalnym nawozie gospodarskim. Muszę przyznać mojej mamie rację, choć młodsi starszym rację przyznają niechętnie, że jej domowy, kiszony barszcz z tychże buraków ma niezrównany smak z nutą słodyczy, cudowny zapach i wspaniały czerwony kolor. Chociaż robię barszcz kiszony dokładnie według jej przepisu bez  żadnych udziwnień, absolutnie prosty, bez żadnych dodatków (na 2 kilogramy buraków czerwonych – 6-8 ząbków czosnku i duża łyżka soli), jeszcze nigdy nie udało mi się powtórzyć tego co robi ona. Co roku obiecuję sobie że odnajdę na Starym Kleparzu tę kobietę i zrobię barszcz z jej buraków, ale jakoś nie udało mi się tego przebiegłego planu dotąd zrealizować. Podaję tutaj kilka przepisów na kiszony barszcz z różnymi dodatkami, ale przede wszystkim powiem wam co zrobić z burakami po kiszeniu żeby ich nie wyrzucać, a mieć z nich sensowny kulinarny pożytek.

O burakach czerwonych i barszczu

Czerwony burak to bardzo popularne warzywo, które przeżywa prawdziwy renesans. Jego walory zdrowotne w pełni to uzasadniają. Powinien gościć na naszych stołach jak najczęściej. Zawiera oprócz witaminy C i B1 wiele makro- i mikroelementów, jest w nim dużo wapnia, magnezu, sodu, potasu oraz dwa rzadkie metale: rubid i cez. Ten skład chemiczny buraka ma bardzo duże znaczenie w zwalczaniu nowotworów…. Picie surowego soku z buraków jest wskazane dla wszystkich, bowiem ma on właściwości oczyszczające krew i pomagające w wyda­laniu kwasu moczowego z organizmu. Pobudza też krążenie i bardzo pomaga przy złej przemianie materii. Możemy sami się o tym przekonać, pijąc dwa razy dziennie przed posiłkami ok. pół szklanki soku rozcieńczonego zimną wodą. Z kolei dla osób cierpiących na nadciśnienie krwi poleca się picie surowego soku z buraków zmiesza­nego w proporcji pół na pół z miodem. Zjadanie czerwonych buraków w postaci jarzynki ma działanie lecznicze w otyłości, przy zaparciach stolca, chorobach wątroby i nerek. Buraki pomagają też bardzo przy leczeniu anginy, grypy i wszelkich przeziębień. W przypadku tych chorób bardzo pomocny Jest sok ze świeżych warzyw, który przygotowujemy w proporcji:2 części marchwi, 12 części buraków i część selera. Sok ten po zmieszaniu należy rozcieńczyć wodą w stosunku 1:1 i pić bardzo powoli. Z uwagi na swój skład chemiczny buraki są bardzo silnie zasadotwórcze. Dlatego dla osób zjadających dużo mięsa, ciasta, pieczywa o charakterze kwasotwórczym wręcz konieczne jest spożywanie bura­ków pod różną postacią po to, aby doprowadzić w organizmie do równowagi kwaso-zasadowej, która jest warunkiem zdrowia. Czerwony barszczyk jest doskonałym środkiem na wszelkiego rodzaju „pieczenia w dołku”, „zgagi” i „kwasy”. Wypicie filiżanki gorącego barszczyku, ale bez octu(!) powinno postawić nas na nogi. Najlepszy jest barszcz kiszony. Zakwas z buraków jest dobry przy anemii , zapobiega zakrzepom krwi , przeciwdziała rozwojowi bakterii , wspomaga pracę wątroby i nerek . Najlepiej pić po pół szklanki dwa razy dziennie przed posiłkiem Lecznicze właściwości buraków są zadziwiające:

  • działają pobudzająco,
  • zwiększają odporność organizmu za sprawą betaniny, ale i śladowych ilości pierwiastków takich jak: lit, stront i rubid,
  • wspomagają leczenie nowotworów złośliwych. Zasugerował to węgierski naukowiec A. Ferenczy. Przy tego typy chorobie można pić sok z buraków, nie wolno jednak rezygnować z kuracji zaproponowanej przez lekarza,
  • za sprawą substancji pektynowych ułatwiają trawienie, obniżają poziom cholesterolu, przeciwdziałają miażdżycy i hamują procesy gnilne w jelitach,
  • zawarty w nich kwas foliowy jest zalecany kobietom ciężarnym,
  • odkwaszają organizm dzięki zawartości wapnia, potasu, sodu i magnezu,
  • zawarta w nich witamina B wspomaga proces tworzenia się czerwonych krwinek,
  • zwalczają przeziębienia,
  • są wskazane przy anemii i nerwicy.

 

Działanie profilaktyczne z wykorzystaniem buraków:W ramach profilaktycznej ochrony jelita należy pić codziennie 1/8 litra soku z buraków czerwonych. Kiedy do tego soku dodamy starte jabłko, wszystkie nagromadzone w ciągu dnia toksyny zostaną usunięte za pomocą pektyn. Sok najlepiej pić wieczorem. Sok z buraków łagodzi przebieg menopauzy, pobudza krążenie, ułatwia wydalanie moczu, oczyszcza krew, pomaga przy złej przemianie materii. Należy pić dwa razy dziennie pół szklanki soku rozcieńczonego zimną wodą przed posiłkami (Ale ja pijam, jak mam akurat barszcz czerwony codziennie, po całej szklance, nierozcieńczonej). Sok z buraków zmieszany w połowie z miodem pomaga na nadciśnienie, zaś sok z 2 marchewek, 12 buraków i selera, rozcieńczony wodą, leczy anginę i grypę. Anginę można też leczyć, płucząc gardło 3 razy dziennie podgrzanym sokiem z buraków. Sałatka z 3 dużych ugotowanych i utartych buraków z dodatkiem posiekanej cebuli, niedużego kiszonego lub konserwowego ogórka wspomaga walkę z otyłością, leczy wątrobę i nerki.

Barszcz z sokiem z cytryny pomaga podobno w leczeniu gruźlicy. Ćwikła ułatwia trawienie – to pewne, bo się ją jada do tłustej wieprzowiny i mięsnych drugich dań. Wywar z naci buraka i korzeni selera wypity 2 godziny przed snem pomoże na bezsenność (pod warunkiem że nie jesteś krzyżowo uczulony na surowy seler – wtedy lądujesz w szpitalu pod kroplówką). Częste picie kwasu buraczanego pomaga w leczeniu anemii (bardzo dużo witaminy i żelaza), zaparć (jak każdy surowy sok jarzynowy albo surowe warzywa ze skórą), depresji, nadciśnienia.

Uwaga:

  • chorzy na cukrzycę nie powinni jeść buraków,
  • botwina jest mniej kaloryczna od buraków,
  • najsmaczniejsze są buraki o średnicy nie większej niż 8 cm,
  • aby burak zachował wartościowe składniki, lepiej go nie gotować,
  • podczas gotowania buraki tracą zbyt wiele soku, dlatego najlepiej gotować je ze skórką,
  • kupując buraki, należy zwrócić uwagę, aby nie były za mocno wysuszone.

Na początek kiszenie barszczu czerwonego

Mój przepis już podałem powyżej, a teraz inne:

buraki kiszone – barszcz czerwony 1

Składniki

1.BURAKI- raczej małe-umyte, obrane ze skórki, pokrojone w dowolny sposób, żeby było łatwiej ułożyć w słoiku i co najważniejsze-SUROWE!!!!!!

2.woda, sól

3.przyprawy; czosnek,liść laurowy, pieprz

Buraczki układamy w słoiku ok. 2/3 objętości, dodajemy przyprawy i zalewamy zalewą w proporcji:1 litr wody+2 łyżki soli kamiennej. Zakręcamy dokładnie i stawimy w ciepłym miejscu by ruszyła fermentacja. Potem wynosimy do chłodnej i ciemnej piwnicy. Zostaje nam tylko odczekać kilka dni ,ugotować buraczki wraz zalewą i cieszyć się wspaniałym smakiem i kolorem barszczyku. Z tego sposobu korzystały nasze prapra…..babcie i myślę, że warto o nim pamiętać buraki kiszone – barszcz czerwony 2

Składnik
buraki 2 kilogramy
sól według uznania
chleb żytni według uznania
kolendra według uznania
gorczyca według uznania
koper z nasionami 1 sztuk
czosnek według uznania

Buraki umyć, oczyścić, pokroić w dość duże plastry i włożyć do glinianego garnka lub słoja. Dodać kilka ząbków czosnku i gałązkę kopru z nasionami. Można też dodać kilka nasion gorczycy i kolendry oraz skórkę z razowego, żytniego chleba, którą należy wyjąc po rozpoczęciu fermentacji. Zalać całość dobrą wodą źródlaną lub oligoceńską, obciążyć buraki kamieniem, tak aby nie wypływały powyżej linii wody w naczyniu. Naczynie przykryć, aby się nie zakurzyło i postawić w ciepłym miejscu na kilka dni. Buraki można użyć do sałatek lub jako przekąska. Chleb żytni – skórka

buraki kiszone – barszcz czerwony 3 SKŁADNIKI:

  • 3-4 buraki (na litrowy słoik)
  • letnia przegotowana woda
  • skórka z chleba

PRZYGOTOWANIE: Buraki namoczyć przez godzinę i porządnie wyszorować . Pokroić w cienkie plastry lub w paski , włożyć do słoika , dodać kawałek skórki chleba i zalać wodą . Odstawić na 5-7 dni . Po tym czasie zlać zakwas . Buraki można zalać jeszcze raz i po 2 dniach użyć do zupy . buraki kiszone – barszcz czerwony 4 – bez żadnych dodatków

Zdrowe buraki namoczyć na kilka godzin w letniej wodzie, obrać, pokroić w cienkie plastry lub paski, włożyć do wymytych i wyparzonych garnków kamiennych lub słoi i zalać letnią przegotowaną wodą. Naczynie pozostawić w ciepłym miejscu (blisko płyty kuchennej), a dla szybszego ukiszenia można dodać kawałek skórki z chleba. Po 6 – 7 dniach zdjąć powstałą na powierzchni pleśń, a kwas zlać do czystych butelek, zakorkować czystymi, wyparzonymi korkami. Przechowywać w suchym, chłodnym pomieszczeniu. Buraki po pierwszym zlaniu kwasu można powtórnie zalać przegotowaną letnią wodą i po 2 -3 dniach zlać kwas, używany do potraw.

buraki kiszone – barszcz czerwony 5 – pięć różnych barszczów

1 kg buraczków czerwonych

1 marchew

1 pietruszka

kawałek selera

2 twarde jabłka

1 duży ząbek czosnku 1

i 1/2 litra ciepłej przegotowanej wody 1

i 1/2 łyżka soli

Wodę zagotować , dodać sól .Zostawić aby ostygła. Buraczki umyć ,obrać i opłukać. Następnie pokroić w plastry. Tak samo postąpić z marchewką ,pietruszką i selerem. Jabłka umyć, nie obierać, pokroić w  ósemki, wykroić gniazda nasienne. Czosnek obrać. Do dużego słoja wkładać plastry buraków na przemian z marchewką pietruszką , selerem i jabłkami. Dodać ząbek czosnku. Wszystko zalać ciepłą osoloną wodą i przykryć czystą gazą. 2 do 3 razy dziennie zamieszać drewnianą łyżką. Tak przygotowane warzywa mają stać około 5 dni. Sprawdzić po 3 lub 4 dniach. Jeśli  sok jest już kwaskowy można zlać.do słoika i trzymać w lodówce. Pić 2 razy dziennie po pól szklanki. Tak przyrządzony sok pije się na polepszenie wyników krwi./hemoglobina/ Warzywa z burakami można wykorzystać na zupę. buraki kiszone – barszcz czerwony 6 z kminkiem i czosnkiem

Buraki umyć i obrać, a następnie pokroić w plastry. Zalewamy w wyparzonym słoju przegotowaną, ostudzoną wodą. Dodajemy soli, kminku i czosnku. Dobrze jest też dodać suchą kromkę razowego chleba, co przyspieszy proces kwaszenia o około 4 dni. Słój przykrywamy dwukrotnie złożoną gazą (żeby był przewiew) i odstawiamy na 9 dni w ciepłe miejsce. Co kilka trzeba dni zbierać gromadzącą się na wierzchu pleśń i pianę. Po 9 dniach kwas buraczany zlewamy do czystych butelek i zakręcamy. Kwas przechowujemy w chłodnym miejscu nawet do 3 miesięcy. Pozostałe po kiszeniu buraki możemy zalać wodą jeszcze raz, by uzyskać drugą frakcję kwasu.

Różne zestawy przypraw do kiszenia barszczu czerwonego:

1)czosnek + łyżka miodu + trochę kminku

2) 1-2 listki laurowe + 5-10 ziarenek ziela angielskiego

3) 5-10 ziaren pieprzu + płaska łyżeczka nasion kminku

4) pół łyżeczki ziaren kolendry + pół łyżeczki nasion kopru

5) szczypta cynamonu + 1 goździk + szczypta nasion kopru włoskiego (lub troszkę kardamonu)

Razem z moim przepisem to jest 7 sposobów kiszenia buraków i wytwarzania barszczu czerwonego

A teraz jeszcze sposoby na świeży sok z buraków

Bo sok z buraków także ma zbawienne działanie dla organizmu i leczy wiele przypadłości – najpierw artykuł o brytyjskich odkryciach właściwości buraczanego soku (że też trzeba to na nowo odkrywać skoro nasze babcie powtarzały po swoich babciach – pij jak najczęściej barszcz albo sok z buraków, a będziesz zawsze zdrowy i silny.

(Artykuł na http://www.aif.ru/health/article/28595 – z rosyjskiego tłumaczył: Pinopa)

Brytyjscy medycy przebadali jeden z najbardziej popularnych „rosyjskich” płodów rolnych – burak cwikłowy – i doszli do wniosku, że jego sok może czynić z ludzkim organizmem prawdziwe cuda. Przy słowie „superprodukt” wyobrażamy sobie mieszankę jakichś egzotycznych owoców, które rosną wyłącznie w jednej wiosce w Indonezji, oraz mięsa zwierzęcia, które jest hodowane na zboczu jednej jedynej afrykańskiej góry. Rzeczywistość jest znacznie bardziej prosta – superpożytecznymi mogą być najbardziej zwykłe produkty, jednak z tego powodu, że przyzwyczailiśmy się do nich, widząc je na swoich stołach na codzień, nie przyjdzie nam do głowy zastanawiać się nad ich własnościami. Na szczęście, robią to za nas uczeni: brytyjscy medycy przebadali jeden z najbardziej popularnych „rosyjskich” płodów rolnych – burak cwikłowy – i doszli do wniosku, że jego sok może czynić z ludzkim organizmem prawdziwe cuda. Według badaczy z Uniwersytetu w Exeter sok z buraka ćwikłowego może, po pierwsze, wystąpić w roli napoju energetyzującego. Doświadczenia wykazały, że zwiększa on o około 16% wytrzymałość człowieka, pozwalając mu być odpowiednio dłuższej aktywnym fizycznie i wytrzymywać większe obciążenia. Przyczyniają się do tego sole istniejące w buraku ćwikłowym, które obniżają procesy utleniające w organizmie, zwiększając tym samym zdolność oszczędnego wydatkowania energii. Jak zapewniają uczeni, taki efekt nie może być osiągnięty żadnymi innymi znanymi ludzkości środkami. Uważają oni, że ich odkrycie wezmą pod uwagę nie tylko zwykli ludzie, ale także profesjonalni sportowcy: sok z buraka ćwikłowego jest faktycznie nowym – dozwolonym – rodzajem dopingu. Na dodatek sok będzie pożyteczny dla ludzi cierpiących na zakłocenia procesów metabolicznych, zakłocenia w pracy układu sercowo-naczyniowego i nadciśnienie. W trakcie badań uczeni przeprowadzili badania z grupą mężczyzn w wieku od 19 do 38 lat.

W ciągu sześciu dni dostawali oni sok z buraka ćwikłowego (500 ml dziennie), a następnie przeprowadzili z nimi serię testów fizycznych. W następnym etapie zamiast soku uczestnicy dostawali przez taki sam okres placebo, a potem testy zostały powtórzone. Zgodnie z oczekiwaniami uzyskane przez uczestników badań wskaźniki po „buraczanym” teście były znacznie wyższe. Badani mogli dłużej i szybciej jeździć na rowerze, nie męczyli się, a po próbie obciążeniowej mieli lepsze samopoczucie. Na razie medycy nie poznali dokładnie mechanizmu działania soku na nasze samopoczucie, ale planują dalej prowadzić badania w tym kierunku. Jednocześnie badacze również stwierdzili, że pod wpływem soku z buraka ćwikłowego badane osoby nie miały żadnych problemów z nadciśnieniem krwi. Nawet podczas fizycznych obciążeń ciśnienie krwi pozostawało w granicach normy. Te dane potwierdzają wyniki wcześniejszych badań, które wskazywały, że sok z buraka ćwikłowego ma zdolność regulowania ciśnienia krwi. Grupa uczonych pod kierownictwem prof. Amrity Ahluwalii udowodniła, że nawet jednorazowe wypicie soku powoduje, po godzinie od wypicia napoju, wyraźne obniżenie ciśnienia krwi. Po 3-4 godzinach obniżenie ciśnienia osiąga swój szczyt i trwa około 24 godziny. To może być bardzo dobrą nowiną dla miliardów nadciśnieniowców, którzy walczą z nadciśnieniem za pomocą regularnego przyjmowania tabletek. Według statystyki około 25% ludności całej planety cierpi z powodu tej dolegliwości, a do 2025 roku ich liczba zbliży się do 30%. Tymczasem nadciśnienie jest uważane za przyczynę około 50% wszystkich chorób układu sercowo-naczyniowego i prawie 75% zawałów serca. – Myślę, że picie soku z buraka ćwikłowego pomoże zarówno w zapobieganiu rozwojowi chorób serca, jak również pomoże rozwiązywać już istniejące problemy, pomoże obniżyć procent nadciśnieniowców na świecie – cytuje prof. Ahluwalię „Science Daily”.


Porada na czasie

W odróżnieniu od tradycyjnej, narodowa medycyna dawno wykorzystuje sok z buraka ćwikłowego dla bardzo różnorodnych celów, w tym także i dla leczenia nadciśnienia. Na przykład, znany uzdrowiciel Gienadij Małachow zaleca stosowanie następującej recepty na podwyższone ciśnienie: – starty na tarce korzeń chrzanu należy zalać zimną wodą i pozostawić na noc, – rano do chrzanu należy dodać pół szklanki soku marchwi i pół szklanki soku z buraka ćwikłowego, – można dodać sok z połówki cytryny i miodu do smaku – miód dobrze wiąże ze sobą zmieszane składniki. Mieszankę należy spożywać dwa razy dziennie po jednej łyżce stołowej na 30-40 minut przed jedzeniem. Więcej: http://www.eioba.pl/a114240/nowy_supernap_j_sok_z_buraka_wik_owego#ixzz12RwbnZVy

Teraz przepisy na soki buraczane

Sok nr 1

Oczywiście najprostszy sposób to lekko obgotowane buraki obrać ze skóry, pokroić na fragmenty i odwirować sokowirówką. Pić można od razu z dodatkiem soli, pieprzu, zielonej pietruszki, młodego koperku zielonego, soku z cytryny. Świeży sok trzymać w lodówce nie dłużej niż dwa dni.

Sok nr 2 z jogurtem

  • Buraki czerwone 2 szt
  • jogurt 250 ml
  • sok z buraków 3/4 szkl
  • cytryna
  • sól
  • pieprz

2 ugotowane, starte buraki zmiksuj ze szklanką jogurtu naturalnego, 3/4 szklanki soku wyciśniętego z buraków. Dopraw sokiem z cytryny, solą i pieprzem.

Skok nr 3 Zupełnie inny przepis na sok z buraka pieczonego:

  • 1 duży burak
  • cukier

Surowy burak szorujemy pod bieżącą wodą, ścinamy wierzch gdzie rosła nać tworząc niewielką czapeczkę. Dokładnie wydrążamy zostawiając centymetrowe boki, lekko ścinamy spód buraka, aby można było go postawić. Wsypujemy do środka 2-3 łyżki cukru i wstawiamy na 20 minut do piekarnika nagrzanego do 200 stopni C. Zostawiamy przestudzony burak jeszcze na 3-4 godziny, aby zapoczątkowana produkcja soku nadal trwała. Popijamy po 1-2 łyżce 3-4 razy dziennie. Sok nr 4 – Koktajl rubinowy z surowych buraków

  • maślanka 1 litr
  • sok z surowych buraków 1 szklanka
  • cukier puder 1 łyżeczka
  • sok z cytryny 1 opakowanie
  • sól 1 szczypta
  • pieprz biały mielony 1 szczypta

Maślankę zmiksować z solą, pieprzem oraz cukrem pudrem. Gdy płyn się spieni, bardzo powoli dodać sok z buraków oraz sok z cytryny. Całość dokładnie miksować przez około trzy sekundy. Podawać zaraz po przygotowaniu. Ostatni już z licznych sposobów na spożycie soku z surowych buraków

Sok nr 5 –  ze śmietaną

  • sok z surowych buraków 1 litr
  • posiekany koperek 1 łyżka
  • posiekany szczypiorek 1 łyżka
  • śmietana 4 łyżki
  • cukier
  • sól
  • lód w kostkach

Sok z buraków wymieszać z zieleniną i doprawić do smaku solą i cukrem, następnie roztrzepać ze śmietaną, dodać kostki lodu i od razu podawać. Wreszcie dochodzimy do wykorzystania buraków po kiszeniu Oto przepisy na sałatki z kiszonych buraków i inne kiszonki:

Sałatki z buraków ukiszonych

Kiszone buraki z grzybami

Składniki:

250 g kiszonych buraków,

100 g pieczarek,

150 g cebuli,

sól,

chrzan

Buraki, obraną cebulę i grzyby poszatkować, wymieszać. Dodać odrobinę warzywnego lub grzybowego wywaru (lub zalewy z buraków), sól dla smaku Wszystko ugotować. Ostudzić i podawać z chrzanem.

Sałatka z czerwonych buraków kiszonych, fasoli (groszku zielonego) i ogórka kiszonego

Składniki:

buraczki (3 duże) kiszone

fasolka (1 szklanka gotowanej lub z puszki), może być też zielony groszek

4 ogórki kiszone (jeśli buraczki są kiszone to ogórki 2 lub 3 zależnie od wielkości)

2 cebulki

5-6 dużych winogron słodkich

świeża bazylia – kilka listków

2 łyżki oliwy wymieszane z łyżeczką musztardy chrzanowej i odrobiną soku z cytryny

1 łyżeczka brązowego cukru

Przygotowanie: Buraczki gotujemy, ścieramy na średnio-drobnej tarce. Dodajemy fasolkę (lub zielony groszek), pokrojone w bardzo drobną kostkę ogórki kiszone, pokrojone drobno winogrona bez pestek i dwie pokrojone drobno cebulki, dodać skrojone drobno listki bazylii. Na koniec dodać 2 łyżki oliwy i łyżeczkę musztardy chrzanowej i trochę soku z cytryny oraz łyżeczkę brązowego cukru. Wymieszać, skropić lekko maggi w płynie (albo dodać świeże liście lubczyku) i jeszcze raz wymieszać. W końcu jest gotowe. Orzeźwiająca sałatka z kiszonymi buraczkami pełna witamin

kilka liści kapusty pekińskiej

kilka buraczków z kwasu

2 kiszone ogórki

czerwona papryka

czerwona cebula

duże jabłko

kilka listków świeżej bazylii

sól morska,

pieprz, zioła prowansalskie

3 łyżki oliwy,

2 łyżki kwasu z kiszonych ogórków

Kapustę poszatkować, dodać pokrojoną w paski paprykę i cebulę w półplasterkach, posolić, zostawić na 10 minut. Dodać pokrojone w plasterki buraczki i ogórki, na końcu jabłko w kawałkach i porwaną bazylię. Posypać pieprzem i ziołami. Zmieszać oliwę z ogórkowym kwasem, polać tym sosem sałatkę i wymieszać. Odstawić na kilka minut w chłodne miejsce, by się „przegryzła”.

Inna orzeźwiająca sałatka witaminowa z kiszonych buraków

  • kiszony burak
  • kiszony ogórek
  • pół jabłka
  • jajko
  • cebula
  • papryka (może być marynowana)
  • jogurt lub kefir (2 duże łyżki)
  • natka pietruszki
  • sól, pieprz

Wydrąż gniazdo nasienne z jabłka. Możesz je obrać jeśli chcesz. Buraczki kiszone przetrzyj na tarce średnio-drobnej, cebulkę usiecz drobniutko, paprykę i natkę pietruszki – jak najdrobniej,  pozostałe składniki pokrój w kostkę, wlej kefir, dopraw solą i pieprzem, a potem wymieszaj.

Bigos z buraków kiszonych

Coś co zostaje po przygotowaniach świątecznych.. za Jadwigą Łukasiak „Przepisy kulinarne dla oszczędnej gospodyni” – 1990

  • 1 kg buraków ćwikłowych, ukiszonych
  • 30 dkg okrawków surowych różnych mięs i
  • 10 dkg wędliny lub
  • 30 dkg okrawków mięs duszonych, gotowanych i wędlin
  • 10 dkg cebuli
  • 10 dkg oleju
  • sól, pieprz, kminek, majeranek, liść laurowy, czosnek, ziele angielskie

Buraki kiszone zostają nam po kiszeniu barszczu i przeważnie są wyrzucane. Tymczasem można zrobić z nich bigos, wykorzystując do niego okrawki mięs i wędlin. Kwas zlać z buraków nie odciskając ich, przecedzić go i zużyć do barszczu lub na napoje. Jeśli buraki były starte przed kiszeniem na tarce jarzynowej o grubych oczkach – to są już rozdrobnione, jeśli zaś były krojone na duże kawałki lub w plastry, trzeba je rozdrobnić – zetrzeć na tarce lub poszatkować jak makaron. Mięso surowe pokroić w kostkę, obsmażyć na połowie oleju (lub na smalcu) i udusić z częścią cebuli i z przyprawami. Jeśli używamy resztek mięsa gotowanego lub duszonego wystarczy go wraz z cebulą podsmażyć. Pozostałą cebulę udusić na reszcie oleju (smalcu). Na koniec podsmażania zalać patelnię ół litrem wody i przez chwilę dusić. Uduszone mięso i cebulę z wywarem dodać do buraków i dusić ok. 40 minut, podlewając co jakiś czas niedużą ilością wody. Do miękkich buraków dodać uduszone mięso wraz z sosem i pokrojoną wędlinę, przyprawy i przetrzymać na małym ogniu ok. 30 minut. W ten sposób przyrządzony bigos ma kolor lekko brązowy i smak zbliżony do bigosu z kapusty.

Pikantna sałatka ze śledzi i buraków

Składniki:

8-10 płatów śledziowych

40 dkg gotowanej wołowiny

4 kiszone ogórki

10 dkg orzechów laskowych

2 kwaśne jabłka

25 dkg gotowanych buraków (lub gotowanych kiszonych buraków)

50 dkg gotowanych ziemniaków

1 szklanka kwaśnej śmietany

dwie duże łyżki majonezu sałatkowego

dwie łyżki białego octu winnego

sól, pieprz, cukier

2 jajka na twardo

2 łyżki siekanej natki pietruszki i lubczyku

Śledzie namoczyć na ok. 30 minut, osączyć, pokroić na mniejsze kawałki. Jabłka obrać, przekroić, wyciąć gniazda nasienne. Mięso pokroić w paski. Ziemniaki i buraki czerwone świeże lub kiszone ugotować. Ogórki i jabłka pokroić w kostkę wrzucić do salaterki. Dodać orzechy laskowe, mięso i śledzie, wymieszać. Śmietanę, ocet i majonez połączyć, przyprawić do smaku solą, pieprzem i cukrem. Sałatkę polać sosem, wymieszać, wstawić na 4 godziny do lodówki. Jajka obrać, podzielić na 8 części. Sałatkę udekorować jajkami, posypać natką. Podawać ze świeżą bułką.

Kiszone warzywa w ogóle

NIE CHCESZ MIEĆ ANEMII? JEDZ KISZONE WARZYWA.

Kiszone lub kwaszone warzywa i owoce nie tracą cennych składników mineralnych. Dietetycy radzą spożywać je jak najczęściej dla wzmocnienia organizmu i zwiększenia odporności na infekcje. Takie przetwory są cennym źródłem błonnika, soli mineralnych i witamin. Pod wpływem kiszenia przybywa witaminy C i podwaja się zawartość witamin z grupy B, szczególnie B6 i B12, odpowiedzialnych za przyswajanie żelaza, a to z kolei zapobiega anemii. Pożytek z jedzenia kiszonek ma nasza skóra, włosy oraz paznokcie. W wyniku fermentacji w przetworach jest dużo mniej cukrów niż w świeżych warzywach. Kiszone są lekko strawne i mają mniej kalorii.

WIĘCEJ KWASU.

– Gdy dieta jest ciężko strawna, czujemy się ociężali i mamy kłopoty z trawieniem. Jest to sygnał, że należy sięgnąć po produkty oczyszczające – radzi Danuta Rogowska, dietetyczka. – Takie właściwości mają kwaszone warzywa, zawierają bowiem sporo kwasu mlekowego, który odtruwa organizm i ułatwia trawienie.

NA CIŚNIENIE I ODCHUDZANIE

Kiszonki zawierają też związek chemiczny zwany acetylocholiną, która wpływa na regulację ciśnienia krwi oraz działa korzystnie na perystaltykę jelit. Kwaśne przetwory likwidują nie tylko problemy trawienne, ale także ospałość i depresję. Wzmacniają organizm i pomagają leczyć przeziębienia. Są wspaniałe przy dietach odchudzających – sprawiają, że dłużej czujemy się syci i przyspieszają spalanie kalorii. Zapobiegają też zaparciom.

SOK NA KACA I MIGRENĘ.

Nie mniejsze wartości odżywcze ma również sok z kiszonek. Kwas mlekowy w nim zawarty pobudza trawienie i niszczy niekorzystne drobnoustroje znajdujące się w jelitach. Wypity na czczo sok z kapusty (szklanka) szybko pokona kaca i niestrawność, dodana zaś do zupy zalewa z ogórków zapobiegnie atakowi migreny. CO I

JAK KISIĆ?

Kisimy nie tylko ogórki i białą kapustę. Na przetwory nadaje się także kapusta czerwona, cukinia, buraki ćwikłowe, papryka, zielone pomidory. W krajach śródziemnomorskich popularne są kiszone oliwki, na Ukrainie – jabłka. Kisić można także śliwki i gruszki. – Żeby kwaszonki się udały, należy bardzo dokładnie umyć i wyparzyć słoje i kamienne garnki, w których zamierzamy umieścić warzywa i owoce. Ważną sprawą jest również stworzenie właściwych warunków dla rozwoju bakterii kwasu mlekowego. Tlen nie jest im potrzebny do życia, dlatego muszą być w całości zalane odpowiednio przygotowaną solanką. Rozdrobnione warzywa i owoce powinny być tak upchane, żeby nie pozostało między nimi powietrze. Ale powietrze może być nad zalewą w słoiku – nie musi to być upchane pod wieko. Poza tym nie zakręcamy broń boże słoja, tylko przykrywamy talerzykiem, albo innym nieszczelnym nakryciem.

PRZYPRAWY TEŻ WAŻNE

Przyprawy nie tylko dodają smaku, ale też przedłużają żywot kiszonek. Takie przyprawy, jak: koper, czosnek, pieprz, ziele angielskie, owoce jałowca, liście dębu, wiśni, czarnej porzeczki, korzeń chrzanu, dzięki zawartemu w nich olejkowi eterycznemu, mają działanie grzybobójcze – zapobiegają rozwojowi pleśni i drożdży. Konieczną przyprawą jest również sól, ale tu przypomnienie -podnosi ona ciśnienie. Dlatego nadciśnieniowcy powinni ograniczać spożywanie produktów kiszonych i łączyć je ze świeżymi warzywami lub owocami.  

Kiszona kapusta z burakami

Skład: biała kapusta, buraki ćwikłowe, ostra papryka chili, czosnek, pieprz, natka pietruszki

1. Kapustę pokroić na kawałki, buraki na plasterki, układać warstwami w naczyniu przekładając przyprawami.
2. Zagotować wodę z solą (na 1 litr wody 1,5 łyżki soli), zalać kapustę, obciążyć, po 5-6 dniach wystawić na zimno.
3. surówka: kapustę pokroić w cienkie paseczki, dodać pokrojoną cebulkę (szczypiorek), dodać kilka łyżek oliwy. 

Kapusta kiszona z burakami II

5 kg oczyszczonej i poszatkowanej kapusty,

10 dag soli,

75 dag oczyszczonych, obranych i cieniutko poszatkowanych buraków,

1 dag kopru

Kapustę wymieszać z solą i koprem. Przekładać w dużym naczyniu warzywa warstwami tak, aby kapusta stanowiła dolną i górną warstwę – kapustę należy dobrze ubić. Kapustę przykryć talerzem i obciążyć słoikiem z wodą. Po zakiszeniu, kapustę przekładać do słoiczków, wraz z burakami i pasteryzować góra 10 minut w temp. 80 stopni C. Kapusta ma piękny kolor i doskonały smak

Kiszona papryka

1 kg dojrzałej słodkiej papryki,

6 ząbków czosnku,

3 listki laurowe,

2 – 3 łyżki nasion wyłuskanych z baldachów dojrzałego kopru,

2 łyżeczki nasion kminku,

1 łyżeczkę nasion gorczycy,

po 6 ziaren pieprzu i ziela angielskiego,

1 l wody,

3 dag soli.

Z papryki usunąć „wnętrzności” , pokroić na 8 części (4 wzdłuż i raz w poprzek). Ząbki czosnku pokroić wzdłuż na 3 – 4 części. Zagotować wodę z przyprawami i solą. Wyparzyć słoiki. Układać paprykę przekładając czosnkiem. Zalać ostudzoną zalewą. Na szybkie zużycie (do tygodnia) wystarczy zakręcić i postawić w cieple na 4 dni, potem w chłodzie. Na przechowywanie – po 4 – 6 dniach szczelnie zakręcić i zapasteryzować (np. w nagrzanym piekarniku).

Bułgarzy dodają jeszcze razem z czosnkiem 2 – 4 ostre papryczki (czuszka, pepperoni) pokrojone w cieniutkie krążki, ale wtedy kiszonka jest serio ostra.

Dobrze kisi się tylko dojrzała papryka (czerwona lub żółta/pomarańczowa), można też wziąć zieloną, ale wyjdzie raczej „małosolna” (też smaczna).  

Kiszone warzywa na zimową sałatkę

Składniki: równe ilości wagowe (np. po 1 kg) papryki, korzenia selera, marchwi, cebuli i kalarepki, sól, cukier, kwasek cytrynowy, nasiona kminku lub kopru.

Wykonanie: Warzywa oczyścić, umyć, osączyć, rozdrobnić, wymieszać. Na 5 kg tak przygotowanej mieszanki trzeba dać 10-15 dag soli, 15 dag cukru, 5-8 dag kwasku cytrynowego, 10-15 dag nasion kminku lub kopru. Sól, cukier, kminek lub koper i kwasek cytrynowy połączyć, dodać do rozdrobnionych warzyw i wymieszać. Napełnić słoiki, dobrze ubić i zamknąć. Gdy zacznie się fermentacja, tzn. pojawi się piana, otworzyć słoiki i przebić mieszankę, aby usunąć gazy (ważne szczególnie przy kiszeniu w większych naczyniach, np w kamiennych garnkach). Po fermentacji umieścić naczynie w chłodzie albo przerwać ten proces przez pasteryzowanie ok. 20 min. w temp ok. 80 stopni C.

Wykorzystanie: Sałatka jest nieoceniona w zimie, gdy jest mniejszy wybór świeżych warzyw. Składniki sałatki można zmieniać wg gustu i tego co akurat jest pod ręką… można np. użyć kalafiora lub brokułu, albo buraka. Ważna jest papryka, marchew i seler. Przyprawy też można dodawać różne, może to być jałowiec, nasiona kolendry, tymianek, rozmaryn czy nawet mięta lub melisa.

Kiszone pomidory

 

Składniki: średniej wielkości, nieprzejrzałe pomidory baldachy i pędy kopru, kawałki korzenia chrzanu i jego liście, liście czarnej porzeczki i wiśni, czosnek (po 1 ząbku na słoik), gorczyca, kolendra, estragon (może być suszony), sól (ok. 2 dag na 1 l wody).

Wykonanie: Pomidory (najświeższe jak to możliwe) umyć i ułożyć w słoju, dodać przyprawy i liście (po jednym na słoik). Zagotować wodę z solą i jeszcze gorącą zalać pomidory w słojach, przycisnąć spodkiem, aby nie wypływały z zalewy, zakręcić słoje. Przez 1-2 dni słoje trzymać w temp. pokojowej, potem wynieść do chłodnej piwnicy.

Wykorzystanie: Kiszone pomidory wykorzystuję w zimie jako dodatek do sałatek, zup i na kanapki.

Sałatka wielowarzywna z kiszonymi burakami

skład: kapusta i buraki,

pietruszka, pory, cebula, ogórki i inne


kapusta biała – pokrojona w ósemki – dużo kalafior – podzielony na różyczki – dużo papryka czerwona – podzielona na ćwiartki – mniej fasolka szparagowa – mniej marchew – pokrojona w słupki – mniej cebula w połówkach – trochę czosnek – podzielony na ząbki – sporo zielone liście selera – w całości – sporo buraczki czerwone w plastrach Układamy warstwami w beczułce lub bardzo dużym słoju i zalewamy chłodną zalewą taką jak do ogórków kiszonych (woda , sól , liść laurowy , pieprz , ziele angielskie , gorczyca).

Zamykamy szczelnie, kisimy w wyższej temperaturze ok. 1 tygodnia, potem przenosimy w chłodne miejsce.

Inne buraczane cudeńka

BURAKI TARTE Z JABŁKAMI: 60 dag buraków, 20 dag jabłek, 2 dag mąki, 2 dag tłuszczu, 1/8 litra śmietany, cukier, sól, cytryna lub kwasek cytrynowy. Buraki zetrzeć na tarce o dużych otworach i zalać niewielką ilością wrzącej wody, dodać sól, cukier, tłuszcz, ugotować pod przykryciem. Gdy będą miękkie, dodać mąkę rozmieszaną z 3 łyżkami zimnego wywaru, zagotować, przyprawić do smaku kwaskiem cytrynowym. Śmietanę i starte jabłka dodać do buraków. Wszystkie składniki wymieszać.

NAPÓJ MLECZNO-BURACZANY: 2 szklanki zsiadłego mleka, 2 szklanki kwasu buraczanego. Składniki miksujemy lub ubijamy trzepaczką. Na koniec dodajemy 2 łyżki posiekanej pietruszki i do­prawiamy do smaku solą, cukrem i pieprzem.

Roasted Beets with Curry Dressing

ze strony: delicioustv.com

Ingredients: 6 medium beets, roasted (see method below)

Dressing ingredients:

2 cloves garlic, crushed

2 T. vegan (or dairy) yogurt

2 T. vegan mayo

4 t. curry powder

3 T. fresh lemon juice

10 T. olive oil (about 1/3-1/2 C.)

4 T. chopped cilantro, for garnish Preheat the oven to 375 degrees.

Scrub, trim, and wrap beets individually in foil. Place the wrapped beets in a shallow pan and roast until tender, about 30-45 minutes depending upon the size of your beets. To test doneness, a sharp kitchen paring knife should pierce through the foil easily. Set the beets aside to cool. Put all dressing ingredients except the oil into a bowl and whisk to combine. Now whisk in the oil to emulsify. Unwrap the cooled beets and rub away the skins, then slice them into wedges and place into a serving dish. Spoon the curry dressing over the beets, sprinkle with chopped cilantro, and serve at room temperature.

Special Note: Some people don’t like to prepare fresh beets because of the staining juices, but wearing latex or vinyl gloves will protect your hands and preparing the beets on a covered surface will protect your cutting board. I often roast beets without wrapping and use them skin included. Whatever method you use, beets are well worth the effort.

Eggless Vegan Mayonnaise Recipe

Ingredients:

  • 3 tbsp lemon juice
  • 1/2 cup soy milk
  • 1/4 tsp salt
  • 1/4 tsp paprika
  • 1/4 tsp mustard
  • 6 tbsp vegetable oil

Preparation:

Put all the ingredients except the oil in a blender. Blend on the lowest speed. Gradually – one drop at a time – add the oil until the mixture starts to thicken. Continue blending until thickened and smooth. Transfer to a jar and store in the refrigerator.

mniej więcej to samo po polsku:

Buraki pieczone w sosie curry

6 upieczonych buraków ćwikłowych

2 ząbki czosnku

2 łyżki jogurtu

4 łyżeczki przyprawy curry

3 łyżki wegańskiego majonezu (bez jajek – przepis poniżej)

3 łyżki świeżego soku z cytryny

4 łyżki świeżych posiekanych listków kolendry

oliwa z oliwek, sól i pieprz do smaku

Buraki pieczemy w temperaturze 200 stopni C w folii w piekarniku, aż do miękkości ok. 30 minut – najlepiej sprawdzić szpikulcem, jeśli wkłuty od góry w burak przez folię wchodzi gładko to buraki są gotowe. Buraki odstawić do ostygnięcia, a po ostygnięciu obrać. Czosnek przecisnąć przez praskę. Wszystkie składniki, z wyjątkiem buraków i  listków kolendry, włożyć do miski i emulgować (czyli połączyć w jedność śmigając miotełką) – w jeden sos. Buraki obrać i pokrajać w plastry, wyłożyć na talerz, polać sosem i posypać kolendrą.

[Uwagi na temat buraczanego soku, zabarwienia nim rąk i możliwości użycia rękawiczek , nie tłumaczymy. CB]

Wegański majonez

3 łyżki soku z cytryny

1/2 filiżanki mleka sojowego

1/4 łyżeczki soli

1/4 łyżeczki papryki

1/4 łyżeczki łagodnej musztardy

6 łyżek oleju roślinnego lub najlepiej winogronowego

Wszystkie składniki miksować przez chwilę na wolnych obrotach w blenderze, gdy są zmiksowane dodać olej i jeszcze przez chwilę miksować, przelać do szklanego pojemnika i przechowywać w lodówce.

Opieńki miodowe

O grzybach nie-psylocybach

Bardzo starą, ale już nie tak powszechnie wykorzystywaną metodą przetwarzania grzybów jest ich kiszenie. Kiszone grzyby to prawdziwy smakołyk!!!

Ja do kiszenia polecam szczególnie rydze i opieńki, ale dobre są także borowiki kiszone czy maślaki, albo kozaki czy podgrzybki. Kisimy tylko kapelusze. Można kisić nogi, ale krojone w plastry, najlepiej osobno, bo to inna jakość. W przypadku rydzów powinny to być grzyby większe, a nawet duże.

Dobrze jest zblanszować grzyby przed kiszeniem na małym ogniu (rydze przez 2-3 minuty, a opieńki 5 – 7 minut). Kiszenie jest dość specyficzną metodą przetwarzania i wielokrotnie słyszałem od osób, które grzyby tak przygotowywały (bez ich uprzedniego blanszowania), a szczególnie – opieńki, o dolegliwościach żołądkowych po ich spożyciu.

Pamiętajmy, że opieńka surowa jest grzybem zawierającym toksyny mogące powodować poważne dolegliwości gastryczne, a nawet… zatrucia pokarmowe!

Opieńki miodowe

Uniwersalny przepis na kiszenie różnych rodzajów grzybów

jest następujący. Przygotować naczynie do kiszenia – najlepiej kamionkowy garnek (starannie wymyć wyparzyć wrzątkiem, to samo dotyczy talerzyka, deseczki czy kamienia, którymi należy – po napełnieniu naczynia – przycisnąć grzyby). Do kiszenia używamy tylko grzybów uprzednio zblanszowanych, odcedzonych na sicie i ostudzonych (powinny być tylko lekko wilgotne). Na spód naczynia położyć warstwę plastrów cebuli, na nie – warstwę rydzów (grzyby układać blaszkami ku górze). Tak ułożoną warstwę przesypać 2-3 szczyptami soli, dodać liść laurowy kilka ziaren ziela angielskiego. W ten sposób układać (na przemian) kolejne warstwy rydzów i cebuli, aż do wypełnienia naczynia. Od czasu do czasu dodać szczyptę cukru (na 5-litrową kamionkę około 2 płaskie łyżeczki). Po wypełnieniu naczynia lekko ucisnąć grzyby, a w powstałym miejscu ułożyć kolejne warstwy, aż do całkowitego wypełnienia kamionki (ostatnia powinna być podwójna warstwa cebuli). Tak wypełnione naczynie nakryć talerzykiem obciążonym kamieniem lub innym ciężkim przedmiotem. Zostawić w temperaturze pokojowej. Po dwóch dniach sprawdzić, czy grzyby „puściły sok”. Jeśli okaże się, że brzeg talerzyka przyciskającego grzyby jest suchy, należy dolać nieco zimnej (przegotowanej) lekko osolonej wody. Kisić w temperaturze pokojowej sprawdzając od czasu do czasu jakość grzybów (podobnie jak przy kiszeniu kapusty, usuwać nadmiar wody i pleśniowy kożuszek). Po około 2-3 tygodniach grzyby są zakiszone. Wówczas można je przenieść do zimnej piwnicy lub lodówki. Pamiętajmy jednak, że tak przechowywane grzyby kiszone nie utrzymają się długo i powinny zostać dość szybko zjedzone. Dlatego, wraz z cebulą i przyprawami, warto przełożyć je do słojów, zalać przegotowaną lekko osoloną i zapasteryzować  przez około 10 minut. Pasteryzowane są równie trwałe jak marynowane i możemy je pałaszować ze smakiem jeszcze u progu następnego sezonu grzybobrań, a ponadto wykorzystywać do sporządzenia znakomitego żuru rydzowego !!! W identyczny sposób można zakisić opieńki. Grubość warstwy opieniek powinna być nieco większa (nawet 3-krotnie), niż grubość warstwy cebuli. Do kiszenia opieniek warto dodać po 2-3 ziarna goździka na każdą warstwę grzybów.

Opieńka żółtawa

Opieńki i Lejkowce

Zdjęcia opieniek pochodzą przeważnie ze strony nagrzyby.pl: http://www.nagrzyby.pl/index.php?artname=gatunek&id=462

W młodości w czasach hippisowskich przewertowałem bardzo skomplikowane, olbrzymie atlasy grzybów, wiele tomów, obrazki, rysunki, zdjęcia zarodników,  grzybni, blaszek, opracowania polskie, rosyjskie i niemieckie, poszukując grzybków-psylocybków, które zostały przez naszą „silną grupę krakowsko-bocheńską” w końcu „wynalezione” jako używka, rozpracowane, zidentyfikowane, wypróbowane i wprowadzone do obrotu w Polsce  (zarówno te rosnące na krowich plackach jak i te leśne rosnące na gnijących drewienkach i igliwiu). Przy okazji nauczyłem się rozpoznawać, zbierać, identyfikować i przyrządzać wszystkie inne nie-LSD-owe i niepsylocybowe grzybki, a wiedzę praktyczną przekazałem też mojej córce Kirze, która w wieku 3 lat biegała z nami po lesie i bezbłędnie rozróżniała gołąbki od muchomorów.

Opieńka miodowa

Wtedy też, w tej  legendarnej już na poły, a na poły zapomnianej Krainie Młodości, zajadaliśmy się z Anną niesłychanym przysmakiem (mając już 3 letnią córkę), na zjedzenie którego mogą sobie pozwolić tylko naprawdę tędzy SZAMANI, wielcy znawcy i wytrawni praktycy zbierania grzybów, a także super-wytrwali tropiciele najlepszych miejsc do  grzybobrania i spece od grzybo-obróbki. Jedliśmy wtedy mianowicie – i to kilkakrotnie – smażone jak kotlety muchomory czerwonawe. Wierzcie mi, że nigdy w życiu nie jadłem już tak smacznych grzybów, to jest rarytas, ale nie polecam go mniej doświadczonym zbieraczom z wiadomego względu – podobieństwa do muchomora czerwonego i do innych, śmiertelnych muchomorów.

Zapytacie dlaczego później ich już nie jedliśmy? Te grzyby udało nam się znaleźć w Bieszczadach w Jaworniku Polskim, gdzie byliśmy na tyle długo, aby i one wystąpiły w czasie naszego pobytu. Nie są częste i łatwo padają łupem robaków i ślimaków, które też je uwielbiają.

W Jaworniku widziałem takie grzyby, że włos by się wam zjeżył na głowie, między innymi żółto-fioletowe olbrzymie panterki. Tam też nauczyłem się wszystkiego o lejkowcach – był to rok 1985.

Opieńki miodowe

Trudno w to może uwierzyć, ale po owym 1985 roku nie znalazłem już żadnego lata więcej niż dwa do trzech tygodni na urlop, a przecież tyle jest miejsc, które człowiek musi odwiedzić i koniecznie zobaczyć. No i jest w moim życiu jeszcze jedna rzecz ważniejsza niż las i jego skarby – woda i pływanie, wszelkie formy pływania, ale najbardziej długodystansowe pływanie wpław, po 3 albo 5 kilometrów, codziennie. Mając tak mało wolnego czasu urlopowego od 20 lat jeżdżę na wypoczynek wyłącznie nad jeziora.

Opieńki miodowe

Muchomor czerwony (nie mylić teraz z czerwonawym – smacznym grzybem jadalnym) nie jest wcale śmiertelnie trujący, a po odpowiedniej obróbce również wywołuje halucynacje i otwiera umysł ludzki na tolerancję „odmiennych” punktów widzenia rzeczywistości, a więc w ogóle niejako przysposabia człowieka do otwarcia się i do tolerowania wszelkiej odmienności.


Muchomor czerwonawy (Amanita rubescens)

Nie polecam nikomu amanityny – amanityna i jej używanie to ryzyko, trudny „trip”. Przejście przez halucynacyjne doświadczenie moim zdaniem jednak w sposób niezawodny otwiera człowieka na wiarę, bo pokazuje że nasze zmysły dają nam możliwość odczuwania tylko fragmentu przebogatego świata, dostępnego dla naszej percepcji w takim zakresie jakim one dysponują.

Muchomor czerwony (Amanita muscaria)

Pokazuje nam to, że poza naszą percepcją, wyobraźnią i rozumem jest rozległy obszar do którego nigdy nie sięgniemy ze względu na własne ograniczenia. Drobne zaburzenie chemiczne powoduje że widzimy i czujemy coś zupełnie innego  i osiągamy – „odmienny stan świadomości”.

Opieńki miodowe na pniu żywego drzewa

Rodzaje opieniek

Niektórzy boją się zbierać opieńki ponieważ te grzyby potrafią wyglądać bardzo różnie zależnie od podłoża na którym wyrosły i mają też różne rozmiary jak i różne proporcje między trzonkiem a kapeluszem. Nie ma zbyt wiele ich odmian, ale mogą mieć różne kolory – podobnie jak gołąbki, nóżkę cienką jak i grubą, ale na szczęście wszystkie opieńki – jeśli już ustalimy że to jest opieńka – są jadalne, chociaż absolutnie nie na surowo – zawierają toksyny które rozkłada obróbka termiczna – gotowanie, blanszowanie, smażenie . Przygotowując opieńki do marynaty lub ukiszenia musimy więc pamiętać żeby je obgotować przez minimum  10-15 minut lub zblanszować przynajmniej przez 5-7 minut. Wszystkie gatunki opieniek są jadalne, z tym że wolno jeść jedynie młode egzemplarze po odpowiednim przygotowaniu, które musi uwzględniać obgotowanie przez 5 minut z odlaniem wody i ponowną obróbkę termiczną. Wywaru nie należy używać do sporządzania potraw. W przypadku zauważenia niepokojących objawów po spożyciu tego grzyba należy natychmiast zaniechać jedzenia tego grzyba, ponieważ może to świadczyć o indywidualnym uczuleniu na zawarte w nim składniki.

Opieńka żółtawa

Spotyka się zalecenia spożywanie jedynie owocników rosnących na drewnie drzew iglastych; ponieważ jakoby okazy rosnące na drewnie drzew liściastych (często z zielonkawymi odcieniami kapelusza) mają powodować problemy żołądkowo-jelitowe. W tym względzie są jednak sprzeczne opinie – liczne relacje i praktyka grzybiarzy przeczy takiej teorii. „Normalni” zbieracze grzybów często przyjmują za opieńkę każdy gatunek wyrastający w formie dużych wiązek dużych owocników na drewnie lub w pobliżu drzew.

Opieńki żółtawe

Opieńki mają białą barwę wysypu zarodników. Inne grzyby o podobnym pokroju mają ciemną barwę wysypu zarodników – rdzawobrązową, brązową. Jako najbardziej mylące możliwości można wymienić częste grzyby niejadalne, jak np. łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa) – nie ma on tak jak opieńka, w stanie surowym cierpkiego smaku, pachnie korzennie, miąższ jest żółty, a wysyp zarodników jest brązowy. Silnie trująca maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) ma zielonkawe blaszki i siarkowożółty, bardzo gorzki w smaku miąższ. Podobnych rozmiarów co opieńki jest pospolita, niejadalna z uwagi na gorzkawy smak, łysiczka ceglasta (Hypholoma sublateritium) – ma ona kapelusz ceglastoczerwony a na starość wyblakły, ochrowopomarańczowy lub brązowiejący. Jadalny łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) również ma pierścień na trzonie, jest znacznie drobniejszy i ma silnie higrofaniczny kapelusz

Opieńka miodowa (Armillaria mellea) – gatunek grzyba jadalnego. Występuje na znacznym obszarze Europy, na terenie całej Polski w lasach, rzadziej w ogrodach.

Charakterystyka

Pokrój Wysokość od 50-200 mm. Rośnie często kępami jako pasożyt lub saprofit na drewnie liściastym i iglastym, często na pniakach i pniach do kilku metrów nad ziemią.

Kapelusz Średnica 30-120 mm, młody barwy miodowożółtej, miodowobrązowej, oliwkowożółtej potem oliwkowobrązowy, ciemnoczerwonobrązowy; najpierw półkulisty, wypukły, później spłaszczony pokryty drobnymi czerwonobrązowymi, brązowymi lub czarniawymi łuseczkami, które są najciemniejsze i najgęstsze pośrodku, u starych okazów łuski często zanikają a brzeg jest nieco podwinięty.

Blaszki Początkowo białawe, później beżoworóżowawe, żółtawe z brązowawymi plamami zbiegające cienkie.

Trzon Wysokości 50-100 (160) mm, grubość 04-13 (25) mm; żółtawy, miodowobrązowy, czerwonobrązowy, czarnobrązowy, u szczytu bledszy wysmukły, cylindryczny, wygięty, o podstawie rozszerzonej, szorstkiej i ciemniejszej z białawożółtym, wyraźnym, skórkowatym pierścieniem.

Miąższ Białawy, bladocielisty, nie zmienia barwy po przekrojeniu, u młodych owocników miękki, mięsisty, u starych twardy i łykowaty (zwłaszcza w trzonie).

Wysyp zarodników Biały lub lekko kremowy, zarodniki owalne o wymiarach 6,5-8 x 4-6,5 µm, gładkie. Biotop Występuje najczęściej jesienią od września do listopada na terenie całej Polski i znacznym obszarze Europy. Występuje w lasach, rzadziej w ogrodach.

Znaczenie gospodarcze

  • Opieńka miodowa jak i inne opieńki wywołuje opieńkową zgniliznę korzeni. Choroba ta szybko doprowadza młode drzewka do śmierci, natomiast starsze chorują latami. Korzenie i porażone części pnia ulegają zgniliźnie białej.
  • Surowe opieńki są w smaku początkowo łagodne, pozostawiają cierpki posmak, zapach mają słaby, ale przyjemny (przypomina trochę ser Camembert). Są smaczne, twarde, o łykowatym, mniej wykorzystywanym do konsumpcji trzonie. Nadają się do suszenia, sosów, mniej do marynowania. Do spożycia używa się najczęściej młodych kapeluszy. W stanie surowym lub niedogotowanym może być szkodliwy. Kapelusze należy najpierw obgotować, po czym odlać wodę. Należy go gotować dłużej niż inne grzyby. Może być mylony z trującą maślanką wiązkową oraz niejadalnym łuskwiakiem nastroszonym.

Opieńki ciemne

Opieńka ciemna, o. pospolita (Armillaria ostoyae (Romagn.) Herink 1973) – gatunek jadalnego grzyba z rodziny Physalacriaceae[1]. Jest to organizm który przede wszystkim pasożytuje na drzewach wywołując u nich chorobę korzeni powodującą zgniliznę białą korzeni , a bardzo rzadko przejawia charakter saprofityczny . Gatunek ten można znaleźć na terenie całej Polski, szczególnie w lasach iglastych.

Opieńki ciemne

Ciekawostka

Osobnik z tego gatunku, znaleziony w 2001 r. w Malheur National Forest w Górach Błękitnych (ang. Blue Mountains) we wschodnim Oregonie i opisany w 2003 r. w kwietniowym numerze Canadian Journal of Forest Research, jest największym organizmem żyjącym na Ziemi[2]. Grzybnia tego pojedynczego osobnika zajmuje powierzchnię 8,9 km² i ma masę ok. 605 ton[3]. Naukowcy szacują, iż grzyb ten rozwijał się przez 2-8 tys. lat, z pojedynczego mikroskopijnego zarodnika. Badania potwierdzające, iż ów grzyb jest jednym organizmem, polegały na gromadzeniu próbek grzybni z różnych miejsc lasu i obserwacji ich rozrostu w laboratorium, wykonano także badania genetyczne. W 1992 na południowym zachodzie stanu Waszyngton znaleziono okaz o równie imponujących rozmiarach dochodzących do ok. 6 km².

Opieńki ciemne

Charakterystyka opieńki ciemnej

Pokrój Grzyb kapeluszowy o wysokości dochodzącej do 20 cm, rosnący najczęściej w zbitych wiązkach na martwych lub żywych drzewach. Nocą grzybnia charakterystycznie fosforyzuje. Owocniki wyrastają od lata do późnej jesieni.

Kapelusz Średnicy 4-8 cm, wypukły, podwinięty o barwie od brunatnej do jasnobrązowej z charakterystycznymi prążkami o ciemniejszym odcieniu.

Blaszki Barwy białej do jasnoróżowej.

Trzon U podstawy ciemny i szeroki, jaśniejący i zwężający się ku górze. Trzony starszych osobników sa w środku puste.

Miąższ Barwy białej, z wiekiem z różowiejący odcieniem, o grzybowym zapachu i łagodnym smaku.

Pierścień Dość gruby, barwy białej, u spodu i na brzegach występują ciemno zabarwione łuski.

Zarodniki Barwy białej do jasnokremowa, o kształcie elipsoidalnym.

Biotop Pospolita opieńka, występująca przeważnie w lasach iglastych, o kwaśnym odczynie gleby.

Znaczenie

Grzyb jadalny, jednak należy spożywać wyłącznie młode okazy poddane uprzednio specjalnemu przygotowaniu, na które składa się wstępne obgotowanie przez około 5 minut, wywar trzeba wylać, oraz właściwa obróbka termiczna.

Wsad do marynaty opieniek

Przepisy na marynowane opieńki i inne potrawy z opieniek

Wiele osób podaje w przepisach żeby długo gotować opieńki – jedni że 5 minut w pierwszej wodzie i potem tę wodę wylać i w świeżej 20 minut, inni że 30 minut, jeszcze inni 15 czy 10 minut. Ja gotują opieńki wrzucając je na wrzątek przez 7-10 minut bo nie cierpię miękkich i wygotowanych grzybów. Nigdy nic mi po nich nie było, ale każdy człowiek jest inny i niektórym podobno szkodzą więc uważajcie i lepiej gotujcie dłużej niż krócej.

Marynowane opieńki na słodko

Grzyby opieńki, cebula. zalewa: 2 szklanka wody, 1 szklanka octu 10% , 1 lyżka soli, przyprawy( liść laurowy, gorczyca, pieprz), 6 łyżek z czubkiem cukru. Grzyby obrać, przyciąć ogonki, dobrze umyć i obgotować w lekko osolonej wodzie. Małe cebulki – całe lub dużą cebulę pokroić w plastry i też chwilę obgotować w lekko osolonej wodzie. Odsączone grzyby układać w słoikach przekładając sparzoną cebulą. Zalać gorącą zalewą octową. Pasteryzować 15 – 20 min. min.

Opieńki marynowane pycha

kilogram młodych opienkow woda sol cukier ocet papryczka chili ziele angielskie pieprz ziarnisty listek laurowy opieńki myjemy wrzucamy do wrzącej wody gotujemy 30 minut odcedzamy robimy zalewę 1szklanka octu 5szklanek wody2szklankicukru dodajemy sol, pieprz, ziele i listek. możemy dodać odrobinę ostrej świeżej papryczki zalewę gotujemy 15minut wrzucamy opieńki i kiedy się zagotują przekładamy do sloików słoiki odwracamy do góry dnem, można przykryć recznikiem


Marynowane opieńki w sosie

  • 0,5 kg opieniek
  • 1 słoiczek koncentratu pomidorowego
  • 6 cebul
  • 1 szklanka oleju najlepiej z oliwek
  • 1 łyżeczka ostrej papryki
  • 3 łyżeczki cukru
  • sól i pieprz do smaku

PRZYGOTOWANIE: Grzyby pokroić w koskę i obgotować. Cebulę też pokroić w kostkę i zeszklić na patelni na oleju. Wszystkie składniki wymieszać zagotować i gorące nakładać do słoiczków.

Marynowane opieńki 4

Składniki: młode opieńki (6 litrowych słoi) 2 łyżki soli 10 łyżek octu spirytusowego 5 goździków 1 łyżka pieprzu ziarnistego 5 laurowych liści 5 ząbków  czosnku

Sposób przyrządzenia: Grzyby obrać, przyciąć ogonki, dobrze umyć i obgotować w lekko osolonej wodzie, odcedzić. Grzyby ponownie zalać wodą tak aby je przykrywała, dodać wszystkie pozostałe składniki,  gotować 20 minut na wolnym ogniu. Gorące przekładać do sterylnie czystych słoi, szczelnie zamknąć.  Ilość soli i octu jest uzależniona od preferencji smakowych więc proszę ją traktować orientacyjnie.

Opieńki marynowane 5

  • 1 kg opieńków
  • 50 dag cebuli
  • szklanka wody
  • 4 łyżki przecieru pomidorowego
  • 4 łyżki oleju
  • 1 łyżeczka soli
  • 5 łyżek octu
  • 2 łyżki miodu
  • szczypta kwasku cytrynowego

Sposób przygotowania Grzyby dokładnie oczyszczamy i gotujemy 15 minut w osolonej wodzie, pod koniec gotowania dodajemy szczyptę kwasku cytrynowego. Cebule drobno siekamy. Zagotowujemy wodę wraz z przecierem pomidorowym, dodajemy miód, ocet, sól i olej. Ugotowane grzyby wrzucamy do zalewy, mieszamy, na koniec dodajemy cebulę. Przekładamy do słoików, zakręcamy i pasteryzujemy 30 minut.

Pierogi z farszem z opieniek

SKŁADNIKI:

  • Ciasto
  • 1 kg mąki
  • 1 jajko
  • szczypta soli
  • gorąca woda
  • Farsz
  • 0,5 kg ugotowanych wcześniej opieniek
  • 1 kg kapusty kiszonej
  • 5 ugotowanych marchewek
  • 2 ugotowane selery
  • 2 cebule
  • przyprawy ( 2 listki laurowe, ziele angielskie, pieprz ziarnisty, szczypta mielonego kminku, pieprz, papryka ostra i słodka, czosnek granulowany, majeranek, Vegeta)
  • bułka tarta

Ugotowane i odsączone wcześniej opieńki wrzucamy do garnka z kapustą kiszoną zalewamy wodą , dodajemy liście laurowe, ziele angielskie, pieprz ziarnisty, kminek i gotujemy, aż kapusta będzie miękka. Wyjmujemy listki laurowe z kapusty. Odsączmy nadmiar płynu, studzimy kapustę i grzyby. W maszynce mielimy kapustę, grzyby, cebule, marchewki i selery. Farsz przyprawiamy do smaku papryką, czosnkiem, pieprzem, majerankiem i Vegetą. Dodajemy bułki tartej do zagęszczenia farszu. Mąkę wysypać na stolnicę, zrobić w niej dołek, wbić jajko, posolić, dodać wody i zagnieść ciasto. Urwać kawałek ciasta i rozwałkować na cienki placek, resztę ciasta owinąć w ściereczkę. Z ciasta wycinać kubkiem kółka. Na wycięte kółka nakładamy farsz i zlepić brzegi. Pierogi wrzucamy do osolonego wrzątku i czekamy, aż wypłyną na powierzchnię, gotujemy jeszcze 2 minuty.

Barszcz Zielony Kwaśny z opieńkami

(bez barszczu: z sokiem z kiszonej kapusty i kiszonych ogórków) (polecam też zabielany krupnik z opieńkami i zwykły biały barszcz z opieńkami)

SKŁADNIKI:

  • 300 g opieniek
  • 2 szklanki soku z kiszonej kapusty
  • 1/3 szklanki soku z kiszonych ogórków
  • 2 listki laurowe
  • pieprz ziarnisty, ziele angielskie, pieprz czarny mielony, sól
  • 2 łyżki majeranku
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 łyżka mąki
  • 1 łyżka wody
  • 1 łyżka śmietany

Oczyszczone opieńki gotować 30 minut . Odlać wodę, w której się gotowały, zalać nową wodą i zagotować. Dodać sok z kapusty i ogórków, listki laurowe, majeranek,rozdrobniony czosnek i pozostałe przyprawy. Pod koniec gotowania zagęścić i zabielić barszcz (Do szklanki wsypać mąkę, zalać wodą i wymieszać. Dodać śmietanę i wymieszać. Całość dodać do barszczu).

Opieńki z cebulką i pomidorami

  • 3 kg opieniek
  • 60 dag cebuli
  • ¾ szklanki oleju
  • 1 ½ słoiczka małego przecieru pomidorowego
  • ½ szklanki octu 10%
  • 2 łyżki soli
  • 6-7 łyżek cukru

Opieńki oczyścić, obgotować w osolonej wodzie przez ok. 5 min, po czym odsączyć, ostudzić i grubo pokroić. Cebule pokroić w duże krążki. Połączyć pozostałe składniki, dodać grzyby i cebulę. Gotować, mieszając, przez ok. 10-15 min. Doprawić do smaku. Następnie przełożyć do słoików, szczelnie zakręcić i pasteryzować przez ok. 10-15 min. Podawać jako przystawkę, doskonałe jako dodatek do mięs i wędlin, pyszne ze świeżą bułką…

Sałatka z opieniek i papryki na ostro

SKŁADNIKI:

  • ok. 1-1,5 kg kapeluszy opieniek
  • 2 dość duże cebule
  • po 1 dużym strąku papryki żółtej i czerwonej
  • 1/2 strączka papryczki chili (według własnego uznania można dać więcej albo w ogóle z niej zrezygnować)
  • 1/3 szkl. oleju słonecznikowego
  • 2 czubate łyżki koncentratu pomidorowego 30% (musi być dobrej jakości, ja użyłam Pudliszki)
  • 1 łyżka soli do obgotowania grzybów
  • 1/3 łyżeczki grubo mielonego pieprzu kolorowego
  • 0,5 łyżeczki przyprawy typu Vegeta
  • ZALEWA:
  • 0,5 szkl. octu spirytusowego 10%
  • 1,5 szkl. wody
  • 1 łyżka soli
  • 3 łyżki cukru
  • 3 ziarenka ziela angielskiego
  • 1/3 łyżeczki nasion gorczycy
  • 3 ziarenka jałowca
  • 2 liście laurowe
  • 3-5 goździków

Opieńki – same kapelusze bo trzonki są łykowate – myjemy, zalewamy ok. 1,5 l wrzątku, dodajemy 1 łyżkę soli i gotujemy 3-5 min., odcedzamy. Większe sztuki możemy pokroić na mniejsze kawałki, mniejsze zostawiamy w całości. Papryki myjemy, usuwamy gniazda nasienne, kroimy w grube paski lub dużą kostkę. Chili drobniutko siekamy. Cebulę obnieramy, kroimy w półplasterki. Składniki zalewy wlać/wrzucić do garnka, gotować 10 min. pod przykryciem, przecedzić. W rondlu rozgrzać olej, zeszklić cebulę, dodać papryki, chwilę smażyć, dodać grzyby, smażyć ok. 5 min. mieszając i pilnując aby się nie przypaliło. Wlewamy zalewę, dodajemy koncentrat, pieprz i vegetę, zagotowujemy i dusimy kilka minut – ważne aby papryka zbytnio nie zmiękła, mają być całe, wyczuwalne kawałki. Sałatka ma mieć konsystencję gęstego gulaszu. Gorącą sałatkę nakładamy do wyparzonych słoików, zakręcamy i pasteryzujemy 20 min.. Robiąc tę sałatkę ilość składników dobieram właściwie „na oko”, w objętościowych proporcjach: 1 część obgotowanych grzybów + m/w taka sama ilość papryki + ok. 1/3 części cebuli. Sałatka jest właściwie gotowa do spożycia od razu po przyrządzeniu, należy tylko poczekać aż ostygnie.

Lejkowiec dęty

Z Wikipedii Lejkowiec dęty (Craterellus cornucopioides (L.) Pers.) – gatunek jadalnych grzybów z rodziny pieprznikowatych (Cantharellaceae).

Charakterystyka

Owocnik Trąbkowato-lejkowaty z podwiniętym brzegiem, pofałdowanym w dojrzałych okazach. Część wewnętrzna początkowo brązowoczarna, później czarna, z nieregularnymi rzadkimi łuskami. Zewnętrzna szarobrązowa, najpierw gładka, potem pomarszczona. Zewnętrzną stronę całego owocnika pokrywa hymenium, dlatego w dojrzałych okazach białe zarodniki zabarwiają ją na biało. Część trzonowa owocnika jest pusta, zwężona u dołu, stopniowo rozszerzająca się ku górze.

Miąższ Bardzo kruchy (trudny w transporcie), cienki, z początku szaroczarny, potem całkiem czarny. Smak nieznaczny, zapach przyjemny.

Wysyp zarodników Biały. Zarodniki o średnicy 12-15 x 7-8,5 µm, gładkie, bezbarwne.

Biotop Rośnie od sierpnia do listopada w lasach liściastych i mieszanych,najczęściej spotykany pod bukami i dębami, zwykle kępami, najczęściej na obszarach podgórskich.

Znaczenie

Grzyb jadalny. Używany jako przyprawa lub farsz do pierogów. Jadalne są owocniki młode, starsze stają się niesmaczne. Grzyb zjedzony na surowo niekiedy może zaszkodzić. W Polsce grzyb jest mało znany i rzadko zbierany. Niekiedy zbierany i suszony.

Gatunki podobne

Trudno go pomylić z innym grzybem ze względu na charakterystyczny wygląd i brak podobnym jemu gatunków. Najbardziej podobny jest lejkowniczek pełnotrzonowy (Pseudocraterellus undulatus), dawniej klasyfikowany jako lejkowiec kędzierzawy (Craterellus sinuosus)[2].

Jeszcze inny opis

Owocnik osiąga 40-120 mm wysokości i 20-50 mm średnicy; ma kształt lejkowaty do trąbkowatego, jest pusty do ziemi; cienkomięsisty; strona wewnętrzna ma kolor czarny, który zazwyczaj blaknie i staje się czarnobrązowy; powierzchnia strony wewnętrznej jest łuseczkowato-gruczołkowata natomiast strona zewnętrzna z hymenoforem jest szara do niebieskoszarej, gładka, pomarszczona i pofałdowana, z wiekiem oprószona biało przez zarodniki; brzeg wywinięty, pofałdowany

Miąższ cienki, szarobrązowy, czarniawy, kruchy; zapach aromatyczny, przyjemny; smak łagodny.

Zarodniki jajowato-elipsoidalne, gładkie, 12-17 x 9-11 µm; wysyp biały, kremowy.

Występowanie: dość częsty; owocniki wyrastają od sierpnia do listopada w lasach liściastych, często pod bukami, zwykle w dużych grupach; owocniki są często pozrastane z sobą.

Wartość: bardzo smaczny grzyb jadalny o przyjemnym aromacie, który doskonale zachowuje się po wysuszeniu.

Gatunki podobne to: lejkowiec dety jest bardzo charakterystycznym grzybem i trudno go pomylić z innymi gatunkami; najbardziej zbliżony do niego wyglądem jest pieprznik szary – Cantharellus cinereus, który ma wyraźnie listewkowaty, bruzdowany hymenofor.

Inne nazwy: lejek, cholewka, skórzak, lejkowiec gładki, trąbka, kominek.

Marynowane lejkowce dęte (kominki)

lejkowiec dęty według uznania
ocet według uznania
pieprz ziarnisty według uznania
ziele angielskie według uznania
liście laurowe według uznania
sól według uznania
czosnek według uznania
cebula
1 sztuk

Lejkowce oczyścić dobrze bo w środku lubi siedzieć ślimak albo inna gadzina. Gotować około 15 do 20 minut, na garnek 4 litrowy dać 2,5 do 3 łyżek (zupowych) soli.Zalewa: ocet 10%- jedna szklanka – 4 szklanki wody, na te 5 szklanek zalewy dać: 20 ziaren pieprzu czarnego, 10 ziaren ziela angielskiego 3-4 listki laurowe, 2 łyżeczki soli i 6-7 łyżeczek cukru.Cebulkę jedną (dużą) pokroić cieniutko (są takie małe „szatkowniczki”, które pysznie kroją). Wymieszać gorące, odcedzone grzybki z surową cebulą i wkładać mieszankę do słoików gdzie wcześniej włożony został jeden ząbek czosnku ( świeżego oczywiście), Pasteryzować aż do zagotowania wody w garnku, dłużej nie warto, szkoda gazu.

Kiszone

Tak jak ogórki, ładujesz dobrze opłukane lejkowce (płukanie jest tu bb ważne ) zostawiasz trochę wolnego w słoiku tak żeby były wszystkie pod powierzchnią.  Robisz zalewę jeden litr wody/jedna łyżka soli. Wsadzasz do słoika poza grzybem czosnek, liśc laurowy, chrzan, koper i co ci przyjdzie do głowy i zalewasz gorącą zalewą. Potem warto pogmerać tam w słoiku żeby nie było nigdzie powietrza, przy lejkowcach to ważniejsze pewnie niż przy innych bo one mają taką formę postrzepiono-kruchą.

Farsz z lejkowców do pierogów i naleśników

Na początek  Lejkowiec dęty, grzyb może mało znany i zbierany, ale znakomity do farszów, czy kanapek. Świetny do suszenia! Nie można go pomylić z żadnym innym! Najlepiej lejkowca łączyć  z innymi grzybami, szczególnie pieprznikiem jadalnym, czyli potocznie zwanego  kurką. Kolorystyka… czarno-żółta, czyż nie przepiękna ? Ma lekko słodkawy smak i nazywany jest różnie, zależnie od regionu. Ja znam nazwę wronie uszy albo po prostu lejki. Fachowcy donoszą, że występuje od sierpnia, ale ja wiem swoje. Można go spotkać od czerwca do jesieni w deszczowe lata, szczególnie ukochały sobie suche liście, czasami nie różniąc się od nich. Są koloru popielowatego do czarnego. Jak każde grzyby, najlepsze są owocniki młode. Nigdy nie są atakowane przez szkodniki, więc spokojnie po przebraniu i otworzeniu każdego kielicha, upewniamy się, że nie zawierają nic co nie należy do niego, możemy spokojnie zacząć przygotowywać farsz do pierogów albo do krokietów. Oczyszczone grzyby, / lejkowce, kurki i prawdziwki / umyłam, obgotowałam w wodzie. Przelałam przez sito, poczekałam, aż obciekną. Na patelni podsmażyłam cebulkę, pokrojona w drobną kostkę na oleju, / do zeszklenia / włożyłam  posiekane drobno grzyby / można przekręcić przez maszynkę /. Z przypraw: pieprz i sól. Podsmażyłam kilka minut  i gotowe. Nie będę podawać przepisu na naleśniki, robimy tradycyjne. Każdy ma swój wypróbowany przepis. Dodam tylko, że daję mleko i wodę gazowaną pół na pół. Oprócz tego jajka, sól, olej i mąkę oczywiście. Przekładamy naleśniki farszem i gotowe. Można je potem odsmażyć, obtaczając w jajku i w bułce połączonej z ziarnami , są przepyszne.

Gata i midżurum – kilka smacznych kąsków z Czarnych Gór Kauków i Małej Mazji (kuchnia ormiańska, azerska, gruzińska, kurdyjska i czeczeńska)

Posted in kuchnia, Słowianie by bialczynski on 10 Sierpień 2010

Giuseppe Arcimboldo – Jarzynki

Dla nieobeznanych kilka słów wprowadzenia.

Kupując (TERAZ – TUTAJ!)  Budujesz Wolne Media Wolnych Ludzi!
slowianic nr 2 przod

Gata to rodzaj placka ormiańskiego ale także podstawowa część bajnych zapisów świętej wiary Żar-zdusza czyli Obwiesty, którą współcześnie nazywa się na świecie Awestą (nie potrafiąc wywieść znaczenia tego słowa z dawnego języka gunio-harskiego, czyli huno-awarskiego, ani objaśnić go należycie w perskim).

Midżurum – to zapiekanka wołowa także ormiańska, ale łatwo zrozumieć o co tutaj chodzi bez szukania po słownikach – jest to misz-rum czyli mieszanina różnych rzeczy i rumsztykowych kawałków mięsa, takich trochę większych niż w mięsie mielonym.

Góry Czarnych Kauków to jeden z dwóch najważniejszych kompleksów górskich Białego Lądu. Biały Ląd to Europa – Ląd bo tak go nazywali Skołoci (Scytowie) i Słowianie – Ląd – Ziemia Lędy-Łabędy boskiej bóry którą Bóg-Byk porwał na wyspę Skrytą (Kretę) i tam miał z nią trzech synów, ale w końcu musiał uciekać przed gniewem swej boskiej małożonki, a Lędę ratować przed zemstą rzucając na nią czar i zamieniając ją w Łabędzicę, którą odesłał nad północną Łabę – Rzekę Lądu .

Góry Czarnych Kauków, albo Czarne Góry Kauków – czyli Bogów Działu poświęcone temu Czarnemu z nich czyli Czarnogłowowi-Zcernobohowi.

Góry Kauków i jedne i drugie znajdowały się niegdyś wewnątrz Królestwa Sis.

Mieszkańcy Czarnych Gór Kauków to Horuszjanie, Gołgolidyjczycy, Ozierowie, Horowie, Swanetyjczycy. dzisiaj nazywają ich Gruzinami , Azerami (Azerbejdżanami), Ormianami, Kurdami, Karbahami i wieloma innymi mianami.

Tyle wyjaśnień, a teraz już zapraszam do naprawdę fajnej górskiej kuchni z tych gór które wieńczy Góra Orza- Orla – Aararat oraz Góra Welburz – Wielki Brus, czyli Elbrus, a które rozciągają się między dwoma morzami Morzem Czarnym (Czarnogłowskim) i Morzem Koszerskim (Kosza-Przepląta).

Na ormiańskich stołach

Giuseppe Arcimboldo – Te same Jarzynki (na odwrót) i jest: Drapieżny Pietruszkowo-Cebulowy Kucharz Ormiański [taka sztuczka malarsko-kuglarska]

OGÓLNIE

Kuchnia armeńska (ormiańska) jest adekwatna dla ostrego klimatu tej ziemi. Zima trzyma tutaj wiele miesięcy, a upały nawet latem zdarzają się nieczęsto.

Armenia nie ma dostępu do morza. To kraj górski a ludzie zajmują się tutaj najczęściej uprawą roli i hodowlą bydła oraz owiec. Znajduje się w Armenii duża liczba jezior z bogatą florą i fauną – sporo gatunków ryb, chociaż nie można pod względem pojezierza porównywać Armenii z Finlandią czy choćby Polską.

Charakterystyczne dla kuchni krajów kaukaskich – w tym dla ormiańskiej, są potrawy nadające się do długiego przechowywania. Ormianie są mistrzami w tworzeniu zapasów, a więc w przyrządzaniu potraw przez wędzenie, solenie,  marynowanie w różnych ziołowych zaprawach. Dotyczy to wszystkiego: mięsa i ryb, serów i innych mlecznych przetworów, ale  także jarzyn, owoców i warzyw.  Dzisiaj używa się oczywiście zamrażarek ale tradycyjnie zimą wiele produktów przechowywano w gliniakach, koszach  i mortałach – to znaczy skórzanych workach macerowanych solą. W tutejszej kuchni używa się wielu przypraw i chwastów, czyli ziół (znanych także w Polsce i typowych dla gór – głównie czosnku, ale także papryki, majeranku, pieprzu, tymianku, cząbru, kminku, bazylii, lubczyku, oregano, kolendry i innych). Dzięki ziołom potrawy są pikantne i pięknie pachną.

Podstawą kuchni Ormian jest mięso baranie, w tym młoda baranina – jagnięcina i wołowina. Charakterystyczne dla całego Kaukazu – w tym dla Armenii potrawy to:

Basturma – przyprawione licznymi ziołami surowe mięso które maceruje się całymi miesiącami w solnej zalewie.

Dolma – liście winogron faszerowane farszem z baraniny lub wołowiny zmieszanych z ryżem albo kaszą  – czyli odpowiednik polskich gołąbków.

Frykadelki z Megrinu (megrińskie) – kulki wołowe, z orzechami włoskimi, rodzynkami i miętą.

Gandżabur – zupa nazywana także chorutem. Gotuje się ją na wywarze z kości i jarzyn, zaprawia kwaśną śmietaną z roztartym chorutem. Chorut to przyprawa oparta na bazie naci pietruszki (opis przygotowania chorutu na końcu artykułu). Zupa ta jest podawana najczęściej z uszkami z farszem baranim lub wieprzowym z cebulką i pieprzem.

Gata – placek przygotowywany według bardzo starej receptury, na słodko lub po wiejsku (bez cukru często na ostro).

Hasz – zawiesista, bardzo słona zupa gotowana na kości wołowej, przyprawiana dużą ilością zmielonego czosnku. Dodatkiem do tej zupy jest rodzaj pieczywa – ormiański chlebek – lawasz. Do jedzenia używa się lawaszu zamiast łyżki.

Lawasz – to neolityczny, pierwotny niekwaszony chleb,  jest to rodzaj archaicznego pieczywa znany nie tylko na Kaukazie ale i w Kazachstanie, Turkmenii i na Syberii – a także w Polsce. To chleb, który znany jest Słowianom i innym ludom królestwa Sis od 3500-4000 lat, i przeszedł z nimi znad Wisły, przez stepy Ukrainy  najpierw do Toharii, Iranu i Indii, a stamtąd poznali sztukę jego wypieku Chińczycy,. Dopiero później ów chleb dostał się do północnej Afryki, a około 2000 roku p.n.e. do Zachodniej Europy przez Magreb. Wypieka się go w tonirach – tradycyjnych piecach, wykopanych w  ziemi, u nas nazywanych piecem chlebowym i dzisiaj obecnych już tylko w skansenach.

Midżurum – zapiekanka z rumsztykowych (większych niż w mięsie mielonym) kawałków wołowiny obficie przyprawionych czosnkiem.

Pahlava – kruche ciasto z masą orzechową.

Ormianie – tak jak Słowianie – są miłośnikami wyrobów mlecznych – maślanki, kefiru (mazun, macun), kwaśnego mleka, jogurtu, przeróżnych serów.  Jak wszyscy na świecie przepadają za słodkim: desery, np. specjalny deser w kształcie Góry Orzej (Ararat) złożony z rodzynek z ryżem – potrawa świąteczna i okazjonalna, jako że Góra Orza (Orla i Jarzęca, Góra Światła) jest Górą Świętą – tak dla Ormian jak i dla wszystkich Sistańczyków, dla wszystkich wyznawców Kultu Ognia i Wiary Przyrodzonej w tym także dla Słowian.

W Armenii wciąż popularne jest biesiadowanie w gronie rodzinnym. Oprócz dań głównych podaje się różnego rodzaju przystawki i przekąski z mięsa, ryb i warzyw, do których często dodaje się liście szpinaku, szczawiu, lebiody i ślazu oraz doprawia orzechami, octem bądź mazunem.

Oczywiście także Ormianie jak inne narody świata produkują różne wina, kilka rodzajów piwa i wódki – w tym koniaki (najbardziej znany koniak to rzecz jasna Ararat).

Z warzyw popularne są ziemniaki, bakłażany, papryka, kapusta. Z jarzyn – pomidory i sałata.

Zakąski to często jarzyny i warzywa marynowane w occie: buraki, pomidory, ogórki i fasolka szparagowa z dużą ilością świeżego estragonu, liści laurowych, kolendry, ziela angielskiego, bazylii oraz cynamonu i goździków.

Owoce typowe dla tej strefy klimatycznej to pomarańcze, morele, pigwy i granaty, melony, winogrona oraz gruszki, śliwki i jabłka.

Ormianie są szczególnie gościnni, o czym szczególnie dobrze wiedzą Krakowianie, jako że jeszcze przed II Wojną Światową żyła tutaj bardzo liczna kolonia ormiańska. „Gość w dom – Bóg w dom”  – to starożytne polskie powiedzenie jest uniwersalne dla wszystkich krajów które wywodzą się z kultury słowiano-irano-indyjskiej (czyli sistańskiej). Gościnność jest wdrukowana w mentalność Słowian, Bałtów i ludów dzisiaj Turko-Irańskich (dawniej nie mówiących po turecku lecz po słowiańsku, sarmacku i scytyjsku), a także dla ludów Kaukazu.

Po wejściu do ormiańskiego domu (podobnie jak w Polsce), gość zasypywany jest propozycjami poczęstunku a następnie wjeżdżają na stół zakąski, przystawki, ciasta, kawusia, herbata, itp. Spotkania rodzinne i z przyjaciółmi, stają się okazją do fety i uczty , podczas której jesteś zawsze w centrum uwagi i pod opieką gospodarzy dbających byś ani przez chwilę nie miał pustego talerza ni kielicha. Podobnie jak w dawnej Polsce (a w tradycyjnych domach i dzisiaj) obowiązują podczas takich uczt liczne toasty i przepijania.

WIOSNA

Sałatka Ormiańska
  • 4 pomidory,
  • 2 ogórki,
  • 2 papryki,
  • 1 cebula,
  • sok z ½ cytryny,
  • świeże: kolendra, bazylia, pietruszka,
  • sól, pieprz
  • oliwa z oliwek
Wszystkie warzywa dokładnie myjemy. Ponadto z papryki usuwamy gniazda nasienne, a ogórki obieramy ze skórki. Cebulę obieramy i kroimy w drobną kostkę. Pomidory, ogórki paprykę kroimy na plasterki. Całość układamy w salaterce warstwami – pomidory, potem ogórki, potem papryka, znów pomidory itd. Całość przyprószamy solą, pieprzem, posypujemy posiekaną cebulką, polewamy sokiem z cytryny i łyżką oliwy z oliwek. Na sam koniec posypujemy sałatkę siekanymi ziołami.
Zupa Krczik
  • 200 g kiszonej kapusty,
  • 50 g masła
  • 4 ziemniaki,
  • 1 cebula,
  • przecier pomidorowy,
  • sól, pieprz, słodka papryka
  • natka pietruszki
Drobno posiekaną cebulę obsmażamy na masełku, aż będzie szklista. Następnie dodajemy do niej pokrojoną kiszona kapustę i całość dusimy, aż kapusta będzie miękka (możemy podlać ją od czasu do czasu wodą). Gdy tylko tak się stanie, dodajemy łyżkę stołową przecieru pomidorowego i dusimy jeszcze 4 – 5 minut. W oddzielnym garnku gotujemy ziemniaki (obrane i pokrojone w kostkę), po czym odcedzamy je i dodajemy do kapusty. Całość doprawiamy solą, pieprzem i słodką papryką, dolewamy wody i gotujemy jeszcze 10 minut. Przed samym podaniem zupę posypujemy świeżo zsiekaną natką pietruszki.

(Pstrąg bez głowy bo głowy nie jemy)

Kotlety z pstrąga
  • 600g pstrąga,
  • 75g masła,
  • 3 ząbki czosnku,
  • 1 jajko,
  • bułka tarta,
  • sól, pieprz, estragon, gałka muszkatołowa,
  • olej
Pstrągi patroszymy i usuwamy z nich ości. Następnie przepuszczamy je przez maszynkę do mielenia (w razie potrzeby dwukrotnie). Dodajemy do ryby jajko, szczyptę gałki muszkatołowej, sól, pieprz i drobno zsiekany czosnek i dokładnie mieszamy. Z masy rybnej formujemy nieduże kotleciki – mniej więcej 5 centymetrów średnicy, obtaczamy je w bułce tartej i smażymy na oleju. Podajemy posypane estragonem.

Frykadelki megrińskie

Skład: 125 g wołowiny, 50 g ziemniaków, ćwierć jajka, 15 g łuskanych orzechów włoskich, 10 g rodzynek, 10 g mąki, 25 g masła, 15 g cytryny oraz sól, pieprz, liście mięty, zielona kolendra i pietruszka do smaku.

Mięso wraz z ugotowanymi ziemniakami przepuścić dwa razy przez maszynkę. Dodać utłuczone orzechy włoskie, rodzynki, miętę, kolendrę, jajko, sól oraz pieprz i dobrze wymieszać. Z tak przygotowanej masy zrobić kulki wielkości orzecha włoskiego, obtoczyć je wmące i usmażyć. Podawać polane masłem i przybrane natką. Cytrynę podaje się oddzielnie.

Midżurum

Dla ilu osób: dla jednej

Opis

Warzywa marynowane podaje się oddzielnie.

Składniki

  • wołowina 125 g
  • jajko 1 szt
  • masło 20 dag
  • marynowane warzywa 100 g
  • sól do smaku
  • pieprz do smaku
  • zielona pietruszka

Sposób przyrządzenia

Zmielone mięso lekko podsmażyć na maśle, po czym ostudzić. Dodać ubite jajko, drobno posiekaną natkę pietruszki oraz sól i pieprz, włożyć na posmarowaną masłem patelnię, wyrównać, polać roztopionym masłem, i zapiec w piekarniku (20 minut). Podawać danie – posypane zieloną pietruszką – na patelni, w której było zapiekane.

LATO

Nadziewane liście winorośli – dolma (albo tołma, tak jak lawasz albo ławasz – podpłomyk, chlebek na blasze albo popiele dawniej czyli ławie lub ławie)

Specjalność tak po prawdzie nie tylko ormiańska, ale równie dobrze azerska, turecka, kurdyjska, czy czeczeńska.

czas: 1-30 min

SKŁADNIKI:

  • 2 porcje:
  • 8-10 młodych liści winogron
  • 2 łyżki stołowe oleju
  • 1 cebula
  • 20 dag mielonego mięsa
  • 2-3 łyżki stołowe ryżu lub kaszy jęczmiennej
  • 1 żółtko
  • 100 ml śmietany
  • cząber i koper
  • sól

PRZYGOTOWANIE:

Zalać liście winogron wrzątkiem i zostawić na kilka minut. Drobno pokrojona cebulę zarumienić na oleju i zmieszać z ugotowaną kaszą lub ryżem, dodać mielone mięso, posolić i dodać cząber. Masę zawinąć w liście winogron i wstawić do garnka z mała ilością wody, dodać posiekany koper i garść pokrojonych liści winogrona i gotować na małym ogniu do miękkości. Wywar zagęścić śmietaną zmieszana z żółtkiem, przed podaniem posypać drobno posiekanym koprem.

wegetariańskie:

Gołąbki (tołma) z soczewicy w liściach winorośli

  • 30 g soczewicy
  • 15 g kaszy manny
  • 20 g cebuli
  • 20 g oleju słonecznikowego
  • 10 g suszonych moreli
  • 10 g żółtych śliwek
  • 10 g rodzynek
  • 50 g liści winorośli
  • kolendra, mięta, cząber, pietruszka
  • sól, pieprz
Soczewicę ugotować i odcedzić. Mannę ugotować. Śliwki sparzyć wrzątkiem i po wyjęciu pestek drobno pokroić. Cebulę pokroić i usmażyć na oleju. Wszystkie te produkty oraz umyte rodzynki i drobno pokrojoną zieleninę wymieszać, posolić i popieprzyć. Świeże liście winorośli sparzyć wrzątkiem, a następnie usunąć grube łodygi. Na liście winorośli (3-4) kłaść przygotowany farsz po ok. 50-60 g i zawijać jak kopertę. W garnku ułożyć rzędami gołąbki, obłożyć morelami (uprzednio umytymi), zalać wodą tak, by ledwie przykryła produkty, dodać oleju i położyć na nie odwrócony talerzyk. Garnek przykryć pokrywką i na słabym ogniu dusić potrawę do miękkości. Następnie wyłożyć gołąbki na półmisek i posypać zieloną pietruszką. To danie można też przygotowywać, używając liści świeżej lub kwaszonej kapusty.

Gołąbki dolma (tołma) z grochu w liściach winorośli

Przygotować produkty tak samo, jak do gołąbków z soczewicy, ale zamiast niej użyć łuskanego grochu i ryżu.
Spotkać można też i inne rodzaje farszu, np. faszerowane mielonym mięsem. Wszystkie mają charakterystyczny wygląd – są bardzo małe w porównaniu do znanych w kuchni polskiej. Możliwe jest ich przygotowywanie przez cały rok dzięki specjalnemu przechowywaniu liści winorośli.

Faszerowana papryka a’la gołąbek (polecam wszystkim smakoszom niewegetarianom – ja sam jem wszystko a to dlatego, że jak wiecie rośliny także mają nerwy, pamięć, myslą i wyrażają uczucia, mają swoją aurę, kocham rośliny tak jak zwierzeta – Nie przekraczam jednej zasady – jedzenie to konieczność, z koniecznościami się nie dyskutuje, ale zwracajmy uwagę o ile to możliwe na to co jemy – mniej mięsa, więcej jarzyn i ziół.). Palce lizać.

czas: >60 min

SKŁADNIKI:

  • 4 papryki (ja miałam 2 zielone i 2 czerwone)
  • mięso mielone (wieprzowo-wołowe)
  • 2 cebule
  • 2 ząbki czosnku
  • warzywka krojone w paski mrożone (2 porządne garście)
  • świeży pomidor
  • ser żółty
  • świeże zioła (pietruszka, tymianek, majeranek)
  • ryż (porcja z torebki)
  • 2 łyżeczki koncentratu pomidorowego
  • oliwa
  • sól, pieprz
  • przyprawa do mięsa mielonego
  • jako
  • ew. 1/2 szklanki rosołu lub bulionu

PRZYGOTOWANIE:

Odcinamy wierzch papryk zostawiamy do przykrycia i usuwamy gniazda nasienne. Mięso mielone przyprawiamy solą, pieprzem, przyprawą do mięsa mielonego i przesmażamy na oliwie. Na osobnej patelni na oliwie smażymy mrożone warzywka krojone w paski. Czosnek drobno siekamy, a cebulę kroimy w piórka. Dodajemy do warzywek i smażymy razem. Do mięsa dodajemy świeże zioła (tymianek, majeranek, natkę pietruszki) smażymy jeszcze kilka minut dodajemy 2 łyżeczki koncentratu pomidorowego dokładnie mieszamy. Ryż w torebkach gotujemy ok 15-20 min. Mięso i warzywka zdejmujemy z ognia i czekamy aż trochę ostygną. Następnie mieszamy je ze sobą i dodajemy jajko żeby masa była bardziej zbita. Dosypujemy ryż i wkrawamy świeżego pomidora. Dokładnie mieszamy. Nadziewamy farszem papryki na wierzch kładziemy po plasterku żółtego sera i przykrywamy papryki kapeluszami. Układamy papryki w naczyniu żaroodpornym. Podlewamy 1/2 szklanką rosołu (możemy też dodać łyżkę koncentratu pomidorowego i jogurtu naturalnego zrobi się gęstszy sosik). Wstawiamy do nagrzanego piekarnika na 180 stopni na ok 40 min. Smacznego.

Ślaz dziki (Malva sylvestris L.), czasami nazywany także ślazem leśnym – gatunek rośliny należący do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Pospolita roślina w całej południowej Europie, środkowej Azji, Ameryce Północnej i Południowej. W Polsce występuje pospolicie na całym niżu i w niższych partiach gór.


Surowiec zielarski – Surowcem zielarskim jest kwiat (Flos Malvae silvestris) i liść (Folium Malvae). Kwiat zawiera znaczne ilości śluzu, kwasów organicznych i niewielkie ilości olejku eterycznego. Liście zawierają: śluzy, garbniki, fitosterole, cukry, kwasy organiczne, pektyny, witaminę C, witaminę B-kompleks, karetonoidy i dużą ilość soli mineralnych. Kwiat i liście ślazu stosowane są w lecznictwie przy nieżytach górnych dróg oddechowych, zwykle w mieszankach z innymi ziołami, nieżytach żołądka i jelit oraz dróg oddechowych

Zupa ze ślazu dzikiego (czyli z płatków malwy dzikiej ale może też być to malwa ogrodowa)

  • ślaz dziki
  • ziemniaki
  • cebula
  • natka pietruszki
  • ocet
  • sól, pieprz
Ślaz dziki gotujemy do miekkości w dużej ilości wody. Dodajemy pokrojoną w drobną kostkę cebulę i grubiej pokrojone ziemniaki oraz sól i pieprz. Gdy ziemniaki będą miękkie dodajemy drobno posiekaną natkę pietruszki. Przed podaniem wlać ocet dla lekkiego zakwaszenia. Jeść z chlebem.

Zupa spas (może być podawana jako chłodnik)

  • pszenica lub ryż
  • kefir
  • maślanka
  • śmietana
  • cebula
  • nać kolendry, selera lub mięty
  • masło
Pszenicę gotujemy do miękkości. Kefir, maślankę i śmietanę mieszamy w równych proporcjach (ewentualnie z wodą), dodajemy ugotowaną pszenicę (lub surowy ryż), w dużej ilości pokrojoną na drobno cebulę, nać kolendry (lub nać selera,) a do tego można dołożyć inną zieleninę w rodzaju – horta stamnagathi – na zdjęciu (albo liście rzodkiewki), masło i gotujemy na małym ogniu mieszając, tak aby zawartość garnka się nie zważyła. Po zagotowaniu już się nie zważy. Można jeść na ciepło lub na zimno.

Zupa z kaszy gryczanej

  • kasza gryczana
  • ziemniaki
  • cebula
  • olej
  • natka pietruszki i kopru
  • sól, pieprz
Kaszę gryczaną gotujemy w wodzie, gdy będzie prawie miękka dodajemy surowe pokrojone na średnio drobną kostkę ziemniaki i uprzednio usmażoną cebulę, nastepnie sól, pieprz, natkę pietruszki i kopru. Gotujemy do miękkości. Zupa ta, ma być z założenia prosta w smaku.

Krupnik z kaszy gryczanej

Czas przygotowania: 40 minut
Czas gotowania: 30 minut

Ilość porcji: 4

Składniki

  • podroby – 30 dag
  • marchewka – 1 szt
  • pietruszka – 1 szt
  • seler – 1/2 szt
  • cebulka czerwona – 1 mała szt
  • papryka – 1/2 strąka
  • kasza gryczana – 2 łyżki
  • grzyby suszone
  • koncentrat pomidorowy – 1 łyżeczka
  • natka pietruszki
  • liść laurowy – 1 szt
  • przyprawa do zup
  • sól
  • pieprz
  • woda – 6 szklanek

Zupa – rewelacja bo w 100 gramach tej zupy znajduje się tylko 35 kcal!

Etapy przygotowania

Ugotować podroby (serduszka, żołądki, skrzydełka lub szyjki drobiowe) i suszone grzyby.
Wyjąć, gdy zmięknie, a do gotującego się wywaru dodać kaszę, starte na grubej tarce warzywa, pokrojone drobno grzyby, sól, pieprz, przyprawę do zup.
Pod koniec gotowania włożyć pokrojoną w półkrążki paprykę, dodać koncentrat i pokrojone, wcześniej ugotowane podroby. Zupę posypać natką pietruszki

JESIEŃ

Ławasz

Ławasz wypieka się w piecu o nazwie tonir, którego część przeznaczona do pieczenia ma kształt cylindryczno-stożkowy o średnicy 1-1,6 m w najszerszym miejscu.
Piec jest zagłębiony w ziemi na 0,8-1,2 m, a do dna doprowadzony jest specjalny kanał, którym w czasie spalania drewna dochodzi powietrze. Po spaleniu drewna kanał jest zakrywany, a pozostawione na dnie pieca zwęglone, żarzące się węgle stanowią żródło ciepla w czasie pieczenia.
Ciasto przygotowuje się z mąki pszennej. Przesiewa się ją przez sito z drobnymi otworami oraz wyrabia z wodą i solą (1,5 kg soli na 100 kg mąki). Do ciasta dodaje się zakwas. Wilgotność gotowego ciasta powinna wynosić 43-45%. Ciasto rośnie zwykle 1,5-2 godzin w temp. 30-32°C. Następnie ciasto dzieli się na kawałki po 400-500 g i odstawia na 10-15 minut aby podrosło. Dalej kawałki rozwałkowuje się na okrągłe placki i rozciąga, nadając im przeważnie kształt elipsy długości 70-80 cm i szerokości 35-40 cm. Placki przykleja się do ścianek toniru, lekko uderzając. Czas wypieku ławasza wynosi zwykle 3-5 minut. Gotowy zdejmuje się ze ścianek. Ławasz charakteryzuje się tym, że prawie nie ma w nim miękiszu. Jest dość często wykorzystywany jako składnik różnych ormiańskich potraw.
W internecie występuje również pod nazwami – lawasz i lawash.

Bakłażan smażony

  • bakłażany
  • nać pietruszki
  • czosnek
  • sól
Bakłażany myjemy i kroimy w plastry o grubości 1-1,5 cm, solimy i kładziemy na patelnię z gorącym olejem. Smażymy do brązowego koloru, następnie kładziemy do miski warstwami, przekładając nacią pietruszki i pokrojonym czosnkiem. Ze względu na to, że bakłażan lubi „pić” olej, zalecam nalewać mało oleju na patelnią, a po usmażeniu pozwolić by olej skapał z plastra. Jeść z chlebem maczanym w oleju, którego dużo się zgromadzi w misce.

Bakłażan z masłem

  • bakłażan
  • masło
  • czosnek
  • sól, pieprz
Grillowanego bakłażana obieramy ze skórki i siekamy na drobno, dodajemy masło, czosnek, sól, pieprz i mieszamy. Potrawa ma nieładny wygląd, ale za to jest bardzo smaczna.

Sałatka z grillowanego bakłażana

  • 6 bakłażanów
  • 6 papryk
  • 2-3 papryczki chili
  • 4 pomidory
  • 3 cebule
  • sól
Bakłażany i papryki (czerwone i zielone) grillować tak, by były objęte ogniem, aż zrobią się miękkie, a ich skórki spalone na czarno (ale bez przesady). Zdjąć z grilla, ochłodzić, zdjąć spaloną skórkę i posiekać. Dodać pokrojone w kostkę pomidory, cebulę i posolić. Na osobym talerzu podać grillowane pieczarki i pomidory. Traktować jako samodzielną potrawę lub jako dodatek do grillowanych mięs.

Adżabsandał I

  • bakłażany
  • pomidory
  • papryki
  • cebule
  • nać pietruszki
  • czosnek
  • sól, pieprz
Bakłażany, pomidory, paprykę i cebulę kroimy w plastry (1-1,5 cm grubości) i smażymy na oleju. Następnie układamy warstwami (pierwsza z pomidorów, następne w dowolnej kolejności) przekładając nacią pietruszki i pokrojonym czosnkiem, na końcu posolić i popieprzyć. Nie dodajemy wody! Dusimy na małym ogniu 30-45 minut, tak by zawartość garnka zmniejszyła się prawię o połowę. Jeść z chlebem maczanym w sosie z potrawy, na ciepło lub na zimno.
Wersja zmodyfikowana, mniej kaloryczna: smażymy tylko bakłażany, a pomidory, papryki i cebulę dodajemy surowe i dusimy, reszta przepisu bez zmian.

Adżabsandał II

  • bakłażany
  • pomidory
  • papryki
  • cebule
  • marchew
  • kabaczki
  • + inne warzywa
  • olej
  • nać pietruszki
  • czosnek
  • sól, pieprz
Składniki kroimy w kostkę, dodajemy olej, nać pietruszki, czosnek, sól, pieprz i dusimy pod przykryciem 30-45 minut. Można jeść na ciepło lub zimno. Zależnie od tego czy bakłażana obierzemy ze skórki, czy nie, uzyskamy potrawy o dwóch różnych smakach.
Powyższe potrawy występują w internecie też pod nazwą adzabsandal.

ZIMA

Pasta z fasoli i orzechów

  • 20 dag czerwonej fasoli
  • 7,5 dag łuskanych orzechów włoskich
  • 2 ząbki czosnku
  • 2 łyżki oleju słonecznikowego
  • 1 łyżka octu winnego
  • słodka i ostra papryka w proszku
  • sól, pieprz
Fasolę opłukać, zalać wodą i moczyć 10 godzin. Wodę odlać, fasolę zalać nową wodą, zagotować, odcedzić, ponownie zalać wodą, osolić i gotować ok. 1 godziny, aż będzie miękka. Czosnek opłukać. Orzechy przebrać, odrzucając kawałki skorupek. Ugotowaną fasolę odcedzić i zemleć w maszynce do mięsa z orzechami i czosnkiem. Rozetrzeć pastę z olejem i octem, doprawić solą, pieprzem oraz słodką i ostrą papryką. Formować z pasty kulki wielkości orzecha włoskiego. Kulki z pasty podawać na przystawkę z chlebem ławasz, świeżą bazylią i oliwkami.
Wersja ekspresowa – można użyć fasoli z puszki. Przepis dla 4 osób, czas przygotowania 1 godz. 30 min + 10 godzin moczenia fasoli.

Warzywa marynowane

  • 1 kg podanych niżej warzyw
  • 200 g octu
  • 200 g wody
  • 40 g soli
  • 3 ziarna czarnego pieprzu
  • 5 ziaren ziela angielskiego
  • 3 liście laurowe
  • po pół pęczka zielonych:
  • kolendry, bazylii i estragonu
  • 5 g cynamonu
Buraki umyć, sparzyć, ostudzić, obrać i pokroić na kawałki. Nieduże zielone pomidory oraz drobne ogórki umyć. Czosnek podzielić na ząbki i oczyścić. Fasolę szparagową obrać z włókien, pokroić na duże kawałki, sparzyć osolonym wrzątkiem, wyłożyć na sito i ostudzić w zimnej wodzie. Kolendrę, bazylię i estragon przebrać, umyć i drobno pokroić. Tak przygotowane warzywa ułożyć warstwami w słoju, każdą przekładając zieleniną i zalać zalewą do marynowania. Aby uzyskać zalewę, ocet, najlepiej winny rozprowadza się przegotowaną wodą, dodaje sól, cukier, cynamon, goździki i inne przyprawy aromatyczne, po czym zagotowuje i studzi. Jeżeli po 3 dniach zalewa zmętnieje, trzeba ją zlać, przegotować, ostudzić i ponownie wlać do słoika.

Przysmak z wieprzowiny

SKŁADNIKI:

  • 50 dag wieprzowiny
  • 25 dag ziemniaków
  • 2 cebule
  • 2 jabłka
  • 2 łyżki przecieru pomidorowego
  • 2 łyżki oliwy
  • sól
  • pieprz
  • natka pietruszki
  • 15 dag mąki grochowej

PRZYGOTOWANIE:Mięso wypłukać, pokroić w kawałki, posolić i gotować, aż będzie prawie miękkie. Mąkę rozprowadzić w litrze zimnej wody, zagotować, wrzucić wieprzowinę. Dodać pokrojone w kostkę ziemniaki i całość gotować do miękkości. Cebulę obrać, drobno posiekać i podsmażyć na tłuszczu na jasnozłoty kolor. Dodać obrane i pokrojone w kostkę jabłka, przecier pomidorowy i wymieszać, połączyć z zupą i całość zagotować. Do smaku przyprawić solą a przed podaniem posypać posiekaną pietruszką.

Zupa z chorutem czyli gandżabur

Dodane przez jacekgandalf

Jest to niezwykle sycąca i aromatyczna potrawa, nawet dla bardzo wybrednych smakoszy.

Składniki:

kości wołowe lub schabowe, warzywa, chorut, śmietana, mąka kukurydziana. Na uszka: mąka, jajo, mielone mięso wieprzowe lub baranie albo mieszane, sól , pieprz, cebula.

Sposób przygotowania:

Ugotować wywar z kości i włoszczyzny. Dodać kawałek chorutu utartego z półszklanką kwaśnej śmietany i łyżką mąki kukurydzianej.

Zagnieść ciasto, jak na kołduny. Zmielone surowe mięso doprawić solą, pieprzem i drobno posiekaną cebulą. Farsz dokładnie wymieszać. Sklejać małe uszka.

Po ugotowaniu rozłożyć je na talerze i zalać przyrządzoną wcześniej zupą z chorutem. Jest to niezwykle sycąca i aromatyczna potrawa, nawet dla bardzo wybrednych smakoszy.

Szaszłyk z polędwicy (Basturma)

składniki:
  • 60 dkg polędwicy
  • 5 dkg cebuli
  • 1 dkg mąki
  • 8 dkg tłuszczu
  • pieprz, sól, ocet
  • 10 dkg pomidorów
  • 1 łyżka grubo siekanego szczypiorku

Polędwicę opłukać, obrać z powięzi, pokroić na 30 kawałków, nadając im, przez lekkie pobijanie tłuczkiem (zwilżonym w wodzie) kształt krążków o grubości ½ cm. Cebulę drobno posiekać.Uformować kawałki mięsa, ułożyć w misce, posypując je siekaną cebulą, pieprzem i solą, lekko skrapiając octem i pozostawić pod przykryciem na 2 – 3 godziny. Przygotować cztery drewniane patyczki o grubości 3 – 5 mm, długości około 15 cm.Na każdy patyczek nabić po 6 – 8 krążków mięsa, usunąwszy z nich cebulę i oprószyć mąką. Tłuszcz rozgrzać na patelnii na silnym ogniu krótko smażyć mięso na patyczkach, aby z wierzchu było zrumienione, a wewnątrz pozostało różowe.Podawać natychmiast po usmażeniu na rozgrzanym półmisku, przybrane surowymi pomidorami, pokrojonymi w plastry i siekanym szczypiorkiem.Oddzielnie podawać ziemniaki, frytki, brukselkę, fasolkę szparagową i sałatę.

W kuchni Azerbejdżanu

Giuseppe Arcimboldo – Prawdziwy Ozierzec (Azer-Bej-dżanin) – cesarz kuchni czosnkowo-imbirowej

OGÓLNIE

Kraj, gdzie krzyżują się kultury, religie, Wschód spotyka się z Zachodem, gdzie mimo małego terytorium jest aż 9 stref klimatycznych – Azerbejdżan. Polacy w Azerbejdżanie na początku XX wieku należeli do elity intelektualnej, dziś można ich policzyć na palcach kilku rąk.

W Azerbejdżanie w czasie toastów za płeć piękną, mężczyźni wstają, a kobiety siedzą. Za to gdy usłyszą, że mówi się o nich Azerowie a nie Azerbejdżanie potrafią wstać od stołu. Polska kojarzy im się dobrze, bo perły architektoniczne w mieście to dzieła polskich projektantów. Poza tym, to nasi przodkowie nauczyli wydobywać ich ropę naftową z dna morskiego.

Pierwsze co się rzuca w oczy Polaków po przyjeździe do Azerbejdżanu, to różnorodna kuchnia, w której używa się ponad 350 różnego rodzaju traw i ziół. Azerbejdżanie są bardzo gościnni, i jak mówią, to oni a nie Polacy, potrafią spożywać alkohol. Oni się nim delektują, przez co potrafią dłużej biesiadować.

Czy Azerbejdżanowi bliżej do Azji czy Europy? Dzisiejszy język azerbejdżański to nie jest dawny język ozieryjski- czyli Asyryjski lecz język sturczony należący do grupy tureckich, ale mentalnie i kulturowo to skrzyżowanie Wschodu (tego generalnie opanowanego przez język i obyczaj turecki) z Zachodem (słowiańsko-skołocko-sarmackim) .

Azerbejdżan to klasyczny kraj  ścierania się i przenikania różnych kultur, które na przestrzeni wieków kształtowały naród azerbejdżański. Persowie, Arabowie, Turcy Seldżuccy i Osmańscy, Mongołowie, Ormianie, Rosjanie – wszyscy oni przychodzili i odchodzili pozostawiając po sobie poszczególne elementy składające się dziś na mozaikę kulturową Azerbejdżanu. Arabowie przynieśli islam, Turcy język, Ormianie chrześcijaństwo i handel, Rosjanie – prądy europejskiej kultury.

Aż do początków XIX w. „wielką ojczyzną” Azerów była Persja – państwo, z którym utożsamiali się najwybitniejsi azerbejdżańscy politycy, pisarze, myśliciele. W języku perskim tworzono, nim posługiwały się wyższe warstwy społeczeństwa Azerbejdżanu. Później punktem odniesienia dla Azerów stał się Stambuł i Ankara, a także Petersburg i Moskwa. Umacniający swoją młodą tożsamość narodową i jeszcze młodszą państwowość Azerbejdżan stara się z jednej strony czerpać z przebogatej historii, z drugiej – tworzyć coś nowego, oryginalnego. Spogląda przy tym coraz śmielej w kierunku Europy, podkreślając, że z nią chce wiązać swoją przyszłość.

Kuchnia azerbejdżańska opiera się głównie o ryż i mięso. Pilaw (az. , ros. płow) jest bodaj najważniejszym daniem, prawdziwym królem na tutejszym stole. Trudno sobie wyobrazić wesele czy stypę bez tej potrawy. Jest kilka różnych wariacji: mleczny, owocowy, ziołowy, mięsny, orzechowy itd.

Znane są także „gołąbki” zwane dolma – mogą mieć postać faszerowanych papryk i pomidorów lub być zawijane w liście winorośli. Na południu Azerbejdżanu specjalnością jest ləvəngi, tj. kurczak lub ryba z farszem orzechowo-granatowym. Z kolei północ, szczególnie region Szeki słynie z piti – zupy gotowanej w glinianym naczyniu, składającej się z baraniny, grochu, ziemniaków i cebuli.

Jedzenie tureckie – w tym kebaby i dönery – jest traktowane jak swoje. Zupa z soczewicy (mercimek çorbası) i ayran, który popija się do obiadu, to posiłki zupełnie na miejscu. Liczba tureckich barów i restauracyjek w całym Azerbejdżanie jest naprawdę duża. Poza specjałami lokalnymi, dostępne są kuchnie innych nacji. Na szczególną uwagę zasługuje kuchnia gruzińska ze swoim chaczapuri lub chinkali. W Baku bez trudu można znaleźć restauracje ukraińskie, hinduskie czy też chińskie.

S jak szaszłyk

Jeśli ktoś ma zbyt delikatny żołądek to do Azerbejdżanu niech się lepiej nie wybiera. Chyba że jego kosztem chciałby dogodzić swoim kubkom smakowym. Azerbejdżańska kuchnia to królestwo baraniny. Ale jakiej baraniny! U nas tak smakowicie przyrządzonej przez tamtejszy najbardziej obskurny bar nie znajdzie się w najlepszej restauracji. I to, że szaszłyk dosłownie ocieka tłuszczem nie jest jego wadą, lecz wręcz zaletą. Być może dlatego, że idzie zawsze w parze z doskonałymi słonymi serami i całą plejadą najprzeróżniejszych warzyw z pomidorami na czele. Podobno sekret dobrych pomidorów leży w glebie, na której rosną. Musi to być piasek, który nagrzewając się oddaje warzywom całą energię słońca. Do swoich szaszłyków Azerowie zawsze jedzą wielkie ogromne ilości wszelkiego rodzaju „zielska”. Jakieś dziwne roślinki, łodygi, liście dość dziwne w smaku i o podejrzanych kształtach i barwach. Obok płaskiego doskonałego chleba są one najczęściej sprzedawanym towarem na bakijskich bazarach. A ponadto najprzeróżniejsze zupy, pierogi, zawijańce o trudnych do zapamiętania nazwach. I wszystko oczywiście zakrapiane miejscowej produkcji wódką.

W sztuce wznoszenia toastów Azerowie wcale nie ustępują Gruzinom. Nasze „zdrowie pięknych pań” wywołałoby jedynie przykre rozczarowanie. Każdy toast to istne dzieło sztuki oratorskiej. Zacząć trzeba od ogółu, aby po kilku minutach dojść do szczegółu tzn. intencji, za którą się pije. Toast „krąży” wokół stołu i do zasad grzeczności należy, aby każdy uczestnik biesiady go wzniósł. Kaukaskie biesiadowanie stanowi swoistą ceremonię. Nie ma mowy żeby zjeść, podziękować i samowolnie odejść od stołu. Na biesiadowanie zawsze musi znaleźć się czas. Ludzie celebrują tam wspólne posiłki i to bardzo dobry zwyczaj bo daje im poczucie wspólnoty. Mimo powszechnej biedy wieczorne Baku tętni życiem, otwartych jest dziesiątki restauracji, tych eleganckich i tych pod gołym niebem. Dymią ruszty z pieczonymi szaszłykami, słychać głośne rozmowy, śmiechy. Może to sposób Azerów na przezwyciężenie biedy i frustracji. Nie dali się wciągnąć w ten wir bezustannej pogoni za pieniądzem i karierą. Za stołem w Baku czas jakby zatrzymał się w miejscu.

WIOSNA


Wiosenny płow (pilaw) sabza-kourma

330g baraniny (zastąpiłam karkówką0, 50g cebuli, 25g topionego masła, 10g abgory (sok z niedojrzałych winogron) lub 0,3g kwasku cytrynowego, 0,1g szafranu (zastąpiłam kurkumą), ryż, 50g szpinaku i szczawiu, 50g zielonej kolendry (nie udało mi się znaleść) i koperku, 50g kiawiaru (rodzaj miejscowych ziół przyprawowych, można zastąpić cząbrem), 50g szczypiorku, pieprz, sól.
Mięso pokroić na kawałki (jak na gulasz), oprószyć pieprzem, solą i obsmażyć. następnie dodać podsmażoną na szklisto cebulę, rozprowadzony wrzątkiem szafran, kwasek cytrynowy lub abgorę i dusić. 5 minut przed końcem duszenia dodać drobno posiekaną zieleninę (szpinak, szczaw, zieloną kolendrę, koperek, kawiar, szczypiorek). Osobno przyrządzić ryż, część zabarwić rozpuszczonym we wrzątku szafranem; na talerz wyłożyć ryż, a zboku dać sabza-kourmę; polać masłem. Do sabza-kourmy podawać oddzielnie maconi (rodzaj kefiru lub jogurtu).Przepis pochodzi z książki „Przysmaki wschodu” Achmeda Dżabira Achmedowa.



I jeszcze jeden płow, równie dobrze po azerbejdżańsku, jak po uzbecku, albo tadżycku, bo to po prostu płow sistański

płow po azersku, ormiańsku, tadżycku lub uzbecku

pół kilo cielęciny, 4 duże cebule, 6-8 dużych marchewek i 3 woreczki ryżu.
Cielęcine (lub inne dostępne mięso) kroimy w kawałki jak do gulaszu i dusimy na sporej ilości oliwy z oliwek. Tej oliwy to tak sporo, żeby ładnie całe dno garnka (lub woka) pokryła. Kiedy mięso będzie się dusić, kroimy cebule w cieniutkie paseczki, takie pół krążki, a jak mięso będzie podduszone, dodajemy do garnka. Następny etap to marchewka, ją też kroimy w cienkie paseczki. Kiedy cebula się zarumieni można dodać marchew. W tym czasie ryż powinien być już w wodzie i się moczyć. Kiedy marchewka będzie już w miarę miękka, można dodać ryż. Jak już mięso zmięknie, to oczywiście sól i pieprz do smaku. Wszystko musi się dusić na wolnym ogniu, aż ryż będzie dobry.


Jeszcze do tego sałatka z ogórków, pomidorów, cebuli i dostępnego zielska (wedle upodobań):natki pietruszki, szczypiorku i in.

LATO

Roladki z bakłażana z orzechami

Przepis na „Badimcan Borucuqlari” pochodzi z bloga AZ Cookbook.

SKŁADNIKI: 1 duży bakłażan, 125 ml oleju roślinnego, 2 łyżki majonezu, 4 ząbki rozgniecionego czosnku, pół szklanki posiekanych orzechów włoskich, półtorej szklanki posiekanej świeżej natki pietruszki lub kolendry.

SPOSÓB WYKONANIA: Bakłażana pokroić wzdłuż na 8 półcentymetrowych plastrów. Posolić i odstawić na cedzaku na 30 minut. Opłukać i osuszyć. Na rozgrzanym oleju smażyć bakłażany po 5 minut z każdej strony. Wyjąć i osączyć na papierowym ręczniku. Bakłażany można również upiec w piekarniku. Plastry bakłażanów smarować majonezem, posypać rozkruszonym czosnkiem i orzechami. Na wierzch ułożyć zioła. Zrolować i przełożyć na półmisek. Podawać.

JESIEŃ

TOYUG CHIGHIRTMASI – czyli kurczak na omletowo z jajami

Przepis na „Toyug Chighirtmasi” pochodzi z bloga AZ Cookbook.


SKŁADNIKI: 3 łyżki oleju, 2 łyżki masła, 1 duża cebula pokrojona w plasterki, 900 g filetów z kurczaka pokrojonych na 10 kawałków, 1 łyżeczka soli, 1/4 łyżeczki pieprzu, 3 średnie posiekane pomidory, 3 jajka lekko ubite, posiekana kolendra lub natka pietruszki.

SPOSÓB WYKONANIA: Na dwóch łyżkach oleju smażyć cebulę. Zdjąć z patelni, a na pozostałym oleju i maśle smażyć przez 20 minut kurczaka. Doprawić solą i pieprzem. Dodać podsmażoną cebulę i pomidory. Przykryć i dusić przez 25 minut. Ubić jajka i zalać nimi kurczaka. Przykryć i nie mieszając smażyć przez 7 minut. Posypać kolendrą lub natką. Podawać z chlebem lub ryżem.

(po angielsku – dla wszystkich smakoszy świata)


Chicken With Eggs called Toyug Chighirtmasi in Azeri. The word Chighirtma is a general name given to dishes in which eggs are added at the very end and cooked until set, like in the recipe for Ispanag Chighirtmasi (Spinach with Eggs) I posted a while ago. Or, in Badimjan Chighirtmasi (Eggplant with Eggs), Kartof Chighirtmasi (Potatoes with Eggs),  Pomidor Chighirtmasi (Tomatoes with Eggs), you name it. There is this entirely separate category with egg dishes in Azerbaijani cuisine.

Toyug Chighirtmasi is a very popular dish in Azerbaijan. The recipe varies slightly from region to region and even from family to family. Some people like to add squeezed lemon juice to the chicken for that nice tanginess. Or, in some cases, the chicken is boiled before it is fried.

The recipe I am posting is how I make chicken with eggs.  What I like about this particular recipe is that the eggs do not overpower the overall flavor of the dish; I don’t add too many of them to it. The eggs blend in with other ingredients so well that you almost do not taste them in the cooked dish. Also, during the simmering process, the onions and tomatoes melt down to the consistency of almost a pasta sauce – so delicious. We enjoyed Toyug Chighitmasi at dinner yesterday, hope you do too when you cook it.

CHICKEN WITH EGGS / TOYUG CHIGHIRTMASI

Serves 4 to 6

Ingredients

3 spoons vegetable oil
2 spoons butter
1 large onion, peeled and thinly sliced
2 pounds / 900g boneless or bone-in chicken parts, cut into about 10 serving pieces (I use boneless chicken thighs)
1 teaspoon salt
1/4 teaspoon, or more, to taste, ground black pepper
4 medium ripe tomatoes, finely chopped, with their juices
3 eggs, lightly beaten
chopped cilantro (coriander) or parsley, to garnish

NOTE 1: If your tomatoes are not ripe and juicy, dissolve 1 tablespoon tomato paste in 1/2 cup hot water and add it to the chicken along with chopped tomatoes.

NOTE 2: You can also bake this dish in the oven at the last stage. Transfer the chicken to a baking dish then pour the eggs over it. Bake in the 400F (200C) degree oven until the eggs are set. It makes for a beuatiful presentation if you serve this dish straight from your baking dish.

1. In a medium frying pan, heat 2 tablespoons of oil over medium heat. Add the onion and saute, stirring frequently, for about 10 minutes, or until it is light brown. Transfer the onion to a bowl and put aside.

2. Add the remaining oil and the butter to the same frying pan and heat over medium heat (Note: butter alone tends to brown when you melt it. Adding some fluid oil to the pan along with butter will prevent that). Add the chicken pieces and fry for about 20 minutes, or until they are brown, turning them once to cook on both sides.

3. Season the chicken with salt and pepper. Add the cooked onions and chopped tomatoes with juices to the pan. Cover and turning only occasionally, simmer over medium heat for about 25 minutes,  or until the chicken is tender.

4. Pour the beaten eggs over the chicken, slightly tilting the pan to distribute the eggs evenly. Cover the pan and let cook for about 5-7 minutes (do not stir!) or until the eggs are set. Serve immediatley, garnished with fresh chopped cilantro or parsley. Chicken with Eggs is delicious with bread or rice.


ZIMA

Ciasto serowo-jogurtowe ze skórką cytrynową

Ciasto pyszne, wilgotne i aromatyczne. Wygląda jak zakalec, ale smakuje jak pudding..

Składniki:
250 g twarogu – ja miałam akurat Łowicki
1/2 kubka (/113 g) miękkiego masła
5 jajek w pokojowej temperaturze
torebka cukru waniliowego
3/4 kubka mąki – u mnie tortowa

1 1/4 kubka cukru
1 kubek jogurtu naturalnego
skórka otarta z 1 cytryny
cukier puder – do posypania

1. Piekarnik rozgrzać do 180C.
2. Do dużej miski pokruszyć twaróg (ręcznie). Dodać masło, jajka, cukier waniliowy i mąkę. Używając miksera, ubić wszystko na średnich obrotach.  Powinno to trwać minutę, a nawet mniej.
3. W osobnym naczyniu połączyć cukier z jogurtem i zmiksować przez chwilę. Dodać skórkę cytrynową i jeszcze chwilę miksować.
4. Stopniowo dodawać jogurt do mieszanki serowej i zmiksować.
5. Wyłożyć keksówkę (21cmx11cm) papierem do pieczenia albo delikatnie nasmarować tłuszczem. Wylać ciasto do formy i wstawić do piekarnika na środkową półkę. Piec około 50 minut, albo do momentu, kiedy ciasto będzie złoto brązowe, a patyczek włożony do środka będzie suchy.Ciasto urośnie bardzo niewiele – i tak ma być. Wyjąć ciasto z piekarnika. Zostawić do wystygnięcia w formie, wtedy delikatnie wyjąć na kratkę. Wystudzić całkiem przed podaniem (ja próbowałam ciasto na ciepło – pyszne ). Oprószyć z wierzchu cukrem pudrem i osdobić skórką cytrynową – to już niekoniecznie.
Podawać z filiżanką gorącej herbaty.

Kukiu

Ciekawy przepis na jajecznicę lub pseudo-omlet
– 2 jajka
– 30 g szpinaku
– tyleż szczypiorku
– tyleż kolendry świeżej

wymieszać wszystko i wlać na patelnie, czekać, aż dół się zetnie, przewrócić na drugą stronę i jeszcze trochę smażyć, aż do uzyskania brązowego koloru. Kroić w romby.

Gruzińskie wielkie żarcie


Giuseppe Arcimboldo – Gruszkowo-wiśniowy kuchcik Hruszyjski (Gruziński) z  Ostem

OGÓLNIE

Kuchnia zajmuje szczególne miejsce w gruzińskiej tradycji i jest częścią tożsamości dzisiejszych Gruzinów. Łagodny i zróżnicowany klimat zapewnia obfitość i różnorodność płodów rolnych, w tym wielu aromatycznych przypraw. W ciepłym słońcu dojrzewają soczyste pomidory, arbuzy, melony, winogrona a także karalioki (szaron) i dorodne bakłażany. Z kolei górskie hale dostarczają baraniny oraz setek gatunków sera. Dzięki temu narodowa kuchnia szczyci się bogactwem potraw i orgią smaków. Wśród rozmaitych dań znajdzie się też wiele ciekawych pozycji dla wegetarianów.

Przekąski

Na gruzińskim stole rzadko goszczą zupy, ale za to podaje się mnóstwo przekąsek. W lecie podstawą jest sałatka z pomidorów i świeżej bazylii a we wrześniu z dodatkiem wyciskanego na miejscu oleju ze słoneczników. Przed głównym daniem pojawiają się pyszne sery, np. delikatny sulguni a we wschodniej Gruzji także długo dojrzewający pleśniowy ser dambali chaczo. Przyprawy takie jak kolendra, natka pietruszki czy koper podaje się bez uprzedniego siekania. Wiele potraw przyrządza się na bazie bakłażanów – badridżani. Są to zarówno nadziewane bakłażany, jak i duszone z warzywami (adżapsandali). Przekąską może też być kurczak na zimno w sosie orzechowym, czyli sacwi. W tej części ucztowania gospodynie podają również lobio (przetarta fasola) i najczęściej kojarzony z Gruzją placek serowy – chaczapuri (chaczo-ser + puri-chleb).

Dania główne

Głównym daniem bywa często chinkali. Jest to rodzaj pieroga, który faszeruje się mięsem. Chinkali posiadają swój oryginalny kształt a podawane na gorąco zawierają wewnątrz aromatyczny rosół. Chinkali często są zamawiane w restauracjach podczas spotkań w gronie przyjaciół.

Mcwadi, czyli szaszłyki posypane przyprawami są często zamawiane w restauracjach oraz przyrządzane podczas wypadów na pikniki za miastem. Na jesieni przyprawia się je ziarenkami granatów.

Kaszi to rodzaj gulaszu przyrządzany z flaków. Przeważnie jest on potrawą mężczyzn podczas śniadania. Wielu lekarzy zaleca kaszi pacjentom w celu wzmocnienia kości, szczególnie podczas złamań.

Desery

Gdy uczta zmierza ku końcowi na stole pojawiają się słodkie konfitury, suszone i świeże owoce, np. figi, karalioki, arbuzy, melony, mandarynki, winogrona, jabłka, pomarańcze. Nie brakuje też słodyczy. Jedną z bardziej oryginalnych słodkości jest czurczchela. Przypomina ona długie sople. Są to nawleczone na nitkę orzechy laskowe zatopione w cieście, które powstaje z gęstego soku winogron.


WIOSNA


Ryba Satsivi

SKŁADNIKI: 500 g ryby, 1 szklanka orzechów włoskich, 3/4 szklanki octu winnego, 2 – 4 ząbki czosnku, 1 łyżeczka mielonego cynamonu i goździków, 1 łyżeczka ziaren kolendry, 2 liście laurowe, 8 ziaren ziela angielskiego, 1 ziarenko pieprzu, świeżo mielony czarny pieprz, sól do smaku.

SPOSÓB WYKONANIA: Rybę umyć, podzielić na kawałki, zalać wodą tak aby przykrywała rybę, dodać ziele angielskie i listki laurowe. Przykryć i ugotować. Orzechy zmiksować z czosnkiem, ziarenkiem pieprzu i solą. Dodać zmiażdżone nasiona kolendry oraz płyn z gotowania ryby. Wymieszać i przełożyć do rondelka. Dodać posiekaną cebulę i gotować 10 minut. Ocet winny wymieszać z cynamonem, goździkami, mielonym pieprzem. Dodać do rondelka i gotować kolejne 10 minut. Sosem polać rybę, ostudzić i podawać. Ocet winny można zastąpić sokiem z granatów.



Chaczapuri

Khachapuri to bardzo popularny w Gruzji fast food. Te placki serowe mają często różne kształty, są smażone lub pieczone, wreszcie na końcu różnią się trochę sposobem przygotowania farszu.  Przepis pochodzi ze strony Georgian Cuisine.

SKŁADNIKI: pół litra jogurtu naturalnego, 1 rozbełtane jajko, 3 łyżki rozpuszczonego masła, 1 łyżeczka sody oczyszczonej, 1 łyżeczka soli, ok. 3 szklanek mąki. Nadzienie: 30 dag startego sera mozzarella, 25 dag pokruszonego sera feta, 15 dag serka wiejskiego, 8 łyżek niesolonego masła w temperaturze pokojowej, 1 duże jajko, sól i pieprz.

SPOSÓB WYKONANIA: Wymieszać składniki farszu. Sól dodać jeśli będzie potrzebna. Wyrobić składniki ciasta do momentu kiedy będzie odchodziło od ręki. Rozwałkować na kwadrat nałożyć nadzienie i złożyć rogi do środka. Smażyć na patelni z obu stron. Można przykryć talerzykiem podczas smażenia.

LATO


adżapsandali

1,5 kg bakłażanów
0,5 kg pomidorów
2 duże czerwone papryki słodkie
olej do smażenia
świeża bazylia, kolendra, pietruszka – po pół pęczka
2 ząbki czosnku
2 listki laurowe
3 cebule
sól i ostra papryka – wg smaku

1. Należy bakłażany pokroić w grube podłużne kawałki, posolić i odstawić na 1-2 godziny.
2. Następnie delikatnie odsączyć kawałki z soku, który wydzieli się pod wpływem soli.
3. W głębokim rondlu z grubym dnem podsmażamy drobno pokrojoną cebulę na oleju (nie żałować!), dodajemy odsączone bakłażany i podsmażamy.
4. Następnie wrzucamy listki laurowe i słodką paprykę pokrojoną w podłużne cienkie paski.
5. Kiedy już bakłażany będą miękkie, dodajemy pokrojone w kostkę pomidory bez skórek i dusimy wszystko razem przez 10 min.
6. Na końcu wsypujemy drobno pokrojone świeże zioła, czosnek, sól i natychmiast odstawiamy z gazu.

JESIEŃ


Saciwi

1 nieduża kura (ewentualnie indyk, gęś lub kaczka)
2 cebule
4 listki laurowe
pół łyżeczki estragonu
pół łyżeczki cząbru
3 szklanki sosu saciwi

1.Tuszę kury gotuj w całości na wolnym ogniu przez pół godziny.
2.Po gotowaniu wyjmij z rosołu, posól, ułóż w brytfannie a następnie polej rosołem i opiekaj w piekarniku często przewracając.
3.Wyjmij z piekarnika kiedy pieczeń lekko zarumieni się i mięso stanie się miękkie.
4.Pokrój na małe kawałki, zalej przygotowanym sosem i pozostaw do ostygnięcia.
5.Podaj jako danie zimne.

składniki sosu

8 cebul
4 szklanki oczyszczonych orzechów włoskich
1-2 łyżki mąki kukurydzianej lub pszennej
2-3 łyżeczki siekanego czosnku
1 łyżeczka kolendry
1 łyżeczka pieprzu
1 łyżeczka cynamonu
1 łyżeczka goździków
1 łyżeczka octu winnego
pół szklanki kurzego tłuszczu
2-3 szklanki rosołu
sól
pieprz

1.Połowę drobiowego tłuszczu podgrzej na patelni z cebulą aż do zarumienienia jej.
2.Resztę tłuszczu oraz mąkę kukurydzianą lub pszenną wykorzystaj do zrobienia zasmażki.
3.Następnie rozprowadź zasmażkę w zimnym rosole i zagotuj.
4.Utłucz orzechy wraz z czosnkiem i rozprowadź w bulionie dodając kolendrę, sól i pieprz.
5.Całość wlej do ugotowanych i przetartych cebul i gotuj przez 20 minut.
6.Na koniec dodaj goździki, ocet winny lub sok z granatów i podgrzewaj przez 6-8 minut na wolnym ogniu.


ZIMA

Chinkali

chinkali

mąka – pszenna 600 g
mielona – wołowina 300 g
mielona – wieprzowina 200 g
siekana – cebula 200 g
pieprz prawdziwy – łyżeczka
sól – w zależności od smaku

1. Najpierw zrób ciasto używając mąki, wody i doprawiając solą.
2. Następnie rozwałkuj je i w placku wykrój okrągłe placuszki za pomocą szklanki.
3. W misce wmieszaj dwa rodzaje mięsa dodając siekaną cebulę.
4. Do farszu wsyp łyżeczkę pieprzu, dodaj szczyptę soli oraz wlej szklankę lub pół szklanki ciepłej wody, a następnie dokładniej wymieszaj całość.
5. Na każdy placek ciasta nałóż łyżkę stołową farszu.
6. Chwyć obiema dłońmi za przeciwległe krańce placka i zlep ciasto pośrodku, a następnie powtórz tę czynność dookoła. Wtedy powstanie coś na kształt sakiewki z wyraźnym ogonkiem na górze.
7. Do gotującej się wody wrzuć kolejno kilkanaście chinkali.
8. Gdy zobaczysz, że chinkali wypływają na powierzchnię wtedy wyjmij je z wrzącej wody.

Chinkali po chewsursku

300g tłustej baraniny
200g wieprzowiny
3 cebule
przegotowana woda o pokojowej temperaturze
500 g mąki
pieprz
mielony kminek lub mielone nasiona kolendry (nie łączyć!)
sól

Ciasto:
1. Do mąki stopniowo dodajemy wodę (ok. 1 szklankę), sól i ugniatamy twarde ciasto (jak do pierogów).
2. Dzielimy ciasto na 3 części i po kolej formujemy z nich w ręku najpierw kule, którym następnie na stolnicy stopniowo rozwałkowujemy nadając kształt placka o grubości ok. 1,5 cm.
3. Posypujemy ciasto warstwą mąki i kieliszkiem do wódki (lub filiżanką do espresso) wycinamy małe talarki ciasta. Talarki jeszcze raz obtaczamy w mące i w parach palcami gnieciemy i nadajemy im kształt płaskich, ale większych talarków.
4. Takie talarki ostatecznie rozwałkowujemy otrzymując okrągłe cienkie skórki (jak do pierogów).
Można oczywiście pominąć tę całą skomplikowaną procedurę, razu ciasto rozwałkować i wyciąć jak do pierogów.

Farsz:
1. Baraninę i wieprzowinę drobno siekamy (w ostateczności można przemielić).
2. Dodajemy drobno pokrojoną cebulę, doprawiamy pieprzem, kminkiem/kolendrą i solą.
3. Do tak przygotowanej mieszanki dodajemy taką ilość przegotowanej wody, jaka wsiąknie w mięso (ok. 0,5 do 1 szklanki).

Na cieście umieszczamy farsz łyżeczką do herbaty i zbieramy brzegi w harmonijkę.
Do wrzącej osolonej wody wrzucamy chinkali i delikatnie mieszamy drewnianą łyżką, aby ciasto nie przykleiło się do dna. Po wypłynięciu chinkali na powierzchnię wody odczekajmy jeszcze półminuty i możemy wyjąć gotowe sztuki na talerz!

Kurdyjskie przysmaki

Giuseppe Arcimboldo – Rako-rekiński kucharz kurdyjski

OGÓLNIE

Kuchnia kurdyjska, podobnie jak kuchnie wszystkich krajów tego regionu, jest różnorodna, pełna przekąsek, dodatków i wysublimowanych smaków, od których trudno się oderwać. Istotę tej kuchni stanowią bowiem świeże zioła, których kompozycje niepowtarzalnie zmieniają smak niekiedy zupełnie prostych i wyczarowywanych z kulinarnego banału potraw.

Kurdowie, jako naród, lubią gotować i cieszyć się smakiem tworzonych dań, w czym z pewnością pomaga obfitość i różnorodność naturalnych produktów, szczególnie dorodnych warzyw, których smak i wielkość znacząco odbiega od tych, znanych z polskiego rynku. Podstawowymi mięsami używanymi do komponowania potraw są kurczaki, jagnięcina i wołowina.

Typowe kurdyjskie śniadanie składa się z charakterystycznego płaskiego (czasem zwykłego) chleba z miodem, jogurtu zrobionego na bazie mleka owczego lub krowiego oraz szklanki a raczej kieliszka orzeźwiającej czarnej herbaty, która zarówno w Kurdystanie jak i krajach ościennych jest ulubionymi popularnym i podawanym przy każdej okazji napojem

Dużym uznaniem cieszą się tu wszelkie pikantne potrawy, serwowane na ogół z ryżem lub płaskim chlebkiem. Często są to różne wariacje z delikatną jagnięciną w roli głównej, duszoną z warzywami, w obowiązkowym sosie pomidorowym. Jagnięcina z charakterystycznym smakiem cynamonu jest tez składnikiem popularnego i bardzo smacznego dania zwanego quzi.

Na wiosnę i w ciągu całego upalnego lata do dań podstawowych zawsze podaje się świeże sałatki komponowane z wszelkich dostępnych warzyw i ziół. Ich różnorodność zależy od fantazji kucharza. Kurdyjska dieta obejmuje szeroką gamę owoców i warzyw. Szczególne miejsce zajmują tu przyrządzane na wszelkie sposoby ogórki i pomidory. Smakowicie wygląda i tak samo smakuje tamtejsza cebula, słodka i pozbawiona charakterystycznego przykrego smaku i zapachu. Gryzie się ją od czasu do czasu w trakcie posiłku. W lecie dużym, powodzeniem cieszy się też napój jogurtowy składający się z 2 łyżek jogurtu rozpuszczonego w szklance zimnej wody.

Kurdowie gustują też w wielu rodzajach prostych potraw takich jak kofta i kubba czy po prostu kluskami z nadzieniem mięsnym. Popularne w kurdyjskiej kuchni są tez inne potrawy, których zalet i składu nie sposób tu wymienić, zwane orientalnie kutilk, berbesel, kellane, kullerenaske, dokliw, biryani, tobouli, kuki (mięso z  kawałkami warzyw), birinc (biały ryż, mięso, warzywa i zioła).

Makluba, źródło:succulento.blog.lastampaInne popularne potrawy to makluba, shifta, maraga, szpinak z jajkami, zupa z pszenicy i soczewicy, buraków i mięsa, słodka rzepa, burgul pilaw, melemen, ur u ruvi, mehir, chichma. Ciasteczka z kardamonem tez mają swoich licznych wielbicieli.

Wiosenne święto Nawroz, czyli Nowy Rok związany ze zrównaniem dnia z nocą, Kurdowie celebrują bardzo uroczyście spędzając czas na licznych piknikach, tradycyjnie zaopatrzeni w smaczne jedzenie. Tu zwykle króluje tzw. yaprakh. Podobnie jak znana w całym basenie Morza Śródziemnego dolma, yaprakh jest potrawą składającą się ze świeżo zrywanych liści winogron nadziewanych ryżem, mięsem, ziołami i czosnkiem, duszonymi w podobny sposób jak nasze gołąbki.

Na tak zróżnicowaną i smaczną kuchnie kurdyjską ma wpływ zarówno optymalny klimat jak i urodzajne gleby, które są idealne do uprawy wszelkich płodów rolnych, w tym ryżu a także winogron, pomarańczy, granatów, fig i orzechów włoskich. Region znany jest tez z miodu o charakterystycznym kolorze i smaku, który często sprzedawany jest bezpośrednio w plastrach wosku.

Kurdystan znany jest też z produkcji znakomitych produktów mleczarskich przygotowywanych na bazie mleka koziego, owczego i krowiego, których degustacji jednak nie polecam osobom przyzwyczajonym do innej, bardziej europejskiej flory bakteryjnej w swoim jadłospisie.

Wypada więc tylko, w środku zasłużonych wakacji, życzyć wszystkim, którzy lubią i doceniają wyjątkowość i niepowtarzalność orientalnych potraw, dużo nadzwyczajnych doznań smakowych.

WIOSNA


Płow, czyli Pilaw kurdyjski

Składniki

  • 1/2 kg fileta z indyka
  • 2 szklanki ciemnego ryżu
  • po 1 marchewce i pietruszce
  • 1/2 kg pieczarek, 2 cebule
  • 2 łyżki oliwy z oliwek
  • sól, pieprz, szczypta gałki muszkatołowej

Sposób przygotowania

  1. Filet z indyka umyć i włożyć do garnka. Marchewkę i pietruszkę obrać, po­kroić na plasterki, wrzucić do garnka, zalać wodą i ugotować wywar. Doprawić solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Cebulę obrać i pokroić na plasterki, pie­czarki oczyścić i rozdrobnić. Oliwę rozgrzać na patelni i przesmażyć cebulę razem z pieczarkami. Mięso z indyka wyjąć i pokroić na paseczki. W rondlu rozgrzać oliwę, wsypać ryż i prażyć go 1 -2 minuty. Zalać rosołem i kiedy będzie półtwardy, dodać pieczarki z cebulą oraz indyka, wymieszać. Trzymać na ogniu, aż ryż będzie miękki. Podawać z surówkami.
  2. DOBRA RADA:
  3. Znakomitym dodatkiem do drobiu jest niskokaloryczna surówka z jarmu­żem i pomidorami: umyte liście jarmużu gotować na parze 2-3 minuty, po wyjęciu osaczyć i posiekać. Obrane ze skóry i pokrojone w plastry pomidory posypać jarmużem i skropić sokiem z cytryny.

LATO

Pizza Kurdyjska

Ciasto.
Składniki:

100g ml ciepłego mleka
200 g mąki
½ paczuszki drożdży ( Dr.Oetker )
1 łyżeczka cukru
1 łyżeczka soli
3 łyżki oleju z oliwek
1 łyżka przypraw: oregano, natka pietruszki, szczypiorek, sproszkowany czosnek, sproszkowana cebula
Sposób przyrządzenia:
Mieszamy mleko (temp.ok.35°C) z cukrem i drożdżami, zostawiamy na 10 min. w cieple. Przesianą mąkę mieszamy z przygotowanym mlekiem, dodajemy sól i olej. Żeby uzyskać dobry smak wsypujemy przyprawy. Wyrabiamy elastyczne ciasto (ewentualnie dodać 1-3 łyżki mleka).
Przykryć ciasto ściereczką i pozostawić ok.30 min. w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Ciasto powinno podwoić swoją objętość. Gdy wyrośnie, wyrabiamy je jeszcze przez minutę i formujemy kulę. Wałkujemy ciasto, aż otrzymamy okrągły placek o średnicy 30cm. I grubości kilku mm. Ułożyć pizzę na papierze do pieczenia i pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia na 20-30 min.


Filing:
Składniki:
50 dkg mięsa mielonego
2 łyżki ostrego keczupu
1 jajko
sól, pieprz
1 ugotowany ziemniak
1 pomidor
zielona sałata
½ szklanki jogurty
2 ząbki czosnku

Sposób przyrządzenia:
Mięso wymieszać z jajkiem, keczupem, przyprawić pikantnie. Rozłożyć na przygotowanym cieście, wstawić do piekarnika nagrzanego do 190 stopni C, piec 20 minut. Po wyjęciu położyć na wierzch cienko pokrojone : pomidora, cebulę, pokrojonego jak na frytki ziemniaka, podarta palcami zieloną sałatę. Całość polać gęstym jogurtem wymieszanym z rozgniecionym ząbkiem czosnku.

JESIEŃ


Fasolka szparagowa z pomidorami

0,5 kg zielonej fasolki szparagowej – umytej, z obciętymi łodyżkami, pokrojonej na ok. 5 cm kawałki

2 duże pomidory

1 cebula

3 ząbki czosnku

sól, pieprz do smaku

trochę wody – ok. 1 filiżanki

łyżka oleju do smażenia

Cebule i czosnek posiekać ale niezbyt drobno, podsmażyć na oleju aż się zeszklą. Dorzucić pokrojonego w grubą kostkę pomidora i razem poddusić. Wrzucić fasolkę szparagową, posolić i dodać pieprzu do smaku. Ewentualnie dolać filiżankę wody. Zamieszać. Przykryć i na małym gazie dusić ok. 30 minut aż fasolka zmięknie.

kubba ryz – smaczna potrawa z Iraku

To prosty, chcoć dość czasochłonny przepis na pyszne placuszki ryżowe.
Ale warto trochę się pomęczyć – po pierwsze kubbę można zjeść także następnego dnia, a po drugie to oryginalne i pyszne danie.
Oto przepis wprost i Iraku:

składniki:
1 kg ryżu (mogą być płatki ryżowe)
1/2 kgmielone mieso wołowe
2 cebule
2-3 ząbki czosnku
jajko
tarta bułka
Można zmniejszyć ilość skłdaników – bo z kilograma ryżu wychodzi cała góra placuszków.

Sposób przyrządzenia:
– ugotować na papkę ryż (musi być kleisty)
– ugnieść ryż na ciasto, dodać sól, pieprz
– podsmażyć na patelni grubo mielone mięso wołowe z dodatkiem posiekanej cebuli i czosnku
– wystudzić nieco ryżową papkę, ulepić nieduże placki (podobne do placków na pierogi, ale grubsze)
– nałożyć na każdy placuszek łyżeczkę mięsnego farszu
– zalepić, jak pieroga
– zamoczyć w jajku i posypać tartą bułką
– usmażyć z obu stron na gorącej oliwie


ZIMA


Ryż po kurdyjsku

Składniki:
olej, czosnek, cebula, ryż, rosołek Knorra drobiowy, woda, makaron nitki

Jak przyrządzić?
Na dużej, głębokiej patelni rozgrszać pół szklanki oleju, dodać 3 pokrojone ząbki czosnku, cebulę pokrojoną w kostkę i makaron nitki (garść), wszystko zrumienić. W tym czasie pół kilograma ryżu zalać litrem wody, rosołek Knorra rozpuść w szklance gorącej wody. Wszystko połączyć na patelni przykrytej pokrywą, na małym ogniu podgrzewać, aż ryż będzie miękki.

Uwagi:
Doskonały do mięs, sałatek, nawet polany keczupem smakuje wybornie.

Baklava

Składniki:
200 g roztopionego masła
opakowanie ciasta filo (lub yufka)Nadzienie:
210 g orzechów włoskich
250 g płatków migdałów
125 g cukru
1 łyżeczka cynamonu
30 ml wody różanej
30 ml wody pomarańczowej

Syrop:
250 g cukru brązowego
500 ml wody
30 ml wody różanej
30 ml wody pomarańczowej

Tradycyjnie baklavę piecze się w okrągłej formie, jak ciasto. Ja postanowiłem jednak zrobić takie minibaklavy w kształcie cygara. Są malutkie, na dwa czy trzy kęsy. No i muszę Was uprzedzić, że są uzależniające, więc trzeba z nimi uważać. W programie użyłem cieniutkiego ciasta yufka, bo takie akurat udało mi się znaleźć, ale do baklavy najlepsze jest greckie ciasto filo. Pamiętajcie tylko, że takie cieniutkie ciasto błyskawicznie wysycha, więc kiedy zajmujemy się jednym płatem, reszta musi być przykryta wilgotną ściereczką.
Jak przygotować:

1. Rozgrzej piekarnik do 160 st.
2. Orzechy, migdały i cukier zmiksuj w malakserze. Dodaj cynamon, wodę różaną i wodę pomarańczową, wymieszaj.
3. Zagotuj syrop z podanych składników. Ostudź.
4. Potnij ciasto na paski o wymiarach 5×20 cm. Każdy pasek posmaruj cienko masłem. Wzdłuż krótszego brzegu nałóż łyżkę nadzienia i zroluj.
5. Układaj roladki na blasze i wstaw na 25 minut do piekarnika. Kiedy ostygną, polej chłodnym syropem.

Karabacho-Karaczajo-Bałkarskie smaczne kąski, czyli inne kuchnie kaukaskie

Giuseppe Arcimboldo – Kwietno-ziołowy Sałatkowiec z Karabachu

OGÓLNIE

Wbrew tytułowi opowiemy tutaj ogólnie o kuchni kistyńskiej, bo na tym polegają te kuchnie, z wielu róznych dolin kaukaskich,  że oprócz czegoś całkiem charakterystycznego i absolutnie swojskiego co dodają do wspólnego Kociołka Kaukaskiej Kuchni, są mieszaniną kuchni sąsiednich.

Kistowie zamieszkują Dolinę Pankisi, czyli dolinę Panów Kistów, a raczej Panów Kiszynów, których inny plemienny odłam dotarł dawno dawno temu do Mołodowy i tam stworzył obwar Kistynów – Kiszyniów. W gruzińskich górach sąsiadują z Pszanami i Osetyńcami. My z naszego sasiedztwa znamy także czeskich Pszan-Pszowian, którzy sąsiadują dosyć blisko z mołdowskimi Kiszyniakami. Znani są też Pskowcy spod Pskowa i inni Psiogłowcy np. z Psar albo z Pszczyny, a w ogóle o wszystkich Czechach czasami mówi się iż pochodzą od Szczeka Kijowskiego. Dzisiaj wydaje się, że to odmienne narody, ale można ich bezbłednie rozpoznać – mimo bardzio różnej mowy (a dzisiaj żadne z tych plemion nie mówi po skołocku bo jedne mówią po czesku, drugie po rumuńsku, trzecie po polsku, czwarte po rosyjsku a piąte po ukraińsku) – po identycznym rozkładzie haplogrup, w tym po znacznym udziale R1a1a, wśród Kistów i Kiszyniowiaków.

Kuchnia kistyńska jest typową kuchnią kultury pogranicza. Tworzą ją dania charakterystyczne dla kuchni czeczeńskiej i gruzińskiej, urozmaicone lokalnym kistyńskim zwyczajem przygotowywania potraw.

Typową potrawą kuchni kistyńskiej, tak jak na całym Kaukazie, jest szaszłyk (najczęściej przygotowywany w plenerze podczas wypraw wysokogórskich), głównie z baraniny, koźliny, wołowiny lub drobiu.
Kistowie jako muzułmanie nie jedzą wieprzowiny!
Kistowie wyrabiają wiele rodzajów wyrobów mlecznych: kilka gatunków serów, twarogów, masła, śmietany i jogurtu.
Kistowie sami również pieką chleb z mąki pszenicznej lub kukurydzianej.

Typowe dania zaczerpnięte z kuchni czeczeńskiej to gotowana lub pieczona baranina, koźlina, kurczaki oraz kluseczki i różne pierożki z mąki kukurydzianej i pszennej. Do najpopularniejszych należy potrawa o nazwie „żiżik-gałnysz” (gotowane kluseczki i mięso przyprawione czosnkiem), „płow” (ryż z mięsem i warzywami), „manty” (wielkie pierogi z mięsem i warzywami), smażony panierowany kurczak.

Dania zaczerpnięte z kuchni gruzińskiej to potrawy mięsne i warzywne suto przyprawiane sosami z orzechów włoskich, śliwek, czosnku i ziół (np. kolendry, bazylii, estragonu). Kistowie przyrządzą nam na pewno gruzińskie: „chinkali” (duże pierogi z mięsem, ostro przyprawione), „chaczapuri” (placek z słonym serem lub pokrzywą), bakłażany z orzechami i czosnkiem, „łobio” (fasolkę z przyprawami lub jajkiem), „mczadi” (placuszki z mąki kukurydzianej).
Do picia Kistowie podają wino własnej roboty z ciemnych winogron, wodę i inne napoje znane całemu światu.

Kistowie przywiązują dużą uwagę do estetyki stołu – sposobu ustawienia naczyń i kolejności podawania potraw. Zawsze na koniec posiłku podawana jest kawa lub herbata, a do niej wszelkie tzw. słodkości – cukierki, chałwa, miód, konfitury.
Zajmowanie miejsc przy stole odbywa się również według ściśle wyznaczonej hierarchii. Najpierw zasiadają goście i najstarsi mężczyźni, dopiero później pozostali członkowie domu, w tym kobiety i dzieci. Często kobiety siedzą przy oddzielnym stole, lub tylko przypatrują się biesiadzie mężczyzn, podając kolejne dania.
Odrębnym zjawiskiem jest gruzińska uczta z rozbudowanym ceremoniałem i etykietą, która jest również kultywowana przez Kistów, kiedy odwiedzą ich goście lub na weselu.
Uczcie przewodniczy specjalny mistrz ceremonii zwany „tamadą”. Musi być to osoba potrafiąca wygłaszać piękne toasty. „Tamada” wyznacza również innych mówców toastów i reguluje całym przebiegiem podawania potraw, nalewania wina, itd.

Przykładowe menu Kistów oferowane w gospodarstwach agroturystycznych Wąwozu Pankisi:

Propozycja menu na jeden dzień
Czytając zamieszczony poniżej opis menu, proszę mieć na uwadze, że jest to przykładowe menu kistyńskie, jakie Kistowie oferują w sytuacji, kiedy przyjmują gości.
Na życzenie Państwa mogą to menu zmienić, uzupełnić, mogą również przygotować tzw. wariant europejski, szczególnie śniadania.

Śniadanie
Na chwilę przed śniadaniem Kistowie podają mocną kawę, parzoną w tygielku lub rozpuszczalną.
Po kawie na stole znajdą się: gorący chleb kistyński, ser górski, masło, twaróg, sałatka z świeżych pomidorów i ogórków, sałatka kiszona (o nazwie „żonżoli”), podsmażane ziemniaki w kształcie frytek, części upieczonego kurczaka, a do tego sos „tkemali” (z kwaskowatych śliwek), „łobio” (fasolka) z jajkiem lub kiełbaską, szklanka wina.
Śniadanie kończy się podaniem herbaty z konfiturą.

Obiad
Na obiad otrzymamy gotowane, parujące „chinkali”, które posypuje się pieprzem, sałatkę z świeżych pomidorów i ogórków, sałatkę kiszoną (o nazwie „żonżoli”), smażone ziemniaki w kształcie frytek i sos „tkemali” (z kwaskowatych śliwek), szklanki wina, napoje zimne.
Na koniec podawana jest herbata lub kawa ze słodką chałwą lub konfiturą.

Kolacja
„Chaczapuri” ze słonym serem i pokrzywą, sałatka z świeżych pomidorów i ogórków, sałatka kiszona (o nazwie „żonżoli”), bakłażany z orzechami, na zimno, szklanki wina, napoje zimne.
Na koniec herbata z dodatkiem miodu i konfitury oraz arbuz.

WIOSNA


Sałatka z granatem

SKŁADNIKI: 1 średni granat, 4 średnie ugotowane ziemniaki pokrojone w kostkę, 1 mała czerwona cebula pokrojona w pół piórka, pół szklanki posiekanego koperku lub kolendry, 3 łyżki majonezu, sól, pieprz.

SPOSÓB WYKONANIA: Owoc granatu podzielić na ziarenka i przełożyć do miski. Dodać ziemniaki, cebulę oraz zioła. Dodać majonez, doprawić solą i pieprzem. Schłodzić w lodówce przez 20 minut.



LATO

Kurczak Tabaka

Pyszny pachnący czosnkiem kurczak, w doskonale do niego pasującym sosie śliwkowym.

Składniki:

  • 2 małe kurczaki (u mnie jeden duży)
  • ok. 5 łyżek oliwy
  • 5 ząbków czosnku
  • 4 pomidory
  • pęczek szczypiorku
  • sos śliwkowy lub czosnkowy
  • zielona pietruszka, koperek, sól, pieprz

Kurczaki oczyścić, umyć, odsączyć, rozpołowić wzdłuż, rozbić tłuczkiem (muszą być spłaszczone). Skrzydełka wykręcić, założyć na grzbiet, a nóżki „w kieszonkę”. Natrzeć czosnkiem roztartym z solą, oprószyć pieprzem i pozostawić na godzinę.

Na dużej, głębokiej patelni rozgrzać oliwę, wrzucić połówki kurczaków, przykryć płaską pokrywką, którą należy obciążyć. Smażyć z obu stron na dużym ogniu 20 – 30 minut. Ja swojego kurczaka upiekła, bo bałam się, że taki duży to mi się nie usmaży.

Wyjąć na półmisek, przybrać pokrajanymi w ćwiartki pomidorami, piórkami szczypiorku, koperkiem i pietruszką. Kurczaki Tabaka zwykle podaje się z ostrym sosem tkemali sporządzonym z dzikich śliwek. Z powodzeniem można zastąpić go sosem własnej roboty ze śliwek węgierek lub mirabelek.

Sos Tkemali

  • 500 g suszonych śliwek
  • 5 ząbków czosnku
  • ½ łyżeczki utłuczonych ziaren kolendry
  • szczypta ostrej papryki
  • kilka gałązek świeżej kolendry
  • 5 utłuczonych goździków
  • sól, pieprz

Śliwki umyć, namoczyć w letniej wodzie, wypestkować, włożyć do rondelka, zalać taką ilością wody, by pokryła owoce, ugotować. Przetrzeć przez sito lub zmiksować.

Dodać czosnek roztarty z solą, przyprawy i posiekaną zieloną kolendrę. Doprawić pieprzem, podlać odrobiną przegotowanej wody i gotować kilka minut na bardzo małym ogniu.

Ostudzić. Podawać do drobiu, szaszłyków, ryb.



JESIEŃ

Kistyńskie szaszłyki i sos Tkemali

Składniki na 6 porcji

700-800 g baraniny (w Polsce-jagnięciny)
2 cebule
2 czerwone papryki
1 duża cytryna
1 łyżka octu winnego
200 g suszonych śliwek bez pestek
3 ząbki czosnku
200 ml bulionu mięsnego
pół pęczka koperku
sól, pieprz,
cebula i ryż jako dodatek


Etapy przygotowania

1. Prostota i naturalność. Znajomy Gruzin powiedział, że szaszłyki to koniecznie oddzielnie pieczone mięso i warzywa, więc paprykę i mięso wbijamy na osobne szpadki.
2. Cebule obierz i posiekaj, wyciśnij sok z cytryny i zmieszaj go z octem. Mięso pokrój w plastry i w kawałki na jeden kęs. Skrop sokiem z octem, posyp cebulą, wymieszaj dłońmi, ugnieć najlepiej w kamionkowym naczyniu i odstaw na 4-6 godzin w chłodne miejsce.
3. Śliwki wrzuć do bulionu i zagotuj, ugotuj do miękkości i zmiksuj razem. Czosnek posiekaj i rozetrzyj z solą. Koperek drobno posiekaj. Czosnek i koperek dodaj do sosu, dopraw solą i pieprzem. Sos ma być wyraźnie słodkawo- słony.
4. Paprykę pokrój na kawałki i nadziej na metalową szpadkę. Ugotuj ryż na sypko (idealnie byłoby na wywarze z mięsa)
5. Mięso otrzep z cebuli, nadziewaj na metalowe szpadki, posól, posyp pieprzem i upiecz na rumiano na grillu lub rożnie. Oddzielnie upiecz paprykę.
6. Podawaj baranie szaszłyki, obok pieczoną paprykę, ryż i sos Tkemali oraz plastry lekko osolonej cebuli.





ZIMA

Pierożki Khinkali

Pierożki Khinkali, składniki farszu:

– Kilo mielonego mięsa wołowo-wieprzowego.
– 4 duże cebule
– kolendra, cała paczka
– 1/2 nacie pietruszki
– 1 łyżeczka czarnego pieprzu
– 1 łyżeczka kminku
– pół łyżeczki pieprzu czerwonego
– 200 ml wody
– sól

Siekamy cebulę bardzo drobno, miażdżymy 3/4 paczki kolendry, kroimy drobniutko 4/5 naszej pietruszki, łyżeczka czarnego pieprzu, tyle samo zmiażdżonego kminku, pół łyżeczki zmiażdżonego czerwonego pieprzu, sól- wszystko to ląduje w dużej misce. Dolewamy niecałą szklankę wody i wrzucamy surowe mięsko. Mieszamy bardzo dokładnie. Wrzucamy na patelnię i smażymy mieszając, tak długo, aż uznamy że nie jest surowe (można też nie smażyć i kłaść surowy farsz- powinien się ugotować w środku pierogów, ale ja smażyłem i udało się wybornie)

WCZEŚNIEJ  ROBIMY CIASTO

składniki ciasta:
Ciasto:

– 300ml wody
– 4 szklanki mąki
– sól
– można wbić jedno jajko wedle uznania.

Mieszamy wodę mąkę, sól, (jajko) ugniatamy do osiągnięcia pożądanej konsystencji. Na stole przyprószonym mąką rozwałkowujemy, wedle uznania cienko, albo ciut grubiej. Wycinamy kubkiem, średnica- solidne 10 cm, choć znowu wedle uznania, można zrobić mniejsze, zwłaszcza jeśli farsz nie jest usmażony. Kładziemy w środek mniej więcej łyżkę farszu- w zależności od średnicy naszego kółka i uwaga… łapiemy za wszystkie krawędzie i zawijamy na szczycie. Ja robię to w ten sposób że łapię za dwa przeciwległe krańce, zlepiam u szczytu a potem początek i koniec powstałej linii, łapię kolejno w 3 miejscach. Wygląda to trochę jak dwa krzyże połączone jednym ramieniem. Następnie wszystkie wierzchołki krzyży zlepiam na szczycie. Efekt wygląda jak woreczek. Takie pierożki kładziemy do osolonej, gotującej się wody z odrobiną oliwy na 10-15 minut. Pora na sos.

Sos Tkemali, składniki:

– 2kg śliwek
– niecałe pół szklanki wody
– 1 łyżeczka kolendry(ziarna)
– 1 łyżeczka pieprzu kajeńskiego, albo innego ja użyłem pieprzu czarnego i cayenne
– 2 ząbki czosnku

Gotujemy dwa kilo śliwek aż będą miękkie. Drylujemy, obieramy i przeciskamy przez sitko. Ten mus doprawiamy łyżeczką zmielonej kolendry, dwoma drobniutko posiekanymi ząbkami czosnku i łyżeczką pieprzu kajetańskiego, albo innego.
Gotujemy jakieś pięć minut.

Porcję z 1,5 kg mięsa robiłem z kolegą, koleżanka pomagała przy śliwkach- uwaga zajęło nam to 4 godziny.
Jeśli pierogi są duże to wystarczy 5-6 żeby się najeść.
Kładziemy pierogi na talerz, polewany sosem, posypujemy czarnym pieprzem i pietruszką.

Ostra kuchnia z Czeczenii

Giuseppe Arcimboldo? Nie to jakaś inspiracja ale udana dosyć – Kabaczkowo-papryczkowy Ostry Czeczeński Nostromo (Ósmy pasażer)

OGÓLNIE

Czeczeńska kuchnia jest jedną z najstarszych i najprostszych, a jej potrawy pożywne i kaloryczne. Przygotowywuje się je z produktów, które są zawsze dostępne. Najczęściej oparte są na baraninie i drobiu. . Potrawy złożone są z kilku podczęsci, które mogą być spożywane jako odrębne danie. Prawdopodobnie właśnie dzięki temu, Czeczeni są tak harmonijnie zbudowani.

W wielu potrawach najważniejszym elementem są ostre przyprawy, cebula, czosnek, chili i tymianek. Kuchnia czeczeńska jest bogata w warzywa, owoce, wonne zioła i sycąca. Wonne zioła są ważnym składnikiem czeczeńskiej kuchni.

Wiele potraw jest przygotowanych z czosnku niedźwiedziego, sera, dyni, białego sera, kukurydzy i suszonego mięsa. Wajnachowie lubią baraninę, wołowinę i gotowane kurczaki. Mięso jest podawane w cieście z mąki pszennej lub kukurydzianej z sosem czosnkowym.

W czasach, kiedy nie było lodówek, suszone mięso było podstawowym źródłem mięsa w diecie. Przygotowywane jest z niego wiele rodzajów potraw. Kuchnia wajnachska opiera się na potrawach mącznych mających różnorodne nadzienia z białego sera, dyni, ziemniaków, czosnku niedźwiedziego i pokrzywy. Górale byli zmuszeni walczyć o niepodległość. Suszone mięso, które się nigdy nie psuje i może być jedzone w każdej formie, placek czy kluski kukurydziane zawsze im towarzyszyły. To bardzo smaczne i pożywne jedzenie. Czosnek niedźwiedzi zawsze towarzyszył im zimą, a pokrzywa latem. Ogólnie, kuchnia czeczeńska jest łagodna. Nie nadużywa się przypraw. Jej cechą jest duża różnorodność potraw.
Dzięki sekretom kuchni, w Czeczenii nie ma wielu ludzi otyłych i duża większość z nich jest wysmukła i zdrowa.

WIOSNA


Pilaw, czyli płow po czeczeńsku

Czas przygotowania: 20 minut
Czas gotowania: 1 godzina

Ilość porcji: 4

Składniki

  • 2 średnie marchewki
  • 2 średnie cebule
  • 3 łyżki oliwy z oliwek
  • 2 udka z kurczaka
  • 2 szklanki ryżu długoziarnistego
  • 4 szklanki wrzącej wody
  • 2 kostki rosołowe Bulion Drobiowy
  • 3 duże ząbki czosnku
  • ½ łyżeczki czarnego mielonego pieprzu
  • ½ łyżeczki mielonego kuminu (kminu rzymskiego)
  • 1/8 łyżeczki mielonego kardamonu
  • 1/8 łyżeczki kurkumy

Przepis  z Groznego

Etapy przygotowania

 

Ryż kilkakrotnie przepłukać letnią wodą. Osączyć. Marchewkę zetrzeć na tarce o grubych oczkach, cebulę pokroić w drobną kostkę. Z udek usunąć skórę i odciąć końcówki. Kostki rosołowe rozpuścić we wrzątku. W garnku rozgrzać oliwę, wrzucić marchewkę i cebulę, smażyć przez 3 minuty. Wyrównać powierzchnię. Na niej ułożyć mięso. Zasypać ryżem i wyrównać powierzchnię (tak, aby mięso nie było widoczne). Wrzucić całe ząbki czosnku oraz przyprawy. Drewnianą łyżkę przyłożyć pod kątem ok. 45 stopni do ścianki garnka i powoli wlewać po niej bulion tak, aby nie naruszyć powierzchni ryżu. Przykryć garnek i gotować pilaw na minimalnym ogniu do czasu, aż cały płyn zostanie wciągnięty przez ryż. Przed podaniem wymieszać.

Piław

40 dkg baraniny, 3 szklanki ryżu, 5 cebul, 4 marchewki, 20 dkg sadła baraniego, sól i pieprz, tłuszcz do smażenia.

  • Mięso pokroić na małe kawałki i obsmażyć w silnie rozgrzanym tłuszczu, dodać 4 cebule (jedną surową zostawić do posypania) oraz utarte na tarce o dużych oczkach marchewki. Smażyć, aż cebula się zrumieni.
  • Zalać wrzącą wodą (4 szklanki), zagotować. Przyprawić solą i pieprzem.
  • Ugotowany ryż wsypać do mięsa, wyrównać powierzchnię ryżu i gotować na małym ogniu, aż ryż wchłonie wodę. W ryżu zrobić kilka otworów do samego dna, wlać do nich po łyżce gorącej wody.
  • Przykryć szczelnie naczynie i zapiekać w piekarniku ok. 20 minut.
  • Wyłożyć na półmisek, posypać drobno posiekaną cebulą.

LATO


Zielony barszcz z pokrzywą

  • 1,5 litra wywaru mięsnego
  • 20 g ziemniaków
  • 1 cebula
  • 50 g zielonej cebulki
  • 30 g pietruszki
  • 300 g pokrzywy
  • 300 g kwaśniej śmietany
  • 1 jajko
  • 1 marchew

Pokrojone ziemniaki dodaj do gotującego się wywaru i gotuj aż będą miękkie. Dodaj lekko podduszoną cebulę, ugotowane na twardo jajko pokrojone na małe kawałki, utartą na tarce marchew, posiekane zielone cebulki, pietruszkę, koper i pokrzywę. Gotuj przez 4-5 minut. Podawaj z kwaśną śmietaną.

Żiżig czorpa

70 dkg wołowiny lub baraniny, tłuszcz do smażenia, 80 g przecieru pomidorowego, 40 dkg świeżych pomidorów, 30 dkg cebuli, 25 g mąki pszennej, 50 dkg ziemniaków, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz, natka pietruszki.

  • Mięso pokroić w małą kostkę, posolić i krótko podsmażyć na tłuszczu.
  • Ziemniaki pokroić na cienkie talarki i podsmażyć z obu stron na jasnozłoty kolor.
  • Mięso zalać 2 litrami gorącej wody, dodać pokrojoną w plasterki cebulę, pomidory, przecier pomidorowy. Gdy mięso będzie już miękkie, odlać bulion, dodać podsmażone ziemniaki i dusić pod przykryciem ok. 10 minut. W miarę potrzeby podlać niewielką ilością wody.
  • Przyrumienioną na tłuszczu mąkę rozprowadzić 2 szklankami bulionu i po zagotowaniu dodać do mięsa.
  • Przed podaniem doprawić czosnkiem roztartym z solą. Posypać natką pietruszki.

Kcherzina żiżig: 80 dkg wołowiny lub baraniny, 40 dkg ziemniaków, 30 dkg warzyw (marchew, por, seler, pietruszka), 2 cebule, tłuszcz do smażenia, nać pietruszki, 2 łyżeczki cząbru, 2 łyżeczki mąki, sól i pieprz.

  • Mięso posolić, pokroić na małe kawałki i podsmażyć na tłuszczu. Zalać gorącą wodą, dodać marchew, por, seler i pietruszkę. Gotować do miękkości. Po ugotowaniu bulion odcedzić.
  • Ziemniaki i cebulę pokroić na plasterki i oddzielnie podsmażyć do zrumienienia na tłuszczu.
  • Do mięsa dodać ziemniaki i cebulę. Dusić od 10 minut, nastepnie podlać szklanką zimnego bulionu, wymieszanego z 2 łyżeczkami mąki. Przed podaniem dodać cząber, pieprz i sól do smaku.

Szaszłyk: 60 dkg polędwicy wołowej, 2 średnie cebule, 20 dkg świeżych pomidorów, łyżka octu winnego, pół cytryny, szczypiorek, olej, sól i pieprz.

  • Mięso pokroić na 16 kawałków, posypać solą i pieprzem, marynować przez noc z cienko pokrajaną cebulą i octem.
  • Mięso nałożyć na 4 szpikulce, posmarować olejem i piec na ruszcie nad węglem drzewnym, obracając, aby pieczenie odbywało się równomiernie.
  • Zdjęte ze szpikulców mięso podawać na wygrzanych talerzach, obłożone cienkimi plasterkami cytryny. Obok mięsa układać plastry pomidorów i zrumienione plasterki cebuli. Posypać szczypiorkiem.

JESIEŃ


Zupa z fasoli i suszonego mięsa

  • 1,5 litra wody
  • 1 szklanka fasoli
  • 300 g suszonego mięsa
  • 1 cebula

Postaw umytą fasolę na ogniu i gotuj 5-7 minut. Następnie zestaw z ognia, przecedź przez sito i przepłucz zimną wodą. Włóż fasolę do rondla z zimną woda i zagotuj. Kiedy woda zacznie się gotować, dodaj suszone mięso (najlepiej tłuste) do rondla, uprzednią pokroiwszy je na kawałki o wielkości 3-4 cm. Dodaj cebulę, sól i pieprz do smaku. Zupa podawana jest z pokrojonymi warzywami.

Zupa fasolowa z podrobami

  • 2 litry wody
  • 200 g fasoli
  • 2 kurczęce żołądki/wątróbki
  • 2 ziemniaki
  • 20 g włoszczyzny
  • 1 cebula
  • Sól i pieprz

Umyj fasolę i namocz w zimnej wodzie przez 4-5 godzin. Po tym czasie zacznij ją gotować i po 20 minutach dodaj do niej podroby, pokrojone w kostki ziemniaki, pokrojoną w plasterki cebulę oraz pieprz. Gotuj, aż wszystko będzie miękkie. Podawaj z pokrojonymi warzywami.

Wajnachski makaron

  • 500g mięsa
  • 1 cebula
  • 1 jajko
  • 100 g maki
  • 30 g masła
  • Sól i włoszczyzna

Pokrój wołowinę lub baraninę, usmaż i duś z cebulą Az będzie gotowa. Wyrób ciasto z mąki i jajek i zrób z niego cienki placek. Pokrój i gotuj w osolonej wodzie do miękkości. Makaron zmieszany z masłem i przygotowanym mięsnym sosem umieść w glinianej miseczce i posyp warzywami.

Żiżig gałnasz: 1-2 kg wołowiny lub baraniny, 60 dkg mąki pszennej lub kukurydzianej, 30 dkg warzyw (marchew, seler, por, pietruszka), 15 dkg czosnku, sól, pieprz.

  • Mięso z dodatkiem warzyw ugotować do miękkości w osolonej wodzie (2,5 litra). Po ugotowaniu pokroić w kostkę.
  • Przygotować kluski gałuszki (jak wyżej).
  • Z czosnku roztartego z solą i pieprzem, z dodatkiem 200 g bulionu, przygotować zaprawę.
  • Ugotowane kluseczki podać z mięsem polanym zaprawą czosnkową. Oddzielnie, w filiżankach podać bulion.

Czepałgasz – bliny. Ciasto: 50 dkg mąki pszennej, 500 g kefiru. pół łyżeczki sody oczyszczonej, sól. Nadzienie: 40 dkg twarogu, 2 jajka, sól.

  • Mąkę wymieszać z lekko podgrzanym kefirem, dodać sodę oczyszczoną i sól. Wyrobić ciasto.
  • Wymieszać twaróg z jajkami i solą. Z ciasta uformować kilka 20 dkg placków o grubości ok.1,5 cm. Na środku placków ułożyć nadzienie i zlepić brzegi. Usmażyć z obu stron na rozgrzanym tłuszczu.
  • Po usmażeniu, placki ułożyć jeden na drugim, smarując warstwy roztopionym masłem. Przed podaniem pokroić na 4-8 części. Podawać ze śmietaną.

ZIMA

Zupa ziemniaczana z suszonymi kiełbaskami domowej roboty

  • 2 litry wywaru z mięsa i kości
  • 300 g suszonych kiełbasek domowej roboty
  • 1 łyżka stołowa pasty pomidorowej (może być koncentrat)
  • 2 ząbki czosnku
  • 50 g cebuli
  • 200 g makaronu domowej roboty
  • 300 g ziemniaków
  • 20 g włoszczyzny

Pokrój kiełbaski na plasterki, usmaż na baranim tłuszczu, dodaj pokrojoną cebulę, sól, suszony tymianek i koncentrat pomidorowy. Dodaj wywar lub wodę, dodaj pokrojone ziemniaki i gotuj aż będą miękkie. Wtedy dodaj czosnek, ugotowany uprzednio makaron, warzywa i pietruszkę.

Dałnasz: 80 dkg mielonej wołowiny, 10 dkg słoniny, 2 cebule, 2 ząbki czosnku, 10 dkg masła, 60 dkg mąki pszennej, jajko, 400 g kefiru, łyżeczka sody oczyszczonej, sól, pieprz, tłuszcz do smażenia.

  • Z mąki, kefiru, jajka, sody oczyszczonej i soli wyrobić ciasto.
  • Farsz: słoninę i cebulę bardzo drobno pokroić. Na roztopionej słoninie zrumienić cebulę, roztarty z solą czosnek, dodać mięso, sól i pieprz do smaku. Smażyć ok. 20 minut cały czas mieszając.
  • Ciasto podzielić na dwa okrągłe placki. Między placki włożyć farsz i zlepić ich brzegi.
  • Placki smażyć z obu stron na roztopionym tłuszczu. Po usmażeniu pokroić na porcje.

Kurczak po czeczeńsku: 1 kg kurczaka, 30 dkg włoszczyzny (marchew, seler. por, pietruszka), 3 cebule, 80 g masła, 200 g tłustego mleka, 60 dkg mąki pszennej lub kukurydzianej, jajko, sól, pieprz.

  • Kurczaka opłukać, włożyć do 2,5 l wrzacej wody, posolić. Dodać włoszczyznę i jedną cebulę. Gotować do miękkości przez 30-40 minut.
  • Ugotowanego kurczaka wyjąć z bulionu, oddzielić od kości, podzielić na porcje. Bulion przecedzić.
  • Sos: dwie cebule pokrajane w kostkę podsmażyć na maśle. Gdy cebula się zrumieni, podprawić mlekiem zmieszanym z dwiema łyżkami mąki. Dodać porcje kurczaka, pokrajaną w kostkę marchewkę i seler z bulionu, sól i pieprz. Dusić pod przykryciem na małym ogniu ok.10 minut.
  • Z mąki, wody i jajka wyrobić ciasto (mąkę kukurydzianą należy wyrobić z mlekiem). Uformować wałeczki o grubości 1 cm, pokroić na ok.czterocentymetrowe kluski (gałuszki).
  • Gałuszki wrzucić do wrzącej, osolonej wody. Gotować na małym ogniu 20-25 minut. Odcedzić po ugotowaniu.
  • Ugotowane gałuszki wyłożyć na talerze i polać przygotowanym sosem Oddzielnie, filiżankach podać bulion, doprawiony pieprzem ewentualnie niewielką ilością mleka.

Potrawkę można podać z makaronem lub ryżem.

Inne ciekawe dania z Kaukazu

Giuseppe Arcimboldo – Na koniec Kucharz Jaskółczy – bez konkretnej narodowości – Wędrowny Specjalista Pieczysto-Jajeczny

OGÓLNIE

Są jeszcze dziesiątki regionalnych potraw na myśl o których cieknie mi ślinka, a wiążą się one z dziesiątkami plemion rozsianych po dolinach pięknych Gór Kaukazu. Z braku miejsca możemy tutaj wspomnieć tylko o kilku smakołykach pamiętając, że jedzenie to nie tylko pokarm, ale także karma – tak KARMA (bynajmniej nie ta dla zwierząt). I na tę tezę znajdziemy poniżej kilka atrakcyjnych dowodów do osobistego zastosowania we własnej kuchni i jadalni.

WIOSNA

Ostre zupy na katar

Zupa Cebulowa
  • 1l wywaru z warzyw,
  • 600g cebuli,
  • 100g wędzonego boczku,
  • 100g suchej kiełbasy,
  • 25g masła,
  • 2 duże ziemniaki,
  • 2 łyżki mąki pszennej,
  • sól, pieprz, imbir mielony
400g cebuli i ziemniaki obieramy i kroimy z niedużą kostkę. Następnie oprószamy je mąką i rumienimy na 2/3 masełka. Gdy tylko złapią już kolor przekładamy je do garnka i zalewamy wywarem. Gotujemy około 20 minut, aż ziemniaki zmiękną. Następnie całość dokładnie miksujemy i, dla pewności, przecieramy przez sito. Doprawiamy solą, pieprzem i imbirem. Na reszcie masła podsmażamy pokrojone w drobną kostkę boczek i kiełbasę. Chwilę smażymy, a następnie dodajemy pokrojoną w piórka cebulę. Całość przekładamy do garnka z zupą i gotujemy około 10 minut.
Mulligatawny – pieprzowy rosół
  • 800g kury (mniej więcej pół),
  • 100g chudego, surowego boczku,
  • 50g masła,
  • 5 pomidorów,
  • 4 ząbki czosnku,
  • 2 marchewki,
  • 2 pietruszki,
  • 2 cebule,
  • 2 łyżki mąki pszennej,
  • ½ selera,
  • sól, pieprz, liść laurowy,
  • 2 goździki,
  • pieprz cayenne, gałka muszkatołowa
Kurę dokładnie myjemy i wkładamy do dużego garnka. Dodajemy do niej obrane marchewki, pietruszki, jedną cebulę, selera, liść laurowy i goździki, zalewamy dwoma litrami gorącej wody i gotujemy pod przykryciem około godziny. Po tym czasie kurę wyjmujemy i odkładamy do przestudzenia.
Boczek kroimy w drobną kostkę i podsmażamy na patelni, na silnym ogniu. Gdy tylko złapie on kolor ogień zmniejszamy, dodajemy masło i drobno posiekamy czosnek. Pomidory sparzamy i obieramy ze skórki. Następnie kroimy je w kostkę, dodajemy do boczku, dokładnie mieszamy i dusimy jeszcze około minuty. Po tym czasie całość oprószamy mąką, solą, pieprzem, pieprzem cayenne i startą gałką muszkatołową i dolewamy na patelnię szklankę rosołu. Dokładnie mieszamy wszystkie składniki i gotujemy je na małym ogniu, aż płyn zgęstnieje. Mięsko z kury oddzielamy od kości i kroimy na nieduże kawałki. Cały rosół przecedzamy, warzywa z niego kroimy na półplasterki i dodajemy z powrotem do rosołu. Następnie dodajemy do niego nasz sos pomidorowy i całość zagotowujemy. Na sam koniec, gdy zupa zacznie się już gotować, doprawiamy ją solą, pieprzem i pieprzem cayenne wedle gustu.

LATO

Sałatka Mimoza z kurczakiem

SKŁADNIKI: 450 g ugotowanej piersi z kurczaka, pół łyżeczki soli do gotowania, pół szklanki posiekanych orzechów włoskich, 3 średnie ziemniaki ugotowane i obrane, 2 jajka ugotowane i obrane, 3 średnie marchewki ugotowane i obrane, sól i pieprz. Dressing: Wymieszane 6 łyżek kwaśnej śmietany z 6 łyżkami majonezu. Na ozdobę: tarty ser gouda.

SPOSÓB WYKONANIA: Kurczaka ugotować w wodzie z solą. Pokroić na małe kawałki. Na tarce zetrzeć osobno ziemniaki, marchewkę i jajka. W misce układać warstwami: połowę kurczaka, 1/5 dressingu, połowę orzechów, połowę ziemniaków, sól, 1/5 dressingu, połowę jajek, sól, połowę marchewek, 1/5 dressingu. Powtórzyć wszystkie warstwy jeszcze raz na marchewce kończąc. Posypać tartym serem. Można posypać również ziarnami granatu.

JESIEŃ


Abchazki kurczak z ziołami

SKŁADNIKI: 2 łyżki masła, kurczak o wadze ok. 1,3 – 1,5 kg podzielony na 10 kawałków, 4 średnie posiekane cebule, 8 posiekanych pomidorów bez skórki, 3 zmiażdżone ząbki czosnku, pół szklanki posiekanych ziół (natka pietruszki, kolendra, estragon, bazylia, koperek), 1/8 łyżeczki płatków ostrej papryki, świeżo zmielony pieprz.

SPOSÓB WYKONANIA: Na rozpuszczonym maśle przesmażyć mięso kurczaka z wszystkich stron. Dodać cebulę i smażyć jeszcze przez 10 minut od czasu do czasu mieszając. Dodać pomidory i dusić do miękkości kurczaka czyli ok. 30 minut. Dodać czosnek, zioła, sól i pieprz do smaku. Przykryć i dusić przez 5 minut. Zdjąć z ognia, odstawić na 5 minut, odkryć i podawać



ZIMA

Chorut (typowy dla polskich Ormian z Kresów i Ormian Krymskich)

Jest to przyprawa, której podstawowym składnikiem jest nać piertuszki. Jest dodatkiem do zupy chorutowej zwanej „gandżabur”, może też być dodawany do rosołu (ucierany) zamiast świeżej pietruszki. Jest to sposób bezsolnego przechowywania zielonej pietruszki przez wiele miesięcy i to bez straty jej walorów zapachowych i smakowych. Chorut jest przyprawą nieznaną współczesnym Ormianom, był przysmakiem Ormian Polskich na Kresach, być może przyswoili go sobie w czasie długiej emigracji przez Krym.
Latem, kiedy nać pietruszki jest najbardziej zielona przystępuje się do przygotowania składników chorutu. 1 litr mleka (prawdziwego!) gotuje się dłużej niż zwykle, a po przestudzeniu dodaje się szklankę kwaśnej śmietany, przelewa do glinianego naczynia i kwasi się w chłodnym miejscu przez ok. dwa tygodnie, codziennie mieszając drewnianą łyżką i następnie przykrywając lnianą serwetką. W efekcie powinniśmy otrzymać bardzo, bardzo kwaśne mleko. Na tę ilość kwaśnego mleka powinna wystarczyć grządka pietruszki (natka). Pracochłonna część przygotowania chorutu polega na tym, że każdy listek powinien być ręcznie oderwany od łodygi, które stanowią odpad. Następnie liście mieli się w maszynce do mięsa (dawniej siekano), dodaje się trochę liści estragonu (niektórzy dodają też liście selera). Kwaśne mleko zwane „huślanką” cedzi się przez sito i łaczy ze zmielonymi liśćmi pietruszki (plus estragon i seler). Po zamieszaniu masa ma gęstość ubitej śmietany i przypomina przygotowywane w Polsce danie ze szpinaku. W tym stanie masę pozostawia się do następnego dnia, by składniki lepiej się połączyły i masa się przegryzła. Następnie przystępuje się do gotowania chorutu. Tradycyjnie odbywało się to na wolnym powietrzu w miejscu osłoniętym od wiatru i od deszczu np. w ogrodzie. Rozpalało się palenisko z drewna i kiedy było już ono gotowe ustawiało się trójnóg z koniecznie miedzianym kociołkiem, w którym znajdowała się masa chorutowa. Bardzo ważne by nie przypalała się ona w czasie gotowania – stąd na zmianę różne osoby musiały często mieszać drewnianą łyżką. W warunkach współczesnych możliwy jest wariant gotowania na gazie – tu jeszcze bardziej trzeba uważać by się nie przypaliło. W warunkach domowych jest to czynność wymagająca intensywnego wietrzenia, gdyż gotująca się pietruszka wydziela bardzo intensywny zapach. Gotowanie służy odparowaniu. Pod koniec gotowania, kiedy masa jest już wystarczająco gęsta, przystępuje się do nabierania łyżką porcji w celu uformowania kopczyków (gomółek), które układa się pionowo, rzędami na blaszce do pieczenia i pozostawia się na suszenie w przewiewnym miejscu, ale nie na słońcu (by chorut się nie odbarwił i zachował ciemnozielony kolor). Im jest on bardziej zielony, tym jest lepszy. Gospodynie miały tu swoje tajemne sposoby. Wysuszony chorut jest przechowywany w woreczku i przy podanych ilościach wystarczy go nie tylko dla jednej rodziny na cały rok.

I jeszcze coś dla duszy żeby nie było tylko dla ciała

Giuseppe Arcimboldo lub Arcimboldi (ur. 1527 w Mediolanie, zm. 11 lipca 1593 tamże) – włoski malarz okresu manieryzmu.

Tworzył na dworach w Pradze, Wiedniu i Mediolanie. Był malarzem tworzącym w oryginalny i ekscentryczny sposób portrety i kompozycje figuralne o treści rodzajowej lub alegorycznej, na które składały się elementy martwej natury, ułożone w obraz twarzy lub sceny.

Giuseppe Arcimboldo może być uważany za pre-surrealistę, z którego inspirację czerpał między innymi Salvador Dali.

W latach 1549 – 1558 pracował przy katedrze mediolańskiej. Poza tym projektował tkaniny dla Como. Jednak prawdziwą sławę zyskał dopiero jako malarz Habsburgów. „Arcimboldo tworzył wielowarstwowe portrety niepokojące, oblicza nabrzmiałe od brodawek i skrofułów, które wyłaniał z nagromadzonych owoców, kwiatów, kłosów, źdźbeł słomy, zwierząt, tak jak Inkowie co wstawiali umarłym oczy z cienkiej złotej blaszki, w policzki zaś wstawiali kawałeczki tykwy”